ปา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 99 / 440

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๑๒) ๓. เรื่องพระติสสเถระ [๓] สหสฺสรํสี สตเตโช สุริโย ตนวิโนทโน, ปาโต อุทยนฺเต สุริเย มุทธา เต ผลตุ สตฺตธาติ พระอาทิตย์ มีรัศมีตั้ง มีเดชตั้ง 9,000 ๑๐๐ มีปกติกำจัดความ…

พระติสสเถระในศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ ได้อธิบายถึงเรื่องราวของความโกรธและการปล่อยวางโดยนำเสนอแนวคิดที่ว่า หากผู้ใดไม่ผูกพันกับความโกรธ ก็ย่อมสามารถระงับเวรได้ ข้อความนี้สื่อถึงความสำคัญของการให้อภัยและการไม

…า เจ้าจงรู้อย่างนี้ ปโตทมฺเม กริสฺสสิ ปุรโต ปติฏ«ทิตวาน โสฬสงฺคุลิกณฺฏก, อุทธริตวาน ปจฺฉโต ภัณฑ์ เต ปาตอิสสามิ เอวํ ชานาที กปปกาติ ท่านจักทําปฏิกมีหนามแหลมยาว 95 นิ้ว แก่ข้าพเจ้า, ข้าพเจ้าจัก ยันข้างหน้…

เนื้อหางานเขียนนี้นำเสนอคาถาธรรมบท JHMIAO-๘ โดยเน้นความสำคัญของการอบรมจิตใจเพื่อลดราคะที่อาจทำร้ายจิตใจได้. ฝนที่รั่วเข้าบ้านเปรียบเสมือนราคะที่สามารถทำลายจิตใจที่ไม่ได้รับการอบรม และแสดงให้เห็นถึงควา

…ิติ สพฺพทาติ ทุกเมื่อ. ความเร่าร้อนในอเวจี แผ่ไปตลอด ๑๐๐ โยชน์โดยรอบ ตั้งอยู่ อิธ โสจติ เปจฺจ โสจติ ปาปการี อุภัยตฺถ โสจติ โส โสจติ โส วิหญฺญติ ทิสวา กมุมกิลิฏฐมตฺตโน ผู้ทําบาปเป็นปกติ ย่อมเศร้าโศกในโลก…

เนื้อหาในศาลาธรรมบทึกแสดงถึงจตุปฺปที่ สงฺขมุข ที่มีความหมายเกี่ยวกับภรรยาที่มีลักษณะสวยงาม และการสำแดงเรื่องสภาวะของผู้ทำบาปที่ต้องเผชิญกับความเศร้าโศกในชีวิต อาทิเช่น ความเร่าร้อนในอเวจีที่แผ่ไปทั่วแ

…ก่ตน หาได้ง่าย กรรมใดแลเป็นประโยชน์ด้วยดีด้วย กรรมนั้นแลทําได้ยากอย่างยิ่ง. สุกร์ สาธุนา สาธุ, สาธุ ปาเปน ทุกฺกร์; ปานํ ปาเปน ศุกร์, ปาปมริเยหิ ทุกฺกรนฺติ กรรมดีคนดีทำได้ง่าย กรรมดีคนชั่วทำได้ยาก กรรมชั…

บทความนี้เน้นถึงการทำบุญและความคิดเห็นเกี่ยวกับกรรม โดยเฉพาะการทำบุญที่ส่งผลให้ผู้ทำมีความสุขในโลกนี้และอีกโลกหนึ่ง ผู้ทำกรรมดีจะเห็นความบริสุทธิ์ของกรรมในตัวเอง ในขณะเดียวกัน การทำกรรมไม่ดีนอกจากจะง่

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๒๑) อิเมหิ อฏฺฐีห์ ตมคฺคบุคคล เทวาติเทว์ นรกมุมสาร สมมุตจก สตปุญญลักขณ์ ปาเณหิ พุทธ สรณ์ คโตสุมิติ ข้าพระองค์ขอถึงพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ผู้เป็นบุคคลเลิศ เป็น เทพยิ่งกว่าเทพ …

คาถาธรรมบทนี้กล่าวถึงบุญและบาป โดยยกตัวอย่างถึงพระพุทธเจ้าเป็นที่พึ่งและความสำคัญของการทำความดี บุคคลที่ทำบาปย่อมเดือดร้อนทั้งในชาตินี้และชาติหน้า ในขณะที่ผู้ทำบุญย่อมพบแต่ความสุข ความสำคัญของความกตัญ

…นางสามาวดี [๑๕] อปปทฏฺเสสุ ทุสสติ, ขิปฺปเมว นิคจฺฉติ: สรีรสฺส ว เภทน์ ครุวํ วาปิ อาพาธ์ จิตตกุเบบัว ปาปุเณ ราชโต วา อุปสดุค่ อพ กุชา ว ทารุณ ปริกฺขยำว ญาตีนํ โภคานํว ปภงฺคุณ์ อถ วาสุส อคารานิ อคฺคิ ฑหติ…

คาถาธรรมบท JIAO-2 เป็นข้อความที่บอกเกี่ยวกับความสำคัญของการไม่ประทุษร้ายผู้อื่น และผลที่ตามมาจากการกระทำเหล่านั้น ผู้ที่ปฏิบัติตนไม่ดีจะต้องเผชิญกับผลกรรมอันหนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับอาการเจ็บป่วยและคว

…นเปิดแล้ว มีรอยเช่นนี้ นี้ ทิสวาน ตณฺห์ อรติ จ ราค นาโหสิ ฉนฺโท อปิ เมถุนสม กิเมวิท มุตฺตกรีสปุณฺณ์ ปาทาปิม สมผุสิต น อิจเฉ เรามิได้มีความพอใจในเมถุน เพราะเห็นนางตัณหา นางอรดี และ นางราคา, ไฉนเล่า ? จัก…

คาถาธรรมบทนี้เป็นการสอนเกี่ยวกับพฤติกรรมและผลของกิเลส เช่น ราคะ โทสะ และโมหะ ที่ส่งผลต่อความเป็นมนุษย์และการกระทำในชีวิตประจำวัน การเจริญปัญญาและศึกษาธรรมนี้ จะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจในตัวเองและส่งผลต่อก

…ล้วจึงทำ สำรวมแล้ว เลี้ยงชีพโดยธรรม และ ไม่ประมาท. เรื่องพระจูฬปันถกเถระ [๑๓] ปทุม ยถา โกกนุท สุคนธ ปาโต สิยา ผุลุลมวีตคนธ์, องฺคีรส ปสฺส วิโรจมาน, ตปนฺตมาทิจจมิว ตลิกเขต ดอกบัวโกกนุท มีกลิ่นหอม บานแต่เ…

คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔ เน้นถึงความสำคัญของการมีสติกับความเพียรในชีวิต ซึ่งนำไปสู่การเข้าถึงพระนิพพานและชีวิตที่มีคุณค่า โดยอธิบายถึงลักษณะของผู้บรรลุ ธรรมที่มีความขยันและสติ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของกา

…็นภิกษุพันรูป) ใน อัมพวันนั้นแล แล้วนั่งในอัมพวันอันน่ารื่นรมย์ จนกว่าเขาจะบอกเวลา อปุปเกนปิ เมธาวี ปาภเตน วิจกฺขโณ สมุฏ«าเปติ อตฺตานํ อณุ อคฺคิว สนฺธมนฺติ ผู้มีปรีชาเห็นประจักษ์ ย่อมตั้งตนได้ด้วยทุนทรั…

คาถาธรรมบทนี้เน้นความสำคัญของการละราคะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการดำรงอยู่ในศาสนาของพระพุทธเจ้า ผู้มีปัญญาเหล่านั้นสามารถรู้แจ้งในการกระทำและอยู่บนหนทางแห่งการปฏิบัติธรรม โดยอ้างถึงการใช้ทุนทรัพย์ในการสร

…นทับแผ่นดิน, กายนี้มีวิญญาณไปปราศ อันบุคคลทิ้งแล้ว, ราวกับท่อนไม้ไม่มีประโยชน์ฉะนั้น ๔. เรื่องนันทโคปาลกะ [๓๐] ทิโส ทิสํ ยนฺนํ กยิรา เวรี วา ปน เวริน มิจฉาปณิหิต จิตต ปาปิโย นํ ตโต กเร จิตซึ่งตั้งไว้ผิด…

คาถาธรรมบทนี้สอนเกี่ยวกับการเข้าใจความจริงของกายและจิต โดยเปรียบกายกับหม้อและจิตกับนคร ผู้รู้ควรใช้ปัญญาเป็นอาวุธในการต่อสู้กับมารและรักษาความชนะ พระปูติคัตตติสสเถระเตือนว่ากายจะต้องคืนสู่แผ่นดินและวิ

คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๔๖) ปิณฺฑปาติกสฺส ภิกฺขุโน อตฺตภรสฺส อนุญฺญโปสิโน เทวา ปิหยนฺติ ตาทิโน อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ เทวดาและมนุษย์ ย…

คาถาธรรมบทกล่าวถึงความสำคัญของการบิณฑบาตในชีวิตของภิกษุ ที่มีการถือปฏิบัติและข้อปฏิบัติ เรื่องราวเกี่ยวกับกลิ่นที่เกิดจากผู้มีศีลและปรินิพานของพระโคธิกเถระก็ได้รับการกล่าวถึง โดยชี้ให้เห็นถึงความมั่นค

…ภวิสฺสติ? สฏฐี วสฺสสหสฺสาน นิรเย ปจฺจมานานํ, นตฺถิ อนฺโต กุโต อนฺโต น อนฺโต ปฏิทิสฺสติ; ตทา หิ ปกติ ปาป์ โสห นูน อิโต คนตวา มม ตุยหญฺจ มาริสา, โยนี ลทฺธาน มานุสึ กาหามิ กุสลํ พหุนฺติ. วทญฺญ สีลสมฺปนฺโน

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ชีวิตของบุรุษคนหนึ่งในเชิงจริยธรรม โดยตั้งคำถามเกี่ยวกับการใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่าและการทำบุญถวายทาน การโฟกัสที่การศึกษาธรรมะและการพัฒนาความดีในชีวิต โดยโจทย์ของการสนทนาคื

…นกษัตริย์ พระองค์ตัดคอของมนุษย์ เป็นอันมาก จักกระทำอย่างไร? เอว เจ สตฺตา ชาเนย ทุกขาย ชาติสมฺภโว; น ปาโณ ปาณินํ หญฺเญ ปาณฆาตี หิ โสจตีติ ถ้าสัตว์ทั้งหลายพึงรู้อย่างนี้ว่า “ชาติสมภพนี้เป็นทุกข์, สัตว์ไม่…

บทนี้กล่าวถึงประเด็นของกรรมที่ส่งผลต่อชีวิตหลังความตาย อธิบายว่าบุคคลที่ทำกรรมชั่วจะต้องเผชิญทุกข์และอยู่ในนรกเป็นเวลานาน จนกระทั่งจะได้เกิดใหม่ การกระทำที่ดีและการรักษาศีลจึงเป็นหนทางที่จะหลีกหนีจากก

…งหลายกล่าวบุคคลนั้นว่า “เป็นคนไม่ขัดสน, ชีวิตของ บุคคลนั้นไม่ว่างเปล่า. จรนฺติ พาลา ทุมเมธา กโรนฺตา ปาปกํ กมฺม อมิตเตเนว อตฺตนา ย์ โหติ กฎกปุผล์. ชนพาลทั้งหลาย มีปัญญาทราม มีตนเป็นดังข้าศึก เที่ยวทำกรรม…

เนื้อหาบทนี้กล่าวถึงทรัพย์ที่มีความหมายลึกซึ้งในหลักธรรมของศาสนา ได้แก่ศรัทธา ศีล หิริ โอตตัปปะ สุตะ และจาคะ ตลอดจนปัญญา ซึ่งถือเป็นทรัพย์ที่สำคัญในการดำรงชีวิต โดยไม่จำกัดเพศ ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ นั

…ยหลังเขาจักเป็น พระปัจเจกพุทธะ นามว่าสุมนะ. ตญฺจ กมฺนํ กต์ สาธุ ย่ ก วา นา ต ปติ ยสฺส ปตฺโต สุมโน วิปาก์ ปฏิเสวติ. บุคคลทํากรรมใดแล้ว ย่อมไม่เดือดร้อนในภายหลัง เป็นผู้เอิบอิ่ม มีใจดี ย่อมเสวยผลของกรรมใด…

เนื้อหาพูดถึงผลของกรรมที่ดี, การไม่ไปทุคติ, การเป็นพระปัจเจกพุทธะ, และคำสอนเกี่ยวกับชีวิตในด้านบวก รวมถึงการไม่ติดอยู่ในกามซึ่งเป็นแนวทางในพุทธศาสนา. เรียกร้องให้เข้าใจว่า กรรมดีนำมาซึ่งความสุขและเป็น

…เจ้ากลืนกินภัทที่เขานำามาเพื่อสงฆ์ ของพระพุทธเจ้าพระนามว่ากัสสป ผู้แสวงหาคุณอันใหญ่ ตามปรารถนา น หิ ปาป์ กต์ กมฺม ฑหนฺนํ พาลมเนวติ สชฺช รํว มุจฺจติ ภสมาจฉนฺโนว ปาวโก

คาถาธรรมบทนี้กล่าวถึงเรื่องราวของชัมพุกาชีวกที่สอนให้รู้จักการบริโภคและการทำกรรมตามพระธรรม นอกจากนี้ยังมีความหมายเกี่ยวกับการกระทำและผลของกรรมที่คนพึงระลึกถึงเพื่อไม่ให้ตกอยู่ในภาวะทุกข์จากกรรมที่สูง

…นาสนตุฏฐิ ชีวคฺคาห์ อคาหยิ; เอวํ นิสสยสมฺปนฺโน ภิกขุ อารทธวิริโย ภาวนํ กุสล ธมุม โยคกเขมสุส ปตฺติยา ปาปุเณ อนุปุพเพน สพฺพสโยชนกุนยนติ เสนาหมู่ใหญ่อาศัยเจ้าอลื่นจิตตกุมาร ร่าเริงทั่วกันแล้ว ได้ให้ช้าง จั…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงพระราธเถระในศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ โดยกล่าวถึงการเจริญกุศลธรรมของบัณฑิตที่มีความเพียรและมุ่งหวังจะบรรลุธรรม สื่อถึงถึงการปล่อยวางสังโยชน์และบรรลุธรรมเป็นแดนเกษมในที่สุด นอกจากนี้ยังพ

…ว ปวตฺตาร์ นํ ปสฺเส วชฺชทสฺสินํ นิคฺคยฺหวาที เมธาวี ตาทิสํ ภชมานสุส ตาทิสํ ปณฺฑิต ภเช เสยฺโย โหติ น ปาปิโย บุคคลพึงเห็นผู้มีปัญญาใด ซึ่งเป็นผู้กล่าวนิคคหะ ชี้โทษ ว่าเป็น เหมือนผู้บอกขุมทรัพย์ให้, พึงคบผ…

คาถาธรรมบทนี้นำเสนอหลักการเลือกคบคนที่มีปัญญา โดยเน้นว่าควรจะเลือกคบผู้ที่สามารถชี้โทษและนำไปสู่การเติบโตในชีวิต เช่น บัณฑิตที่มีปัญญา รวมถึงการหลีกเลี่ยงการคบหาผู้มีอัธยาศัยไม่ดี เช่น อสัตบุรุษ โดยกล

…งอยู่ในธรรม ๑๐. เรื่องการฟังธรรม [๖๔] อปุปกา เต มนุสฺเสส อถาย์ อิตรา ปชา เย จ โข สมฺมทกฺขาเต เต ชนา ปารเมสฺสนฺติ เย ชนา ปารคามิโน ตีรเมวานุธาวติ. ธมฺเม ธมฺมานุวฑฺติโน มจจุเธย์ สุทุตฺตร์.

บทความนี้เป็นการอภิปรายเกี่ยวกับคาถาธรรมบทที่ครอบคลุมถึงความประพฤติของบัณฑิตในทางธรรม เช่น การไม่ปรารถนากาม, การรักษาศีล, และการตั้งอยู่ในธรรม บัณฑิตไม่ทำบาปเพื่อประโยชน์ตนเองและไม่หวังผลทางโลก ในการฟ

…ด เป็นบ้านก็ตาม เป็นป่าก็ตาม ที่ลุ่ม ก็ตาม ที่ดอนก็ตาม, ที่นั้นเป็นภูมิสถานน่ารื่นรมย์ โยธ ปุญฺญญฺจ ปาปญฺจ อุโภ สงค์ อุปจฺจคา อโสก์ วิรช์ สุทฺธ์ ตมห์ พรูมิ พฺราหฺมณนฺติ บุคคลใดในโลกนี้ ล่วงเครื่องข้อง ๒…

คาถาธรรมบทนี้กล่าวถึงพระอรหันต์ที่อาศัยอยู่ในสถานที่ต่างๆ เช่น บ้าน ป่า หรือที่ลุ่ม โดยที่สถานที่เหล่านั้นถูกมองว่าเป็นภูมิสถานน่ารื่นรมย์ สำหรับบุคคลที่สามารถล่วงทุกข์หรือเครื่องข้องทั้งสองคือบุญและบ