พระ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 542 / 1859

บทที่ ๕ สามัญญผลเบื้องต้น เมื่อพระเจ้าอชาตศัตรูได้กราบทูลเล่าคำตอบของครูทั้ง 5 ต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว พระองค์จึงกราบทูลถามปัญหาเรื…

บทที่ ๕ ของหนังสือกล่าวถึงการศึกษาสามัญญผลและการตอบปัญหาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้กราบทูลให้ความเห็นเกี่ยวกับมิจฉาทิฏฐิของครูทั้ง 5 โดยไม่ต้องตำหนิใครเลย พระองค์ได…

…ยินดียิ่งในความ สงัด เมื่อมหาบพิตรได้ทรงทราบเรื่องบุรุษผู้นี้ จะทรงมีบัญชาให้ เขากลับมาเป็นข้าทาสของพระองค์อีกหรือไม่อย่างใด” พระเจ้าอชาตศัตรูจึงทูลปฏิเสธว่า “จะเป็นเช่นนั้นไม่ได้ เลยพระเจ้าข้า อันที่จริ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบวชเป็นสมณะและการเปลี่ยนแปลงสถานภาพของบุคคลจากการเป็นทาสหรือกรรมกรในสังคม โดยพระเจ้าอชาตศัตรูเห็นความสำคัญของการบวชที่ทำให้สถานภาพของผู้บวชสูงขึ้น แม้จะมาจากวรรณะที่ต่ำที่สุดในสังค…

เมื่อบวชเป็นบรรพชิตแล้ว วรรณะกษัตริย์อย่างพระองค์ยัง ต้องให้ความเคารพกราบไหว้ และในขณะเดียวกัน พระเจ้าอชาต ศัตรูยังสามารถตรองเห็นคำสอนที่แฝงอยู่ใ…

เมื่อบวชเป็นบรรพชิต พระองค์ยังต้องเคารพและทำความเข้าใจคุณธรรมพื้นฐาน เช่น สัมมาทิฏฐิ ที่เกี่ยวกับการกระทำดีและชั่ว รวมถึงกา…

…สนาน ทั้งนี้ก็เพื่อจะได้มีโอกาสฝึกใจให้เป็นสมาธิ ได้ง่าย และรวดเร็วยิ่งขึ้น เพียงเท่านี้ ก็ย่อมทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูเข้าพระทัยได้ ในทันทีว่า พระเทวทัตที่พระองค์ทรงหลงคบหาสมาคมด้วยนั้น มิได้มีคุณลักษณะของ…

…าป แต่ต้องมุ่งมั่นไปในทางบุญกุศล และการอยู่แบบสันโดษเพื่อฝึกจิตให้มีสมาธิ นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างกรณีพระเจ้าอชาตศัตรูและคำเตือนเกี่ยวกับการคบหามิตรไม่ดีเพื่อป้องกันการกระทำที่ผิด

ส่วนการที่เจ้าลัทธิทั้ง 5 ไม่สามารถตอบพระองค์ได้ว่า ผลดีของการบวชมีอะไรบ้าง ก็ย่อมจะชี้ชัดถึงภูมิปัญญาของเจ้า ลัทธิทัง ๖ ว่า ๑. ไม่รู้วัตถุปร…

…ำถามเกี่ยวกับผลดีของการบวช และแสดงให้เห็นถึงความไม่รู้จักวัตถุประสงค์และคุณธรรมที่แท้จริงของการบวช. พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับผลของการบวชและพระเจ้าอชาตศัตรูตอบว่ามีผลในปัจจุบัน แ…

สามัญญผลประการที่สอง เพื่อเป็นการทําความเข้าใจให้หนักแน่นยิ่งขึ้น ในครั้งที่ สองพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูให้ต้อง ทรงขบคิดอีกครั้งหนึ่งว่า ถ้าหากชาวนาผู้มั่งคั่ง เค…

ในเรื่องนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับความสำคัญของการบวช โดยพระเจ้าอชาตศัตรูได้ยืนยันว่…

คําตอบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นที่กระจ่างในพระทัย ของพระเจ้าอชาตศัตรูเป็นอย่างยิ่ง ทรงรู้สึกเสมือนได้เสวยน้ำ อม…

เนื้อหานี้พูดถึงความเข้าใจลึกซึ้งของพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยทรงรู้สึกถึงพระพุทธคุณอันยิ่งใหญ่ที่ชัดเจนในพระทัย และค…

To พระธรรม พระตถาคตพระองค์นั้น ทรงทำโลก นี้พร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ให้แจ้ง ชัดด้วยพระปัญญาอันยิ่งขอ…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงธรรมที่งามยิ่งในเบื้องต้น, ท่ามกลาง, และที่สุด โดยทรงเน้นพระปริยัติธรรมที่…

…ผู้อื่นยิ่งกว่า ๗. ทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ๔. ทรงเป็นผู้เบิกบานแล้ว ๙. ทรงเป็นผู้จำแนกพระธรรม พระพุทธคุณอันประเสริฐยิ่ง ทั้ง ๙ ประการนี้ พระอรรถ กถาจารย์ได้อธิบายขยายความไว้โดยพิสดาร ซึ่งอา…

พระอรรถกถาจารย์ได้อธิบายพระพุทธคุณ 9 ประการ ได้แก่ ความเป็นผู้มีวิชชาและจรณะ ความเป็นผู้เสด็จไปดีแล้ว ค…

୭ นัยที่ ๑ ไกลจากข้าศึก “ข้าศึก” หมายถึงกิเลส พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นผู้ไกลจากกิเลส ทั้งนี้เพราะทรงกำจัด กิเลสทั้งปวงด้วยมรรคแล้วโดยสิ้นเชิง จึงท…

บทความนี้จะกล่าวถึงนัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระอรหันต์ในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการพิสูจน์ความบริสุทธิ์และการหักกิเลสผ่านความรู้และปัญญา นอกจากนี้ยังพูดถ…

ว่า “พระอรหันต์” ๒. ทรงเป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สัมมาสัมพุทโธ” แปลตามศัพท์ว่…

บทความนี้อภิปรายเกี่ยวกับคำว่า ‘พระอรหันต์’ และ ‘สัมมาสัมพุทธเจ้า’ โดยอธิบายถึงความหมายที่เกิดจากการตรัสรู้ด้วยพระองค์เองอย่างถูกต้อง ส…

หรืออนุมานเอา จึงได้ชื่อว่า “ตรัสรู้” คำว่า “ส้ม” ที่นำหน้า “พุทโธ” นั้นแปลว่า ด้วยพระองค์เอง ไม่มีผู้อื่นสั่งสอน ส่วน คำว่า “สัมมา” แปลว่า “โดยชอบ” หรือ “โดยถูกต้อง” ดังนั้น พระองค์จึงเ…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายของตรัสรู้ในพุทธศาสนา โดยเฉพาะบทบาทของพระพุทธเจ้าในฐานะที่เป็น "สัมมาสัมพุทโธ" หรือผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ พระองค์ทรงตรัสรู้เกี่ยวกับเหตุและผลของ…

…สัจ” ซึ่งมีทั้งเหตุและผลอย่างสมบูรณ์ เนื่องจากทรงรู้และเห็นแจ้งแทงตลอดในสัจธรรมอัน ประเสริฐเช่นนั้น พระองค์จึงทรงพระนามว่า “สัมมาสัมพุทโธ” คือ “ทรงเป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ” จรณะ ๓. ทรงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยว…

บทความนี้อธิบายถึงพระพุทธคุณและแนวคิดอริยสัจ ซึ่งเป็นสิ่งที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้เกี่ยวกับสาเหตุของทุกข์และสุข รวมถึงการด…

ผลกรรม เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในวัฏฏสงสารโดยหาทางออกไม่ได้ ส่วนพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น พระองค์ทรงเป็นผู้ที่ สมบูรณ์ด้วยวิชชา ๘ ประการ อันทำให้พระองค์รู้เห็นความเป็น ไ…

บทความนี้กล่าวถึงวิชชา ๘ ประการซึ่งเป็นความรู้และการเข้าถึงความจริงในชีวิตที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงอธิบายไว้ เพื่อช่วยให้ผู้มีความสนใจเห็นความเป็นไปของสรรพสิ่งให้ถูกต้อง ได้แก่ …

ได้แก่ ๑) ศีลสังวร คือ การสำรวมในพระปาฏิโมกข์ ๒) อินทรียสังวร คือ การสำรวมอินทรีย์ทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ มิให้อารมณ์ส่วนที่จะ…

เนื้อหาได้แก่หลักการสำรวมในพระพุทธศาสนา เช่น ศีลสังวร การสำรวมอินทรีย์ทั้ง 5 อย่างตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และการรู้ประมาณในการบริโภ…

ระวังอารมณ์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีสติอยู่เสมอ โดยเฉพาะ อย่างยิ่ง สติที่ตรึกเข้าไปในกาย เวทนา จิต ธรรม ๑๑) ปัญญา ค…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้ทรงมีสติอยู่เสมอ โดยเฉพาะในด้านกาย เวทนา จิต และธรรม ทรงมีปัญญารอบรู้ในกองสัง…

ถ่ายทอดคุณธรรมที่เป็นประโยชน์เหล่านั้นให้แก่เหล่าสาวกทั้ง หลายด้วยพระมหากรุณาอันยิ่งใหญ่อีกด้วย เพราะเหตุนี้จึงทรง พระนามว่า “ทรงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ” ๔. ทรงเ…

บทความนี้กล่าวถึงพระนาม 'สุคโต' ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งมีความหมายถึงการเสด็จไปดีอย่างมีความหมายทั้งในทางกาย วาจา และ…

เป็น ศีล สมาธิ ปัญญา ในเบื้องต้น พระองค์ทรงอบรมกายและวาจาด้วยศีล เรียกว่า ทรงดำเนินทางศีล ทรงมีศีลสะอาดบริสุทธิ์อย่างยิ่ง จนปรากฏผลในการ…

เนื้อหาเกี่ยวกับกระบวนการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการปฏิบัติศีล จนไปถึงการฝึกสมาธิและปัญญา ซึ่งนำไปสู่การเข้าถึงกายภายในและธรรมกา…

นัยที่ ๑ “โลก” หมายถึงชีวิตร่างกายของเรา ดังที่พระ สัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสว่า “...อาวุโส ในร่างกายซึ่งมีประมาณวาหนึ่ง มีพร้อมทั้งสัญญา พร้อมทั้งใจนี้แล …

เนื้อหาพูดถึงความหมายของโลกตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส โดยเน้นถึงความจริงของชีวิตที่เป็นไปตามธรรมชาติ เช่น การเกิดแก่เจ็บตายและความทุก…

ตายเกิด ซึ่งทรงบัญญัติว่า “ทุกขนิโรธคามินีอริยสัจ” หรือ “มรรคอริยสัจ” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเรียก “นิโรธ” ว่า “ที่สุด แห่งโลก” ณ ที่สุดแห่งโลกนั้น ไม่ต้องเกิด ไม่ต้องแก่ ไม่…

บทความนี้พูดถึงการตีความคำว่า "นิโรธ" ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่าเป็น "ที่สุดแห่งโลก" โดยที่เมื่อถึงที่สุดแห่งโลกแล้ว จะไม่มีการเกิด แก่ ตา…