หน้าหนังสือทั้งหมด

พรหมวิหารธรรม และการแผ่เมตตา
145
พรหมวิหารธรรม และการแผ่เมตตา
…่ไปตลอดโลก ทั้งสัตว์ทุกเหล่าในที่ทุกสถาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้แล เป็นอธิบายในเรื่องโภคะของภิกษุ ๓ ธรรม ๔ ข้อนี้ คือ พรหมวิหารธรรม ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของพรหม โดยทั่วไป หมายถึงผู้มีภูมิธรรมสูงบริสุทธิ์ยุต…
บทความนี้กล่าวถึงพรหมวิหารธรรมซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นแนวทางในการสร้างจิตใจที่สูงส่งและบริสุทธิ์ โดยมี…
บทพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
148
บทพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
…าสังฆปริณายก เป็นผู้รับสนองพระราชดำริทั้งปวง เป็นไปด้วยพระบารมีใหญ่หลวงสูงส่ง นี้ก็ด้วยทรงมีพลวัฑฒน ธรรม ข้อ อมัจจพละ กำลังคืออำมาตย์ อภิชัจจพละ คือกำลังพระชาติสูง สมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกล่า…
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ได้มีบทบาทสำคัญในการสนองพระราชดำริเพื่อพัฒนาประเทศชาติ โดยเฉพาะโครงการพัฒนาลุ่มแม่น้ำต่างๆ เช่น ลุ่มน้ำบางนรา ที่ช่วยเกิดประโยชน์ทั้งด้านเกษตรและอุปโ
สมเด็จพระญาณสังวร และหลักธรรมของพระพุทธศาสนา
167
สมเด็จพระญาณสังวร และหลักธรรมของพระพุทธศาสนา
…นั้น ๆ อันยังขาดให้บริบูรณ์ เพื่อเพิ่มพูนส่วนที่ได้ทรงบำเพ็ญมาแล้วให้ภัยโยยิ่ง ทรง ปฏิบัติอยู่โดยราชธรรมสิริสวัสดิ์ พิพัฒนมงคลก็จะพึงสำเร็จแด่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาร เจ้า เพราะพระราชจรรยาเป็นปัจจัย ในศก…
…สังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก และการรับพระราชทานเพื่อประดับพระปัญญาบารมี นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของธรรมและวินัยในชีวิต โดยเน้นที่ความแตกต่างระหว่างกุศลธรรมกับอกุศลธรรม และการเข้าถึงอริยสัจ 4 ซึ่งจะนำไปสู…
ความสำคัญของวินัยในพระพุทธศาสนา
172
ความสำคัญของวินัยในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๗๖ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงเป็นพระธรรมิกะ ตั้งอยู่ในธรรม ทรงเป็นพระ ธรรมราชา ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจทั้งปวงทรงอาศัยธรรมสักการะธรรมทรงทำคว…
…นัยเพื่อคุ้มครองความดีงามและเสริมสร้างความผาสุกในสงฆ์ รวมถึงความเลื่อมใสของผู้คน โดยยกตัวอย่างจากพระธรรมคำสอนและบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรฯ ในการดูแลรักษาและจัดระเบียบสงฆ์ให้ปฏิบัติตามหลักธรรมอย่างเคร่งครั…
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก
175
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก
…ระราชจริยารัฏฐาภิบาลโนบายนั้น คือวิธีปกครองพระราชอาณาจักร สมเด็จบรม บพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงอาศัยธรรมวินัย ทรงสักการะเคารพธรรมวินัย ที่พระบรม ศาสดาจารย์ตรัสบรรหารตั้งพระธรรมวินัยไว้แทนพระองค์แก่พระอานน…
สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงศึกษาวิธีการปกครองตามธรรมวินัย และได้ปฏิบัติโดยอิงธรรมเพื่อสร้างความเจริญในสังคม ปัญหาสภาพแวดล้อมในปัจจุบันได้ถูกทรงตระหนักถึ…
พระราชพิธีบรมราชาภิเษกและพระบิดาแห่งชาติ
201
พระราชพิธีบรมราชาภิเษกและพระบิดาแห่งชาติ
… อวิหิสญจ ทสิเม เกนจิ สกุกา สพเพส์ ชายเต เป ขนฺติญฺจ อวิโรธน์ ตสฺสตฺตเนว ปสฺสิต ธมฺมราช สภาติก ។ พระธรรมราชา พระราชาผู้ทรงธรรม พระปิตุราชา พระราชาผู้ทรงเป็นพระบิดาเป็น พระพ่อเมือง อันชาวไทยทั้งปวงนับถือ เ…
…รมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงมีพระชนมายุครบ 61 ปี ถือเป็นวันมงคลแห่งชาติ พระองค์ทรงบริหารประเทศด้วยหลักธรรมาทรัพย์อย่างสูงสุด เช่น ทาน ศีล จาคะ และความมีเมตตา ซึ่งได้รับการเทิดทูนจากประชาชนอย่างสูง พระองค์ทร…
พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
223
พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
…ุยาภิมานิโต ปยุตฺโต ธมฺมปิตติ อาชชว์ มาทว์ ต ขนฺติญจ อวิโรธน์ ตสฺสตฺตเนว ปสฺสิต ธมฺมราช สภฤติก ។ พระธรรมราชา พระราชาผู้ทรงธรรม พระปิตุราชา พระราชาผู้ทรงเป็นพระบิดาเป็น พระพ่อเมือง อันชาวไทยทั้งปวงนับถือ เ…
…ะปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้เฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๕ รอบ และได้มีบทบาทสำคัญในการบริหารประเทศ โดยใช้หลักธรรมในการปกครองชาวไทย เช่น การให้ทาน ศีล จาคะ และความเมตตา นอกจากนี้ยังได้แสดงถึงความรักและภักดีต่อประชา…
ความไม่หวั่นไหวและญาณปรีชาของสมเด็จพระญาณสังวร
233
ความไม่หวั่นไหวและญาณปรีชาของสมเด็จพระญาณสังวร
…รณต่าง ๆ ได้ตามปรารถนา วิริยะ กับมัททวะ ความอ่อนโยน จึงต้องประกอบไปด้วยกันดังนี้ มัททวะ เป็นทศพิศราชธรรมข้อที่ ๕ ตปะ หรือ ตบะ แปลว่าเผาผลาญ หมายถึงกุศลสมาทานอันเผาผลาญอกุศลวิตกบาป สมาทานวัตรตามแบบบัญญัติ …
ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้องใช้ควา
ความสำคัญของการสงเคราะห์และสามัคคีธรรมในราชอาณาจักรไทย
251
ความสำคัญของการสงเคราะห์และสามัคคีธรรมในราชอาณาจักรไทย
…ทรงพระปรีชามีพระกรุณาทรงสงเคราะห์คนทั้งหลายด้วยอุบายนั้น ย่อมทรงสามารถยึดเหนี่ยวน้ำใจไว้ได้ในสามัคคีธรรม ได้อาศัยเป็นกำลังปังกันแลบำรุงพระ ราชอาณาจักรให้เกษมสถาพรแลพระเจ้าแผ่นดินนั้นเหมือนดวงศศิธรอันปรากฏ…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการสงเคราะห์ประชาชนโดยพระมหากษัตริย์ และบทบาทของสามัคคีธรรมในการสร้างความมั่นคงให้แก่พระราชอาณาจักร การมีพระมหากรุณาธิคุณในชีวิตประชาชนช่วยให้เกิดความสงบและควา…
ความรุ่งเรืองแห่งแผ่นดินสยาม
272
ความรุ่งเรืองแห่งแผ่นดินสยาม
…มราชอาณาจักรแลพสกนิกรผู้ฟัง พำนักพระบารมี ด้วยพระรัฏฐาภิบาลโนบาย ดังรับพระราชทานถวายวิสัชนาในหนหลัง ธรรม ๓ ประการ คือ อัตตสัมมาปณิธิ วิริยสมบัติ แลรัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นคุณอัน ล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์…
…ความสัมพันธ์ฉันมิตรกับประเทศเพื่อนบ้านและการดำเนินงานที่มุ่งสร้างสุขและเจริญแก่ประชาชน โดยอิงจากหลักธรรม ๓ ประการ คือ อัตตสัมมาปณิธิ, วิริยสมบัติ, และรัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ่งถือเป็นแนวทางในการปฏิบัติที่ถูกต้อ…
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
280
การพิจารณาธรรมและความยุติธรรมในพระพุทธศาสนา
…ารณาด้วยตนเอง ยังไม่เห็นผิดของผู้อื่นมากหรือน้อย โดยประการทั้ง ปวง อย่าเพิ่งลงอาณา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เหมือนถือ เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ใ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการพิจารณาธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการไม่ลงความเห็นอย่างเร่งรีบ และการรักษาธรรมชาติของผู้ดำเนินชีวิต…
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
282
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ญทวีรุ่งเรืองมั่นคงแห่งพระราชอาณาจักร จัดเป็นมงคลอันยวดยิ่ง นับเป็นที่คำรบ ๓ สมควรแก่กระทรวงทบวงการ ธรรม ๓ ประการ คือ มัตตัญญุตา พาหุสัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นคุณอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ท่านผู…
…ฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพระราชอาณาจักร การนำหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการปกครองเพื่อความอยู่ดี…
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
285
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…นสม่ำเสมอ ๑ อวิสวาทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอในมิตรธรรมจึงให้เป็นไปในบุคคลผู้เป็นมิตร ตามสมควรฉะนี้ อีกประการหนึ่ง ชนผู้นับเนื่องในหมู่เดียวกัน ประพฤติตามฉ…
บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยช…
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
289
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
…ใช้ในราชกิจหรือ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัย ขนบธรรมเนียมลางอย่าง เช่นในกาลก่อน คนพลเรือนไม่ได้เพื่อจะอยู่ตามลำพัง ต้องมีสังกัดขึ้น สักเป็นเลข ไพร่หลวงบ…
…ปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธรรม และความพยายามในการสนับ…
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
318
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
…นไปเพื่อความเจริญสิริสวัสดิ์ สถาพรแห่งพระองค์แลพระราชอาณาจักรไทยรัฐ จัดเป็นมงคลอย่างประเสริฐเป็นที่ ธรรม ๒ ประการ คือ ปฏิรูปเทสวาสะ การอยู่ในถิ่นอันสมควร ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ มงคลวิเศษแต่ละประการ มีนัยดั…
กรณียะนี้มีความสำคัญในการสร้างความรักและภักดีต่อชาติ ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของรัฏฐาภิบาลโนบาย เพื่อส่งเสริมความเจริญสิริสวัสดิ์ของพระองค์และประเทศ การปฏิรูปการิตาจัดเป็นคุณสมบัติที่ล้ำเลิศเนื่องจากช่วยส
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
335
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
(เจริญ ญาณวรเถร) สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พ. ศ. ๒๔๗๖ ๓๔๐ ขันติ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๖) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ ๑ โสรัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑. ขันติ นั้น คือความอดกลั้นต่อวั…
…ารรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ประการที่เป็นเครื่องมือในการรักษาความสัมพันธ์ และเสนอแนวทางในการอดกลั้นต่อวาจาหรือการกระทำที่อาจท…
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
…ความเป็นคุณสมบัติของภิกษุเป็นประการ ต้นว่า ขนฺติ ปรม ตโป ตีติกขา ความว่า ขันติ คือความอดกลั้น เป็นตปธรรม คือคุณอัน เผาผลาญบาปธรรมเป็นอย่างยิ่ง ขันติในที่นี้ หมายถึงความอดทนต่อเหตุแห่งทุกข์เป็นที่ตั้งแห่ง …
…ฉพาะในความสำคัญของการอดทนและการมีใจเมตตา ไม่ว่าจะเผชิญหน้ากับสถานการณ์ใดก็ตาม การทำความเข้าใจในขันติธรรมจึงมีความสำคัญในการดำเนินชีวิตของผู้ปฏิบัติธรรม.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์: ผู้ประพฤติธรรม
344
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์: ผู้ประพฤติธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๔๙ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงใคร่ธรรม ทรงถือธรรมเป็นหลักทรงชักนำ ราชบริษัทแลพสกนิกรในทางธรรม เป็นเอกอัครศาสนูปถัมภก ทรงนิคคหะผู้ประพฤติละ…
…จารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ทรงเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภกที่มีความสำคัญในการชักนำราชบริษัทและพสกนิกรให้ยึดถือธรรม เป็นผู้ที่ทรงมีพระราโชบายในการปกครองและการบริหารราชการเพื่อให้เกิดความระเบียบ ความสงบ และความเจริญร…
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
354
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๘๒ ๑ ๓๕๙ ในปีนี้ (๒๔๘๒) จักถวายวิสัชนา ธรรม ๓ ประการ คือไมตรี สัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ (ไมตรีถวาย พ. ศ. ๒๔๘๑) สัจจะนั้น ได้แก่ความซื่อตรงในกัน…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีที่สำคัญ ทำให้เกิดความเช…
ธรรมะกับอธรรม: การต่อสู้ระหว่างความดีและความชั่ว
356
ธรรมะกับอธรรม: การต่อสู้ระหว่างความดีและความชั่ว
…งคนทั้งหลายให้ได้รับความร่มเย็นแห่งการปกครองเสมอหน้ากันแลป้องกัน ๓๖๑ ศัตรูภายนอก ไม่ให้มาย่ำยีดีฑา, ธรรมะแลอธรรม ๒ อย่างนี้ ปฏิปักษ์ต่อกันดุจขาวกับดำต่างต่อสู้กันมาแต่ครั้ง ดึกดำบรรพ์ แต่ชะตาของโลกยังดีอย…
ข้อความนี้ส่งเสริมให้ผู้คนสนใจในการปฏิบัติธรรมและสร้างความดี โดยอ้างอิงจากธรรมชาดก เอกาทส นิบาต เป็นมุมมองที่ให้ความหมายถึงการต่อสู้ระหว่างธรรมะแล…