พระพากุละเถระและอเจลกกัสสปะ : หน้า 91/112

อื่น ๆ “พระนิพพานที่พระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงแสดงไว้แล้ว เป็น สุขแท้ ทุกข์ย่อมดับไปในที่ใด ที่นั้น ย่อมไม่มีความเศร้าโศก ไม่มีธุลี ย่อม เป็นที่ปลอดโปร่ง” ครั้งหนึ่ง พระพากุละเถระ พำนักอยู่ที่พระเวฬุวันกลันทกนิวาป วิหาร ใกล้กรุงราชคฤห์ของพระเจ้า พิมพิสาร อเจลกกัสสปะผู้เป็นสหาย เก่าของพระพากุลเถระได้มาหาและ สนทนากับท่าน ความยินดีต่อจีวรที่ชาวบ้านถวาย ไม่ ธรรมอันน่าอัศจรรย์ ข้าพเจ้าขอ เคยยินดีต่อการนิมนต์หรือนึกต้อง การให้ใครมานิมนต์ ไม่เคยนั่งใน ละแวกบ้าน ฉันจังหันในละแวกบ้าน ไม่เคยถือเอานิมิตของมาตุคาม (ผู้ ในพระพุทธศาสนาเข้ามาอุปสมบท หญิง) หรือแสดงธรรมแก่มาตุคาม โดยที่สุดแม้แต่คาถา ๔ บาท ไม่ พระอรหันตสาวกในพระพุทธศาสนา เคยไปในที่อยู่ของภิกษุณีทั้งหลาย จดจําไว้” ในที่สุด อเจลกกัสสปะปริพ พาชกผู้เป็นสหายก็เกิดศรัทธาเลื่อมใส จนกระทั่งได้บรรลุพระอรหัตผล เป็น สังขารได้ ๑๖๐ ปี ก็ดับขันธปริ สิกขมานา และสามเณรีเลย ไม่เคย นิพพาน แต่ก่อนจะนิพพานก็ได้เข้า ภิกษุสงฆ์ เตโชธาตุก็พลันบังเกิด เป็นไฟไหม้สรีระของท่านให้หมดไป หรือแสดงธรรมแก่พระภิกษุณี นาง พระพากุละเถระดำรงชนมายุ บรรพชาและอุปสมบทแก่กุลบุตร ให้ เตโชสมาบัตินั่งนิพพานในท่ามกลาง นิสัยแก่ภิกษุใหม่ ไม่เคยให้สามเณร “ดูก่อนท่านพากุละ ท่าน ปฏิบัติแก่ตน ไม่เคยอาบน้ำในเรือน บรรพชามาเท่าไรแล้ว” “กัสสปะ อาตมาบรรพชาได้ ๔๐ ปีแล้ว” พระพากุละเถระตอบ “ในเวลา ๔๐ ปีนี้ ท่านได้ เกี่ยวข้องกับโลกิยธรรมจำนวนเท่า ใด” “กัสสปะ! ไฟ ไม่เคยให้เพื่อนพรหมจรรย์ถูตัว ให้ ไม่เคยให้ใครเหยียบนวด อาต มาเป็นผู้ไม่มีอาพาธแม้เพียงเล็กน้อย ชั่วเวลาเพียงรีดนมโค ไม่เคยฉันยา แก้โรคอาพาธ โดยที่สุดแม้เพียง ไม่เคยนั่งพิงพนัก ยา องผลสมอ เธอไม่ควรถาม และไม่เคยนอนในที่ใดที่หนึ่งเลย” อาตมาอย่างนี้ เธอควรจะถามอาต มาว่าในชั่วเวลา ๘๐ ปีนี้ ความใส่ใจ ทางกามารมณ์ได้เกิดขึ้นแก่ท่านกี่หน แล้ว ในช่วง ๘๐ ปี นับแต่อาตมา บรรพชามาแล้วไม่เคยรู้สึกว่ามีกาม สัญญาเกิดขึ้นเลย” “ท่านพระพากุละ เมื่อท่าน ไม่เคยรู้สึกว่ามีกามสัญญาเกิดขึ้นแก่ อเจลกกัสสปะฟังข้อความเหล่า นี้ของพระพากุละแล้วจึงกล่าวขึ้นว่า “ข้าพเจ้าขอจำไว้ว่า ข้อเหล่านี้ทั้ง หมดเป็นธรรมอันน่าอัศจรรย์” พระพากุละเถระได้กล่าวต่อ ไปอีกว่า “ดูก่อนกัสสปะ นับแต่ อาตมาบรรพชามา ๔๐ ปี ไม่เคย จำพรรษาอยู่ในเสนาสนะใกล้บ้าน ไม่เคยฉันอาหารของชาวบ้าน ทั้ง ที่มีข้าศึกคือกิเลสอยู่เพียง ๓ วัน พระพากุละเถระกล่าวต่อไปอีก เท่านั้น พอถึงวันที่ 6 ความรู้แจ่ม ท่านในช่วง ๘๐ ปีนั้น ข้าพเจ้าขอ จำไว้ว่าเป็นธรรมอันน่าอัศจรรย์” ว่า มา ๘๐ ปี อาตมาไม่เคยรู้สึกว่ามี แจ้งในธรรมวิเศษคือการสำเร็จพระ “กัสสปะ การบรรพชาที่ผ่าน อรหันต์ก็ได้บังเกิดขึ้นแก่อาตมา” ๆ ณ ที่นั้น หนังสืออ้างอิง ๑.ชีวประวัติพุทธสาวกโดย จำเนียร ทรงฤกษ์ ๒.พระสูตรและอรรถกถา (แปล) ขุททกนิกาย เถรคาถา เล่มที่ ๒ ภาคที่ โรงพิมพ์เลี่ยงเชียงจงเจริญ ๓. ประวัติอนุพุทธ ๘๐ องค์ ๓ “ท่านพระพากุละ ข้อนี้เป็น กุมภาพันธ์ ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๘๙