หน้าหนังสือทั้งหมด

การสอนของสมเด็จพระบรมศาสดา
98
การสอนของสมเด็จพระบรมศาสดา
๕๖ ว่า “ดูก่อนปริพาชิกา! จงคลายความโศกกำสรดทั้ง ปวงเถิด บัดนี้เธอได้มาอยู่ต่อหน้าตถาคตแล้ว ที่นี่มี แต่ความสงบ…
ว่า “ดูก่อนปริพาชิกา! จงคลายความโศกกำสรดทั้ง ปวงเถิด บัดนี้เธอได้มาอยู่ต่อหน้าตถาคตแล้ว ที่นี่มี แต่ความสงบ…
ธรรม ๑๐ ประการ
103
ธรรม ๑๐ ประการ
กินเพราะไม่สมควรแก่ตน ต้องนำ ธรรม ๑๐ ประการเป็นไฉน ดูก่อน กระยาหารที่กษัตริย์เสวยใส่ในภาชนะทอง ภัททาล ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้ประ จึงยอมกินอาหารในถาดท…
กินเพราะไม่สมควรแก่ตน ต้องนำ ธรรม ๑๐ ประการเป็นไฉน ดูก่อน กระยาหารที่กษัตริย์เสวยใส่ในภาชนะทอง ภัททาล ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้ประ จึงยอมกินอาหารในถาดท…
การฆ่าความโกรธ
89
การฆ่าความโกรธ
…รเสียงที่เปี่ยมล้นด้วยพระเมตตาว่า “บุคคลฆ่าความ โกรธได้ย่อมนอนเป็นสุข ฆ่าความโกรธได้ย่อมไม่เศร้าโศก ดูก่อนพราหมณ์ พระอริยเจ้าทั้งหลาย ย่อมสรรเสริญ การฆ่าความโกรธอันมีรากเป็นพิษมียอดหวาน” พระพุทธดำรัสเป็…
ธนัญชานีพราหมณี ผู้เป็นอริยสาวิกา แม้ได้ฟัง ดังนั้นก็มิได้หวั่นไหวกลับกล่าวว่า “ท่านพราหมณ์ แม้ ท่านจะตัดอวัยวะน้อยใหญ่ของเราก็ตาม เราจะไม่เว้น จากศาสนาของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐเลย ท่านไม่อาจ ห้ามเราจ
การใช้ปัญญาในการพูด
81
การใช้ปัญญาในการพูด
… ตัวเองเดือดร้อนในภายหลัง การไม่ทำอย่างนั้นอีกแล้วทำ หรืออีกทางหนึ่งพระองค์ก็ทรงให้แนวทางเอาไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ ๕ ประการเหล่านี้ ย่อมมีในบุคคลผู้พูดด้วยปัญญา คือ 6). ไม่พูดปด ๒. ไม่พูดส…
ที่มีการบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์กันมากที่สุดก็ตาม ก็ไม่ ทั้งหลายเหล่านี้ พระองค์ทรงแนะว่า ให้พูดน้อยๆ เข้าไว้ ได้หมายความว่า เราไม่สามารถสัมผัสรสแห่งธรรมด้วย การปฏิบัติธรรม หรือไม่สามารถรักษาศีลได้เลยไ
ทุกขสมุทัยและทุกขนิโรธ
34
ทุกขสมุทัยและทุกขนิโรธ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทุกขสมุทัยอริยสัจเป็นไฉน ตัณหานี้ใด อันมีความเกิดอีก ประกอบด้วยนันทิราคะ เพลิดเพ…
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทุกขสมุทัยอริยสัจเป็นไฉน ตัณหานี้ใด อันมีความเกิดอีก ประกอบด้วยนันทิราคะ เพลิดเพ…
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
34
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
…ภูมิใจไปจนตราบชีวิตจะหาไม่ 2.2.3 คบกัลยาณมิตร ทำให้อริยมรรคบริบูรณ์ นอกจากนี้พระพุทธองค์ยังตรัสว่า “ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุผู้เป็นพระเสขะยังไม่บรรลุอรหัตผล ปรารถนาความเกษมจากโยคะ อันยอดเยี่ยม เราไม…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการคบกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุอริยมรรคและทำให้เกิดความก้าวหน้าในทางธรรม การมีมิตรดีจะช่วยให้เราละอกุศลและเจริญกุศลได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี
ลักษณะของสัตบุรุษในพระพุทธศาสนา
21
ลักษณะของสัตบุรุษในพระพุทธศาสนา
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงลักษณะของสัตบุรุษไว้ ดังนี้ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตบุรุษเป็นผู้มีความเห็นอย่างสัตบุรุษอย่างไร คือ สัตบุรุษในโลกนี้ เป็นผู้มีความเห…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงลักษณะของสัตบุรุษซึ่งเป็นผู้มีความเห็นว่าผลของกรรมมีจริง สัตบุรุษคือผู้ที่มีสัมมาทิฏฐิในการเชื่อมั่นในกรรม บุญ และบาป การทำทาน รักษาศีล และเจริญสมาธิภาวนาเป็นแนวทางดำเนินชีวิ
การตั้งความเพียรในพระธรรมคำสั่งสอน
88
การตั้งความเพียรในพระธรรมคำสั่งสอน
(พระพุทธเจ้า) ดูก่อนโสณะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน คราวใดสายพิณของเธอตึงเกิน ไป คราวนั้นพิณของเธอมีเสียงหรือใช้กา…
พระพุทธเจ้าได้ใช้สายพิณเป็นอุปมาในการสอนพระโสณะโกฬิวิสะ เกี่ยวกับการตั้งความเพียรให้อยู่ในระดับพอเหมาะ เพื่อหลีกเลี่ยงการฟุ้งซ่านจากความเพียรที่มากเกินไป และการเกียจคร้านจากความเพียรที่น้อยเกินไป เมื่
การบรรยายถึงภิกษุและความบริสุทธิ์ในจิต
198
การบรรยายถึงภิกษุและความบริสุทธิ์ในจิต
…ิจิกิจฉา ไม่มีความคลางแคลงในกุศลธรรมทั้งหลายอยู่ ย่อมชำระจิตให้บริสุทธิ์จากวิจิกิจฉาได้ อุปมานิวรณ์ ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงกู้หนี้ไปประกอบการงาน การงานของเขาจะพึงสำเร็จผล เขาจะพึงใช้หนี้ที่เ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการฝึกจิตในตัวภิกษุ การมีศีลขันธ์ อินทรียสังวร และสติสัมปชัญญะ เพื่อชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็ง พยาบาท และอุทธัจจกุกกุจจะ โดยอุปมานิวรณ์ที่เปรียบเทียบกับชีวิตมนุษย์
อิทธิวิธีและทิพยโสตญาณ
202
อิทธิวิธีและทิพยโสตญาณ
…้ ลูบคลำพระจันทร์พระอาทิตย์ซึ่งมีฤทธิ์มีอานุภาพมากด้วย ฝ่ามือก็ได้ ใช้อำนาจทางกายไปตลอดพรหมโลกก็ได้ ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนช่างหม้อหรือลูกมือของ ช่างหม้อผู้ฉลาด เมื่อนวดดินดีแล้ว ต้องการภาชนะชนิดใดๆ จ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการพัฒนาจิตเพื่อบรรลุอิทธิวิธีและทิพยโสตญาณ โดยแสดงถึงความสามารถของภิกษุที่มีจิตบริสุทธิ์ในการเข้าถึงอำนาจทางกายและการได้ยินเสียงทิพย์ ซึ่งเน้นถึงการตั้งมั่นของจิตที่ปราศจากกิเลส เพื
การศึกษาเรื่องกรรมและวิบากในพระพุทธศาสนา
209
การศึกษาเรื่องกรรมและวิบากในพระพุทธศาสนา
…้เอง เห็นเอง ทราบเอง โดยประการนั้นแหละ ในที่นั้นๆ ตามกำลังและความแน่ใจว่า นี้เท่านั้นจริง อื่นเปล่า ดูก่อนอานนท์ ส่วนสมณะหรือพราหมณ์บางคนในโลกนี้อาศัยความเพียรเครื่องเผากิเลส ความ ตั้งใจมั่น ความประกอบเ…
เนื้อหานี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับกรรมและวิบากในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นความสำคัญของการเว้นขาดจากปาณาติบาตและการมีความเห็นชอบในชีวิต รวมถึงการมองเห็นว่าการกระทำที่ถูกต้องจะนำไปสู่สุคติในภายหลัง ข้าพเจ้
การตั้งความเพียรให้สม่ำเสมอในการปฏิบัติธรรม
23
การตั้งความเพียรให้สม่ำเสมอในการปฏิบัติธรรม
ท่านพระโสณะทูลว่า “ไม่เป็นเช่นนั้น พระเจ้าข้า” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนโสณะ ท่านสำคัญความข้อนั้นเป็นอย่างไร เมื่อใดสายพิณของท่าน หย่อนเกินไป เมื่อนั้น พิณของท่านย่อมมี…
บทสนทนาระหว่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับท่านพระโสณะเกี่ยวกับการปรับความเพียรในการปฏิบัติธรรม เพื่อไม่ให้ฟุ้งซ่านหรือเกียจคร้าน โดยใช้สายพิณเป็นอุป比ในความสม่ำเสมอของความเพียร ทำให้ท่านพระโสณะสามารถเข้าถึงธ
ความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับเอกภพ
91
ความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับเอกภพ
…้าไปถาม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าถึงเหตุเกิดของภพทั้ง 3 ภพมีได้เพราะเหตุใด พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนอานนท์ ก็กรรมที่อำนวยผลให้ในกามธาตุ จักไม่มีแล้ว กามภพพึงปรากฏบ้างหรือหนอ” พระอานนท์ทูลว่า “ไม่พ…
เอกภพในทางพระพุทธศาสนาเรียกว่าโลกธาตุ โดยมีการสำรวจและคาดการณ์ถึงจักรวาลหลายล้านจักรวาล การเชื่อมโยงระหว่างความรู้ในพระพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์เป็นสิ่งที่น่าสนใจ ความรู้นี้แสดงให้เห็นถึงการเข้าใจที่ถูก
ความรู้เกี่ยวกับอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
174
ความรู้เกี่ยวกับอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด เรารู้ทั่วถึงความเกิด ความดับ คุณ โทษ และอุบาย เครื่องสลัดออกแห่งอินทรีย์ …
บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งประกอบด้วยอินทรีย์ 22 ชนิด และอธิบายถึงความสำคัญของอินทรีย์ทั้ง 6, 3 และ 5 ประการ โดยมีเนื้อหาที่สำคัญเกี่ยวกับการตระหนักถึงความเกิดและดับซึ่งนำไปส
การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน
177
การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน
เป็นไฉน ? ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดเป็นสัทธินทรีย์ สิ่งนั้นเป็นสัทธาพละ สิ่งใดเป็นสัทธาพละ สิ่งนั้นเป็นสัทธินทร…
ในพระไตรปิฎกกล่าวถึงการปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน ซึ่งมีผลต่อการบรรลุธรรม การสร้างความสมดุลในอินทรีย์ที่สำคัญ เช่น สัทธินทรีย์และวิริยินทรีย์ เพื่อให้กันและกันช่วยเสริมสร้างในการบรรลุธรรม การอธิบายด้วยเปร
ห้วงบุญและมหาทานในพระพุทธศาสนา
33
ห้วงบุญและมหาทานในพระพุทธศาสนา
…ิ่งที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ เพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข ห้วงบุญห้วงกุศล ๘ ประการเป็นไฉน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ ถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะ นี้เป็นห้วงบุญ ห้วงกุศล ประการที่ 0 …
บทความนี้กล่าวถึงห้วงบุญห้วงกุศล ๘ ประการ และทาน ๕ ประการที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการเป็นอริยสาวกที่ถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์เป็นสรณะ รวมถึงการงดเว้นจากปาณาติบาต เพื่อทำให้สังคมม
ความดีงามและศีลในพระพุทธศาสนา
124
ความดีงามและศีลในพระพุทธศาสนา
124 ศีล...เป็นที่ตั้งแห่งความดีงาม “ไม่มีเลย พระพุทธเจ้าข้า” “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สาคตะได้ต่อสู้กับนาคภัททว ติกคามใช่หรือไม่” “ใช่ พระพุทธเจ้าข้า” “ดูก่อนภิกษุทั้งห…
บทสนทนานี้เน้นการอธิบายความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนาว่าเป็นที่ตั้งของความดีงาม และการกระทำของพระสาคตเถรที่ผิดพลาดจากการดื่มน้ำที่มึนเมา ซึ่งทำให้ความประพฤติของท่านเสื่อมทรามและไม่เป็นที่เคารพในสายตาชุ
ชัยชนะครั้งที่ 5: จิตตภาวนาและการบำรุงกาย
146
ชัยชนะครั้งที่ 5: จิตตภาวนาและการบำรุงกาย
…นละทุกกรกิจ อย่างก่อน แล้วบำรุงกายนี้ภายหลัง เมื่อเป็นอย่างนั้น กายนี้ก็มี ความเจริญและความเสื่อมไป ดูก่อนอัคคิเวสสนะ จิตตภาวนา ท่านได้ฟังมาแล้วอย่างไรบ้าง ท่านรู้เห็นอย่างไร จงบอกมาตาม ที่ท่านเข้าใจเถิ…
ในบทสนทนากับนิครนถ์ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า การดูแลร่างกายควรทำไปพร้อมๆ กับการอบรมจิต ใครที่มีร่างกายแข็งแรง แต่จิตไม่ได้อบรมก็ไม่สามารถรู้จักจิตตภาว…
ความสุขและสมาธิในพระพุทธศาสนา
144
ความสุขและสมาธิในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๔๘ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ สงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุ ปฐมฌาน มีวิตก มีวิจาร มีป…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการบรรลุฌานและความสุขในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการปฏิบัติสมาธิซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการสร้างสุขทางใจ โดยรวมถึงการบรรลุฌาน 4 ขั้นที่ส่งผลต่อความสงบสุขของภิกษุ รวมถึงการเชื่อมโยงระหว่าง
วิสุทธิมรรค: การประพฤติพรหมจรรย์
111
วิสุทธิมรรค: การประพฤติพรหมจรรย์
…ห่งเมถุนสังโยค ๓ พึงทราบดังต่อไปนี้ จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ (ในเมถุน สังโยคสูตรนั้น)ว่า (๑) "ดูกรพราหมณ์ สมณะก็ดี พราหมณ์ก็ดี ลางคนใน โลกนี้ ปฏิญญา (ตนว่า) เป็นพรหมจารีจริง ๆ หาได้ร่วมประกอบ กิริ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการประพฤติพรหมจรรย์ โดยอ้างอิงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับเมถุนสังโยคและการที่บางคนประกาศตนว่าเป็นพรหมจารีโดยไม่มีความประพฤติที่บริสุทธิ์ อธิบายผลกระทบต่อชีวิตและการไม่สามารถหลุดพ