บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 12 / 230

… จึงหมายถึง กองแห่งรูปธรรมและนามธรรม 5 หมวด ที่ประชุมกันเข้าเป็น หน่วยรวม ซึ่งบัญญัติเรียกว่า สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา สิ่งที่แยกกันไว้เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือ เป็นพวกๆ จำนวน 5 อย่างนั้น คือ รูป เวทนา สัญญา …

บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันธ์ 5 ซึ่งเป็นการศึกษาในเชิงปริยัติที่ช่วยให้เข้าใจความหมายและธรรมชาติของขันธ์ 5 ว่าเป็นกลุ่มกองแห่งรูปและนามที่ประกอบกันเป็นหน่วยเดียว สัตว์ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือเทวดา ล้

…ธรรมชาติที่ทรงไว้ซึ่งสภาพของตน ไม่มี การเปลี่ยนแปลง ทั้งเป็นธรรมชาติอันเป็นปกติของตนเอง ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา แต่ประการใด พระราชวรมุนี, พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม, กรุงเทพฯ : 2535, หน้า 1…

…ำคัญของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด โดยไม่เปลี่ยนแปลงมาโดยตลอด ธาตุเป็นธรรมชาติที่ทรงไว้ซึ่งสภาพของตนเองไม่ใช่บุคคลหรือสัตว์

…บัติอย่างใด อย่างหนึ่ง เช่น สูญเสียญาติ การสูญเสียสมบัติ บริวาร ท่านอุปมาไว้ว่า โสกทุกข์เปรียบเสมือนบุคคลที่เคี่ยวน้ำมันให้เดือดอยู่ภายในภาชนะ บนเตาไฟ ปริเทวทุกข์เปรียบเสมือนบุคคลเร่งไฟให้น้ำมันร้อนขึ้นจนพ…

เนื้อหานี้นำเสนอประเภทต่างๆ ของทุกข์ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงโสกทุกข์ที่เกิดจากความสูญเสีย, ปริเทวทุกข์ที่เกิดจากการร้องไห้และการคร่ำครวญ, ทุกข์ที่เกิดจากความเจ็บปวดทางกาย, โทมนัสทุกข์ที่เก

…ธองค์ทรงแสดงปฏิจจสมุปบาทโดยมีจุดเริ่มที่แตกต่างกันนี้ก็เป็นการแสดง ให้เหมาะสมกับเทศนาที่แสดงให้แต่ละบุคคล และเป็นไปเพื่อประโยชน์ในการกำจัดทุกข์ ตัดวงจร สังสารวัฏเช่นกัน อุปมาเหมือนการหาเถาวัลย์ของคนหนึ่ง เ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการแสดงปฏิจจสมุปบาทซึ่งมีจุดเริ่มที่แตกต่างกัน เพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจและกำจัดทุกข์ได้อย่างตรงจุด โดยเปรียบเทียบเป็นการหาทางออกจากเถาวัลย์ที่มีการตัดและดึงเพื่อใช้งาน นอกจ

…ะอุปาทาน คือ ความยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้ง 5 อันได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณว่าเป็นตัวตน บุคคล เราเขา ของเราของเขา จึงได้ชื่อว่า รูปูปาทานักขันโธ เวทนูปาทานักขันโธ สัญญูปาทานักขันโธ สังขารูปาทาน…

บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการเกิดและความแก่ของมนุษย์ โดยใช้แนวคิดของดวงธรรมและขันธ์ทั้ง 5 ที่แสดงให้เห็นความทุกข์จากการถือมั่นในกายและใจ การเกิด ความแก่ และความเจ็บไข้ที่มนุษย์ต้องเผชิญนั้นสัมพันธ์กับดว

…“คนอันธพาลเหมือนคนใบ้ ย่อมแสวงหาสิ่งที่ต้อง ประสงค์ โดยไม่ใช่อุบาย ย่อมไม่ได้สิ่งที่ต้องประสงค์นั้น บุคคลรีดนมโค ที่เขาโค ย่อมไม่ได้นมโค ฉันใด บุคคล แสวงหาสิ่งที่ต้องการ ในที่ไม่ใช่ที่จะหาได้ ก็ไม่ได้สิ่งท…

ความสงบสุขในชีวิตเป็นสิ่งที่สรรพสัตว์ต้องการ และการแสวงหาความสุขควรเริ่มจากภายในตัวเรา พระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่นำมาซึ่งความสงบ และการฝึกจิตให้บริสุทธิ์เป็นสิ่งสำคัญในการเข้าถึงความจริง เมื่อละอารมณ์ก

…น อาจารย์ทั้ง ๔ คน ก็ไม่รู้ เพราะฉะนั้น ท่านจงช่วยกล่าวแก้ ปัญหาทั้ง ๔ ข้อ นั้นด้วย คำถามมีอยู่ว่า “บุคคลตบตีร่างกาย ผู้อื่นด้วยมือทั้งสอง หรือด้วยเท้าทั้งสอง และเอามือตีปากผู้อื่น บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักข…

…วดา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการตีร่างกายผู้อื่นที่นำมาสู่ความรักของผู้ถูกตี โดยมโหสถได้ให้คำตอบที่ชัดเจนว่าบุคคลที่ถูกพูดถึงคือเด็กน้อยที่ตบตีมารดาด้วยความไร้เดียงสา และแม้มารดาจะถูกตีแต่ก็ยังรักและเอ็นดูบุตรของต…

…ส และก็ ตรัสถามเทพปัญหาข้อที่ ๓ ว่า “คน ๒ คนกล่าวคู่กันด้วยค่า ไม่จริง ทักท้วงกันด้วยคำเหลาะแหละ แต่บุคคลทั้งสองนั้นก็ยัง เป็นที่รักของกันและกัน เทวดาได้กล่าวปริศนาธรรมนี้โดยหมาย เอาใคร” มโหสถทูลแก้ว่า “เท…

ในบทนี้ มโหสถบัณฑิตได้เข้าร่วมสนทนากับพระราชาเกี่ยวกับปัญหาธรรมะต่างๆ รวมถึงความรักที่แท้จริงระหว่างคู่สามีภรรยา และการมีความรักต่อกับผู้ที่ให้โดยไม่หวังผลตอบแทน เช่น สมณพราหมณ์ที่ประพฤติธรรม อีกทั้งย

…เปตวิญญาโณ ปฐวี อธิเสสฺสติ นิรต ว กลิงคร่ ไม่นานหนอ กายนี้จักนอนทับแผ่นดิน, กายนี้มีวิญญาณไปปราศ อันบุคคลทิ้งแล้ว, ราวกับท่อนไม้ไม่มีประโยชน์ฉะนั้น ๔. เรื่องนันทโคปาลกะ [๓๐] ทิโส ทิสํ ยนฺนํ กยิรา เวรี วา ป…

คาถาธรรมบทนี้สอนเกี่ยวกับการเข้าใจความจริงของกายและจิต โดยเปรียบกายกับหม้อและจิตกับนคร ผู้รู้ควรใช้ปัญญาเป็นอาวุธในการต่อสู้กับมารและรักษาความชนะ พระปูติคัตตติสสเถระเตือนว่ากายจะต้องคืนสู่แผ่นดินและวิ

…คจน์ มม สนฺติกนฺติ พระสัมพุทธะทอดพระเนตรอังกุรเทพบุตร และ อินทกเทพบุตรแล้ว เมื่อจะทรงยกย่องทักขิไณย บุคคล ได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า อังกุระ เธอให้ ทานเป็นอันมากในระหว่างกาลนาน เธอเมื่อมาสู่ สำนักของเรา นั่ง…

ในกาลที่พระพุทธเจ้า ทรงประทับอยู่บนบัณฑุกัมพลศิลาในภพดาวดึงส์ เทพดาทั้งหลายในหมื่นโลกธาตุได้เข้ามาเฝ้าพระองค์ โดยไม่มีเทพดาองค์ใดๆ ที่เปล่งประกายมากกว่าพระสัมพุทธเจ้า พระองค์ได้ตรัสยกย่องอังกุรเทพบุตร

๔๕ ทานอันบุคคลให้แล้วในเขตใด มีผลมาก บุคคล พึงเลือกให้ทานในเขตนั้น การเลือกให้อันพระ สุคตทรงสรรเสริญแล้ว ทานที่บุค…

การให้ทานในเขตที่มีผลมากตามคำสอนของพระสุคตเป็นที่รู้จักกันดี โดยเฉพาะในเขตที่มีสัตว์และผู้คนอาศัยอยู่ การเลือกที่ให้ทานในเขตนั้นๆ จะมีความหมายและส่งผลมากเป็นพิเศษ จึงควรใส่ใจในการเลือกที่ให้ทานเพื่อปร

…นเพราะน้ำและข้าว ของชนเหล่าอื่นนั้น ชนนั้น ย่อมไม่บรรลุสมาธิ ใน กลางวันหรือในกลางคืน ก็อกุศลกรรม อันบุคคลใด ตัดขาดแล้ว ถอนขึ้นทำให้มีรากขาดแล้ว บุคคล นั้นแล ย่อมบรรลุสมาธิ ในกลางวันหรือในกลางคืน เรื่องอุบา…

บทนี้อภิปรายเกี่ยวกับการบรรลุสมาธิและวิธีการที่ผู้คนมักใช้ในการพัฒนาจิตใจของตนเอง ดังนั้นการให้ทานตามศรัทธาและการหลีกเลี่ยงการเป็นผู้รับให้มีความรู้สึกเก้อเขินเป็นสิ่งสำคัญ ทั้งนี้การพัฒนาแทนเป็นองค์ป

โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ ความโศกทั้งหลาย ๘๗ ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคง ไม่ประมาท เป็นมุนี ศึกษาในทางแห่งโมนปฏิบัติ ผู้คงที่ ระงับแล้ว มีสติทุกเมื่อ น ตาวตา …

บทความนี้พูดถึงความโศกและการควบคุมจิตใจที่มั่นคง ซึ่งเกิดขึ้นจากการฝึกฝนในทางแห่งธรรม การที่ผู้มีจิตมั่นคงและไม่ประมาทจะไม่ต้องเผชิญกับความโศก และผู้ที่ศึกษาธรรมจะเห็นความจริง แม้จะฟังเพียงน้อยนิดไป ก

๑๘๕ เราเรียกบุคคลผู้องอาจ ประเสริฐ แกล้วกล้า แสวงหาคุณอันใหญ่ ผู้ชนะโดยวิเศษ ไม่หวั่นไหว ผู้ล้างแล้ว ผู้รู้นั้นว่า เป…

บทความนี้พูดถึงการเรียกบุคคลที่มีคุณธรรมและความกล้าหาญว่าสามารถเป็นผู้ที่ประสบความสำเร็จในทางธรรมและการเป็นพราหมณ์ บทพูดถึงการให…

…คจน์ มม สนฺติกนฺติ พระสัมพุทธะทอดพระเนตรอังกุรเทพบุตร และ อินทกเทพบุตรแล้ว เมื่อจะทรงยกย่องทักขิไณย บุคคล ได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า อังกุระ เธอให้ ทานเป็นอันมากในระหว่างกาลนาน เธอเมื่อมาสู่ สำนักของเรา นั่ง…

ในกาลหนึ่งพระพุทธเจ้าได้ประทับอยู่บนยอดเขาและมีเทพดาทั้งหมดมาประชุมในที่นั้น โดยพระองค์ได้ยกย่องอังกุรเทพบุตรซึ่งมีการให้ทานมากมายในระยะเวลานาน และตรัสเพื่อเสริมสร้างความดีในหมู่เทพดา ท่านยังพรรณนาถึง

๔๕ ทานอันบุคคลให้แล้วในเขตใด มีผลมาก บุคคล พึงเลือกให้ทานในเขตนั้น การเลือกให้อันพระ สุคตทรงสรรเสริญแล้ว ทานที่บุค…

บทความนี้พูดถึงผลแห่งการให้ทานที่บุคคลทำในเขตต่างๆ โดยเฉพาะในเขตที่พระสุคตทรงสรรเสริญ การให้ทานในเขตเหล่านี้สามารถมีผลมากต่อผู้รับและสังคม…

…นเพราะน้ำและข้าว ของชนเหล่าอื่นนั้น ชนนั้น ย่อมไม่บรรลุสมาธิ ใน กลางวันหรือในกลางคืน ก็อกุศลกรรม อันบุคคลใด ตัดขาดแล้ว ถอนขึ้นทำให้มีรากขาดแล้ว บุคคล นั้นแล ย่อมบรรลุสมาธิ ในกลางวันหรือในกลางคืน เรื่องอุบา…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสมาธิและการปล่อยวางจากกิเลส โดยอธิบายถึงการที่มนุษย์จะสามารถบรรลุสมาธิได้เมื่อสามารถตัดขาดจากกิเลสต่าง ๆ และเสนอแนวทางในการสร้างสมาธิที่ถูกต้อง ว่าสมาธิเป็นผลมาจากความเชื่

โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ ความโศกทั้งหลาย ๘๗ ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคง ไม่ประมาท เป็นมุนี ศึกษาในทางแห่งโมนปฏิบัติ ผู้คงที่ ระงับแล้ว มีสติทุกเมื่อ น ตาวตา …

ข้อความนี้กล่าวถึงความโศกที่ไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคงและไม่ประมาท ในการศึกษาและปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังพูดถึงการฟังธรรมและการทรงธรรมว่าบุคค…

๑๘๕ เราเรียกบุคคลผู้องอาจ ประเสริฐ แกล้วกล้า แสวงหาคุณอันใหญ่ ผู้ชนะโดยวิเศษ ไม่หวั่นไหว ผู้ล้างแล้ว ผู้รู้นั้นว่า เป…

บทความนี้พูดถึงคุณสมบัติของผู้ที่เรียกว่าเป็นพราหมณ์ พวกเขาคือบุคคลที่มีความรู้ องอาจ และแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ พวกเขาได้บูชาคุณธรรมและทำบุญเพื่อให้เกิดผลในชีวิต อธิบายว…

…สี่เท้ายังรู้พลาด นักปราชญ์ยังรู้พลั้ง” แต่เมื่อเรารู้ แล้ว จงแก้ไข อย่าแก้ตัว อย่ากลัวเสียหน้า ... บุคคล แม้กาล ก่อนได้เคยประมาทพลาดพลั้ง แต่หากภายหลังกลับใจไม่ประมาท อีก ย่อมได้ชื่อว่าเป็นผู้ยังโลกนี้ให้…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการรู้จักตัวเองและการปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่องภายในตัวเรา โดยมีการยกตัวอย่างคำสอนของพระพุทธองค์เกี่ยวกับการฝึกฝนตนเอง สำคัญที่เราต้องใช้เวลาเพียงวันละ ๑ นาทีในการสำรวจและค้นหา