หน้าหนังสือทั้งหมด

ความโกรธทำให้เสียประโยชน์
115
ความโกรธทำให้เสียประโยชน์
…จะได้ที่พึ่งแต่ที่ไหน แม้ความเป็นผู้น่าเคารพ สักการบูชาของพระองค์ก็จะเสื่อมถอย อาตมภาพขอถวาย พระพร” พระเจ้าพาราณสีทรงเลื่อมใสมาก ยกย่องเทิดทูน พระดาบสเป็นพระอาจารย์ส่วนพระองค์ และพระราชทาน
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้ชีวิตในป่าหิมพานต์ และการบรรลุฌานสมาบัติของพระดาบสที่ให้คำสอนแก่พระเจ้าพาราณสี เกี่ยวกับการเลิกโกรธ การมีเมตตา และการปกครองในทางที่ถูกต้อง เพื่อประโยชน์แก่ประชาชน พระดาบสเ…
ความโกรธและผลกระทบที่เกิดขึ้น
118
ความโกรธและผลกระทบที่เกิดขึ้น
…มหนึ่งที่เห็นเหตุการณ์นั้น กรูกันเข้ามาขวาง จับเขาซ้อมจนกระทั่งโชกเลือด แล้วจับมัด ตัวไปถวายพระราชา พระเจ้าพาราณสีทรงพระพิโรธมาก แต่ พระดาบสห้ามปรามไว้ พระองค์จึงลงอาญาตามสมควรแก่โทษ พระบรมศาสดาตรัสเรื่องนี้…
เรื่องราวนี้สอนให้เห็นว่าความโกรธสามารถทำให้เกิดความไม่เป็นระเบียบและนำไปสู่ภัยพิบัติต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีของนายเรือที่ไม่สามารถควบคุมอารมณ์ของตนจนทำร้ายพระดาบสและคนรอบข้าง ทำให้เกิดความสูญเสี
การอยู่ในธรรมกับกัลยาณมิตร
141
การอยู่ในธรรมกับกัลยาณมิตร
…็ย่อมดำรงอยู่ถาวรดุจกลอน อันแข็งแกร่งเหนี่ยวรั้งช่อฟ้าไว้ได้ ฉันนั้น” เมื่อปุโรหิตกราบทูลดังนี้แล้ว พระเจ้าพาราณสีทรงเริ่ม รู้สึกพระองค์ว่า กำลังถูกตักเตือน ก็หวนระลึกถึงการประพฤติ ผิดพลาดต่อพสกนิกรในครั้งที…
…าราชการที่ช่วยทำให้การปกครองมั่นคงและเป็นธรรม โดยเปรียบเทียบกับกลอนที่ทำให้ช่อฟ้าอยู่ได้อย่างมั่นคง พระเจ้าพาราณสีเริ่มรู้สึกถึงความผิดพลาดและความกังวลใจในหน้าที่การปกครอง เมื่อปุโรหิตชี้แนะถึงวิธีการบริโภคผ…
การปกครองตามทศพิธราชธรรมและความสำคัญของกัลยาณมิตร
143
การปกครองตามทศพิธราชธรรมและความสำคัญของกัลยาณมิตร
…ไม่ทรงเห็นแก่ลาภสักการะคำสรรเสริญเยินยอ เมื่อนั้นบาปกรรมก็ไม่แปดเปื้อนในพระราชาพระองค์นั้น ฉันนั้น” พระเจ้าพาราณสีทรงสดับคำของปุโรหิตดังนี้แล้ว ทรงมี พระสติบริบูรณ์ มีพระทัยชื่นบาน ทรงพอพระทัยในคำของ บัณฑิตย…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของกัลยาณมิตรในฐานะที่ปรึกษาและการสนับสนุนการปฏิบัติตามทศพิธราชธรรม โดยเฉพาะในบริบทของพระราชาที่ต้องรักษาความยุติธรรมและปราศจากความลำเอียง สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าการปกครองที่ด
ธรรมะเพื่อประชาชน
206
ธรรมะเพื่อประชาชน
…ิกมาจนถึง อุตตรปัญจาลนคร ได้พักอยู่ที่พระราชอุทยาน รุ่งขึ้นต่างพากัน ออกภิกขาจารจนถึงประตูพระราชวัง พระเจ้าเรณุราชเห็นหมู่ ดาบสเดินด้วยความสงบเรียบร้อย ก็ทรงมีจิตเลื่อมใส ได้นิมนต์ มาที่ท้องพระโรงอันประดับตก…
ในสมัยพระราชาเรณุราช ผู้ครองอุตตรปัญจาลนคร มีเหตุการณ์ที่พระดาบสอมหารักขิตนำบริวารเดินทางมาที่พระราชนิเวศน์ โดยพระราชาเห็นความสงบเรียบร้อยจึงนิมนต์มาที่ท้องพระโรง พวกดาบสได้ไปฉันที่พระราชนิเวศน์ทุกวัน
ผู้นำต้องรอบคอบ
207
ผู้นำต้องรอบคอบ
…มานี่เพราะกลัวว่าจะเกิดอันตรายกับพระครรภ์ จึง รีบมากราบทูลพระองค์” จากนั้นก็ทำทีขอลากลับป่าหิมพานต์ พระเจ้าเรณุราชทรงปีติโสมนัส เลื่อมใสในดาบสนั้น ได้ทูล
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระราชาต้องการให้มีพระโอรส และดาบสโกงที่แกล้งป่วยเพื่อให้ได้เป็นดาบสประจำตระกูล โดยมีการสนทนาเกี่ยวกับการมาของเทพบุตรในพระครรภ์ของอัครมเหสี และการเดินทางกลับของดาบสเพื่อเล่าสู่พร
ธรรมะเพื่อประชาชน
208
ธรรมะเพื่อประชาชน
…่ายแก่ประชาชนชาวเมือง ครั้นพระโพธิสัตว์มีอายุครบ ๗ ชันษา ทางชายแดนเกิด กระด้างกระเดื่องก่อจลาจลขึ้น พระเจ้าเรณุราชจึงยกทัพไปปราบ เมื่อประสูติออกมาแล้วได้พระนามว่า ก่อนไปได้รับสั่งพระกุมารให้ปรนนิบัติดาบสเป็น…
บทความนี้กล่าวถึงการดำเนินชีวิตด้วยหลักธรรมะเพื่อประชาชน โดยเฉพาะการเตรียมความพร้อมของผู้นำในการสร้างสิ่งดีๆ ทั้งในด้านการเกษตรและการบริหาร เพื่อสามารถปรับตัวต่อเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในสังคม ทั้งน
ผู้นำต้องรอบคอบ
209
ผู้นำต้องรอบคอบ
…กผักสวนครัวให้พระราชาฟังเช่นกัน และทูลว่า “ถ้า พระองค์ไม่เชื่อก็ให้ไปถามพวกพ่อค้าแม่ค้าในตลาดดูเถิด พระเจ้าข้า” พระราชารับสั่งให้ราชบุรุษไปสอบถามชาวตลาดดู และให้ไปค้นบรรณศาลาก็เห็นห่อกหาปณะ เมื่อความจริงปราก…
พระราชาต้องใช้ความรอบคอบในการตัดสินใจ โดยเฉพาะเมื่อมีการกล่าวหาพระโอรสของพระองค์ว่ากระทำผิด ในที่สุดเมื่อความจริงปรากฏ พระโอรสเลือกที่จะบวชเป็นดาบสเพื่อลงโทษตัวเอง การตัดสินใจที่เกิดขึ้นชี้ให้เห็นถึงค
การโต้ตอบที่เกิดขึ้นตั้งแต่อดีตกาล
225
การโต้ตอบที่เกิดขึ้นตั้งแต่อดีตกาล
…ุ ทั้งหลายพากันทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ การกล่าวโต้ตอบนี้ เกิดขึ้นเมื่อไรพระเจ้าข้า” พระพุทธ องค์ตรัสตอบว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การโต้ตอบกันนี้เกิดขึ้นมา ตั้งแต่โบราณกาลแล้ว” แล้ว…
เรื่องนี้เกี่ยวกับการสนทนาเกี่ยวกับการตอบคำทักทายที่มีความสำคัญ ตั้งแต่โบราณกาล ในอดีต พระเจ้าพรหมทัตทรงปกครองกรุงพาราณสี และพระโพธิสัตว์เกิดในครอบครัวพราหมณ์ เมื่อพระโพธิสัตว์มีอายุ 16 ปี ท่านไ…
พระโพธิสัตว์และยักษ์
227
พระโพธิสัตว์และยักษ์
…ใสแล้ว จึงพากันไปกราบทูลพระราชาว่า “ขอเดชะ มีมาณพคนหนึ่งทรมานยักษ์ ทำให้ยักษ์เป็นเหมือนคนรับใช้แล้ว พระเจ้าข้า” พระราชารับสั่งให้พระโพธิสัตว์เข้าเฝ้า และทรง ตั้งให้เป็นเสนาบดี ได้พระราชทานยศใหญ่แก่บิดาของท่า…
ในเรื่องนี้ พระโพธิสัตว์ได้ถามยักษ์ว่าทำไมถึงกินคนในศาลา ยักษ์ตอบว่ารับพรจากท้าวเวสสวัณ หลังจากนั้นพระโพธิสัตว์สอนยักษ์ให้เข้าใจถึงทุกข์ภัยในนรกและให้เลื่อมใสในพระรัตนตรัย พร้อมกับสั่งให้หยุดปาณาติบาต
ความรักและการให้อภัย
237
ความรักและการให้อภัย
…ี่เดือดพล่านนี้ จงลวกหม่อมฉันเถิด ถ้าหากไม่มีขออย่าลวกเลย แล้วหม่อมฉัน ได้แผ่เมตตาไปยังนางสิริมานี้ พระเจ้าข้า” พระศาสดาทรงตรัสชมว่า “ดีแล้ว ดีแล้วอุตตรา การชนะ ความโกรธเช่นนี้สมควร เพราะธรรมดาคนมักโกรธ พึงช…
เรื่องราวเริ่มต้นเมื่อนางสิริมาได้ถวายสิ่งของแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและเหล่าภิกษุ หลังจากนั้นนางได้เข้าไปกราบทูลพระพุทธองค์เกี่ยวกับความผิดที่ตนทำและการรู้สำนึกถึงอุปการะของนางอุตตรา พระศาสดาทรงสอนให้น
การให้และการไม่เดือดร้อนใจ
251
การให้และการไม่เดือดร้อนใจ
…ชาติไม่ถ้วน ล้วนต้องผ่านสภาวะแห่งการดำรง สถานภาพต่างๆ มาแล้วทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นพระราชามหากษัตริย์ พระเจ้าจักรพรรดิหรือแม้กระทั่งเกิดเป็นยาจกเข็ญใจ การที่ เรารู้ว่า เกิดมาทำไม อะไรเป็นเป้าหมายที่แท้จริงของช…
บทความนี้กล่าวถึงการเวียนว่ายตายเกิดของชีวิตและการตั้งเป้าหมายที่แท้จริง การทำใจให้สงบเพื่อปกป้องเราจากทุกสิ่งในชีวิต โดยอ้างอิงถึงคำสอนในวาระพระบาลีที่เน้นความสำคัญของการให้.
การให้ที่ยากยิ่ง
257
การให้ที่ยากยิ่ง
…งไม่ยากกระไรนัก แต่ผู้ใดก็ตามครั้นติดใจให้แล้ว ไม่เดือดร้อนใจในภายหลัง การ กระทําเช่นนั้นได้ชื่อว่า พระเจ้าข้า” ทําสิ่งที่ทำได้ยากกว่าสิ่งใดทั้งหมด พระราชาฟังดังนั้นทรงได้คิดทันทีว่า การที่เราตัดสินใจ ให้ไปแ…
เนื้อหานี้อธิบายถึงความยากในการให้และการไม่ถือโทษโกรธหลังจากการให้ ซึ่งถือว่ามีความสำคัญยิ่งกว่าการให้เพียงแค่เปล่าๆ พระราชาได้มีการสนทนากับเสนกบัณฑิตเกี่ยวกับการให้ที่มีความหมายและยากลำบาก และได้คิดว
บทเรียนจากการขโมยกลิ่น
264
บทเรียนจากการขโมยกลิ่น
…ราบทูลว่า “ข้าพระองค์ไป อยู่ป่าในโกศลรัฐ ถูกเทวดาตนหนึ่งที่ป่าทำให้ข้าพระองค์สลดใจ จึงเดินทางกลับมา พระเจ้าข้า” จากนั้นได้ทูลเล่าเรื่องราวทั้งหมด พระองค์สดับดังนั้นแล้ว ก็ตรัสว่า “ภิกษุ ไม่ใช่มีแต่เธอเท่านั้…
บทความนี้กล่าวถึงเรื่องราวของพระภิกษุที่ถูกเตือนเกี่ยวกับการคิดโดยเทวดา เมื่อเขามีความคิดที่จะดมกลิ่นดอกไม้ ซึ่งนำไปสู่การทำให้เขารู้สึกสลดใจ พระศาสดาจึงเล่าถึงเหตุการณ์ในอดีตที่เกี่ยวข้องกับพระโพธิสั
การใช้ทรัพย์และบุญ
273
การใช้ทรัพย์และบุญ
…อุปัฏฐาก” พระราชาตรัสตอบว่า “ต้องดูแลการขนถ่าย ทรัพย์สมบัติของอาคันตุกะเศรษฐี ใช้เวลาหลายวันทีเดียว พระเจ้าข้า และเป็นเรื่องที่แปลก แม้เศรษฐีมีทรัพย์มากขนาดนั้น ก็ไม่ยอมใช้ทรัพย์เลย ทั้งๆ ที่ตนเองก็เป็นเจ้าข…
ในเรื่องนี้ พระราชาได้สนทนากับพระบรมศาสดาเกี่ยวกับเศรษฐีที่ร่ำรวยแต่ไม่ยอมใช้ทรัพย์ของตน พระบรมศาสดาได้ชี้ให้เห็นว่า เป็นเพราะเศรษฐีนี้ไม่เคยทำบุญและมีความตระหนี่ ความร่ำรวยของเขาไม่ได้มาจากการทำบุญ แ
ธรรมะเพื่อประชาชน
300
ธรรมะเพื่อประชาชน
…าม กิริยาท่าทางองอาจ สมบูรณ์ด้วยคชลักษณะ อย่างแท้จริง พญาช้างเผือกนี้สมควรยิ่งที่เป็นคู่บุญบารมีของ พระเจ้าจักรพรรดิ พระราชาทรงสดับเสียงสรรเสริญมงคลหัตถี ห้าม พระทัยที่จะริษยาไม่ได้ ทรงคิดว่า วันนี้แหละจะให้…
ในอดีตเจ้าชายมีช้างเผือกเป็นมงคลหัตถี พ่อค้ามองช้างด้วยความชื่นชม แต่พระราชาเกิดริษยาและคิดทำให้ช้างตกเขา เรื่องนี้สื่อถึงการเข้าใจธรรมะและการมีสติในชีวิต โดยมีบทเรียนว่าความงามภายนอกไม่เทียบเท่าคุณธร
คนโง่ได้ยศก็ไม่เกิดประโยชน์
303
คนโง่ได้ยศก็ไม่เกิดประโยชน์
…้าวลงมาถวายบังคมพระราชา พระราชา ตรัสถามว่า “พ่อคุณมาจากไหนกัน” ควาญช้างทูลตอบว่า “มาจากเมืองราชคฤห์ พระเจ้าข้า” จากนั้นได้กราบทูลเรื่องราว ทั้งหมด พระราชาตรัสว่า “พ่อคุณ การที่พ่อมาที่นี้ เป็นการดี และน่าชื่…
เรื่องราวเกี่ยวกับควาญช้างที่ถวายบังคมพระราชาและได้รับตำแหน่งมงคลหัตถี พระราชาจัดสรรราชสมบัติให้แก่ผู้มีบุญ โดยระบุว่าพระโพธิสัตว์ได้เป็นผู้ครองราชสมบัติทำให้บันทึกว่าพระราชาปกครองโดยธรรม พระพุทธองค์ไ
โอวาทจากพระโพธิสัตว์
369
โอวาทจากพระโพธิสัตว์
…นป่ามายาวนาน ท่านอยากจะออกมาเสพรสเปรี้ยวหวาน มันเค็ม จึงเดินทางออกมาจากป่า พักอยู่ในพระราชอุทยานของ พระเจ้าพาราณสี พระราชาเดินทางมาประพาสอุทยาน ทอดพระเนตรเห็น ข้อวัตรปฏิบัติ ทรงเลื่อมใสในตัวของท่านฤาษีมาก ทร…
ในบทนี้ พระโพธิสัตว์ได้เล่าเรื่องราวในอดีตจากพระองค์เกี่ยวกับการประพฤติปฏิบัติและการเข้าใจในโลก โดยสอนให้พระราชาไม่ลุอำนาจอคติ ๔ ประการ เพื่อความสุขสงบและการปกครองที่ดียิ่งขึ้น โดยประสบการณ์ในอดีตนี้ม
ธรรมะเพื่อประช - เหตุการณ์การพิสูจน์ดาบ
406
ธรรมะเพื่อประช - เหตุการณ์การพิสูจน์ดาบ
…เพราะดมดาบ แม้ในกาลก่อนก็เคย ขาดวิ่นมาแล้วเช่นกัน” จากนั้นทรงนำเรื่องในอดีตมาเล่าว่า ในอดีตกาล ครั้งพระเจ้าพรหมทัตเสวยราชสมบัติอยู่ใน กรุงพาราณสี พระองค์ทรงมีพราหมณ์เป็นผู้ตรวจลักษณะดาบ ทำนองเดียวกันกับเรื่อ…
ในเรื่องนี้มีการบอกเล่าเกี่ยวกับความแตกต่างของผลลัพธ์จากการตรวจสอบดาบ และข้อคิดที่พระพุทธเจ้าตรัสสอนผ่านเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับพราหมณ์ที่ประมาทในการตรวจสอบดาบ เมื่อดมดาบที่มีพริกป่น เกิดเหตุการณ์จมูกข
ธรรมะและความยุติธรรมในตลาด
438
ธรรมะและความยุติธรรมในตลาด
…งนั้น เมื่อเขาพูดคำไหนก็ต้อง เป็นค่านั้น ต่อมามีพ่อค้าน่าม้ามา ๕๐๐ ตัว จากแคว้นอุตตราปถะ เพื่อขายแก่พระเจ้าพรหมทัต พระเจ้าพรหมทัตตรัสเรียกบุรุษ นั้นให้มาตีราคา เขาตีราคาม้า ๕๐๐ ตัว เพียงแค่ข้าวสาร ๑ ทะนาน แล…
ในเรื่องนี้ พระโพธิสัตว์ได้ช่วยพ่อค้าในการเจรจาราคาม้าจากบุรุษที่ตีราคาไม่สอดคล้อง โดยแนะนำให้พ่อค้าใช้วิธีการติดสินบนเพื่อให้ได้ราคาที่เป็นธรรมและสร้างความยุติธรรมในการซื้อขาย ในที่สุด พระราชาได้เข้า