หน้าหนังสือทั้งหมด

ความสำคัญของการสงเคราะห์และสามัคคีธรรมในราชอาณาจักรไทย
251
ความสำคัญของการสงเคราะห์และสามัคคีธรรมในราชอาณาจักรไทย
…ทรงพระปรีชามีพระกรุณาทรงสงเคราะห์คนทั้งหลายด้วยอุบายนั้น ย่อมทรงสามารถยึดเหนี่ยวน้ำใจไว้ได้ในสามัคคีธรรม ได้อาศัยเป็นกำลังปังกันแลบำรุงพระ ราชอาณาจักรให้เกษมสถาพรแลพระเจ้าแผ่นดินนั้นเหมือนดวงศศิธรอันปรากฏ…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการสงเคราะห์ประชาชนโดยพระมหากษัตริย์ และบทบาทของสามัคคีธรรมในการสร้างความมั่นคงให้แก่พระราชอาณาจักร การมีพระมหากรุณาธิคุณในชีวิตประชาชนช่วยให้เกิดความสงบและควา…
ความรุ่งเรืองแห่งแผ่นดินสยาม
272
ความรุ่งเรืองแห่งแผ่นดินสยาม
…มราชอาณาจักรแลพสกนิกรผู้ฟัง พำนักพระบารมี ด้วยพระรัฏฐาภิบาลโนบาย ดังรับพระราชทานถวายวิสัชนาในหนหลัง ธรรม ๓ ประการ คือ อัตตสัมมาปณิธิ วิริยสมบัติ แลรัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นคุณอัน ล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์…
…ความสัมพันธ์ฉันมิตรกับประเทศเพื่อนบ้านและการดำเนินงานที่มุ่งสร้างสุขและเจริญแก่ประชาชน โดยอิงจากหลักธรรม ๓ ประการ คือ อัตตสัมมาปณิธิ, วิริยสมบัติ, และรัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ่งถือเป็นแนวทางในการปฏิบัติที่ถูกต้อ…
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
280
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
…ารณาด้วยตนเอง ยังไม่เห็นผิดของผู้อื่นมากหรือน้อย โดยประการทั้ง ปวง อย่าเพิ่งลงอาณา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เหมือนถือ เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ใ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต…
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
282
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ญทวีรุ่งเรืองมั่นคงแห่งพระราชอาณาจักร จัดเป็นมงคลอันยวดยิ่ง นับเป็นที่คำรบ ๓ สมควรแก่กระทรวงทบวงการ ธรรม ๓ ประการ คือ มัตตัญญุตา พาหุสัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นคุณอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ท่านผู…
…ฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพระราชอาณาจักร การนำหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการปกครองเพื่อความอยู่ดี…
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
285
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…นสม่ำเสมอ ๑ อวิสวาทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอในมิตรธรรมจึงให้เป็นไปในบุคคลผู้เป็นมิตร ตามสมควรฉะนี้ อีกประการหนึ่ง ชนผู้นับเนื่องในหมู่เดียวกัน ประพฤติตามฉ…
บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยช…
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
289
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
…ใช้ในราชกิจหรือ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัย ขนบธรรมเนียมลางอย่าง เช่นในกาลก่อน คนพลเรือนไม่ได้เพื่อจะอยู่ตามลำพัง ต้องมีสังกัดขึ้น สักเป็นเลข ไพร่หลวงบ…
…ปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธรรม และความพยายามในการสนับ…
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
318
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
…นไปเพื่อความเจริญสิริสวัสดิ์ สถาพรแห่งพระองค์แลพระราชอาณาจักรไทยรัฐ จัดเป็นมงคลอย่างประเสริฐเป็นที่ ธรรม ๒ ประการ คือ ปฏิรูปเทสวาสะ การอยู่ในถิ่นอันสมควร ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ มงคลวิเศษแต่ละประการ มีนัยดั…
กรณียะนี้มีความสำคัญในการสร้างความรักและภักดีต่อชาติ ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของรัฏฐาภิบาลโนบาย เพื่อส่งเสริมความเจริญสิริสวัสดิ์ของพระองค์และประเทศ การปฏิรูปการิตาจัดเป็นคุณสมบัติที่ล้ำเลิศเนื่องจากช่วยส
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
335
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
(เจริญ ญาณวรเถร) สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พ. ศ. ๒๔๗๖ ๓๔๐ ขันติ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๖) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ ๑ โสรัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑. ขันติ นั้น คือความอดกลั้นต่อวั…
…ารรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ประการที่เป็นเครื่องมือในการรักษาความสัมพันธ์ และเสนอแนวทางในการอดกลั้นต่อวาจาหรือการกระทำที่อาจท…
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
…ความเป็นคุณสมบัติของภิกษุเป็นประการ ต้นว่า ขนฺติ ปรม ตโป ตีติกขา ความว่า ขันติ คือความอดกลั้น เป็นตปธรรม คือคุณอัน เผาผลาญบาปธรรมเป็นอย่างยิ่ง ขันติในที่นี้ หมายถึงความอดทนต่อเหตุแห่งทุกข์เป็นที่ตั้งแห่ง …
…ฉพาะในความสำคัญของการอดทนและการมีใจเมตตา ไม่ว่าจะเผชิญหน้ากับสถานการณ์ใดก็ตาม การทำความเข้าใจในขันติธรรมจึงมีความสำคัญในการดำเนินชีวิตของผู้ปฏิบัติธรรม.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์: ผู้ประพฤติธรรม
344
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์: ผู้ประพฤติธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๔๙ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงใคร่ธรรม ทรงถือธรรมเป็นหลักทรงชักนำ ราชบริษัทแลพสกนิกรในทางธรรม เป็นเอกอัครศาสนูปถัมภก ทรงนิคคหะผู้ประพฤติละ…
…จารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ทรงเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภกที่มีความสำคัญในการชักนำราชบริษัทและพสกนิกรให้ยึดถือธรรม เป็นผู้ที่ทรงมีพระราโชบายในการปกครองและการบริหารราชการเพื่อให้เกิดความระเบียบ ความสงบ และความเจริญร…
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
354
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๘๒ ๑ ๓๕๙ ในปีนี้ (๒๔๘๒) จักถวายวิสัชนา ธรรม ๓ ประการ คือไมตรี สัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ (ไมตรีถวาย พ. ศ. ๒๔๘๑) สัจจะนั้น ได้แก่ความซื่อตรงในกัน…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีที่สำคัญ ทำให้เกิดความเช…
ธรรมะกับอธรรม: การต่อสู้ระหว่างความดีและความชั่ว
356
ธรรมะกับอธรรม: การต่อสู้ระหว่างความดีและความชั่ว
…งคนทั้งหลายให้ได้รับความร่มเย็นแห่งการปกครองเสมอหน้ากันแลป้องกัน ๓๖๑ ศัตรูภายนอก ไม่ให้มาย่ำยีดีฑา, ธรรมะแลอธรรม ๒ อย่างนี้ ปฏิปักษ์ต่อกันดุจขาวกับดำต่างต่อสู้กันมาแต่ครั้ง ดึกดำบรรพ์ แต่ชะตาของโลกยังดีอย…
ข้อความนี้ส่งเสริมให้ผู้คนสนใจในการปฏิบัติธรรมและสร้างความดี โดยอ้างอิงจากธรรมชาดก เอกาทส นิบาต เป็นมุมมองที่ให้ความหมายถึงการต่อสู้ระหว่างธรรมะแล…
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย
358
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย
…ร) ๓๖๓ พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ มีบรรยายดังรับพระราชทานถวายวิสัชนามานี้ ธรรม ๓ ประการ คือ ไมตรี ๑ สัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ เป็นคุรสมบัติอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์ แก่ท่าน…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ที่จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ ซึ่งมีพื้นฐานจากธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ไมตรี สัจจะ และรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยเชื่อกันว่าเป็นคุรสมบัติอันล้ำเลิศ ที่นำมาซึ่งวุฒ…
การวิเคราะห์รัฏฐาภิบาลโนบาย
363
การวิเคราะห์รัฏฐาภิบาลโนบาย
…ฏฐาภิบาลโนบายนี้ เป็นเหตุเจริญรุ่งเรืองมั่นคงแห่งพระราชอาณาจักร จัดเป็นมงคลอัน ยวดยิ่ง นับเป็นที่ ຕ ธรรม ๓ ประการ คือ ธัมมกามตา ความเป็นผู้ใคร่ธรรม ๑ อัตถกามตา ความเป็นผู้ ใคร่ประโยชน์ ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ว…
…าลโนบายที่ส่งผลต่อการเจริญรุ่งเรืองและมั่นคงของพระราชอาณาจักร พระองค์ได้ทรงประทานวิสัชนาที่ชัดเจนถึงธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ธัมมกามตา, อัตถกามตา และรัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ่งนำไปสู่คุณลักษณะที่ทำให้เกิดความสุขและค…
คำถวายพระพรแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า
366
คำถวายพระพรแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า
…ะพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) สมประสงค์ ดำรงพระองค์อยู่โดยสวัสดี พระคุณนี้จัดเป็นมงคลวิเศษเป็นที่ ธรรม ๒ ประการคือ ธิติ ตาทิตา ๑ ๑ ๒. ๓๗๑ เป็นคุณสมบัติอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์ แก่ท่านผู้ได้บำเพ…
ในงานมงคลนี้ ขอให้พระพุทธรัตนะและพระธรรมรัตนะประเสริฐ ร่วมจิตรเสนอบาตรพระราชสมภารพรพระองค์ ให้อยู่ในเกษมสุขตลอดพระชนมายุ และปกครองแผ่นดินให้…
ปฐมธรรมแห่งความสำเร็จตามหลักพระพุทธศาสนา
375
ปฐมธรรมแห่งความสำเร็จตามหลักพระพุทธศาสนา
…อิทธิบาท คือคุณเครื่องบรรลุความสำเร็จประการหนึ่ง โดยชื่อว่า ฉันททิทธิบาท สงเคราะห์ เข้าในโพธิปักขิย ธรรม คือคุณอันเป็นฝ่ายแห่งความตรัสรู้ พระองค์ได้บรรลุพระโพธิญาณเป็นพระสัพพัญญูพุทธเจ้า ก็เพราะไม่ทรงละวา…
เนื้อหาเกี่ยวกับสัจจะแห่งการดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบคุมอารมณ์แ
หน้า17
378
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ธรรม ๒ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๘๓ ประการ คือ กัตตุกัมยาตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้จะทำ ๑ บุคคลัญญุตา ความรู…
หน้า18
383
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ព៨៨ ธรรม ๒ ประการ คือ อาชวะ ความเป็นผู้ตรง ๆ ๑ ยาจโยคตา ความเป็นผู้ควรเป็นที่ขอ ๑ เป็นคุณสมบัติอันล้ำเลิศ ให…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
35
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ก์ - หน้าที่ 184 (๑๒๕) คำถามชื่อวิภัตติเป็นต้น ให้ผู้ศึกษาตอบ ๑. โก ธมุม เทเสติ ? ใคร สำแดงอยู่ ซึ่งธรรม ? ๒. สามเณเรน ธมฺโม ปกาสัยเต. ธรรม อันสามเณร ประกาศ อยู่ ๓. เกนา - ย์ กูโป ปติฏฺฐาปิยเต ? สตูป นี้ …
…ใจการใช้ภาษาบาลีในบริบทที่หลากหลาย เช่น การประดิษฐ์คำถามและการอธิบายความหมาย รวมถึงการศึกษาเกี่ยวกับธรรมะที่ปรากฏในพระไตรปิฎก โดยยกตัวอย่างต่างๆ เพื่อกระตุ้นการเรียนรู้ของผู้ศึกษา ซึ่งอาจมีการใช้ในชีวิตปร…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 193
44
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 193
…าปโดยปกติ, ปาป เป็น บทหน้า กรุ ธาตุ ในความ ทำ ธมฺม จรติ สีเลนา - ติ ธมฺมจารี (ผู้ใด ย่อมประพฤติซึ่ง ธรรม โดยปกติ, เหตุนั้น ผู้นั้น ชื่อว่าผู้ประพฤติซึ่งธรรมโดยปกติ ธมฺม เป็นบทหน้า จรฺ ธาตุ ในความประพฤติ, …
… พร้อมทั้งได้แสดงถึงความแตกต่างในการกำหนดประเภทของคำและความหมายที่เกี่ยวข้อง โดยสามารถทำให้เข้าใจถึงธรรมชาติของศัพท์บาลีได้ดีขึ้น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับการทำบาปและการทำความดีในรูปแบบที่มีความชัด…