คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 221 / 614

… - หน้าที่ 37 มิจฉาชีวะอย่างอื่น ๆ ที่พระพุทธเจ้าทรงรังเกียจก็ดี นี่ก็เรียกว่าอาจาระ [ โคจร อโคจร ] คำว่า โคจร มีนิเทศว่า โคจร ก็มี อโคจร ก็มี ใน ๒ อย่าง นั้น อโคจรเป็นไฉน ? ภิกษุลางรูปในศาสนานี้ก็เป็นผ…

บทนี้กล่าวถึงคำว่า 'โคจร' และ 'อโคจร' อธิบายถึงการสังสรรค์ที่ไม่เหมาะสมของภิกษุและภิกษุณี โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 48 ลำดับแห่งอิทรียสังวรศีลต่อไป คำว่า "สิกขาบท 5 ที่พระผู้มีพระ ภาคเจ้าทรงบัญญัติไว้ เพราะอาชีวะเป็นเหตุ เพราะอาชีวะเป็นตัวการณ์" ความ…

เนื้อหาเกี่ยวกับสิกขาบท 5 ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติไว้ เมื่อต้องการให้ภิกษุประพฤติตามคำสอนเพื่อหลีกเลี่ยงอาบัติและการทำผิดศีล การอธิบายสัญลักษณ์ของการล่อลวงมีบทบาทสำคัญในการวิเคราะห์เนื้อ…

…้เจ้าข้า" ภิกษุจึงพูดว่า "อุบาสก อันจะพูดว่า ท่านจงให้ อ้อย (แก่อาตมา) ดังนี้ หาควรแก่ภิกษุไม่" ถ้อยคำผูกมัดของภิกษุผู้ แม้ (พูด) แก้ไปเช่นนี้อันใด ถ้อยคำนั้นก็ชื่อว่า อุนุนหนา การพูด ผูกแล้ว ๆ เล่า ๆ ท…

…าะการพูดเพื่อประทับใจซึ่งกันและกัน บทนี้ยังอธิบายถึงลักษณะการพูดที่เป็นธรรมะ รวมถึงการทำความเข้าใจในคำพูดต่างๆ ว่ามีความจริงอยู่เพียงเล็กน้อยและเต็มไปด้วยคำครหาหรือคำหวาน ดังนั้นจึงควรใช้ความระมัดระวังใ…

…ภคผักละ" บทว่า สงฺขิปนา คือพูดเย้ยให้ วิเศษยิ่งขึ้นอย่างนี้ว่า "ท่านทั้งหลายจะเรียกท่านผู้นี้ซึ่งให้คำว่าไม่มี แก่ ชนทั้งปวงตลอดกาลเป็นนิตย์ ว่าไม่ใช่ทายกได้อย่างไร" บทว่า ปาปนา ได้แก่เหยียดเขาว่าไม่ใช่…

บทความนี้วิเคราะห์การพูดข่มและการนินทาในวิสุทธิมรรค โดยชี้ให้เห็นถึงวิธีการต่างๆ เช่น การพูดถือดีกว่า, การประชด, และการพูดหวานเพื่อซ่อนเจตนา การทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่โดนพูดถึง แต่ยั

…ิชิคึสนตานิเทศ] พึงทราบอรรถาธิบายในนิเทศแห่ง ลาเภน ลาภ นิชิคึสนตา ต่อไป การแสวงหา ชื่อว่า นิชิกสนตา คำว่า อิโต ลัทธ์ คือได้ แต่เรือนนี้ บทว่า อนุตร คือที่เรือนโน้น บทว่า เอฏฐิ ได้แก่ ความใฝ่หา บทว่า คเว…

เนื้อหาในบทที่ได้กล่าวถึงแนวทางการแสวงหาความดีและบาปธรรมในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการอธิบายคำหลักเช่น นิชิกสนตา ที่เกี่ยวกับการแสวงหานั้น ๆ รวมถึงการปรากฏตัวอย่างของภิกษุที่มีชีวิตแห่งการแสวงหา…

…านี้ก็ดีอันใด การงดเว้นจากมิจฉาชีวะทุกประการ นั้นใด อันนี้ชื่อว่า อาชีวปาริสุทธิศีล ฉะนี้แล ความแห่งคำในคำว่า อาชีวปาริสุทธิศีลนั้น ดังนี้ ชนทั้งหลาย ย่อมอาศัยสิ่งนั้นเป็นอยู่ เหตุนั้น สิ่งนั้นจึงชื่อว่…

…วิตอย่างบริสุทธิ์ เมื่อรักษาสิทธิและหน้าที่ของตนจะช่วยทำให้ชีวิตมีความสงบสุขอย่างแท้จริง และการศึกษาคำสอนนี้จึงสำคัญอย่างยิ่งในแนวทางการปฏิบัติธรรม

…ว่า จีวร ได้แก่บรรดาผ้ามีอันตรวาสกเป็นต้น ผืนใด ผืนหนึ่ง บทว่า เสพเฉพาะ คือใช้สอย ได้แก่นั่งหรือห่ม คำว่า ยาวเทว เป็นคำนิยมกำหนดเขตแดนแห่งประโยชน์ จริงอยู่ ประโยชน์ ในการใช้จีวรของพระโยคีก็มีเท่านี้เอง …

…ี เพื่อไม่ให้เกิดอาพาธและตั้งใจทำความเพียร โดยความหนาวและความร้อนเป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณา และต้องการคำแปลและการอธิบายที่ถูกต้องในพระธรรม.

…่ได้ไม่ เพราะเหตุนั้น ในที่เช่นนั้น ภิกษุจึงเสพจีวรเพื่อประ โยชน์แก่การบำบัดสัมผัสเหล่านั้น การกล่าวคำว่า ยาวเทว นีอีก ก็เพื่อแสดงการกำหนดเขตแดนแห่งประโยชน์ที่แน่ แท้จริงการปกปิด ประโยชน์ อวัยวะที่ยังคว…

…และความสำคัญของการปกปิดอวัยวะที่อาจทำให้เกิดความละอาย การเสพจีวรเพื่อบำบัดสัมผัสต่างๆ และความหมายของคำว่า บิณฑบาต ที่เกี่ยวกับการได้รับอาหารจากการภิกขาจาร โดยเน้นถึงอวัยวะที่มีความสำคัญในการสร้างความละอ…

…ยนหยอดเพลา เกวียนฉะนั้น หาใช่เพื่อเล่น เพื่อเมา เพื่อตกแต่งและประเทืองผิวไม่ อีกนัยหนึ่ง จึงทราบว่า คำว่า ฐิติ นี้ เป็นชื่อของชีวิตินทรีย์ เพราะเหตุนั้น ด้วยคำว่า อิมสฺส กายสฺส ฐิติยา ยาปนาย เพียง เท่าน…

ข้อความนี้อธิบายถึงความหมายและการประยุกต์ใช้ของคำว่า 'สังโยชน์' ในวิสุทธิมรรค โดยการแสดงถึงเหตุผลและผลกระทบของการเสพบิณฑบาตเพื่อตั้งอยู่แห่งกาย รวมทั…

…้วนแต่ เป็นคนกินจุเกินประมาณทั้งนั้น คนหนึ่ง กินมากจนลุกไม่ไหว ต้องให้คนอื่นช่วยฉุดมือจึงลุกขึ้นได้ คำขอร้องให้ช่วยฉุดมือนี้ว่า "อาหร หตุถ์" เพราะฉะนั้น พราหมณ์ผู้นี้จึงได้ฉายาว่า "อาหรหัตถกะ" (ตาพราหมณ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเสบบิณฑบาตซึ่งเป็นปัจจัยหลักในการปฏิบัติธรรมเพื่อข้ามภพกันดาร โดยมีการเปรียบเทียบถึงการบริโภคอาหารในทางศีลธรรมว่าควรอยู่ในขอบเขตและไม่เกินจำนวนที่จำเป็น เช่นเดียวกับพราหมณ์ทั้ง 5 ที

…มีวินิจฉัยว่า เภสัช ชื่อว่าปัจจัย เพราะอรรถว่า เป็นเครื่องต่อต้านโรค หมายความว่า เป็นเครื่องปราบโรค คำว่าปัจจัยนี้ เป็นชื่อของเภสัชซึ่งเป็นสัปปายะ ๑. ประโยคนี้ปฏิเสธซ้อน ต้องอ่านให้ดี จึงจะจับความได้ คว…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการพิจารณาเสนาสนะเพื่อคุ้มครองภิกษุจากอันตราย ทั้งที่เป็นอันตรายเปิดเผยจากสัตว์ร้ายและอันตรายปกปิดจากกิเลส เช่น ราคะและโทสะ โดยเมื่อได้มีที่คุ้มตัว ก็จะช่วยบรรเทาความเสี่

…นะ) นั้น ไม่ให้แม้ แต่จิต (คิดโทมนัส) เกิดขึ้นว่า "เขาไม่ฉันบิณฑบาตซึ่งคนเช่น เรานำมาให้เชียวนะ" โดยคำ (สั่งของพระสารีบุตร) คำเดียวเท่านั้น ก็จับขอบปากบาตร (นำออกไป) คว่ำเสียในส่วนที่สุดข้างหนึ่ง พร้อมก…

บทสนทนาระหว่างพระสารีบุตรและพระมหาโมคคัลลานะ เรื่องข้าวปายาสทำให้พระมหาโมคคัลลานะต้องตัดสินใจไม่บริโภค เนื่องจากความเชื่อว่าอาหารบางอย่างไม่เหมาะที่จะบริโภค แม้ว่าจะหิวจัด โดยเฉพาะในกรณีที่เกิดจากวจีว

…ธิบายในปัญจกะที่ ๑ แห่งศีลส่วนที่เป็น ๕ อย่าง บัณฑิต พึงทราบโดยเป็นศีลของอนุปสัมบันเป็นต้น จริงอยู่ คำต่อไปนี้พระ ธรรมเสนาบดีสารีบุตรกล่าวไว้ในคัมภีร์ปฏิสัมภิทาว่า ปริยันตปาริ สุทธิศีลเป็นไฉน ? ศีลของอน…

ในบทนี้พูดถึงการบรรลุพระอรหัตของผู้ปฏิบัติธรรม ซึ่งเมื่อมีความดำริเต็มเปี่ยมแล้ว ก็จะเห็นถึงความสิ้นทุกข์ โดยเฉพาะการพิจารณาศีลในรูปแบบต่างๆ เช่น ปาริสุทธิศีล และแนวทางในการรักษาศีลนั้น ตามที่พระธรรมเ

…พอดี"" ๑. องฺ. จตุกฺก. ๒/๑๙. ๒. ภววเสน แต่ฉบับพม่าเป็น ราคาเสน ในมหาฎีกาหน้า ๑๑๔ ข้อ ๕๕ ก็อย่างนั้น คำของ พระติสสเถระในคาถาก็มี สราคมรณ์ พิจารณาความก็น่าจะเป็นอย่างนั้นด้วย จึงตกลงแก้เป็น ราควเสน. ๓. เร…

ข้อความนี้อธิบายถึงศีลของพระเสขะที่เป็นที่เลื่อมใส, บทบาทของพระติสสเถระในการบรรลุพระอรหัต, และการใช้ชีวิตอย่างมีศีลในยามเผชิญความตาย โดยมีการพิจารณาศีลที่บริสุทธิ์ซึ่งได้รับการชมเชยจากเทวดาและพรหม นอก

…น อนุปัสสนา เป็นมรรค วิโมกข์ เป็นผล ๓. อภินิเวส บทนี้ มหาฎีกาแก้เป็น วิปลาส ๔. อธิปัญญาธัมมวิปัสสนา คำนี้มีมาในสูตรที่ ๕๒ จตุกังคุตตร หน้า ๑๒๐ ปัณณาสกะ ๒ วรรค ๔ ว่า บุคคล ๔ จำพวก คือ ผู้ได้อัชฌัตตังเจโต…

เอกสารนี้แสดงถึงการละทิฏฐิผิดในหลักพระพุทธศาสนา ผ่านการอธิบายการละความปักใจมั่นและความงมงายด้วยแนวคิดต่างๆ เช่น อัปปณิหิตานุปัสสนาและอธิปัญญาธัมมวิปัสสนา นอกจากนี้ยังมีการอ้างอิงถึงธรรมะแห่งโสดาปัตติม

…สีล สมบัติ ๑ [ โทษแห่งสีลวิบัติ ] ในอาการ ๒ อย่างนั้น โทษแห่งสีลวิบัติจึงเห็นตามนัยแห่งพระสูตร อันมีคำขึ้นต้นว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษแห่งสีลวิบัติของภิกษุผู้ทุศีล ๕ อย่างนี้" ดังนี้นัยหนึ่ง อีกนัยหนึ่…

บทความนี้กล่าวถึงโทษแห่งสีลวิบัติที่ทำให้ผู้ทุศีลไม่เป็นที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ โดยยกตัวอย่างการเปรียบเทียบผู้ทุศีลกับผ้าป่านดิบที่มีผิวพรรณหมองและสัมผัสหยาบ เนื้อหายังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมี

…นัยแม้ในอัพโภกาสกังคะ และโสสานิกังคะก็ดุจนัยนี้ เสนาสนะที่ลาดไว้แล้วอย่างไรนั่นแล ชื่อว่า ยถาสันถตะ คำว่า ยถาสันถตะนี้ เป็นชื่อแห่งเสนาสนะที่เสนาสนปัญญาปกะชี้ให้ทีแรก อย่างนี้ว่า "อิท ตุยห์ ปาปุณาติ" (เ…

…สมาทาน จึงชื่อว่าธุดงค์ ซึ่งมีความสำคัญต่อการเข้าถึงกรรมฐานและการปฏิบัติธรรมอย่างเข้มข้นภายในพระธรรมคำสอน.

…่าเรื่องความมักน้อยในธุดงค์ ของพระเถระผู้พี่แห่งพระเถระสองพี่น้องในเจติยบรรพต” (เป็นนิทัศนะ) นี้เป็นคำกล่าวโดยทั่วไปก่อน บัดนี้ ข้าพเจ้าจักพรรณนาการสมาทาน วิธี (ปฏิบัติ) ประเภท ความแตก และอานิสงส์แห่งธุ…

…าทานในลักษณะต่างๆ เช่น คหปติทานจีวร การให้ความหมายว่าเป็นจีวรของคฤหบดีถวาย โดยมีการพัฒนาความเข้าใจในคำสมาทานสองคำนี้ และอธิบายถึงความเชื่อมโยงกับการเป็นเนสัชชิกในแง่ของความมักน้อยที่ช่วยส่งเสริมจิตวิญญา…

…านเตจีวริกังคะ] - หน้าที่ 135 ก็เตจีวริกังคะอันเป็นลำดับแห่งปังสุกุลกังคะนั้น ย่อมเป็นอัน สมาทานด้วยคำ ๒ นี้ คำใดคำหนึ่งว่า จตุตถจีวร ปฏิกขิปามิ ข้าพเจ้างดผ้าจีวรผืนที่ ๔ เตจีวริกงค์ สมาทิยามิ ข้าพเจ้าส…

บทความนี้เสนอการสมาทานเตจีวริกังคะซึ่งเป็นวิธีการปฏิบัติสำหรับภิกษุที่เกี่ยวข้องกับการใช้จีวร และการจัดการกับผ้าจีวรในกรณีที่ยังไม่สามารถนำมาใช้ได้ โดยให้ความสำคัญกับประเภทของภิกษุเตจีวริกะและวิธีการย

…๑ ตอน ๑ - กำหนดด้วยจีวร (ไปข้างไหน) มีแต่ (ไตร) จีวรไป ดุจนกมีแต่ปีกฉะนั้นเถิด - หน้าที่ 138 นี้เป็นคำพรรณนาการสมาทาน วิธี (ปฏิบัติ) ประเภท ความแตก และอานิสงส์ในเตจีวริกังคะ ๓. ปิณฑปาติกังคะ [ การสมาทาน…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสมาทานจีวรและปิณฑปาติกังคะ โดยกล่าวถึงพิธีกรรมและวิธีการปฏิบัติของภิกษุที่เน้นการบิณฑบาตอย่างถูกต้อง เช่น การงดภัตบางชนิดเพื่อรักษาอิสระภาพในการบิณฑบาต.