หน้าหนังสือทั้งหมด

ความพยาบาทและวิธีการแก้ไข
42
ความพยาบาทและวิธีการแก้ไข
ตนกระสับกระส่ายด้วยโรคดี ฉันใด ผู้มีจิตพยาบาท ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ถ้าเป็นพระแม้อาจารย์และ อุปัชฌาย์ผู้หวังดีว่ากล่าวเพียงเล็กน้อย…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความพยาบาทซึ่งเป็นอารมณ์ที่ทำให้จิตใจไม่มีความสงบและปิดกั้นความดีทั้งใหม่และเก่าจากการที่เราไม่สามารถปล่อยวางความโกรธได้ โดยที่เมื่อจิตเกิดพยาบาทขึ้น จะเป็นอุปสรรคในการนั่งสมาธิและแส
การควบคุมอารมณ์และความสำคัญของคำพูด
51
การควบคุมอารมณ์และความสำคัญของคำพูด
… เป็น 2 จาก 2 เป็น 3 จนในที่สุด ตะปูทั้งหมดก็ถูกถอนออกจนหมด เด็กน้อยดีใจมากรีบวิ่งไปบอกกับพ่อเขาว่า ฉันทำได้ ในที่สุดฉันก็ทำจน สำเร็จ พ่อไม่ได้พูดอะไร แต่จูงมือลูกของเขาออกไปที่รั้วหลังบ้าน และบอกกับลูกว…
เรื่องราวของเด็กน้อยที่เรียนรู้การควบคุมอารมณ์ผ่านการตอกตะปูลงในรั้วหลังบ้าน โดยเมื่อเขาสามารถควบคุมตนเองได้แล้ว เขาได้ถอนตะปูออกจนหมด แต่พบว่า รอยแผลที่เกิดจากอารมณ์ไม่สามารถลบเลือนด้วยคำขอโทษได้ และ
การหลุดพ้นจากถีนมิทธะนิวรณ์
58
การหลุดพ้นจากถีนมิทธะนิวรณ์
ในงานนักขัตฤกษ์ ฉันใด ผู้ที่ตกอยู่ในอำนาจถีนมิทธะนิวรณ์ย่อมหมดโอกาส ที่จะได้รับรู้รสแห่งธรรมบันเทิง คือความสงบสุขอันเกิ…
บทความนี้กล่าวถึงอาการถีนมิทธะนิวรณ์หรืออาการง่วงเหงาหาวนอนซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติธรรมตามที่พระพรหมโมลี (วิลาศ ญาณวโร) ได้อธิบายไว้อย่างละเอียด เปรียบเทียบการถูกถีนมิทธะเหมือนการติดคุกที่ทำให้ผู้
การเข้าถึงธรรมและการนั่งสมาธิ
5
การเข้าถึงธรรมและการนั่งสมาธิ
คํานํา รายละเอียดรายวิชา วิธีการศึกษา บทที่ 1 อิทธิบาท 4 1.1 ฉันทะ 1.2 วิริยะ 1.3 จิตตะ 1.4 วิมังสา บทที่ 2 หลักสำคัญของการนั่งสมาธิ 2.1 สติคืออะไร 2.2 ความสบาย สาร…
เนื้อหานี้ประกอบไปด้วยการศึกษาเกี่ยวกับอิทธิบาท 4 ซึ่งรวมถึงฉันทะ, วิริยะ, จิตตะ และวิมังสา. นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงหลักสำคัญของการนั่งสมาธิ เช่น ความหมายของสติและ…
ฉันทะในแนวทางการปฏิบัติสมาธิ
14
ฉันทะในแนวทางการปฏิบัติสมาธิ
1.1.2 ฉันทะในแนวทางการปฏิบัติสมาธิ พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีได้ให้ความหมายโดยสรุปไว้ คือ “ปักใจ” ท่านได้ขยาย…
บทความนี้สำรวจความหมายของฉันทะในแนวทางการปฏิบัติสมาธิ โดยพระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีว่า ‘ปักใจ’ เพื่อรักการเข้าถึงพระธรรมกายอย่าง…
การตั้งความเพียรให้สม่ำเสมอในการปฏิบัติธรรม
23
การตั้งความเพียรให้สม่ำเสมอในการปฏิบัติธรรม
…รแก่การใช้งานหรือไม ท่านพระโสณะทูลว่า “อย่างนั้น พระเจ้าข้า” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนโสณะ ฉันนั้นเหมือนกัน ความเพียรที่ปรารภมากเกินไป ย่อมเป็นไปเพื่อความฟุ้งซ่าน ความเพียรที่ย่อหย่อนเกินไป ย่อม…
…นานในการเข้าถึงธรรมและควรทำการฝึกให้เหมาะสมกับตนเองเพื่อพัฒนาการปฏิบัติธรรมที่มีประสิทธิภาพ โดยให้มีฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสาในการปฏิบัติ
สติในการปฏิบัติสมาธิ
32
สติในการปฏิบัติสมาธิ
…รหยุด นิ่ง เฉยๆ สบายๆ โดยที่ไม่กด คำว่าสบาย เสมือนเราทานอาหารอร่อย จึงมีอารมณ์เคี้ยวและมีอารมณ์กลืน ฉันใด เมื่อเรารักษาอารมณ์สบายซึ่งเป็นอารมณ์ทางใจ เราก็จะมีอารมณ์ อยากทำต่อไปเรื่อยๆ บทที่ 2 หลักสำคัญขอ…
การทำสมาธิในแนวทางของพระมงคลเทพมุนีมีเป้าหมายในการพัฒนาสติและสัมปชัญญะ โดยมุ่งให้นั่งอยู่ที่กึ่งกลางกาย และรักษาความนิ่งสงบของจิตใจเทคนิคการนึกนิมิตควรทำควบคู่กับการบริกรรมภาวนาเพื่อให้เกิดความสงบอย่า
การทำสมาธิเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
47
การทำสมาธิเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…องผูกประจำเรือ ตากลมและแดดไว้ เครื่องผูกเหล่านั้นถูกฝนซะ ย่อมชำรุดเสียหาย เป็นของเปื่อยไป โดยไม่ยาก ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุหมั่นเจริญภาวนาอยู่ สังโยชน์ย่อมระงับไปโดยไม่ยาก ฉันนั้น”1 จากพระสู…
การทำสมาธิเป็นเครื่องมือสำคัญในการเข้าถึงพระธรรมกาย โดยต้องหมั่นฝึกฝนและตั้งใจให้เห็นคุณค่าของการทำสมาธิ แม้ในช่วงแรกอาจจะต้องใช้ความพยายาม แต่เมื่อทำอย่างสม่ำเสมอ จิตใจจะละเอียดลึกซึ้งขึ้น และสามารถล
คุณสมบัติของดวงวิมังสาและอิทธิบาท
106
คุณสมบัติของดวงวิมังสาและอิทธิบาท
…กันเป็นชั้นๆ ดวงที่ทำให้บังเกิดความสำเร็จมี 4 ดวง พระพุทธองค์ จึงตรัสอิทธิบาทมีอยู่ 4 ประการ คือ 1) ฉันทะ เต็มใจที่จะทํา 2) วิริยะ แข็งใจทำ 3) จิตตะ ตั้งใจทำ 4) วิมังสา เข้าใจทํา เราจะเห็นว่า ผลของการปฏิ…
เนื้อหาเกี่ยวกับคุณสมบัติของดวงวิมังสา ที่สามารถปรับปรุงได้ทุกอย่างเมื่อใจจรดที่นิพพานและการทำความเข้าใจในอิทธิบาท 4 ประการเพื่อทำให้เกิดความสำเร็จ มุ่งเป้าเข้าไปในธรรมะที่พระพุทธเจ้าได้สอน โดยแสดงให้
การเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4
26
การเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4
…้อยู่ ด้วยความไม่ประมาท ด้วยประการฉะนี้” 1.5.2. การเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4 คือ 1 สมาธิที่เกิดจากฉันทะ 2 สมาธิที่เกิดจากวิริยะ 3 สมาธิที่เกิดจากจิตตะ 4 สมาธิที่เกิดจากวิมังสา สมาธิทั้ง 4 ประการนี้มีคว…
…ะสงบ เมื่อจิตตั้งมั่น ธรรมก็ตั้งอยู่ เรื่องนี้ดูได้จากการเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ สมาธิจากฉันทะ, วิริยะ, จิตตะ และวิมังสา โดยทั้ง 4 วิธีนี้มีความแตกต่าง และสำคัญต่อการบรรลุความมีสภาพเป็นหนึ่งแห…
อิริยาบถและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
28
อิริยาบถและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…าดี แก้ได้นั้นแล้ว จึงเห็นได้ว่า นี้ข้าวสาลี นี้ข้าวเปลือก นี้ถั่วเขียว ถั่วเหลือง นี้งา นี้ข้าวสาร ฉันใด ภิกษุก็ ฉันนั้น เหมือนกันย่อมพิจารณาเห็นกายนี้แหละ เบื้องบนแต่พื้นเท้าขึ้นมา เบื้องต่ำแต่ปลายผมลง…
เนื้อหาเกี่ยวกับการกำหนดอิริยาบถและสัมปชัญญะในการปฏิบัติธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ประกอบไปด้วยการรับรู้ในอาการที่เกิดขึ้นขณะยืน เดิน นั่ง และนอน รวมถึงการสัมปชัญญะในการเคลื่อนไหวต่างๆ โดยการพิจารณาร่
การพิจารณาธาตุและซากศพในพระพุทธศาสนา
29
การพิจารณาธาตุและซากศพในพระพุทธศาสนา
…ายนี้ คนฆ่าโคหรือลูกมือของคนฆ่าโค ผู้ฉลาดฆ่าแม่โคแล้ว นั่งแบ่งออกเป็นส่วนๆ อยู่ที่หนทางใหญ่ 4 แพร่ง ฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมพิจารณาเห็นกายนี้แหละ ตามที่ตั้งอยู่โดย ความเป็นธาตุว่า ธาตุดิน ธาตุน…
เนื้อหาว่า ธาตุมนสิการ คือ การพิจารณาร่างกายว่าประกอบขึ้นจากธาตุ 4 ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ตามพุทธพจน์ที่กล่าวอ้างถึง การกำหนดรู้ร่างกายเปรียบซากศพใน 9 ระยะเวลา ซึ่งรวมถึงสภาพต่างๆ ตั้
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
…ารณาสีของแว่น ทั้ง ไม่ได้ใส่ใจถึงลักษณะของแว่นด้วย แต่ใช้ตามองดูพอดี เห็นแต่เงาหน้าของตนเองเท่านั้น ฉันใด พระโยคาวจรนี้ก็ฉันนั้น เพ่ง ดูปฐวีกสิณด้วยอาการพอดี ขวนขวายแต่ถือจะเอานิมิตเท่านั้น ไม่พะวงถึงสีแ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โดย
การขยายปฏิภาคนิมิต
26
การขยายปฏิภาคนิมิต
…่กาลที่ขนปีกงอกไป มันหัดโผไปทีละน้อย ๆ กล้าแข็งเข้าก็ บินไปสู่ที่ใกล้พระจันทร์พระอาทิตย์ได้โดยลำดับ ฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อกำหนด ขนาดแล้วขยายนิมิตไปโดยนัยที่กล่าวแล้วก็ย่อมขยายไปจนเท่าขนาดจัก…
การขยายปฏิภาคนิมิตในสมาธิช่วยเพิ่มพูนพลังจิตใจอย่างต่อเนื่องไปจนถึงขอบจักรวาล ควรขยายอย่างระมัดระวัง ด้วยการเริ่มจากขนาดเล็กและค่อยๆ เพิ่มขนาดไปเรื่อยๆ เพื่อไม่ให้สมาธิเสื่อมถอย และเป็นการเสริมความแข็
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
27
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
ที่จะเที่ยวไปบนภูเขาอันขรุขระ ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุบางรูปใน ธรรมวินัยนี้เป็นคนโง่ ไม่ฉลาด ไม่รู้จักเขต ไม่…
ในเอกสารนี้ได้กล่าวถึงการซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุฌาน โดยเน้นถึงความระมัดระวังและความเข้าใจต่อสถานที่ที่ถูกต้องในการฝึก สมาธิ และการสร้างความมั่นคงในปฐมฌาน นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึง 7 อย่างที่ควรหลีกเล
การปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการอย่างมีสติ
28
การปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการอย่างมีสติ
…จึงยิ่งถูกขนทราย ดังนี้ แต่นั้นไปเขาทำอาการเหล่านั้นให้ถูกท่าอย่างนั้นอยู่ จะพึงยิ่งขนทรายไม่พลาดได้ฉันใด แม้พระโยคีก็ฉันนั้น ต้องกำหนดจับอาการทั้งหลายมีโภชนสัปปายะเป็นอาทิเหล่านี้ว่า “เราบริโภคโภชนะชื่อ…
เนื้อหานี้สำรวจการปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการ โดยใช้การเปรียบเทียบกับการยิงขนทรายและการทำอาหารของพ่อครัวซึ่งชาญฉลาด เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการสังเกตและควบคุมอาการต่างๆ ขณะที่ทำสมาธิและการ
ความตายและการพิจารณามรณานุสติ
75
ความตายและการพิจารณามรณานุสติ
…มีฤทธิ์ร้ายแรง ได้กัดบุคคลคนใดคนหนึ่งให้ถึงซึ่งความตาย ไม่มียา แก้พิษ พิษของงูนั้น เรียกว่าถึงที่สุดฉันใด ผู้ที่มีอายุอยู่นาน สิ้นอายุแล้วก็ตายไปก็ฉันนั้น ฯ อีกอย่างหนึ่ง นายขมังธนูยิงลูกธนูออกไป ลูกธนูน…
บทความนี้สำรวจความตายในหลายมิติ เริ่มจากสมมติมรณะ เช่น นาฬิกาตาย รถตาย แล้วไปถึงชีวิตินทรียุปัจเฉทมรณะที่เป็นจริงสำหรับทุกคน การพิจารณาความตายต้องมีกระบวนการที่ทำให้เราเข้าใจถึงธรรมชาติของชีวิตและการด
การเจริญมรณานุสติและความตาย
76
การเจริญมรณานุสติและความตาย
อีกอย่างหนึ่ง พืชที่บุคคลหว่านลงในที่นาดีถ้าฝนตกดีและไม่มีสิ่งเบียดเบียนจักงอกงามดี ฉันใด สัตว์ทั้งหลายถ้าไม่มีอันตรายมาแทรกแซงก็จะอยู่ไปจนกระทั่งสิ้นอายุ ฉันนั้น 2. อกาลมรณะ ได้แก่ ความต…
การเจริญมรณานุสติเป็นแนวทางในการเตือนสติให้เห็นคุณค่าของชีวิต โดยการระลึกถึงความตายในเวลาที่ไม่ควรตาย เช่น การเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ ช่วยให้เราเข้าใจถึงความไม่แน่นอนของชีวิต การระลึกถึงนี้เกี่ยวข้องกั
ธรรมชาติของความตายและชีวิต
79
ธรรมชาติของความตายและชีวิต
…สัตว์ทั้งหลายมีอย่างนี้เป็นธรรมดา ผลไม้สุกงอมแล้ว ชื่อว่าย่อมมีภัยเพราะจะต้องร่วงหล่นลงไปในเวลาเช้า ฉันใด สัตว์ทั้งหลายผู้เกิดแล้ว ชื่อว่าย่อมมีภัยเพราะจะต้องตายเป็นนิตย์ ฉันนั้น ภาชนะดินที่นายช่างทำแล้ว…
เนื้อหานี้พูดถึงความจริงอันไม่อาจหลีกเลี่ยงของความตายที่มาพร้อมกับการเกิด สัตว์ทั้งหลายทั้งเด็กและผู้ใหญ่ย่อมต้องเผชิญกับมรณะซึ่งเปรียบเสมือนเพชฌฆาตที่รอคอยที่จะกำจัดชีวิต ความเพลิดเพลินในสมบัติจะสิ้น
การระลึกถึงความตายและความหมายของกาย
82
การระลึกถึงความตายและความหมายของกาย
…าติแม้เหล่านั้น ก็ถึงซึ่งความตายได้ประการหนึ่งโดยแท้ อนึ่ง กายนี้เป็นสาธารณแก่เหล่ากิมชาติ 80 จำพวก ฉันใด ก็ย่อมเป็นสาธารณแก่ ปัจจัยแห่งความตาย ทั้งที่เป็นภายใน ได้แก่โรคหลายร้อยอย่างทีเดียว ทั้งที่เป็นภ…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับการระลึกถึงความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการเปรียบเทียบกับความตายที่ไม่มีใครหนีพ้น สำรวจความตายที่แผ่ถึงแม้พระอรหันต์ และการที่ร่างกายเป็นที่อยู่อาศัยของชีวิตต่างๆ โดยเฉพาะกิมิชาติ