ปัจจัย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 30 / 75

…ือน (โน้น) จากบ้าน (นี้) ไปสู่บ้าน (โน้น) จากชนบท (นี้) ไปสู่ ชนบท (โน้น) ด้วยคิดว่า "เขาจะต้องให้ (ปัจจัย) แก่เรา เพราะกลัว ความเสียหายอย่างนี้" บทว่า ปรปิฎฐมสิกตา ได้แก่ความเป็นผู้พูด คำหวานต่อหน้า พูดนิน…

บทความนี้วิเคราะห์การพูดข่มและการนินทาในวิสุทธิมรรค โดยชี้ให้เห็นถึงวิธีการต่างๆ เช่น การพูดถือดีกว่า, การประชด, และการพูดหวานเพื่อซ่อนเจตนา การทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่โดนพูดถึง แต่ยั

…หตุให้มีการละมิจฉาอาชีวะ เหตุนั้น อาชีวปาริสุทธินี้ ภิกษุผู้ละอเนสนาการแสวงหาไม่สมควรเสียแล้ว เสพแต่ปัจจัยที่เกิดขึ้นโดยบริสุทธิ์ เว้นปัจจัยที่เกิดขึ้นโดยไม่บริสุทธิ์ อันเป็นเหมือนอสรพิษเสีย จึงทำให้ถึงพร้อ…

…ำเป็นในการตั้งอยู่ในอินทรียสังวรและการใช้ความเพียรในการบรรลุอาชีวปาริสุทธิ รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับปัจจัยที่เกิดขึ้นโดยบริสุทธิ์และการบิณฑบาตเพื่อสนับสนุนการดำรงชีวิตตามหลักธรรม.

…ิของภิกษุนั้น เหตุนั้น ภิกษุนั้นจึงชื่อว่า ปัตตปิณฑิกะ (ผู้มีการ ๑. อิท เป็นวิเสสนะของศัพท์ประกอบ ๆ ปัจจัย (ที่ใช้เป็นนาม) ก็ได้ ? ๒. ความในวงเล็บนี้เติมลงไว้เพราะเข้าใจว่าปาฐะตก โดยเทียบกับตอนแก้ขลุปัจฉาภั…

บทนี้กล่าวถึง ปิณฑปาติกะ ซึ่งเป็นองค์แห่งภิกษุผู้มีอันเที่ยวไปเพื่อก้อนข้าวเป็นวัตร และ สปทานจาริกะ ซึ่งเป็นการเที่ยวไปโดยปราศจากการขาดตอน กล่าวถึงการฉันอาหารและก้อนข้าวจำเพาะในบาตร พร้อมกับอธิบายความ

…ติ นปุสกลิงค์ อกุจิ เมื่อเราเห็นศัพท์ เหล่านี้แล้ว ควรสังเกตถึงศัพท์คุณนามหรือกิริยากิตก์ เช่นที่ลง ปัจจัย ปุลิงค์ปฐมาวิภัตติเป็น อนุโต เช่น กโรนฺโต อิตถีลิงค์ เป็น อนุตี เช่น กโรนฺตี นปุสกลิงค์เป็น อนุติ เ…

บทความนี้กล่าวถึงการแจกวิภัตติในบาลีไวยากรณ์ ภาคภูมิใจในนามและอัพยยศัพท์ เช่น อิ วิภัตติเป็น ย และข้อควรสังเกตเกี่ยวกับการใช้รูปแสดงประเภทต่าง ๆ ของลิงค์ในบาลี สิ่งที่ควรคำนึงถึงคือการมีกิริยากิตก์หรื

…ั้ง ๓ ลิงค์ เฉพาะปุ๋ลิงค์แจกเหมือน ภควนฺตุ ส่วน ลิงค์อื่นจะยก คุณวนฺตุ เป็นตัวอย่าง อิตถีลิงค์ลง อี ปัจจัย เป็น เครื่องหมาย เป็น คุณวนฺตี เสร็จแล้วนำไปแจกอย่างเดียวกับ อี การันต์ (นารี) ในอิตถีลิงค์ทุก ๆ วิ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้คำบาลีในรูปแบบนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการใช้ศัพท์ต่าง ๆ เช่น 'ภควนฺตา', 'ภฺูมิ', 'คุณวนฺตุ' และวิธีใช้งานภายในไวยากรณ์ รวมถึงการจำแนกประเภทของลิงค์ เช่น ปุ๊ลิงค์ และอิตถ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 35 ลง อี ปัจจัย เป็นเครื่องหมายที่ท้ายศัพท์ เป็น อรหนูตี แจกอย่าง อี การันต์ (นารี) ในอิตถีลิงคั่ง อรหา เอา นุต กับ…

เนื้อหาอธิบายการใช้บาลีไวยากรณ์ในส่วนของนามและอัพยยศัพท์โดยอธิบายถึงการใช้ปัจจัยในการเปลี่ยนแปลงแบบต่างๆของคำและแนวทางการแจกเสียง เช่น ศัพท์คุณนามที่มีการแจกอย่างไร คำที่เกี่ยวกับน…

…รันต์ ในปุ๋. นปุ๊. ก็ได้ เพราะเป็นการง่ายจึงไม่ได้แสดงไว้ในที่นี้, ศัพท์ กิริยากิตก์ประกอบด้วย อนุต ปัจจัย แจกเหมือน ภวนฺต ก็ได้ เช่น กริ แปลว่า กระทำอยู่, หรือจะเอาไปแจกตาม อ การันต์ใน ปุ๊. ก็ได้

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะประมวลการจัดการรูปแบบของนาม และการใช้ศัพท์ในคำอธิบาย พร้อมตัวอย่างการแปลงคำ เพื่อเข้าใจการใช้ในประโยคอย่างถูกต้อง. การศึกษาไวยากรณ์เหล่านี้สำคัญต่อการเ

…สตุ ผู้ฟัง ๕. นตฺตุ หลาน ข้อควรจำใน สตฺถุ ๑๐. หนฺตุ ผู้ฆ่า ศัพท์ ๑. ศัพท์นามกิตก์ ซึ่งประกอบด้วย ตุ ปัจจัย ใช้แจกจาม สตฺถุ ๒. สตฺถุ ศัพท์ ถ้าเป็น เอกวจนะ เป็นพระนามของพระพุทธเจ้า เท่านั้น ถ้าเป็น พหุวจนะ ต้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายไวยากรณ์ภาษาบาลี โดยเน้นไปที่การแปลงศัพท์ในรูปแบบเอกและพหุ โดยใช้ตัวอย่างของคำที่แสดงถึงการทำหน้าที่ต่างๆ เช่น ผู้ทำ ผู้ขุด ผู้ให้ และอื่นๆ พร้อมอธิบายความสำคัญของคำในความหมาย

…นวิภัตติอื่น เป็นชื่อของบิดา ถ้า เป็น อาลปนะ ใช้เรียกได้ทั้งบิดาทั้งบุตร ปิตุ ศัพท์ ถ้าประกอบกับ โต ปัจจัย ต้องเอาสระที่สุดของตน เป็น อิ เป็น ปิติโร แม้ศัพท์อื่นที่คล้ายคลึงกัน ก็เอาสระที่สุดของตน เป็น อิ ไ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและอธิบายไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยระบุการแจกจ่ายคำศัพท์ เช่น ปิตุ ที่มีความหมายแตกต่างกัน รวมถึงการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์เช่นเดียวกับศัพท์อื่น พร้อมกับตัวอย่างกา

…ือ จูฬปนฺถโก เพราะเป็นกิริยาที่ทำก่อน วนฺทิ อันเป็นกริยาสุดท้าย ในประโยคนั้น, กิริยากิตก์ที่ลง อนุต ปัจจัย แจกด้วยปฐมาวิภัตติ ถ้าอยู่หลังตัวประธาน หน้ากริยาหมายพากย์ ทางสัมพันธ์เรียกว่า อัพภันตรกิริยา โดยมา…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิธีการใช้ไวยากรณ์บาลีโดยเน้นที่นามและอัพยยศัพท์ เพื่อแสดงถึงการกำหนดแน่นอนของนาม การสร้างวิเสสนะ และการแจกวิภัตติในประโยค การใช้กิริยาในบทที่มีการเคลื่อนไหว เช่น การเดิน ยืน แ

…่ไม่ฉิบหายหรือไม่เสื่อมสิ้นไปด้วยอำนาจวิภัตติ ดังนี้ อัพยยศัพท์แบ่งเป็น ๓ คือ ด. อุปสัค ๒. นิบาต ๓. ปัจจัย ทั้ง ๓ คำนี้มีหลักเกณฑ์ใช้ในที่ต่าง ๆ กัน ดังต่อไปนี้ ๓ ๑. อัพยยศัพท์ พระมหาพรหมา ญาณคุตโต ป. 6 วัด…

…้าที่และความนำเสนอในด้านไวยากรณ์ รวมถึงการแบ่งประเภทของอัพยยศัพท์เป็น 3 ประเภทคือ อุปสัค, นิบาต, และปัจจัย โดยเน้นถึงความสำคัญของการใช้คำทั้ง 3 นี้เพื่ออำนวยประโยชน์ให้เต็มที่ในการประกอบเป็นนามในภาษาบาลี รว…

…๑. ตติยา ให้แปลอายตนิบาตว่า "ข้าง" ปัญมี ให้แปลอายตนิบาตว่า "แต่" ดังอุทาหรณ์ ต่อไปนี้ :- ศัพท์เดิม ปัจจัย รูปสำเร็จ แปลว่า สพฺพ โต สพฺพโต แต่-ทั้งปวง " อญฺญ อญฺญตร อิตร อญฺญโต แต-อน " อญฺญตรโต แต่อันใดอันห…

เนื้อหาเกี่ยวกับตติยาวิภัตติและปัญจมีวิภัตติในบาลี ซึ่งอธิบายการใช้คำว่า 'ข้าง' และ 'แต่' พร้อมทั้งตัวย่างการแปลศัพท์เดิมและรูปสำเร็จ เช่น สพฺพ โต (ทั้งปวง) และ อญฺญโต (แต-นอกนี้) เช่นเดียวกับการแปลคำ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 114 ๓. ปัจจัยทั้ง ๒ คือ ทา, ทาน, รหิ, ธนา, ทาจน์, ชุช, ชุชุ พวกนี้สำหรับลงต่อท้ายสัพพนามอย่างเดียว เมื่อต่อท้ายเข…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการใช้ปัจจัยในภาษาบาลี โดยเฉพาะการนำปัจจัย เช่น ทา, ทาน, รหิ, ธนา, ทาจน์ มาใช้ต่อท้ายสัพพนามเพื่อสร้างคำใหม่ที่ม…

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 115 ศัพท์เดิม ปัจจัย รูปสำเร็จ แปลว่า อิม ชฺช อชฺช ในวันนี้ สมาน ชฺชู สชฺชุ ในวันมีอยู่, วันนี้ ปร ชฺชู ปรชฺชุ ในวันอื่น…

เนื้อหาให้รายละเอียดเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ รวมถึงปัจจัยในการใช้ คำแปล และการใช้งานในบริบทต่างๆ การอธิบายความหมายของคำที่เป็นศัพท์เดิมและรูปแบบในการใช้ปัจจั…

…ุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 73 นอกนี้ ก็หารู้ว่า "ปฐวีธาตุเป็นที่ตั้งแห่งเราทั้งหลาย จึงเป็นปัจจัย (ของเราทั้งหลาย) " ดังนี้ไม่ นัยในธาตุทั้งปวงก็ดุจนัยนี้ พระโยคาวจร พึงมนสิการ โดยไม่มีคิดคำนึง ดัง…

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับการจำแนกปัจจัยของธาตุต่างๆ โดยเน้นที่กรรมนั้นเป็นปัจจัยหลักที่มีอิทธิพลต่อธาตุ รวมถึงบทบาทของจิต อาหาร และฤดูในการ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 74 อาหารเป็นชนกปัจจัยแห่งธาตุทั้งหลายที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน เป็นอาหารปัจจัย อัตถิปัจจัย และอวิคตปัจจัยแห่งธาตุที่เหลือ ฤดู…

…ร ธาตุ และสาเหตุหลักที่ส่งผลต่อการเกิดของมหาภูตต่างๆ ทั้งในแง่ของกรรม จิต และฤดู พิจารณาถึงลักษณะของปัจจัยที่เข้ามามีบทบาทในการเกิดและการดำรงอยู่ของธาตุ ซึ่งล้วนมีเครื่องชี้และอิทธิพลที่แตกต่างกันไปโดยธรรมช…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 75 สมุฏฐาน ย่อมเป็นต้น โดยเป็นสหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย นิสสยปัจจัย อัตถิปัจจัย อวิคตปัจจัย และโดยเป็นที่ตั้งด้วย แห่งธาตุ นอกนี้ (มีอาโปธาต…

เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับสมุฏฐานและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับมหาภูต ซึ่งมีกรอบแบบจำกัดในการที่จะถือว่าเป็นปัจจัยชนกหรือที่ตั้ง โดยการวิเคราะห์องค…

…ตตฺถ ตตฺถ สมมาปโยคปจฺจยา อิชฌนฏฺเฐน อิทธิ - ฤทธิโดยความหมายว่าสำเร็จ เพราะประกอบชอบในกิจนั้น ๆ เป็น ปัจจัย ดังพระบาลีว่า "ผลคือการละกามฉันท์ ย่อมสำเร็จด้วยเนกขัมมะ ๆ เพราะเหตุนั้น ผลนั้นจึงชื่อว่าฤทธิ์ โดยค…

ในเนื้อหานี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับความสำเร็จของกรรมนั้น ๆ ตามการปฏิบัติที่ถูกต้อง และเฉพาะเจาะจง โดยท่านได้ยกตัวอย่างถึงความสำเร็จที่เกิดขึ้นจากการละกิเลสต่าง ๆ และความมีผลของการประกอบกิจที่ดี นอกจากนี

…ตฺถ ตตฺถ สมฺมาปโยคปจุจนา อิชฌนฏฺเฐน อิทธิ - ฤทธิโดยความหมายว่าสำเร็จ เพราะประกอบชอบในกิจนั้น ๆ เป็น ปัจจัย" [ฤทธิที่ท่านประสงค์เอาในบาลี] ในอิทธิ ๑๐ ดังว่ามานี้ อธิฏฺฐานาอิทฺธิ เท่านั้นมาใน (บาลี) บท ว่า อิ…

บทนี้เสนอความหมายและการศึกษาเกี่ยวกับฤทธิในพระไตรปิฎก โดยอธิบายการใช้จิตและการมุ่งไปสู่ฤทธิที่ต้องการ รวมถึงการฝึกจิตเพื่อให้เกิดอภิญญาและอิทธิ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเตรียมจิตให้พร้อมสำหรับการบร

…พาะด้วยอำนาจทิพยวิหาร (คือฌานที่เป็นบาท) และเพราะอิงอาศัยทิพยวิหารของตน (คืออาศัยทิพยวิหารเป็นนิสสย ปัจจัย) บ้าง ธรรมชาตินั้นชื่อว่า โสตธาตุ เพราะอรรถว่าได้ยิน และเพราะ อรรถว่ามิใช่ชีวะ (เป็นแต่ธาตุ) อนึ่ง …

บทความนี้อธิบายความหมายของโสตธาตุที่เป็นทิพย์และความสามารถในการได้ยินเสียงจากทั้งมนุษย์และเทวดา รวมถึงการอธิบายว่าผู้ที่สามารถได้ยินเสียงที่เกินกว่าธาตุหูเนื้อมนุษย์ได้เป็นเพราะอำนาจของทิพยวิหารและการ