กิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 220 / 550

… ตตฺถ จิตติ วิกขิตตก ฯ กากปทาทอากาเรน สตฺเถน หนิตวา วิวิธ จิตต์ หตวิกขิตตก ๆ โลหิตปคุฆรนก โลหิตก์ ฯ กิมกุลปคุฆรนก ปุฬวก ฯ อนุตมโส เอโกปิ อฏฺฐิ อฏฺฐิก นาม ฯ อนุอนุสสรณ์ อนุสสติ ฯ อรหัตตาที่พุทธคุณารมฺมณา…

… และการศึกษาคุณธรรมของพระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ รวมถึงแนวทางในการฝึกปฏิบัติเพื่อการเข้าสู่ความสงบและการเกิดใหม่ในภาวะที่ดี ดังที่ได้กล่าวถึงในเนื้อหาดังกล่าว โดยใช้การนุสสติในหลายๆ ด้านเพื่อการศึกษาและการปฏ…

…ณ์ ฯ ปฏิสงฺขาตธมฺเมสุ ภยนนฺทิวิวชฺชนวเสน อชฺณุ- เปกขิตวา ปวตฺติ ญาณ สงฺขารุเปกขาญาณ์ ฯ ปุริมาน นวนน กิจจนิปผฤติยา อุปริ จ สตฺตตฺตีสาย โพธิปักขิยธมฺมานํ อนุกุล ญาณ อนุโลมญาณ์ ฯ อตฺตสุญญตาย สุญฺญโต สญฺโญช…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับนิพพาน โดยมีการอธิบายลักษณะของทุกขลักษณ์, อนิจจา และการพัฒนาญาณต่างๆ โดยโยงเข้ากับหลักการทางพระพุทธศาสนา เช่น อนัตตา, อุทิศญาณ และปฏิสังขาญาณ เพื่อให

…ณภาวาปาทนวเสน วิโสธนโต จิตฺตสีเสน นิทฺทิฏฐิตฺตา วิสุทธตตา จาติ วา กตฺวา ฯ ธมฺมาน สามญฺญสภาโว ลกฺขณ์ กิจจสมุปตฺติโย รโส อุปฏฐานากาโร ผลจ ปจฺจุปฏฐานนฺติ เอว์ วุตฺตานํ ลักขณาทิน ผุสนลักขโณ ผสฺโส กกฺขลลกฺขณ…

บทความนี้เน้นการศึกษาและวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญในทางอภิธรรมที่ช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าใจถึงจิตสำนึก การกระทำ และผลกระทบจากการกระทำในแง่ของธรรมชาติของสังขารต่างๆ การ

…ปีติ ตถา กายจิตตทรถรูปสมนลักขณา กายจิตตวเสน ทุวิธา ปสฺสทธิ พลวสุทธินทรียสังขาโต อธิโมกฺโข สมฺมปปธาน กิจจสาธโก วิริยสมโพชฌงฺคสงขาโต ปคฺคโห อภิปต์ สุข อินทวิสฎฐวชิรสทิส ติลกขณวิปัสสนาภูติ ญาณ สติปัฏฐานภูต…

…รมองความจริง ผ่านการเรียนรู้แนวทางเชิงลึกเกี่ยวกับอวิชชา รูป และนาม โดยระบุถึงวิธีการต่างๆ เพื่อให้เกิดการเจริญสติและสามารถเข้าสู่ประสบการณ์ของการรู้แจ้ง

…ว วา ติณ วา ผลจิตตานี อปนีตคุคิมหิ ฐาเน อุณหตุต นิพฺพาปนตฺถาย ฆเฏหิ อภิสญจิยมานมุทก์ วัย สมุจฺฉินเน กิเลเสปิ สนฺตาเน ทรถปฏิปฺปสฺสมฺภกานิ หุตวา ปวตฺติวา ๆ เตสํ ปวตฺติยาติ วุตต์ โหติ ฯ ปัจจเวกขณญาณานิติ ม…

…ามสำคัญของการพิจารณาในเรื่องต่าง ๆ เช่น ผลจิตตานี และโอกาสในการบรรลุนิพพาน โดยมีการพูดถึงการหยุดยั้งกิเลสและการมองโลกในแง่ดี รวมถึงการใช้ปัญญาในการพัฒนาจิตใจให้บริสุทธิ์ ซึ่งเป็นแนวทางที่นำไปสู่การเข้าถ…

… 274 นวมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 275 เอตาส ฉนฺนํ วิสุทธีน กเมน ฯ จตุนุน สจฺจาน ชานนโต ปัจจเวกขณกรณ โต" กิเลสมเลหิ วิสุทฺธตฺตา จ ญาณทสสนวิสุทธิ นาม ฯ เอตถาติ วิปสฺสนากมุมฏฺฐาเน ฯ สตฺตวิสุทฺธินิทฺเทโส ฯ ตตฺถ…

บทนี้กล่าวถึงประเด็นต่าง ๆ ของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นถึงหลักการเช่น อนิจจาและสุญญตา รวมถึงมุมมองต่อวิปัสสนา ความฝึกฝนเกี่ยวกับความไม่แน่นอนของวัตถุ และการเข้าใจจิตใจในเชิงลึก สำหรับผู้ที่ศึกษาอภ

…นต์ นิพฺพานํ อารพภ ปวตฺตตฺตา ตสฺส วเสน ฯ สรสวเสนาติ ราคาที่สุญฺญตฺตา รูป- นิมิตตาที่อารมฺมณรหิตตฺตา กิเลสปณิธิรหิตตฺตา อตฺตโน คุณวเสน ฯ สพฺพตฺถาปีติ มคฺควีถีย์ ผลสมาบัติวิถียญจ ฯ สพฺเพสมปีติ มคฺคสฺส ผลส…

…สภาวะต่างๆ โดยใช้ข้อความจากอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลีและอภิธมฺมตฺถวิภาวินี รวมทั้งการอธิบายถึงเหตุที่ทำให้เกิดสภาวะแห่งความสุขและการพ้นจากทุกข์ นอกจากนี้ยังเกิดเหตุที่เน้นเรื่องของการควบคุมอารมณ์และการทำใจให้ส…

…นญชาติ กามรูปภวฏฺฐานํ อฏฐสมาปตติลาภีนเมว อนาคามีน ฯ ตถา ขีณาสวานญฺจ ฯ ตตฺถาติ นิโรธสมาบัตติย์ ฯ ยาวากิญจัญญายตน คนฺตฺวาติ เอว สมถวิปสฺสนาน ยุคนทธภาวาปาทนวเสน ยาวา- กิญจัญญายตน์ ตาว คนฺตฺวา ฯ อธิฏเฐยยาที…

บทความนี้เจาะลึกถึงความรู้และปฏิบัติในการเจริญวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจกรรมและผลในชีวิต พร้อมกล่าวถึงการวิเคราะห์การทำสมาธิและผลการปฏิบัติของอนาคามี ร

…ตด้วยอุเบกขา ๑ มโนทวาราวัชชนะ สหรคตด้วยอุเบกขาเช่นกัน ๑ หสิตุปบาทจิต สหรคตด้วยโสมนัส ๑ ชื่อว่า อเหตุกิริยาจิต ฯ อเหตุจิต ๑๘ จบบริบูรณ์ทุกประการ ด้วยประการฉะนี้แล ฯ [สังคหคาถา] อเหตุกจิต ๑๘ คือ อกุศลวิบา…

ในหน้าที่ 3 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายถึงประเภทของจิตที่มีอยู่และการจัดกลุ่มจิตที่สัมพันธ์กับอุเบกขาและโสมนัส จิตที่ถูกแบ่งออกเป็น 18 ประเภท รวมถึงกุศลวิบากจิต และความสัมพันธ์กับกรรมประเภทต่างๆ นอก

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 6 ปัญจมฌานกิริยาจิต ประกอบด้วยอุเบกขาและเอกัคคตา ๑ ชื่อว่า รูปาวจรกิริยาจิต ฯ กุศลจิต วิบากจิต และกิริยาจิต ฝ่าย…

หน้า 6 จากอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา อธิบายถึงปัญจมฌานกิริยาจิตรวมถึงกุศลจิต วิบากจิต และการแตกต่างของรูปาวจรจิตประเภทต่างๆ ที่แสดงถึงความสัมพันธ์ในด้านของจ…

…หบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 7 ประเภทแห่งอารมณ์ มีอีก ๑๒ โดยความ ต่างแห่งกุศล วิบาก และกิริยา ฯ จิตทั้ง ๔ นี้ คือ โสดาปัตติมรรคจิต ๑ สกทาคามิมรรคจิต ๑ อนาคามิมรรคจิต ๑ อรหัตตมรรคจิต ๑ ชื่อว…

…ให้ความรู้เกี่ยวกับประเภทของอารมณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างกุศล วิบาก และกิริยา และการจำแนกจิตเป็นประเภทต่าง ๆ รวมถึงจิตประเภทโลกุตตรและจำนวนที่แตกต่างกันจึงเป็นความรู้ส่วนหนึ…

…่านั้น ท่านไม่พึงให้พิเศษได้ด้วยอเหตุกบท เพราะไม่เป็นไปต่างจากความเป็นอเหตุกะ ฉะนี้แล ฯ [อธิบายอเหตุกิริยาจิต] บัดนี้ เพื่อแสดงแม้อเหตุกกิริยาจิต โดยวิธี ๓ อย่าง โดยความ ต่างแห่งกิจในอธิการแห่งอเหตุกะ ท…

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับอเหตุกิริยาจิตและความหมายในบริบทของอภิธัมมัตถสังคหบาลี รวมถึงผสมผสานแนวคิดเกี่ยวกับจิตและธรรม โดยมีการกล่าว…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 48 พึงทราบแม้ความที่กิริยาจิตเป็นจิตสหรคตด้วยโสมนัสตามสมควร โดย นัยที่กล่าวแล้วในกุศลจิตนั่นแล ฯ สเหตุกศัพท์ ในคำว่า สเหตุ…

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของกิริยาจิตในเรื่องของจิตสหรคตและกุศลจิต โดยอิงจากคำสอนในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งแบ่งแยกความแตกต่างของจิ…

…บัติเท่านั้นเป็นไปด้วยอำนาจการ ยึดอารมณ์ คือพระนิพพาน เพื่ออยู่เป็นสุขในปัจจุบัน เพราะฉะนั้น โลกุตตรกิริยาจิตจึงไม่มีแม้โดยประการทั้งปวงฉะนี้แล ฯ คำว่า ทวา ทสากุสลานิ เป็นอาทิ เป็นการรวมการนับจิตเป็นไปใ…

…จิตในภูมิที่กล่าวถึงว่ามีอำนาจในการอยู่อาศัยตามความสุขในพระนิพพาน และยกตัวอย่างการศึกษาในรูปธรรมที่เกิดขึ้นในจิตของสัตว์ล้วน รวมถึงการอธิบายความเชื่อมโยงของจิตในระดับต่าง ๆ เพื่อทำความเข้าใจในการศึกษาอย…

…ๆ แท้จริง วิรัติเหล่านี้ไม่เป็นไป แม้ในโลกุตตรจิต ด้วยอำนาจละทุจริตมีมุสาวาทเป็นต้นแผนก ๆ เหมือนในโลกิยจิต เพราะมรรคนั้น ๆ ตัดทุจริตและการเลี้ยงชีวิต ผิดทางทั้งหมดได้เด็ดขาดในขณะเดียวกัน ด้วยอำนาจความเส…

…ิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา การพูดถึงการตัดทุจริตด้วยอำนาจของจิต โดยเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับโลกุตตรจิตและโลกิยจิต การวิเคราะห์มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เข้าใจถึงการควบคุมจิตใจและการพัฒนาจิตที่หลุดพ้นจากมลทิน นอกจาก…

…่าวจิตที่เป็นอเหตุกะไว้ ๑๘ ที่เป็นเอก เหตุกะ ๒ ที่เป็นทุเหตุกะ ๒๒ ที่เหลือเป็น ติเหตุกะ ๔๗ ฯ ชื่อว่ากิจ ในกิจสังคหะ มี ๑๔ อย่าง ด้วยอำนาจแห่งปฏิสนธิกิจ ภวังคกิจ อาวัชชนกิจ ทัสสนกิจ สวนกิจ ฆายนกิจ สายนกิ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงประเภทต่างๆ ของอกุศลและกุศล โดยระบุตัวอย่างของจิตที่ถูกแบ่งตามเหตุและกิจต่างๆ เช่น โลภะ โทสะ โมหะ รวมถึงกิจที่สัมพันธ์กับจิตประเภทต่างๆ และรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจ…

…จรจิต อาศัยหทัยวัตถุอย่างเดียวเป็นไปเหมือนอย่าง นั้นๆ แต่ธรรมที่เหลือ ด้วยอำนาจแห่งกุศลจิต อกุศลจิต กิริยาจิต และอนุตตรจิต อาศัยหทัยวัตถุก็ได้ ไม่อาศัยก็ได้ ย่อมเป็นไป (ส่วน) ด้วยอำนาจอรูปวิบากจิต ไม่อา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะเรื่องวัตถุ 5 อย่างในกามโลก รวมถึงการที่มโนวิญญาณธาตุและวิญญาณธาตุอาศัยวัตถุอย่างไร ทั้งนี้ในแต่ละภพแบ่งออกได้ชัดเจนคือ กามภพ

…ผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อบุคคลทำในในโดยแยบคาย กุศลธรรม ทั้งหลานที่ยังไม่เกิดก็เกิดขึ้น และกุศลธรรมทั้งหลายที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อม เจริญมาขึ้น ดังนี้เป็นต้นฯ แต่พึงเห็นว่า อัพยากต…

…ับความแตกต่างระหว่างกุศลและอกุศลธรรม โดยเน้นการศึกษาผลกระทบของโยนิโสมนสิการและอโยนิโสมนสิการต่อความเกิดขึ้นและเจริญของกุศลธรรม นอกจากนี้ยังมีการอธิบายประเภทของเหตุที่ส่งผลต่อกิจกรรมของจิตและการดำเนินชีว…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 123 [กิจและฐานของจิต] ન ความเป็นไปแห่งจิตที่เป็นไปเร็ว ดุจเล่นไปในอารมณ์ ด้วย สามารถยังกิจนั้น ๆ ให้สำเร็จห…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการทำงานของจิต โดยยกตัวอย่างถึงกิจที่เกิดขึ้นและการเคลื่อนที่ของจิต เช่น ชวนกิจ, ตทาลัมพนกิจ, และจุติกิจ ซึ่งอธิบายการเชื่อมโยงของฐาน…

…นั้น จึงชื่อว่าปัญจวิญญาณธาตุ ธาตุคือความรู้ ชื่อว่า มโนธาตุฯ มนะนั่นแลชื่อว่าวิญญาณ เพราะประกอบด้วยกิจคือการ รู้ชัดพิเศษ และชื่อว่าธาตุ เพราะอรรถว่า มิใช่สัตว์ มิใช่ชีวิต เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่ามโนวิญ…

…ปถึงการวิเคราะห์ถึงความเข้มข้นของความสัมพันธ์และส่งผลต่อจิตใจในสภาวะต่างๆ แต่สันตีรณะและมหาวิบากไม่เกิดในอรูปเนื่องจากขาดปัจจัยที่จำเป็นในการเกิดขึ้น การศึกษานี้จะเข้าใจความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งในอภิธัมมะอ…