คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 51 / 147

สัมมาทิฏฐิคืออะไร ? คำว่า “สัมมาทิฏฐิ” นี้ เราเคยได้ยินกันมานานแล้ว แต่ถ้าจะถามว่า สัมมาทิฏฐิ คืออะไร ? ในขั้นต้น ขอให้ ความห…

สัมมาทิฏฐิคือความเข้าใจถูกในเรื่องโลกและชีวิต ซึ่งไม่เพียงแค่ความรู้ในด้านต่างๆ เช่น ดาราศาสตร์ หรือการแพทย์ แต่ต้องมีความเข้าใจเชิงลึกในชีวิตเพื่อที่จะเป็นร่มโพธิ์ร่มไทรให้กับตนเองและผู้อื่น บ่อยครั้

…ทว่าเนื่องจากพวกเราไม่ค่อยได้มีโอกาสไปอ่าน พระไตรปิฎก เวลาพระภิกษุหรือผู้ที่คุ้นเคยอยู่กับวัดพูดถึง คำว่า “ทาน” เราก็เลยตีความกันสั้นไปหน่อย เพราะฉะนั้น ขอขยายความนิดหนึ่ง เพราะนี่เป็น พื้นฐานของสัมมาทิฏฐิ…

บทความนี้สำรวจความหมายของการแบ่งปันความสุขตามคำสอนของพระพุทธองค์ โดยเน้นที่ความสำคัญของการทำทานทั้งสามรูปแบบ ได้แก่ การให้สิ่งของ, การให้ความรู้, และการอภัยทาน เป็นการตอกย้ำการทำความดีและเป็นสุขร่วมกั

…มว่าเด็กได้อะไรไหม ? ไม่ได้หรอก เพราะว่า ที่จริงแล้วไม่รู้เรื่องอะไรเลย เจอพระก็ “ธุ” ซึ่งนั่นมาจาก คำว่า “สาธุ” พระไป แม่บอกให้ “ธุ ๆ” เด็กไม่รู้อะไร ก็ไหว้พระ กราบ สาธุ แปลว่าอะไร ? ดีแล้ว ถูกต้องแล้ว พอ…

…ไทย การสอนศาสนาให้เด็กเริ่มต้นจากการสวดมนต์และกราบบูชาพระพุทธรูป แม้เด็กจะไม่เข้าใจความหมายจริงๆ ของคำว่า 'สาธุ' แต่การกระทำเหล่านี้ช่วยฝึกฝนให้เด็กเคารพในศาสนาและทำตามคำสั่ง พ่อแม่มีบทบาทสำคัญในการสร้างฐา…

…ที่ยกมานี้ให้ ถูกต้อง จึงควรทําความเข้าใจกับคําศัพท์ต่อไปนี้ให้ ถูกต้องตรงกันเสียก่อน คือ 9). วินัย คำว่า วินัย ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา มีความหมายแตกต่างกัน ๓ นัย คือ ๑) วินัย หมายถึง นัย หรือแง่มุมต…

…การปฏิบัติธรรมและหลักเกณฑ์ในการหลีกเลี่ยงบาปกรรมเพื่อการครองโลกและการเกิดใหม่ในสุคติ การทำความเข้าใจคำว่า 'วินัย' มีความหมายที่หลากหลายและสำคัญในพระพุทธศาสนา ทั้งในแง่มุมของปาฏิโมกข์และการนำไปสู่การพัฒนาจิ…

…ย ด้วยความเคยชิน เพื่อความอยู่ สุข (ดังนั้นวินัยในระดับนี้จึงกลาย เป็นศีลของท่าน) เมื่อมีความเข้าใจ คำว่า วินัย ศีล และพระอริยเจ้า ตรงกัน แล้ว ก็ขอให้เรากลับมาพิจารณาดูพระธรรมเทศนาที่พระบรม ศาสดาตรัสแสดงแก…

…ชน และการเป็นวินัยที่พระอริยเจ้ายึดถือเป็นปรกติ ซึ่งช่วยให้เกิดความสงบสุขในชีวิต กล่าวถึงการเข้าใจในคำว่าศีล วินัย และการตระหนักในพระธรรมเทศนาที่พระบรมศาสดาได้ตรัสแสดงแก่าสิงคาลกะ ทำให้ผู้อ่านเห็นความสำคัญ…

๓๖ คัมภีร์กู้วิกฤตชาติ คำว่า “ความรับผิดชอบ” เป็นความคิดที่ดีงามถูกต้อง จัดอยู่ในเรื่องดำริชอบ (สัมมาสังกัปปะ) ซึ่งเป็นส่วนแห่งม…

บทความนี้นำเสนอความหมายของ 'ความรับผิดชอบ' ซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำสิ่งที่ถูกต้องและมีความกล้าที่จะรับภาระเพื่อป้องกันหรือแก้ไขปัญหา มุ่งเน้นให้เกิดประโยชน์ทั้งต่อตนเองและสังคม แถมเป็นการเชื่อมโยงไปยัง

๑๔๘ คัมภีร์กู้วิกฤตชาติ ส่วนที่ ๔ เก็บไว้ ป้องกัน อันตราย ชาตน ชาติหน้า คำว่า “เก็บไว้” ในที่นี้ย่อมมีความหมายเป็น ๒ นัย คือ ๑) เก็บไว้ใช้ป้องกันอันตรายในชาตินี้ เช่น ยามเจ็บ ไข…

คัมภีร์กู้วิกฤตชาติได้นำเสนอแนวทางการเก็บออมเงินเพื่อป้องกันอันตรายทั้งในชาตินี้และชาติหน้า โดยมีนัยสำคัญสองประการ คือ การเตรียมพร้อมในยามเจ็บไข้และการสร้างอริยทรัพย์สำหรับอนาคต การมีเงินเก็บช่วยให้ไม

…่าวนี้เป็น คำกลาง ๆ ไม่ได้หมายความว่า เป็นแบบพิมพ์ที่ดีหรือไม่ดีเอาไว้ด้วย ไม่เช่นนั้นเราคงไม่ได้ยินคำว่า "แด่คุณครู ด้วยดวงใจ" ควบคู่ไปกับคำว่า "แด่คุณครูด้วยคมแฝก" เป็นแน่ มิหนำซ้ำ บางครั้งยังได้ยินคำจำก…

บทความนี้เสนอความสำคัญของบทบาทครูในสังคม พร้อมสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างครูกับศิษย์ และประสบการณ์สอนที่อาจถูกลืมไป โดยใช้เรื่องเล่าจากสมัยพุทธกาลเป็นตัวอย่าง เพื่อกระตุ้นให้ครูทุกคนตั้งคำถามกับบทบาทของต

บทที่ ๑ ความนำแห่งสามัญญผลสูตร ความหมายของสามัญญผล คำว่า “สามัญญผล” ในสามัญญผลสูตร หมายถึง ผล หรืออานิสงส์ของความเป็นสมณะ หรือผลดีของการเป็นนักบวช ในพระพุทธ…

บทนี้กล่าวถึงความหมายของคำว่า "สามัญญผล" ซึ่งหมายถึงผลหรืออานิสงส์ของการเป็นนักบวชในพระพุทธศาสนา ผู้ที่มีความบริบูรณ์บริสุทธิ์ในช…

…พระพุทธองค์ทรงบรรลุ พระสัมมาสัมโพธิญาณ อรหันต์เป็นนามเหตุ พระ คุณนามอีก ๔ ข้อ ที่เหลือนั้นเป็นนามผล คำว่า อรหันต์ มีความหมายเป็น ๔ คือ นัย พระวิสุทธิมัคค์ เผด็จ เล่ม ๒ หน้า ๔๕๖ ๙๖

…9 ประการ ได้แก่ ความเป็นผู้มีวิชชาและจรณะ ความเป็นผู้เสด็จไปดีแล้ว ความรู้แจ้งโลก และอื่น ๆ โดยเฉพาะคำว่าอรหันต์ที่มีความหมายลึกซึ้งเมื่อพระพุทธองค์ทรงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณในฐานะศาสดาแห่งเทวดาและมนุษย์ ผ…

…่า “สุคโต” ๕. ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “โลกวิทู” แปลว่า “ผู้รู้แจ้งโลก” คำว่า โลก ในที่นี้ มีความหมายเป็น ๒ นัย คือ ๑๐๗

เนื้อหาว่าด้วยพระนามของพระพุทธเจ้า แสดงถึงความมั่นคงและอุดมคติ การเข้าถึงนิพพานแบบต่างๆ รวมถึงการเสด็จไปสู่แดนอันเกษมและการดำเนินชีวิตของพระองค์ ในฐานะที่ทรงพระเป็นผู้รู้แจ้งโลก ดึงดูดผู้ที่สงสัยให้เข

๔) ผู้จําแนกธรรม ๕) ผู้คบวิหารธรรมฝ่ายดี ๖) ผู้คายตัณหาในภพ ๑) ผู้มีภาคย์ คำว่า “ภาคย์” แปลว่า โชคดี หรือบุญ กุศล ผู้มีภาคย์จึงหมายความว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง บริบูรณ์ด้วยกุศลธ…

เนื้อหาในบทความนี้จะชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติที่สำคัญของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเริ่มจากคำว่า 'ภาคย์' ที่แปลว่าโชคดีหรือบุญ กุศล ซึ่งหมายถึงความบริบูรณ์ของทรงด้วยกุศลธรรมที่ให้ผลบุญแก่พระองค์ ท…

ปรุงแต่ง ยังผลให้ “หยุด” ตลอดไป เป็น “มรรค” มีความหมาย ว่า เป็นเหตุน่าออกจากทุกข์ เมื่อทรงจําแนกธรรมแล้ว ก็ทรง นำไปสั่งสอนตลอดเวลาแห่งการประกาศพระศาสนา อนึ่ง ภาวะที่พระองค์ทรงเป็นที่นับถือของชาวโลกอย่

คำว่า 'ภควา' หมายถึงเหตุที่นำออกจากทุกข์ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบำบัดทุกข์ทางกายและใจให้กับผู้มาเฝ้า ภา…

…องกาม หรือตกเป็นทาสของกาม “กาม” คืออะไร กามประกอบด้วยองค์ ๒ คือ ๑. กิเลสกาม ๒. วัตถุกาม ๑. กิเลสกาม คำว่า “กิเลส” โดยรูปศัพท์ หมายถึง ความชั่วที่แฝงอยู่ในความรู้สึกนึกคิด ทำให้จิตใจขุ่นมัวไม่บริสุทธิ์ ๑๒๖

บทความนี้กล่าวถึงแรงจูงใจในการบวชตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส โดยแบ่งเป็นเป้าหมาย ๒ ประการ ได้แก่ การละบาปอกุศลและการประพฤติพรหมจรรย์ โดยเน้นว่าชีวิตฆราวาสเป็นที่ประชุมแห่งบาปที่เต็มไปด้วยกาม และกามป

…๑) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจรในหัวข้อนี้มีคำศัพท์ ที่ต้องแยกพิจารณาอยู่ ๒ คำ คือ “มรรยาท” กับ “โคจร” คำว่า “มรรยาท” บางทีก็เขียน “มารยาท” แต่ในตำรา พระพุทธศาสนา มักนิยมใช้คำว่า “อาจาระ” อาจาระนั้นแบ่ง ออกเป…

บทความนี้กล่าวถึงมรรยาทและโคจรในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงคำศัพท์ที่สำคัญ 2 คำ คือ มรรยาท และ โคจร ซึ่งอธิบายถึงอาจาระที่ดีและไม่ดี อาจาระที่ดีประกอบด้วยความเคารพ ยำเกรง และการสำรวมในศีล ขณะที่อาจาระที่ไ

… โดยให้ พระภิกษุพิจารณาวัตถุประสงค์ของการใช้ปัจจัย ๔ อย่างแยบคาย ดังนี้ ๑) วัตถุประสงค์ในการใช้จีวร คำว่า “จีวร” หมาย รวมถึงผ้าทุกชิ้นที่ภิกษุใช้นุ่งและห่ม การใช้จีวรก็เพียงเพื่อบำบัด ความหนาว อันจะเป็นเหต…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนการใช้ปัจจัย ๔ อย่างถูกต้องเพื่อให้พระภิกษุพ้นจากการเป็นทาสของกาม การใช้จีวรมีวัตถุประสงค์เพื่อบำบัดความหนาวและปกปิดอวัยวะในขณะที่การบริโภคบิณฑบาตเป็นการดูแลจิตใจให้ปราศจากกิเ

ครอบงำา....” คำว่า “รักษามนินทรีย์” หรือ “สำรวมมนินทรีย์” หมาย ถึงการรักษาใจให้พ้นจากการถูกครอบงำโดยอภิชฌาและโทมนัส จะ…

บทความนี้อธิบายความสำคัญของการรักษามนินทรีย์และการสำรวมจิตใจให้พ้นจากการครอบงำของอภิชฌาและโทมนัส โดยชี้ให้เห็นถึงการคุ้มครองทวารในอินทรีย์ เช่น การใช้สติในการมองเห็นสิ่งต่าง ๆ โดยไม่ปรุงแต่งหรือกำหนดค

… การนิ่ง มหาบพิตร ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้ประกอบด้วยสติ สัมปชัญญะ ด้วยประการดังกล่าวมานี้แล ตามรูปศัพท์ คำว่า “สติ” หมายถึง ความระลึกได้ นึกได้ อาการที่จิตฉุกคิดขึ้นได้ เช่นฉุกคิดขึ้นได้ว่า ถึงเวลาสวดมนต์แล้ว …

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของ 'สติ' ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าความระลึกได้หรือ 'สติ' ช่วยไม่ให้งานการเสียหายเนื่องจากการลืม เช่น การลืมสวดมนต์หรือการให้ยาคนไข้ ซึ่งอาจส่งผลร้ายแรงได้ สติเป็นธรรมที่มี

…รทําหรือต้องทำ ยิ่งกว่านั้นสติยังเป็นพื้นฐานสําคัญยิ่ง ในการเจริญภาวนาเพื่อมรรคผลนิพพานต่อไปอีกด้วย คำว่า “สัมปชัญญะ” หมายถึง ความรู้สึกตัว หรืออาการ รู้ตัวในขณะทำอยู่ เช่น รู้ว่าเรากำลังพูดอะไร กำลังคิดอะ…

เนื้อหานี้เน้นถึงความสำคัญของธรรมคือสติและสัมปชัญญะซึ่งช่วยให้อยู่ในปัจจุบันและไม่หลงลืมสิ่งที่ต้องทำ ทั้งสองมีความสัมพันธ์กัน โดยสติช่วยให้รู้ก่อนการกระทำ และสัมปชัญญะช่วยให้รู้ตัวขณะทำ ซึ่งมีการแบ่ง

…จ้าตรัสว่า ภิกษุเป็นผู้สันโดษ ด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วยบิณฑบาตเป็นเครื่อง บริหารท้องเช่นนี้ คำว่า “จีวร” ย่อมหมายถึง “ไตรจีวร” อัน ประกอบด้วยสบง จีวร และสังฆาฏิ ซึ่งใช้พันกาย แล้วคาดให้ แน่นด้วยประ…

เนื้อหาพูดถึงเครื่องบริหารกายและท้องตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยจีวรที่ใช้พันกายและบิณฑบาตที่ใช้ยังชีวิต ภิกษุผู้สันโดษสามารถใช้ชีวิตได้อย่างเรียบง่าย ดังเช่นนกที่มีปีกสามารถบินไปทุกที่