กิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 144 / 550

…ะวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ในพระพุทธศาสนา บทที่ 3 สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนพระมงคลเทพมุนี บทที่ 4 กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน บทที่ 5 จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน (6) DOU รายละเอี ย ด ร า ย วิชา

…เทพมุนี (สด จนฺทสโร) รวมถึงรายละเอียดหัวข้อต่างๆ ที่ประกอบด้วยบทที่สำคัญเช่น การปฏิบัติกัมมัฏฐาน และกิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการให้ความรู้ที่ลึกซึ้งในหลักการปฏิบัติสมถวิปัสส…

“ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาเห็นดังนี้ว่า อย่างนี้รูป อย่างนี้ความเกิดขึ้น แห่งรูป อย่างนี้ความดับแห่งรูป อย่างนี้เวทนา อย่างนี้ความเกิดขึ้นแห่งเวทนา อย่างนี้ความดับแห่ง…

ภิกษุในธรรมวินัยที่ให้ความสำคัญต่อการพิจารณาอายตนะทั้งภายในและภายนอก โดยวิเคราะห์ความเกิดขึ้นและดับของรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เพื่อให้เข้าถึงความรู้ที่ตั้งอยู่บนสติ การรู้จักต่ออายตน…

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทุกขสมุทัยอริยสัจเป็นไฉน ตัณหานี้ใด อันมีความเกิดอีก ประกอบด้วยนันทิราคะ เพลิดเพลินยิ่งนัก ในอารมณ์นั้นๆ คือ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา ดูก่อนภิกษุท…

เนื้อหานี้กล่าวถึงกัมมัฏฐานและการปฏิบัติที่สำคัญในพระไตรปิฎก โดยอธิบายถึงทุกขสมุทัยและทุกขนิโรธ การละตัณหา และวิธีการปฏิบัติที่นำไปสู่ความดับทุกข์ในโลก มีการเน้นถึงการใช้ประสาทสัมผัสต่างๆ ในการเข้าถึง

…กำลังมหาศาลเหมือนน้ำที่ไหลสายเดียว มีกำลังมากกว่าน้ำหลายสาย สิ่งที่ทำให้จิตเข้าไปยึดเหนี่ยวเพื่อให้เกิดความสงบ ท่านเรียกว่า อารมณ์ของสมถะ คือ วิธีที่ทำให้ ใจสงบ ผู้ที่ต้องการจะบำเพ็ญสมถกัมมัฏฐาน จะต้องศ…

…รมณ์เดียว อารมณ์ของสมถะทำให้จิตสงบ มี 40 วิธีแบ่งเป็น 7 หมวด โดยการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง จะทำให้จิตเกิดสมาธิ ส่งผลให้กิเลสสงบ โดยมีองค์ฌาน 5 ที่ช่วยข่มนิวรณ์ 5 จุดประสงค์เพื่อให้เข้าถึงอัปปนาสมาธิ ซึ่งเ…

…็นความหลุดพ้นที่เรียกว่า วิกขัมภนวิมุตติ เป็นความหลุดพ้น ด้วยอำนาจของสมาธิที่ข่มไว้ คือ จะหลุดพ้นจากกิเลสตลอดเวลาที่ยังอยู่ในฌาน แต่ถ้าออกจากฌานแล้ว กิเลสก็จะกลับมีได้อย่างเดิม 2.3.3 อภิญญา นอกเหนือจากฌ…

…น โดยฌานแรกมีองค์ 5 องค์ และนำไปสู่อภิญญาที่เป็นผลพิเศษจากการบรรลุฌาน 4 ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถทำกิจพิเศษได้ อภิญญาประกอบด้วย อิทธิวิธี, อธิษฐานิทธิ, วิกุพพนิทธิ, และมโนมยิทธิ ซึ่งแสดงถึงความสามารถพิ…

อนิจจัง ถูกสันตติปิดบัง คือ ความสืบต่อเนื่องกัน เช่น ของเก่าเสื่อมไป ของใหม่เข้ามาเกิดแทน ดังจะเห็นว่า มนุษย์และสัตว์ที่ดำรงชีวิตอยู่นี้ก็เพราะ อวัยวะนั้นๆ เกิดใหม่แทนของเก่าไม่มีอันตรา…

…มีสิ่งใดถาวร โดยมนุษย์ต้องเรียนรู้เพื่อไม่ติดยึดกับอวัยวะหรือความรู้สึกที่เปลี่ยนแปลงได้ สังโยชน์คือกิเลสที่ผูกใจซึ่งมีอยู่ 10 อย่าง และการปฏิบัติวิปัสสนาช่วยให้มองเห็นความจริงและละสังโยชน์ได้ ควรกำจัดอ…

…่าน ซัดส่ายไปในอารมณ์ต่างๆ ไม่สงบตั้งมั่นลงได้ 10. อวิชชา คือ ความไม่รู้ในอริยสัจ 4 และผลจากการที่ละกิเลสสังโยชน์ย่อมทำให้ผู้นั้นเปลี่ยนจากปุถุชนเป็นพระอริยบุคคลดังต่อไปนี้คือ 1. พระโสดาบัน ผู้ถึงกระแสค…

ในพระพุทธศาสนา การละกิเลสมีลำดับขั้น โดยแบ่งออกเป็นการละแบบสมุจเฉทปหาน ปฏิปัสสัทธิปหาน และนิสสรณปหาน ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนาต…

กิจกรรม หลังจากนักศึกษาได้ศึกษาบทที่ 2 สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา จบโดยสมบูรณ์แล…

…จากพระอนาคามี ทั้งหยาบและละเอียดเป็นพระอรหัต เมื่อถึงพระอรหัตต์แล้ว เป็นผู้เย็นแล้ว มีอาสวะสิ้นแล้ว กิจที่จะทำ ไม่ต้องทำแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้ไม่มีอีกแล้ว 3.3 ความแตกต่างของสมถะและวิปัสสนา วิ…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับกระบวนการดับทุกข์ในกายรูปพรหม และการพัฒนาจากสมถะไปสู่วิปัสสนา โดยอธิบายถึงลักษณะและความแตกต่างระหว่างทั้งสอง รวมถึงการจำแนกกายต่างๆ ซึ่งรวมถึงกายมนุษย์และกายพรหมละเอียด เน้นความ

กิจกรรม หลังจากนักศึกษาได้ศึกษาบทที่ 3 สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี จบโดยสมบูรณ์แล้ว โ…

บทที่ 4 กิจเบื้องต้นก่อน การเจริญกัมมัฏฐาน บทที่ 4 กิ จ เ บื้ อ ง ต้ น ก่ อ น ก า ร เ จ ริ ญ กัมมัฏฐาน DOU 65

เนื้อหาบทที่ 4 กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน 4.1 ตั้งอยู่ในศีลอันบริสุทธิ์ 4.2 ตัดมหาปลิโพธ 10 ประการ 4.3 เข้าไปห…

บทที่ 4 นี้เสนอวิธีการเริ่มต้นเจริญกัมมัฏฐาน โดยเน้นที่การรักษาศีลอันบริสุทธิ์ และการตัดมหาปลิโพธ 10 ประการ รวมถึงการหากัลยาณมิตรที่มีคุณสมบัติเหมาะสม เช่น การเลือกอาจารย์และการเว้นสถานที่ที่ไม่เหมาะส

บทที่ 4 กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน การเตรียมตัวให้พร้อมก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน เป็นสิ่งที่ช่วยเกื้อกูลส่ง…

บทที่ 4 เน้นเรื่องการเตรียมความพร้อมก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน ซึ่งประกอบด้วย 6 หลักสำคัญ ได้แก่ ศีลอันบริสุทธิ์, ตัดมหาปลิโพธ 10, สร้างสายสัมพันธ์กับกัลยาณมิตร, เลือกกัมมัฏฐานที่เหมาะสม, เลือกสถานที่ที่สง

…ภาวนาดังที่กล่าวมาแล้วนี้ ทุกประการมีความสำคัญทุกข้อ ขอให้ นักศึกษาศึกษาให้เข้าใจและฝึกฝนปฏิบัติให้เกิดขึ้นในตัวให้ได้ จึงจะสามารถปฏิบัติธรรมได้ดียิ่งๆ ขึ้นไป เหมือนการตอกเสาเข็มที่ต้องตอกให้ครบทุกต้น แ…

การเจริญสมาธิภาวนาเป็นกระบวนการที่ต้องศึกษาและฝึกฝนอย่างจริงจังเพื่อให้เกิดผลในด้านจิตใจ การตอกเสาเข็มเปรียบเสมือนการฝึกฝนที่ต้องทำอย่างแข็งแรง เพื่อรองรับการปฏิบัติธรรมที่มั…

…ริต 5.1.3 ลักษณะของจริต 5.2 เหตุที่จริตต่างกัน 5.3 ลักษณะเป็นเครื่องสังเกตจริต 5.3.1 อิริยาบถ 5.3.2 กิจจะ การทํางาน 5.3.3 โภชนะ ลักษณะการบริโภคอาหาร 5.3.4 ทัสสนะ ลักษณะการสังเกตดู 5.3.5 ธัมมปวัตติ ความเ…

…เริ่มจากคำจำกัดความและประเภทของจริต โดยมีการพูดถึงเหตุและลักษณะของจริตในชีวิตประจำวัน เช่น อิริยาบถ กิจกรรมที่ทำ และลักษณะการบริโภค รวมถึงการสังเกตธรรมจากการประพฤติ นอกจากนี้ยังมีการแนะนำกัมมัฏฐานที่เหม…

…คนมีจริตต่างกัน เพราะเหตุแห่งสภาพของจิตในขณะที่ทำกุศลในชาติปางก่อน มีความนึกคิดต่างๆ กัน อีกทั้งอาจเกิดขึ้นมาจากคติในภพชาติก่อน 3. ลักษณะที่เป็นเครื่องให้สังเกตจริตว่าเป็นจริตใด มี 6 ประการ คือ อิริยาบถ…

…งเป็น 6 ประเภท ได้แก่ ราคจริต โทสจริต โมหจริต วิตกจริต สัทธาจริต และพุทธิจริต โดยอธิบายถึงสาเหตุการเกิดจริตต่างๆ และวิธีสังเกตลักษณะของจริตแต่ละประเภท นอกจากนี้ยังนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับคู่จริตที่มีลักษณะ…

…ตของคนทั้งหลายในโลก มีอยู่ 5 ประการ คือ 1. อิริยาบถ ได้แก่ การเดิน ยืน นั่ง นอน และอาการเคลื่อนไหวทำกิจกรรมต่างๆ 2. กิจจะ ได้แก่ ลักษณะการทำงาน 3. โภชนะ ได้แก่ อาหารที่บริโภค รวมทั้งการที่บริโภค 4. ทัสส…

ลักษณะเป็นเครื่องสังเกตจริตของคนมี 5 ประการ ได้แก่ อิริยาบถ กิจการ โภชนะ ทัสสนะ และธัมมปวัตติ การสังเกตอิริยาบถมีความสำคัญในการวิเคราะห์พฤติกรรมของคน โดยอิริยาบถห…

วิตกจริต เช่นเดียวกับโมหจริต สัทธาจริต เช่นเดียวกับราคจริต พุทธิจริต เช่นเดียวกับโทสจริต 5.3.2 กิจจะ การทำงาน ราคจริต ตามปกติทั่วไปจะมีความตั้งอกตั้งใจในการทำงาน ทำงานได้อย่างเรียบร้อยประณีต มี ควา…

บทความนี้อธิบายความแตกต่างระหว่างประเภทของจริต เช่น ราคจริตที่มีความละเอียดในการทำงานและโทสจริตที่มักจะทำงานอย่างรีบร้อน และโมหจริตที่ไม่ชอบทำงานหรือรู้สึกเบื่อในการทำงานแต่ละอย่าง โดยการเปรียบเทียบกา

…ม่อยากแตะต้อง ถ้ามีข้อบกพร่องประกอบอยู่บ้างแม้เพียงนิดหน่อยในสิ่งเหล่านั้น ก็จะยกเอามาเป็นสาเหตุให้เกิดความขัดเคืองใจ ไม่นึกถึงความดีแม้มีอยู่มากมาย เมื่อสิ่งเหล่านั้นผ่านเลยไป ก็ไม่รู้สึกเสียดาย เมื่อต…

…พูดถึงความเฉยชาของมนุษย์ที่ไม่สนใจสิ่งรอบข้างและอิงความคิดเห็นจากผู้อื่น ขยายความถึงจิตที่ประกอบด้วยกิเลสและคุณธรรมที่มีอยู่ในกระบวนการคิด การรับรู้ และปฏิบัติของบุคคล รวมถึงอธิบายลักษณะต่างๆ ของจิตที่เ…

…ุด ในการมุ่งตรงต่อหนทางของพระนิพพาน จากที่อธิบายมาทั้งหมดสามารถสรุปเป็นตารางได้ดังนี้ จริต อิริยาบถ กิจจะ โภชนะ ทัสสนะ ธัมมปวัตติ กัมมัฏฐาน ที่เหมาะ เรียบร้อย นุ่มนวล งามสะอาด สวยงาม ชอบรสหวาน มัน อร่อย…

กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พระมงคลเทพมุนีเสนอวิธีนี้ว่าเป็นอุปการคุณต่อน