ธรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 39 / 749

…็นต้นฯ จริงอยู่ รูปแม้มีกรรมเป็นสมุฏฐานก็ไม่ได้โวหารว่าวิบาก เพราะศัพท์ ว่า วิบาก นิยมใช้เฉพาะในอรูปธรรมที่แม้นกับกรรม โดยเป็นอรูป ธรรม และโดยเป็นธรรมมีอาลัมพนะเท่านั้น ฯ คำว่า ปุเรชาตสฺส อิมสฺส กายสฺส คว…

…ูปกายและกรรม รวมทั้งการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างนามรูปและเจตนาในกระบวนการเกิดและการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติ โดยสรุปเจตนาจะถูกมองว่าเป็นปัจจัยที่สำคัญแก่รูปและนาม การเรียนรู้ในด้านนี้เป็นประโยชน์ในการรักษ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 381 ฉะนั้น อกุศลธรรมมีราคะเป็นต้น และกุศลธรรมมีศรัทธาเป็นต้น อันสำเร็จในสันดานของตน หรือฤดูและโภชนะเป็นต้น อันบุคลพึง เส…

บทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างกุศลธรรมและอกุศลธรรมในบริบทของอภิธรรม โดยให้ความสำคัญกับธรรมชาติของปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตใจและการกระทำ กุศลและ…

…่าอาลัมพนะ เพราะฉะนั้น นามเหล่านั้น ก็ไม่มีการ รังเกียจในการสัมประโยคแม้กับอาลัมพนะนั้น เพราะฉะนั้น ธรรม เหล่าใด มีความรังเกียจในสัมประโยค ธรรมเหล่านั้นนั่นแล แม้เป็น วิปปยุตตปัจจัย พระผู้มีพระภาคก็ตรัสไว…

…อัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย โดยอธิบายความหมายและบทบาทของนามรูปและอารมณ์ที่เกิดจากวัตถุ ในการสัมประโยค ธรรมต่างๆ ที่ไม่มีการรังเกียจ หากมีอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัยระบุเอาไว้ ถึงแม้พระนิพพานจะไม่มีลักษณะเป็นอ…

…ฤหบดี โสดาบันอริยสาวกว่า ปญฺจิเม คหปติ ธมฺมา อิฏฺฐา กนฺตา มนาป ทุลลภา โลกสุม มีความว่า ดูก่อนคฤหบดี ธรรมเหล่านี้ ๕ ประการ คือ อายุ วรรณ สุข ยศ สวรรค์ สัตว์ปรารถนารักใคร่เป็นที่เจริญจิต สัตว์ได้ด้วยยากในโล…

…วถึงโอวาทที่สำคัญซึ่งสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้ตรัสไว้แก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี โดยเน้นถึงธรรม 5 ประการที่มนุษย์ปรารถนา ได้แก่ อายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ ซึ่งกล่าวถึงว่าความปรารถนาเหล่านี้ไม่ได้…

…ะขึ้นที่วัดเบญจมบพิตร ให้เป็นที่รวบรวมพระคัมภีร์ และสมุทอันรจนาสำแดงพระบรม พุทโธวาทานุศาสน์ เปิดเป็นธรรมทานให้มหาชนไปอ่าน เข้าไปดูได้ตามปรารถนาข้อนี้เป็นมหา ทานประเสริฐสุดว่าทานทั้งปวง สมด้วยพระพุทธภาษิตว…

…ของการทานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในกฏทันตสูตรที่มีความสำคัญมากกว่าการบริจาคอื่นๆ เห็นได้ว่า การบริจาคธรรมทานเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดในการสนับสนุนและส่งเสริมพระพุทธศาสนา รวมถึงปรัชญาและแนวการปฏิบัติจากพระมหาก…

…วกัน ไม่คิดอา รัดเอาเปรียบ ต่างรักษาประโยชน์ของกัน ดังนี้ ได้ชื่อว่าประพฤติตนสม่ำเสมอในตัปปริยาปันน ธรรม คือ ธรรมของชนผู้เนื่องในหมู่นั้น ธรรมดาชนผู้นับเนื่องในหมู่เมื่อคิดจะรักษา ประโยชน์ตน ก็ต้องรักษาปร…

เนื้อหานี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาประโยชน์ของกันและกันในหมู่ชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา ซึ่งระบุว่าเมื่อผู้คนใส่ใจดูแลผลประโยชน์ของผู้อื่น ประโยชน์ของตนเองก็จะมั่นคงและยั่ง…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๔๓ แปลงแก้ไขพระราชกำหนดกฎหมายขนบธรรมเนียมที่ขัดแก่เสรีภาพ คือความเป็นโสด แก่ตนมา คน โดยลำดับกาล ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัย…

…้สิทธิเสรีภาพมากขึ้น และความกรุณาของพระเจ้าแผ่นดินต่อประชาชน เตรียมนำเสนอสู่ความเข้าใจในความสำคัญของธรรมและที่มาของความนับถือจากประชาชนในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

…เวลาพุทธปรินิพพาน พราหมณ์ได้สมัครสมานทูต ๗ พระนคร ที่มาขอส่วนแบ่งพระสารีริกธาตุให้ตั้งอยู่ในสามัคคี ธรรม และแบ่งพระสารีริกธาตุแจกแก่กัน ห้ามอันตรายซึ่งจะมีแก่นครน้อยนั้นเสีย, สมเด็จบรม บพิตรพระราชสมภารเจ้…

…ell-being ในสังคม ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในระยะเวลาที่พระองค์ทรงครองราชย์ ซึ่งเห็นได้ถึงความใส่ใจในพระราชธรรมและการยอมรับของมหาชนในต่างประเทศ จนมีการประดิษฐานพระบรมรูปเพื่อยกย่องเกียรติคุณของพระองค์

…อิทธิบาท คือคุณเครื่องบรรลุความสำเร็จประการหนึ่ง โดยชื่อว่า ฉันททิทธิบาท สงเคราะห์ เข้าในโพธิปักขิย ธรรม คือคุณอันเป็นฝ่ายแห่งความตรัสรู้ พระองค์ได้บรรลุพระโพธิญาณเป็นพระสัพพัญญูพุทธเจ้า ก็เพราะไม่ทรงละวา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการส่งพระเถระประกาศพระศาสนาและการฟื้นคืนราชสมบัติของทีฆาวุกุมาร พระมหาชนกได้ยกตัวอย่างอุทาหรณ์เพื่อสอนเคราะห์ว่าบุรุษผู้บัณฑิตควรมีความหวังในความสำเร็จ โดยไม่ควรเบื่อหน่าย พระชินสีห์ได

…พระราชสมภารเจ้า จัดเป็นรัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นมงคลวิเสสประการที่ ต ขัตติยะสมบัติแห่งองค์พระมหากษัตริย์ ธรรม ๓ ประการ คือ สหกรณ์ ๑ สันติ ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ เป็นคุณอันประเสริฐให้ เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์ จึงจัดเป็…

…รวมถึงการอธิบายถึงเหตุและปัจจัยที่ส่งผลต่อการปกครองและความเป็นอยู่ของประชาชนใต้พระบารมี พร้อมทั้งคุณธรรมและเสน่ห์ที่นำมาซึ่งความรุ่งเรืองแก่ชาติ หากพระมหากษัตริย์ประกอบคุณสมบัติที่เหมาะสม เช่น วีริยะและปั…

…อมให้สมบูรณ์ ១៧២ เพื่อทรงเพิ่มพูนส่วนที่ได้บำเพ็ญแล้วให้ภัยโยยิ่ง ทรงปฏิบัติทุกสิ่ง ทุกประการ โดยราชธรรม พระราชสิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคลเลิศล้ำย่อมสำเร็จสัมฤทธิ์ แด่สมเด็จ บรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า พระผู้ทรงพระ…

เนื้อหานี้สรุปแนวคิดเกี่ยวกับพระรัตนตรัย ซึ่งประกอบไปด้วยพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ โดยมุ่งเน้นถึงบทบาทของพระรัตนตรัยในการเป็นที่พึ่งพิงสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม ทั้งทางร่างกายแ…

…สมบูรณ์ ให้พร้อมสมบูรณ์ เพื่อทรง เพิ่มพูนส่วนที่ได้ทรงบำเพ็ญแล้วให้ภัยโยยิ่ง ทรงปฏิบัติทุกสิ่งโดยราชธรรม พิพัฒนมงคลเลิศล้ำย่อมสำเร็จสัมฤทธิ์แด่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า จรรยาเป็นปัจจัย. พระราชสิริสวัส…

เนื้อหาวิเคราะห์และแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของสุขวัฑฒนธรรมและมงคลวิเสสตามแนวทางของพระพุทธศาสนา อธิบายถึงแนวทางการดำเนินชีวิตที่มีพระธรรมเป็นเกาะ เป็นที่พึ่งพิ…

…่ไปตลอดโลก ทั้งสัตว์ทุกเหล่าในที่ทุกสถาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้แล เป็นอธิบายในเรื่องโภคะของภิกษุ ๓ ธรรม ๔ ข้อนี้ คือ พรหมวิหารธรรม ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของพรหม โดยทั่วไป หมายถึงผู้มีภูมิธรรมสูงบริสุทธิ์ยุต…

บทความนี้กล่าวถึงพรหมวิหารธรรมซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นแนวทางในการสร้างจิตใจที่สูงส่งและบริสุทธิ์ โดยมี…

…าสังฆปริณายก เป็นผู้รับสนองพระราชดำริทั้งปวง เป็นไปด้วยพระบารมีใหญ่หลวงสูงส่ง นี้ก็ด้วยทรงมีพลวัฑฒน ธรรม ข้อ อมัจจพละ กำลังคืออำมาตย์ อภิชัจจพละ คือกำลังพระชาติสูง สมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกล่า…

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ได้มีบทบาทสำคัญในการสนองพระราชดำริเพื่อพัฒนาประเทศชาติ โดยเฉพาะโครงการพัฒนาลุ่มแม่น้ำต่างๆ เช่น ลุ่มน้ำบางนรา ที่ช่วยเกิดประโยชน์ทั้งด้านเกษตรและอุปโ

…นั้น ๆ อันยังขาดให้บริบูรณ์ เพื่อเพิ่มพูนส่วนที่ได้ทรงบำเพ็ญมาแล้วให้ภัยโยยิ่ง ทรง ปฏิบัติอยู่โดยราชธรรมสิริสวัสดิ์ พิพัฒนมงคลก็จะพึงสำเร็จแด่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาร เจ้า เพราะพระราชจรรยาเป็นปัจจัย ในศก…

…สังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก และการรับพระราชทานเพื่อประดับพระปัญญาบารมี นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของธรรมและวินัยในชีวิต โดยเน้นที่ความแตกต่างระหว่างกุศลธรรมกับอกุศลธรรม และการเข้าถึงอริยสัจ 4 ซึ่งจะนำไปสู…

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๗๖ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงเป็นพระธรรมิกะ ตั้งอยู่ในธรรม ทรงเป็นพระ ธรรมราชา ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจทั้งปวงทรงอาศัยธรรมสักการะธรรมทรงทำคว…

…นัยเพื่อคุ้มครองความดีงามและเสริมสร้างความผาสุกในสงฆ์ รวมถึงความเลื่อมใสของผู้คน โดยยกตัวอย่างจากพระธรรมคำสอนและบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรฯ ในการดูแลรักษาและจัดระเบียบสงฆ์ให้ปฏิบัติตามหลักธรรมอย่างเคร่งครั…

…ระราชจริยารัฏฐาภิบาลโนบายนั้น คือวิธีปกครองพระราชอาณาจักร สมเด็จบรม บพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงอาศัยธรรมวินัย ทรงสักการะเคารพธรรมวินัย ที่พระบรม ศาสดาจารย์ตรัสบรรหารตั้งพระธรรมวินัยไว้แทนพระองค์แก่พระอานน…

สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงศึกษาวิธีการปกครองตามธรรมวินัย และได้ปฏิบัติโดยอิงธรรมเพื่อสร้างความเจริญในสังคม ปัญหาสภาพแวดล้อมในปัจจุบันได้ถูกทรงตระหนักถึ…

… อวิหิสญจ ทสิเม เกนจิ สกุกา สพเพส์ ชายเต เป ขนฺติญฺจ อวิโรธน์ ตสฺสตฺตเนว ปสฺสิต ธมฺมราช สภาติก ។ พระธรรมราชา พระราชาผู้ทรงธรรม พระปิตุราชา พระราชาผู้ทรงเป็นพระบิดาเป็น พระพ่อเมือง อันชาวไทยทั้งปวงนับถือ เ…

…รมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงมีพระชนมายุครบ 61 ปี ถือเป็นวันมงคลแห่งชาติ พระองค์ทรงบริหารประเทศด้วยหลักธรรมาทรัพย์อย่างสูงสุด เช่น ทาน ศีล จาคะ และความมีเมตตา ซึ่งได้รับการเทิดทูนจากประชาชนอย่างสูง พระองค์ทร…

…ุยาภิมานิโต ปยุตฺโต ธมฺมปิตติ อาชชว์ มาทว์ ต ขนฺติญจ อวิโรธน์ ตสฺสตฺตเนว ปสฺสิต ธมฺมราช สภฤติก ។ พระธรรมราชา พระราชาผู้ทรงธรรม พระปิตุราชา พระราชาผู้ทรงเป็นพระบิดาเป็น พระพ่อเมือง อันชาวไทยทั้งปวงนับถือ เ…

…ะปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้เฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๕ รอบ และได้มีบทบาทสำคัญในการบริหารประเทศ โดยใช้หลักธรรมในการปกครองชาวไทย เช่น การให้ทาน ศีล จาคะ และความเมตตา นอกจากนี้ยังได้แสดงถึงความรักและภักดีต่อประชา…

…รณต่าง ๆ ได้ตามปรารถนา วิริยะ กับมัททวะ ความอ่อนโยน จึงต้องประกอบไปด้วยกันดังนี้ มัททวะ เป็นทศพิศราชธรรมข้อที่ ๕ ตปะ หรือ ตบะ แปลว่าเผาผลาญ หมายถึงกุศลสมาทานอันเผาผลาญอกุศลวิตกบาป สมาทานวัตรตามแบบบัญญัติ …

ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้องใช้ควา