น้ำเลี้ยงหัวใจและจริต : หน้า 76/287

คนโมหจริต แรงทางธาตุดินกับธาตุน้ำ นอกจากนี้ยังได้พูดถึงว่า คนราคจริต ยิ่งด้วยเสมหะ คนโทสจริต ยิ่งด้วยน้าดี คนโมหจริต ยิ่งด้วยลม หมายเหตุ สาเหตุของจริต ทั้งที่มาจากกรรมในอดีตและธาตุทั้ง 4 นั้น ยังกำหนดเอา แน่นอนไม่ได้ จึงให้ศึกษาไว้เป็นเพียงเกร็ดความรู้ ยังใช้เป็นกฎเกณฑ์ตายตัวไม่ได้ในทุก ๆ จริต นํ้าเลี้ยงหัวใจมีสีตามจริต 1 ข้อควรทราบเบ็ดเตล็ดอีกอย่างหนึ่งคือ ในตำราทางพระพุทธศาสนา ได้กล่าวถึงว่า จิต ของคนเราอาศัยอยู่ในหทัยรูป ซึ่งหมายถึงก้อนเนื้อสัณฐานกลม ๆ ก้อนหนึ่งในทรวงอก ก้อน เนื้อที่เรียกว่าหทัยรูปนี้เรียกว่าหัวใจ ถ้าผ่าเข้าไปดูในใจกลางของเนื้อนั้น ท่านว่ามีแอ่งเล็ก ๆ อยู่ แอ่งหนึ่งขนาดเมล็ดบุนนาควางลงได้ในแอ่งนี้มีน้ำขังอยู่ประมาณกึ่งพายมือเรียกว่าน้ำเลี้ยงหัวใจ หรือพูดย่อๆว่า “ าใจ" จิตของคนเราอาศัยน้ำนี้อยู่ น้ำเลี้ยงหัวใจของคน มีสีต่าง ๆ กัน ตามอำนาจจริตของผู้นั้น ดังต่อไปนี้ 1. คนราคจริต 2. คนโทสจริต น้ำเลี้ยงหัวใจสีแดง น้ำเลี้ยงหัวใจสีดำ 3. คนโมหจริต น้าเลี้ยงหัวใจสีนํ้าล้างเนื้อ 4. คนวิตกจริต น้ำเลี้ยงหัวใจสีเหมือนน้ำเยื่อถั่วพู 5. คนสัทธาจริต น้ำเลี้ยงหัวใจสีเหมือนดอกกรรณิการ์ 6. คนพุทธิจริต น้ำเลี้ยงหัวใจใสแจ๋วมีแววเหมือนแก้วเจียระไน 'ปิ่น มุทุกันต์, พุทธวิธีครองใจคน, (กรุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2502), หน้า 314-315. บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 65