ปัจจัย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 29 / 75

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 140 ในราคาที่ตัทธิต ลง ณ ปัจจัย อย่างนี้ กลาเวน รตฺติ วตถ์ กาสาว ผ้า [อันบุคคล] ย้อมแล้ว 0 ๒ ๔ ๒ ด้วยรสฝาด ชื่อกาสาวะ (ผ้าอันบุคคลย…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการและตัวอย่างของบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหัวข้อของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น การตั้งชื่อและคำจำกัดความของสิ่งต่างๆ ในแว่นแคว้นมคธ โดยมีการอธิบายถึงคุณสมบัติและรูปแบบของภ

…นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด, ชื่อว่า อาขยาต ในอาขยาตนั้น ท่านประกอบ วิภัตติ กาล บท วจนะ บุรุษ ธาตุ วาจก ปัจจัย, เพื่อ เป็นเครื่องหมายเนื้อความให้ วิภัตต (๑๐๕) วิภัตตินั้นท่านจำแนกไว้เพื่อเป็นเครื่องหมายให้รู้ ก…

เนื้อหาของเอกสารในส่วนของอาขยาตและวิภัตติในภาษาบาลี โดยอธิบายเกี่ยวกับศัพท์กล่าวกิริยาและการจำแนกแต่ละวิภัตติเพื่อเป็นเครื่องหมายรู้แสดงถึงกาล บท และวจนะ. เนื้อหาแบ่งออกเป็นหมวดต่าง ๆ และอธิบายถึงวิภั

…นก็มี, ถ้ากิริยาศัพท์เป็นธาตุไม่มี กรรม, ก็ไม่มี. ปจติ เป็นกิริยาอาขยาต, ปจ ธาตุ เป็นไปในความ หุง อ ปัจจัย, ติ วัตตมานาวิภัตติ, บอกปัจจุบันกาล, ปรัสสบท, ประถมบุรุษ, เอกวจนะ เป็นกัตตุวาจก กล่าวผู้ทำ คือ บอกว…

บทความนี้เน้นการศึกษาและอธิบายหลักการของกิริยาศัพท์ในบาลี โดยเฉพาะกัตตุวาจก และกัมมวาจก ซึ่งกล่าวถึงการระบุตัวผู้ทำและกรรมในประโยค ตัวอย่างเช่น 'สูโท โอทนํ ปจติ' ชี้ให้เห็นว่าผู้ทำคือ 'พ่อครัว' ซึ่งหุ

…นํ ซึ่งข้าวสุก เป็นกรรม ดังกล่าวแล้วในหนหลัง, ปาเจติ เป็นกิริยาอาขยาต. ปฏฺ ธาตุ เป็นไปในความหุง, เณ ปัจจัย, ติ วัตตมานาวิภัตติ บอก กาล บท วจนะ บุรุษ ดังก่อน เป็นเหตุกัตตุวาจก กล่าว กัตตุผู้เหตุ คือ บอกว่า เ…

เนื้อหาที่เกี่ยวกับกิริยาศัพท์ในบริบทของบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้ภาววาจกและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดความหมายของคำและการสร้างประโยค เช่น การใช้ประธานและกรรม รวมถึงตัวกัตตา ด้วยการยกตัวอย

…ือ ปาจาปิยเต ท่านประกอบ ปฐมาวิภัตติ. ปาจาปิยเต เป็นกิริยาอาขยาต ปจ ธาตุ เป็นไปในความหุง, ณาเป และ ย ปัจจัย, อิ อาคม, เต วัตตมานาวิภัตติ บอก กาล บท วจนะ บุรุษ ดังก่อน, เป็นเหตุกัมมวาจก กล่าวกรรมผู้เหตุ คือบอ…

ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับกิริยาศัพท์ที่ใช้ในการทำงาน และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ทำและสิ่งที่ทำ โดยยกตัวอย่างจากบาลี เพื่อแสดงถึงหลักการในวจีวิภาค เช่น การใช้คำว่า 'ปาจาปิยเต' ที่เกี่ยวข้องกับการหุงข้า

…อย่าจยิสส. อปาจยิสส์สุ อย่าจยิสเส. อย่าจยิสสถ อปาจยิสส์, อปาจยิสสามหา (๑๒๕) แจก ปจ ธาตุ ลง ณาเป ณาย ปัจจัย เป็น ตัวอย่าง. ๑. วตฺตมานา ๒. ปญฺจมี ปุริส. เอก. พหุ. เอก. พหุ. ป. ปาจาเปติ ปาจาเปนติ, ปาจาเปตุ ปาจ…

บทเรียนนี้จัดลำดับการศึกษาไวยากรณ์บาลีภาคที่ ๒ เน้นที่การทำความเข้าใจการใช้งานของคำและรูปแบบต่าง ๆ ในภาษาบาลี โดยพิจารณาถึงรูปแบบคำเช่น ปาเจยฺย และ อปาเจส การใช้คำเหล่านี้ในประโยคและวิธีการสร้างคำในบร

…ุอื่นก็พึ่งเทียบโดยนัยนี้ อปาจาปริสฺสถ. อปาจาปริสฺสามหา. จะแจกแต่วัตตมานา ประถมบุรุษ ลง เณ และ ณาเป ปัจจัย เป็นตัวอย่างเท่านั้น. เอก. พหุ. รุนเธติ, รุนฺธนเปติ. รุนเธนฺติ, รุนธาเป็นติ สพฺเพติ, สิพฺพาเปติ. สิ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงกฎและหลักการของบาลีในส่วนของอาขยาตและกิตก์ โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้ประโยคและตัวอย่างต่างๆ เพื่อให้เข้าใจการวิเคราะห์และใช้งานได้อย่างถูกต้อง บทนี้มีการให้ตัวอย่างที่ชัดเจนเช

…ิ. กีนาเปนฺติ. คาเหติ, คณฺหาเปติ คาเหนฺติ, คณฺหาเปนฺติ ตานาเปติ. โจราเปติ. ตานาเปนติ. โจราเปนฺติ. ลงปัจจัยที่มี ณ แล้ว พฤทธิ์สระตัวหน้าที่ไม่ใช่พยัญชนะซ้อน อยู่เบื้องหลังแล้ว ลบ ณ เสีย เหมือนกับที่กล่าวแล้ว…

…ำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในภาคที่ 2 ซึ่งมีการกล่าวถึงอาขยาตและกิตก์ พร้อมกับการยกตัวอย่างเช่น การลงปัจจัย การสนธิ และการใช้คำในหลาย ๆ รูปแบบ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับวิธีการทำให้เกิดเสียงตามที่กล่าวมาในกฏไว…

…ที่นอน [แห่งเขา ท.] สี ธาตุ ในความ นอน, พฤทธิ์ อี เป็น เอ แล้วเอาเป็น อยุ, เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ ปัจจัยนี้ ถ้าธาตุมี 5 หรือ หู อยู่หน้า เป็น อณ, แต่ธาตุ ที่มี หุ เป็นที่สุด ไม่นิยมเหมือนธาตุที่มี ร เป็นท…

ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค เราจะได้พบกับแนวคิดเกี่ยวกับกิตก์และอาขยาต โดยเฉพาะในเรื่องของการกำหนดความหมายและการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การทำ กรรม และการพรรณนา ที่อิงจากธาตุ หรือประเภทต่า

… วตฺตพฺพ์ อัน เขาจึงกล่าว, วท ธาตุ เอา ท เป็น ต. ภุญชิตพฺพ์ อันเขา พึงกิน, ลง อิ อาคม (๑๔๕) กิตกิจจุปัจจัย มาน. มาน ปัจจัยนี้ มีคติเหมือน อนุต ก็แต่ว่า ถ้าไม่มี ย ปัจจัย ซึ่งลงในกรรม เป็นกัตตุวาจก, ถ้ามี ย …

ในส่วนนี้ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ มีการสนทนาเกี่ยวกับการใช้คำและวลีในภาษาบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาการที่เกิดขึ้นว่าด้วยการกิน การทำ และการกล่าว โดยจะมีการแยกประเภทของวาจาตามบริบท รว

…่า นิทฺธารณ์ อุ. มนุสสาน ขตฺติโย สุรตโม ๖. เป็นกรรมในบทที่เป็นนามกิตก์ เว้นแต่ศัพท์ที่ประกอบด้วย ตุ ปัจจัย เรียกชื่อว่า ฉฏฐีกมุม, อุ. จิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ ภวิสฺสนฺติ ธมฺมสฺส อญฺญาตาโร. (๑๕๖) บทนามนาม ที่ประกอ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับกฎและหลักการของไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะเกี่ยวกับการจำแนกประเภทการใช้พัสดุและวากยสัมพันธ์ เช่น สมพนฺโธ, นิทฺธารณ์ และบทนามนามที่ประกอบด้วยสัตตมีวิภัตติในอรรถคัมภีร์ การใช้และการประยุกต์

…ป็นแต่เรียกว่า กิตปท แทน อาขยาตปท เท่านั้น, บทกิริยากิตก์ในพากย์ คือบท ที่ประกอบด้วย ต, ตพฺพ, อนีย, ปัจจัย (๑๖๑) นิบาต ได้ชื่อหลายอย่างต่าง ๆ กัน ตามลักษณะที่ลง ในข้อความดังจะแสดงต่อไปนี้: (๑๖๒) นิบาตหมวดที…

บทนี้กล่าวถึงประเภทของอาขยาตในบาลีไวยากรณ์ที่มีด้วยกัน ๕ ประเภท ได้แก่ กัตตุวาจก, เหตุกัตตุวาจก, ภาววาจก, กรรมวาจก, และเหตุกรรมวาจก พร้อมทั้งชี้แจงว่ากิตก์ทำหน้าที่เช่นเดียวกับอาขยาต โดยใช้ชื่อว่า กิต

…ตณฺหาโสเตน วุยฺหนฺตาน เต ทุกฺขา ปมุจฺจเร เอวเมต์ อภิญฺญาย ภิกฺขุ พุทฺธสฺส สาวโก คัมภีร์ นิปุณ สุญญ์ ปัจจัย ปฏิวิชฺฌติ กมุม นตฺถิ วิปากมหิ ปาโก กมฺเม น วิชชติ อญฺญมญฺญ์ อุโภ สุญฺญา น จ กมฺม วินา ผล ๑. ม. ม. …

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับวิสุทธิมคฺค โดยเน้นการพิจารณาวิจิกิจฉาและการทำให้ความรู้เข้าใจในปรัชญาและการกระทำตามธรรมะ การตีความเกี่ยวกับกรรมและวิปากที่ส่งผลต่อผลลัพธ์ของการกระทำในชีวิต ปัญหาต่

…อาเสวนนฺเต โคตรภูญาณ์ อุปปชชติ ตสฺมา สพฺพนติเมน ปริจเฉทน ทวี อนุโลมจิตเตหิ ภวิตพฺพฯ น หิ เอก อาเสวน ปัจจัย ลภติ สตฺตจิตฺตปรมา จ เอกาวชุชนวิถี ตสฺมา ยสฺส เทว อนุโลมานิ ตสฺส ตติย์ โคตรภู จตุตถ์ มคฺคจิตต์ ที่ณ…

เนื้อหานี้พูดถึงวิสุทธิมคฺคและสภาพต่างๆ ของอาการของกุสลารมณ์ที่มีอำนาจขยายออกไป โดยกล่าวถึงญาณและการได้รับผลที่คุณสมบัติของอริยบุคคล ที่เกิดจากการฝึกฝนทางด้านจิตใจเพื่อให้ได้ดีในทางจิต ซึ่งส่งผลกระทบต

…กิตก์เป็นอัพยยะบ้าง ไม่เป็นอัพยยะบ้าง ทั้งสิ้น แต่ที่ใช้กิริยากิตก์ที่เป็นอัพยยะคือกิริยาที่ลง ตฺวา ปัจจัย มากกว่าอย่าง อื่น ดังนี้: สพฺเพ สกุณา ปุพฺพณฺเห อตฺตโน กุลาวกา นิกขมิตวา สกล ทิวส์ จริตวา สายนฺเห ป…

บทความนี้กล่าวถึงการใช้กิริยาในประโยคภาษาไทย โดยเน้นที่การใช้กิริยาหลายตัวที่เชื่อมโยงกัน พร้อมตัวอย่างที่แสดงให้เห็นการประยุกต์ใช้กิริยาในรูปแบบต่าง ๆ ผู้เรียนสามารถแปลประโยคตัวอย่างได้เพื่อฝึกฝนความ

…ริยา เช่น กรณี ความทำ คมน์ ความไป เป็นต้น มีกิริยาข้างหน้าได้ แต่ต้องเป็นกิริยา สกุลกุเขตวา ลง ตฺวา ปัจจัย หรือตติยาวิภัตติ ถ้าต้องการกัตตา คือผู้ทำ ก็มีได้ ดังนี้. ปุญฺญตฺถกาน "อย์ โน อตฺโถ" ติ ปญฺญกรณ์ ภา…

ในส่วนนี้ของอุภัยพากยปริวัตน์ จะกล่าวถึงการใช้กิริยาและนามในทางพระพุทธศาสนา พร้อมกับการวิเคราะห์ความหมายและการแปลบทเรียนที่สำคัญ การเข้าใจศัพท์กรรมและกฎเกณฑ์ในการใช้ภาษาจึงเป็นสิ่งที่ผู้เรียนต้องศึกษา

…งพระองค์ ๔๖๐. พระองค์ ประดิษฐานแล้ว ซึ่งพระศาสนา ในที่ไหน ก่อน ? ในกรุงราชคฤห์. ๒๖. กิริยาที่ลง ตวา ปัจจัย ใช้หมายเหตุก็ได้ แต่ต้องมุ่ง เอาตัวประธาน ต่างจากตัวประธานของกิริยาอาขยาต ดังนี้: สีห์ ทิสวา ภวํ อุ…

บทเรียนนี้กล่าวถึงการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าแก่สาวกและการประดิษฐานพระศาสนาในกรุงราชคฤห์ สอนการวิเคราะห์และแปลประโยคที่ผู้เรียนควรทำความเข้าใจ รวมถึงการกล่าวถึงพระโกณฑัญญะ ซึ่งเป็นสาวกคนแรกของพระองค์ ใน

…เพ อาวุโส" ติ ๓๑. คุณนามก็ดี นามนามที่ใช้เป็นคุณนามก็ดี ที่เข้ากับ กิริยาว่ามี ว่าเป็น ซึ่งประกอบ ๆ ปัจจัย ใช้ ปฐมาวิภัตติบ้าง ใช้ ตติยาวิภัตติ บ้าง ดังนี้: นาย ปาโป โหตุ อรหติ ผู้นี้ ไม่ควร เป็นคนชั่ว, ปมต…

ในส่วนนี้มีการกล่าวถึงการทำความเข้าใจในหลักธรรมของการเข้าถึงอรหัตต์ ซึ่งเป็นขั้นสูงสุดในศาสนาพุทธ ตลอดจนการสื่อสารระหว่างพระเถระและการตีความหมายของคำสอนในแต่ละช่วงเวลา มีการยกตัวอย่างและอ้างอิงถึงคำสอ

…ม ต้องการจะแสดงคุณอันไม่มี (ในตน) เพราะเหตุที่กุหนวัตถุ ๓ อย่าง มาในมหานิเทศ ด้วยอำนาจการแสร้งปฏิเสธปัจจัย การพูดเลียบเคียง และอาศัยอิริยาบถ เพราะเหตุนั้น เพื่อจะแสดงกุหนวัตถุทั้ง ๓ อย่าง นั้น ต่อไปนี้ท่านจ…

…ภ การสักการะและความสรรเสริญที่ปรากฏในพระบาลี โดยมีการชี้ให้เห็นถึงกลยุทธ์ในการปฏิเสธวัตถุประสงค์หรือปัจจัยที่มาจากศรัทธาของผู้ถวาย ด้วยการแสร้งทำให้สื่อสารถึงความไม่ต้องการขณะที่มีความต้องการในใจจริง ๆ เมื่…

…านั้น บทว่า ปจฺจยปฏิเสธนสงขาเตน ความว่า (ด้วยกุหนวัตถุ) อันบัณฑิตนับพร้อมอย่างนี้ ว่าการแสร้งปฏิเสธ ปัจจัย หรือว่าด้วยการแสร้งปฏิเสธปัจจัยอันบัณฑิตกล่าวเรียก บทว่า พูดเลียบเคียง ได้แก่พูดเฉียด (วัตถุที่ประส…

บทความนี้พูดถึงการแสดงออกทางกายที่แสร้งทำในพระศาสนา ที่อาจเกิดจากความปรารถนาลามกและการแสวงหาความยกย่องจากผู้อื่น การวางท่าทางต่างๆ เพื่อให้ผู้คนเชื่อว่าเป็นผู้มีสมาธิ ทั้งนี้ยังอธิบายถึงการกระทำต่างๆ