เรื่องราวของนายช่างแก้วและกรรม : หน้า 62/287

นกกะเรียนได้ถือปฏิสนธิในท้องแห่งภริยาของนายช่างแก้ว นายช่างแก้วทํากาละแล้ว ก็บังเกิดในนรก ภริยาของนายช่างแก้วทำกาละแล้ว เกิดในเทวโลก เพราะความเป็นผู้มีจิตอ่อน โยนในพระเถระ ภิกษุทั้งหลายทูลถามอภิสัมปรายภพของชนเหล่านั้นกะพระศาสดา พระศาสดาตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย สัตว์บางจำพวกในโลกนี้ ย่อมเกิดในครรภ์ บางจำพวกทำกรรมลามก ย่อมเกิด ในนรก บางจำพวกทำกรรมดีแล้ว ย่อมเกิดในเทวโลก ส่วนผู้ไม่มีอาสวะ ย่อมปรินิพพาน” ใน การจบเทศนา ชนเป็นอันมากบรรลุอริยผลทั้งหลายมีโสดาปัตติผลเป็นต้น ดังนี้แล จากเรื่องนี้เราจะพบว่า นายช่างแก้ว เป็นผู้ที่มีโทสจริต ทำอะไรเกินกว่าเหตุ ไม่ พิจารณาโดยแยบคายให้ดีก่อน จึงพลาดไปกระทำกรรมอันชั่วช้าต่อพระอรหันต์ผู้บริสุทธิ์ สุดท้ายตนก็ต้องไปชดใช้กรรมในนรก เพราะความใจร้อนด่วนสรุปแบบผิด ๆ นั่นเอง 3. ตัวอย่างเรื่องโมหจริต เรื่องป่าทัณฑกี 1 เมื่อบริษัทของพระสรภังคดาบสโพธิสัตว์แผ่ขยายไพบูลย์แล้ว ดาบสชื่อ กีสวัจฉะ ศิษย์ ของพระโพธิสัตว์ ประสงค์จะอยู่อย่างสงัด จึงละหมู่ไป อาศัยนครชื่อ กุมภปุระ ของพระเจ้าทัณฑ แคว้นกาลิงคะ ต่อจากฝั่งแม่น้ำโคธาวารี เจริญความสงัดอยู่ในพระราชอุทยาน เสนาบดีของ พระเจ้าทัณฑกนั้นเป็นอุปัฏฐาก ครั้งนั้น นางคณิกาคนหนึ่ง ขึ้นรถมีหญิง 500 เป็นบริวาร ทำนครให้งดงามเที่ยวไป มหาชนมองเห็น ก็ห้อมล้อมนางเที่ยวตามไป จนถนนในพระนครไม่พอ พระราชาเผยพระแกล ประทับยืนเห็นนาง จึงตรัสถามพวกราชบุรุษว่า หญิงผู้นั้นเป็นใคร พวกราชบุรุษทูลว่า ขอเดชะ หญิงนครโสภิณีของพระองค์ พระพุทธเจ้าข้า ท้าวเธอเกิดริษยา ทรงพระดำริว่า นครที่หญิงผู้นี้ ทำให้งาม จักงามได้อย่างไร แล้วตรัสสั่งให้ตัดฐานันดรนั้นเสีย ตั้งแต่นั้นมา นางคณิกานั้นก็ ทําการชมเชยกับคนนั้น ๆ เสาะหาฐานันดรเรื่อยไป วันหนึ่ง เข้าไปยังพระราชอุทยานพบ ดาบสนั่งบนแผ่นหิน พิงแผ่นหินที่ย้อยลงมา ใกล้ปลายที่จงกรม จึงคิดว่า ดาบสผู้นี้สกปรกจริง หนอ นง นั่งไม่ไหวติง เขี้ยวงอกออกมาปิดปาก หนวดเคราปิดอก รักแร้สองข้างขนรุงรัง ครั้งนั้น นาง มหามกุฏราชวิทยาลัย, “อุปาลิวาทสูตร” พระสูตร และ อรรถกถา แปล มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ เล่ม 20, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 144-149. บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 51