หน้าหนังสือทั้งหมด

การนินทาและการสรรเสริญในธรรมะ
73
การนินทาและการสรรเสริญในธรรมะ
…ิ ๗๓ อตุละ การนินทาหรือสรรเสริญนั่น เป็นของเก่า นั่นไม่ใช่เป็นเหมือนมีในวันนี้ ชนทั้งหลาย ย่อมนินทา ผู้นั่งนิ่งบ้าง ย่อมนินทาผู้พูดมากบ้าง ย่อมนินทา ผู้พูดพอประมาณบ้าง ผู้ไม่ถูกนินทาไม่มีในโลก คนผู้ถูกนิ…
ข้อความนี้กล่าวถึงประเด็นการนินทาและการสรรเสริญในชีวิตประจำวัน ไม่มีผู้ใดที่ไม่ถูกนินทาในโลกนี้ ทั้งผู้พูดมากและน้อย โดยอธิบายถึงการที่บุคคลควรให้ความสำคัญกับผู้ที่มีความป…
การพัฒนาปัญญาผ่านกรรมดี
4
การพัฒนาปัญญาผ่านกรรมดี
៧៨ เรื่องพราหมณ์คนใดคนหนึ่ง อนุปุพเพน เมธาวี โถก๋ โถก๋ ขเณ ขเณ กมฺมาโร รชต เสว นิทฺธเม มลมตฺตโนติ. ผู้มีปัญญา (ทำกุศลอยู่) คราวละน้อยๆ ทุกๆ ขณะโดยลำดับ พึงกำจัดมลทินของตนได้ เหมือน ช่างทองปัดเป่าสนิมทอง…
…ีเป็นทางเลือกที่ช่วยให้กำจัดผลร้ายจากกรรม การเรียนรู้จากครูบาอาจารย์เกี่ยวกับกรรมและผลของกรรมช่วยให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจการดำเนินชีวิตอย่างมีสติ และหลีกเลี่ยงการกระทำที่จะนำไปสู่วิถีทุคติ รวมทั้งการมีปัญญาใน…
เรื่องพระโลฬุทายีเถระ
5
เรื่องพระโลฬุทายีเถระ
…้า สหาย แม้ท่านก็มี ๔ เท้า มาเถิดสีหะ ท่านจงกลับ เพราะเหตุไรหนอ ท่านจึง กลัวแล้วหนีไป? สุกร ท่านเป็นผู้ไม่สะอาด มีขนเปื้อนด้วยของเน่า มีกลิ่นเหม็นฟุ้งไป ถ้าท่านประสงค์ต่อสู้ เราจะให้ ความชนะแก่ท่านนะสหาย…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระโลฬุทายีเถระและการเปรียบเทียบความสะอาดกับมลทินในธรรมะ การพูดถึงการต่อสู้ระหว่างความบริสุทธิ์และความไม่สะอาด พร้อมกับการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาความสะอาดในชีวิตประจำวันและกา
ภิกษุชื่อจูฬสารีภิกษุ
7
ภิกษุชื่อจูฬสารีภิกษุ
…ฺกิลิฏเจน ชีวิต หิริมตา จ ทุชฺชีวํ นิจฺจํ สุจิคเวสินา อลีเนนาปค เภน สุทฺธาชีเวน ปสฺสตาติ ๘๑ อันบุคคลผู้ไม่มีความละอาย กล้าเพียงดังกา มี ปกติกำจัด (คุณผู้อื่น) มักแล่นไป (เอาหน้า) ผู้คะนอง ผู้เศร้าหมอง เป…
…คคลที่มีความละอายจะพยายามทำกรรมที่สะอาด และมีอาชีวะที่บริสุทธิ์ เรื่องราวนี้ยังเกี่ยวข้องกับนิสัยของผู้คนในสังคมและการปฏิบัติตนในด้านศีลธรรม различных เนื้อหาเกี่ยวกับสาเหตุและผลกระทบของการมีหรือไม่มีควา…
หลักธรรมเกี่ยวกับสมาธิและการตัดขาดจากกิเลส
9
หลักธรรมเกี่ยวกับสมาธิและการตัดขาดจากกิเลส
…ิคจฺฉติ มูลฆจฺนํ สมูหนํ สมาธิ อธิคจนตีติ ๘๓ ชนย่อมให้(ทาน)ตามศรัทธา ตามความเลื่อมใส แล ชนใด ย่อมเป็นผู้เก้อเขินในเพราะน้ำและข้าว ของชนเหล่าอื่นนั้น ชนนั้น ย่อมไม่บรรลุสมาธิ ใน กลางวันหรือในกลางคืน ก็อกุศ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสมาธิและการปล่อยวางจากกิเลส โดยอธิบายถึงการที่มนุษย์จะสามารถบรรลุสมาธิได้เมื่อสามารถตัดขาดจากกิเลสต่าง ๆ และเสนอแนวทางในการสร้างสมาธิที่ถูกต้อง ว่าสมาธิเป็นผลมาจากความเชื่
เรื่องเมณฑกเศรษฐี
10
เรื่องเมณฑกเศรษฐี
…ฺส นิจฺจํ อุชุฌานสญฺญิโน อาสวา ตสฺส วฑฺฒนฺติ อารา โส อาสวกฺขยาติ อาสวะทั้งหลายย่อมเจริญแก่บุคคลนั้น ผู้คอยดู โทษของบุคคลอื่น ผู้มีความมุ่งหมายในอันยกโทษ เป็นนิตย์ บุคคลนั้น เป็นผู้ไกลจากความสิ้นไปแห่ง อา…
บทความนี้ว่าด้วยการมองเห็นโทษของบุคคลอื่นง่ายกว่าการเห็นโทษของตนเอง เรามักจะมองเห็นโทษของผู้อื่นราวกับเป็นการโปรยแกลบ ในขณะที่เราเองกลับปกปิดข้อผิดพลาดของเรา ที่อาจส่งผลเสียต่อชีวิตของเรา ผู้ท…
ความหมายของบัณฑิตในธรรม
12
ความหมายของบัณฑิตในธรรม
๘๖ บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรมเพราะเหตุที่นำคดีไป โดยความผลุนผลัน ส่วนผู้ใดเป็นบัณฑิต วินิจฉัย คดีและสภาพไม่ใช่คดีทั้ง ๒ ย่อมนำบุคคลเหล่าอื่น ไปโดยความละเอียดลออ โดยธรรมสม่ำ…
บทความนี้พูดถึงลักษณะของผู้เป็นบัณฑิตและความแตกต่างระหว่างผู้ที่พูดมากกับผู้ที่มีปัญญา จากบทเรียนในพระธรรม พระสุตตันตระเสนอแนวค…
ความโศกและการทรงธรรมในพระพุทธศาสนา
13
ความโศกและการทรงธรรมในพระพุทธศาสนา
โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ ความโศกทั้งหลาย ๘๗ ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคง ไม่ประมาท เป็นมุนี ศึกษาในทางแห่งโมนปฏิบัติ ผู้คงที่ ระงับแล้ว มีสติทุกเมื่อ น ตาวตา ธมฺ…
ข้อความนี้กล่าวถึงความโศกที่ไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคงและไม่ประมาท ในการศึกษาและปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังพูดถึงการฟังธรรมและการทรงธรรมว่าบุคคลที…
การเป็นเถระในพุทธศาสนา
14
การเป็นเถระในพุทธศาสนา
…สา สญฺญโม ทโม ส เว วนฺตมโล ธีโร โส เถโรติ ปวุจฺจตีติ. บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นเถระ เพราะมีผมหงอกบน ศรีษะ ผู้มีวัยแก่รอบแล้วนั้น เราเรียกว่า แก่เปล่า (ส่วน) ผู้ใด มีสัจจะ ธรรมะ อหิงสา สัญญมะ และทมะ ผู้นั้นแล ผ…
…เป็นเถระเพียงเพราะมีอายุมากหรือผมหงอก แต่จะต้องมีคุณธรรมเช่น สัจจะ ธรรมะ อหิงสา สัญญมะ และทมะ โดยที่ผู้นั้นควรมีมลทินที่คายแล้ว มีปัญญา ดังนั้น คำว่า 'คนดี' จะไม่ได้เกี่ยวกับความร่ำรวยหรือรูปลักษณ์ แต่จะ…
เรื่องภิกษุชื่อหัตถกะ
15
เรื่องภิกษุชื่อหัตถกะ
…ิ อลาน สพฺพโส น มณฑเกน สมโณ อิจฉาโลภสมาปนฺโน โย จ สเมติ ปาปาน สมิตตฺตา หิ ปาปาน สมโณติ ปวดุจตีติ ๘๙ ผู้ไม่มีวัตร พูดเหลาะแหละ ไม่ชื่อว่าสมณะเพราะ ศรีษะโล้น ผู้ประกอบด้วยความอยากและความโลภ จะเป็นสมณะอย่าง…
บทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของภิกษุชื่อหัตถกะ ผู้ซึ่งถูกอธิบายว่าไม่สามารถเป็นสมณะได้หากยังมีความโลภและความอยากอยู่ในใจ โดยจะต้องทำการสงบบาปทั้งหลายเ…
การเป็นภิกษุและมุนีในพุทธศาสนา
16
การเป็นภิกษุและมุนีในพุทธศาสนา
…ราะเหตุที่ขอกะคนพวกอื่น หามิได้ บุคคลสมาทานธรรมอันเป็นพิษไม่ชื่อว่า เป็นภิกษุ ด้วยเหตุเพียงเท่านั้น ผู้ใดในศาสนานี้ ลอยบุญและบาปแล้ว ประพฤติพรมจรรย์ (รู้ธรรม) ในโลก ด้วยการพิจารณาเที่ยวไป ผู้นั้นแล เรา เ…
ในพุทธศาสนา บุคคลที่ชื่อว่าเป็นภิกษุจะต้องมีการประชุมกัน โดยไม่สามารถบรรลุธรรมอันเป็นพิษได้เท่านั้น ผู้ที่ละบาปและประพฤติตนให้ถูกต้องเราเรียกว่าเป็นมุนี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความพิเศษแห่งการถือธรรมศึกษาในโล…
เรื่องภิกษุ ๕๐๐ รูป
18
เรื่องภิกษุ ๕๐๐ รูป
…ย บท ๔ ประเสริฐ บรรดา ธรรมทั้งหลาย วิราคะประเสริฐ บรรดาสัตว์ ๒ เท้า และ (อรูปธรรมทั้งหลาย) พระตถาคต ผู้มีจักษุ ประเสริฐ ทางนั่นเท่านั้น เพื่อความหมดจดแห่ง ทัสสนะ ทางอื่นไม่มี
ข้อความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการเดินทางเพื่อความหลุดพ้นจากความทุกข์ ผ่านการเข้าใจและปฏิบัติตามหลักธรรมอันเป็นสัจจะและวิราคะ รวมถึงมรรค ๘ ที่ถือเป็นหลักสำคัญในการเสริมสร้างสติ
ความเพียรในการตัดความเยื่อใย
24
ความเพียรในการตัดความเยื่อใย
…ู้ได้ว่า ความตายจะมีในวันพรุ่งนี้ เพราะว่า ความผิดเพี้ยนด้วยความตาย ซึ่งมีเสนาใหญ่นั้น ไม่มีเลย มุนีผู้สงบย่อมเรียกบุคคล ผู้มีปกติอยู่อย่างนั้น มีความเพียรไม่เกียจคร้าน ตลอดกลางวันและ กลางคืนนั้นแลว่า ผู…
บทความนี้เน้นการปลดปล่อยตนเองจากความผูกพันเหมือนถอนดอกโกมุท และกล่าวถึงความสำคัญของความเพียรในการจัดการกับกิเลสในชีวิตอย่างเร่งด่วน ด้วยการเตือนว่าความตายไม่แน่นอน จึงควรมีการปฏิบัติอย่างจริงจัง ในชีว
ความหมายของชีวิตและความไม่ตาย
25
ความหมายของชีวิตและความไม่ตาย
…ยไม่ เรื่องนางกีสาโคตมี โย จ วสฺสสต์ ชีเว อปสฺสํ อมต์ ปท์ เอกาห์ ชีวิต เสยฺโย ปสฺสโต อมต์ ปทนฺติ ก็ ผู้ใดไม่เห็นบทอันไม่ตาย จึงเป็นอยู่สิ้น ๑๐๐ ปี ความเป็นอยู่วันเดียวของผู้เห็นอมตบท ยังประเสริฐ กว่าความ…
…ับชีวิตและความไม่ตาย โดยยกตัวอย่างจากเรื่องนางกีสาโคตมีและแสดงให้เห็นว่าความเป็นอยู่เพียงวันเดียวของผู้ที่เห็นอมตบทนั้นประเสริฐกว่าชีวิตที่ไม่มีการตระหนักถึงอันตราย ความเข้าใจในความไม่ตายช่วยให้เรามีชีวิ…
บุรพกรรมและการสละสุขเพื่อพบสุขอันไพบูลย์
27
บุรพกรรมและการสละสุขเพื่อพบสุขอันไพบูลย์
… จเช มตฺตาสุข์ ธีโร สมุปสฺสํ วิปุล์ สุขนฺติ. ถ้าบุคคล จึงเห็นสุขอันไพบูลย์ เพราะสละสุข พอประมาณเสีย ผู้มีปัญญา เมื่อเห็นสุขอันไพบูลย์ ก็พึงสละสุขพอประมาณเสีย (จึงจะได้พบสุขอัน ไพบูลย์). เรื่องกุมาริกากิน…
…ขในระดับหนึ่งเพื่อให้ได้พบกับสุขที่ยิ่งใหญ่ บทประพันธ์พูดถึงความสำคัญของการให้และการไม่สร้างทุกข์ให้ผู้อื่น เพื่อให้ตนเองพ้นจากเวรกรรมและค้นหาความสุขแท้จริง ซึ่งอาจอยู่เหนือสุขเดิมที่เคยรับรู้ การอธิบายน…
เรื่องภิกษุชาวนครภัททิยะ
28
เรื่องภิกษุชาวนครภัททิยะ
…สวาติ ก็ภิกษุ ละทิ้งสิ่งที่ควรทำ แต่ย่อมทำสิ่งที่ไม่ควร ทำ อาสวะทั้งหลาย ย่อมเจริญแก่ภิกษุเหล่านั้น ผู้มีมานะประดุจไม้อ้ออันยกขึ้นแล้ว ผู้ประมาทแล้ว ส่วนสติอันไปในกาย อันภิกษุเหล่าใดปรารภ ด้วยดีเป็นนิตย์…
เนื้อหานี้กล่าวถึงภิกษุชาวนครภัททิยะที่ละทิ้งสิ่งที่ควรทำและหันไปทำสิ่งที่ไม่ควรทำ ส่งผลให้อาสวะเจริญขึ้นในตน อีกทั้งยังเน้นย้ำถึงคุณค่าของการมีสติกายคตาและสัมปชัญญะในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะสำหรับภิกษุ
การฆ่าที่ไม่มีทุกข์ในบริบทของพราหมณ์
29
การฆ่าที่ไม่มีทุกข์ในบริบทของพราหมณ์
๑๐๓ บุคคลฆ่ามารดาบิดา ฆ่าพระราชาผู้กษัตริย์ ๒ พระองค์ และฆ่าแว่นแคว้นพร้อมด้วยเจ้าพนักงาน ผู้เก็บส่วยแล้ว เป็นพราหมณ์ ไม่มีทุกข์ ไปอยู่…
ข้อความนี้สำรวจคำสอนเกี่ยวกับการฆ่ามารดาบิดาและพระราชาในมุมมองของพราหมณ์ โดยแสดงให้เห็นถึงความเชื่อว่าแม้จะกระทำการรุนแรงเหล่านี้ บุคคลที่เป็นพราหมณ์ ก็สามารถอยู่ในสภาพที่ไม่มีทุกข์ได้ ซึ่งกำลังเชื่อม
การอยู่ในป่าและความทุกข์
32
การอยู่ในป่าและความทุกข์
… เอกโก ตฺวํ อรญฺเญ วิหร อปวิทฺธ์ว วนสฺมึ ทารุก ตสฺส เต พหุกา ปิหยนฺติ เนรยิกา วิย สคุกคามินนฺติ ท่านผู้เดียว อยู่ในป่า เหมือนไม้ที่เขาทิ้งไว้ในป่า ชนเป็นอันมากย่อมกระหยิ่มต่อท่านนั้น ราวกะว่า พวกสัตว์นรก…
…ปรียบเทียบกับการเผชิญกับความทุกข์ในชีวิต อธิบายว่าการเป็นนักบวช การยินดีกับโชคชะตา และการอยู่ร่วมกับผู้คนอาจนำมาซึ่งทุกข์มากมาย การแสวงหาวิถีทางพ้นทุกข์เป็นสิ่งที่ถูกพูดถึง สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงกา…
คุณสมบัติของบุคคลที่น่าเคารพ
33
คุณสมบัติของบุคคลที่น่าเคารพ
๑๐๗ เรืองจิตตคหบดี สทฺโธ สีเลน สมฺปนฺโน ยโสโภคสมปฺปิโต ยำ ก๋ ปเทสํ ภชติ ตตฺถ ตตฺเถว ปูชิโตติ. ผู้มีศรัทธา สมบูรณ์ด้วยศีล เพียบพร้อมด้วยยศ และโภคะ จะไปประเทศใดๆ ย่อมเป็นผู้อันเขา บูชาแล้วในประเทศนั้…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงคุณสมบัติของผู้ที่มีศรัทธาและเปี่ยมไปด้วยศีล รวมถึงยศและโภคะที่ทำให้เขาเป็นที่บูชาของคนในประเทศนั้นๆ นอกจากนี้ยังมี…
พระเถระเอกวิหารีและธรรมะในการอยู่ตามลำพัง
36
พระเถระเอกวิหารีและธรรมะในการอยู่ตามลำพัง
…อโก จรมตนฺทิโต เอโก ทมยมตฺตานํ วนนฺเต รมิโต สิยาติ. ภิกษุพึงเสพที่นั่งคนเดียว ที่นอนคนเดียว จึงเป็น ผู้เดียว ไม่เกียจคร้านเที่ยวไป เป็นผู้เดียวทรมานตน เป็นผู้ยินดียิ่งในราวป่า. เรื่องนางปริพพาชิกาชื่อสุน…
ในบทนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของสัตบุรุษและอสัตบุรุษ เปรียบเทียบความชัดเจนของผู้ประเสริฐในที่ไกลกับภูเขาหิมพานต์ และการถือเอาการอยู่ตามลำพังของพระเถระเอกวิหารี ว่าการอยู่คนเดียวและ…