ภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 82 / 175

…วยอาการนอบน้อมพร้อมกับกล่าวว่า “ข้าแต่ พระคุณเจ้าผู้เจริญ เมื่อครั้งที่เป็นมนุษย์อยู่ ดิฉันได้พบพระ ภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้รับความลำบากกาย กระหายน้ำจึงขวนขวาย ถวายน้ำดื่มกับท่าน ผู้ใดก็ตามที่ถวายน้ำดื่มกับภิก…

เนื้อหาในบทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการถวาย น้ำดื่มแด่พระสงฆ์ และอานิสงส์ที่เกิดขึ้นจากการทำบุญในอดีต โดยนำเสนอเรื่องราวของเทพธิดาที่เกิดจากการทำดีและการถวาย น้ำดื่มแก่พระสงฆ์ ซึ่งทำให้เธอได้รับมหาส

ธรรมะเพื่อประชาช อานิสงส์ถวาย ดอกกรรณิการ์ ๔๓๕ ของอุปเสนภิกษุ เนื่องจากท่านอุปเสนมีพรรษายังไม่ครบสิบ จึง กล่าวติเตียนว่า “เธอเป็นผู้ที่เวียนมาเพื่อความเป็นผู้มัก…

เรื่องราวเกี่ยวกับอานิสงส์การถวายดอกกรรณิการ์ และพัฒนาการของอุปเสนภิกษุที่ได้รับการติเตียนจากพระบรมศาสดา จนทำให้ท่านคิดและตั้งใจปฏิบัติธรรมจนบรรลุเป็นพระอรหันต์ พร้อมกับกา…

…ู้เองโดยชอบ แล้วสอนผู้อื่นให้รู้ตาม, ศาสดาเอก พุทธบริษัท ของโลก ผู้นับถือพระพุทธศาสนามี ๔ จำพวก คือ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา พุทธุปบาทกาล กาลเป็นที่อุบัติของพระพุทธเจ้า, เวลาที่มีพระพุทธเจ้า อุบัติขึ้…

พจนานุกรมนี้รวมคำศัพท์สำคัญในพระพุทธศาสนา เช่น พยาบาทวิตก, พระพุทธเจ้า, พุทธบริษัท และอื่นๆ พร้อมคำอธิบายที่ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจหลักธรรมและการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน เนื้อหามุ่งเน้นการทำความเข้าใจในวิธ

…ัมภเวสี คุณเป็นเครื่องยืดเหนี่ยวใจของผู้อื่นไว้ได้ การถวายแก่สงฆ์ คือ ถวายเป็นกลางๆ ไม่จำเพาะเจาะจง ภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง การเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพสาม ผู้แสวงหาภพที่เกิด สัมมาอาชีวะ เลี้ยงชีวิตชอบ คือ เว้นจ…

พจนานุกรมสำหรับหนังสือธรรมะเพื่อประชาชนนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้สนใจได้ศึกษาและเรียนรู้คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับธรรมะและพระพุทธศาสนา เช่น วิมุตติ, วิมุตติญาณทัสสนะ, วิโมกข์, เวไนยสัตว์ รวมถึงคำที่สำคัญอื่

…นดิน พระราชเทวี นโร นารี คน (ชาย - หญิง) ปริพฺพาชโก ปริพฺพาชิกา นักบวช (ชาย - หญิง) ภิกฺขุ ภิกฺขุนี ภิกษุ, ภิกษุณี ภวํ โภคี ผู้เจริญ มนุสฺโส มนุสฺสี ยกโข ยกขินี ยุวา ยุวดี ราชา ราชน มนุษย์ (ชาย - หญิง) ยัก…

ในการศึกษาไวยากรณ์บาลี วจีวิภาคที่ ๒ จะเน้นไปที่นามและอัพพยศัพท์ ในระหว่างการศึกษา เนื้อหาได้กล่าวถึงการใช้คำที่แบ่งออกเป็นหมวดหมู่ต่าง ๆ เช่น ชายหนุ่ม หญิงสาว, พระเถระ พระเถรี, และอื่น ๆ รวมถึงการตีค

…ภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 43 ศัพท์ที่เป็น อุ การันต์ เช่นนี้ แจกเหมือน ครุ เกตุ ธง ภิกฺขุ ภิกษุ ชนต ปสุ สัตว์เกิด ริปุ ขาศก สัตว์ของเลี้ยง สตตุ ศัตรู พนธุ พวกพ้อง เสตุ สะพาน พพพุ เสือปลา, แมว เหต…

ในส่วนนี้ของบาลีไวยากรณ์จะกล่าวถึงศัพท์ที่เป็นอุ การันต์ เช่น ครุ, เกตุ, ธง และภิกษุ โดยมีการแจกจ่ายและอธิบายการใช้คำต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนวิภัตติของคำที่มีอาการต่าง ๆ พร้อมกา…

…กรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 98 เหล่านั้น ภทนเตติ เต ภิกขู ภควโต (วจน์] ปจฺจสุโสส. ภิกษุ ท. ฟังตอบแล้ว ซึ่งคำ] แห่งพระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ภทันเต ดังนี้" ในภาษาของเราท่านบัญญัติให้แปลว่า "ข…

เนื้อหาในหัวข้อ 'บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์' กล่าวถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยมีการอธิบายความหมายและการใช้คำที่เหมาะสม เมื่อพูดกับผู้มีสถานะสูงกว่า เช่น 'ภทันเต' ที่แปลว่า 'ข้าแต่ท่านผู้

…ลผู้ทัดเทียมคือเสมอเหมือน เพราะทรงเป็นอัครบุคคลในโลก พร้อมทั้งเทวโลกฯ สมดังที่พระพุทธองค์ตรัสไว้ว่า ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลายที่ไม่มีเท้าก็ตาม มี ๒ เท้าก็ตาม มี ๔ เท้าก็ตาม มีประมาณ เพียงใด พระตถาคตเจ้า …

พระสัพพัญญุตญาณทรงความงามเลิศ ประกอบด้วยมรรคญาณอันสูงส่ง ทรงพระนามว่าสัมมาสัมพุทธะเพราะไม่มีผู้ใดเสมอเหมือน พระผู้มีพระภาคเจ้าได้แก่พระตถาคตเจ้าเป็นยอดแห่งสัตว์ทั้งหมด ท่านพระอนุรุทธาจารย์ได้สดุดีพระผ

…เป็นธรรมอันทัสสนะเป็นต้นจะ พึงละ ฯ แม้เลสแห่งความที่รูปเป็นของควร ละปรากฏในพระบาลีใดโดยพุทธพจน์ว่า "ภิกษุทั้งหลาย รูปมิใช่เป็นของเธอ พวก เธอจงละมันเสีย" ในพระบาลีนั้น ก็ทรง ประกาศการละฉันทราคะ ซึ่งมีรูปนั้…

…ธรรมที่ควรละ มิทธะนี้ถูกจัดอยู่ในกลุ่มนิวรณ์ ไม่ถือว่าเป็นธรรมอันทัสสนะที่ควรละ พระพุทธเจ้าทรงสอนให้ภิกษุทั้งหลายละรูปและฉันทราคะที่มีรูปร่วมอยู่ด้วย โดยรณรงค์ให้ผู้คนเข้าใจอย่างถูกต้องเกี่ยวกับมิทธะในบริบ…

…ได้ (มีได้) โดยความเป็นวิการแห่ง ธรรมที่เกิดอยู่ ในขณะที่เข้าถึงความเป็นปัจจัย ฯ แม้ในพระบาลีที่ว่า ภิกษุทั้งหลาย ชาติอันปัจจัยปรุงแต่ อาศัยปัจจัยเกิดขึ้น ชรามรณะอัน ปัจจัยปรุงแต่ง อาศัยปัจจัยเกิดขึ้น ดังน…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับลักษณะของรูปและชาติในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของปัจจัยที่ทำให้เกิดรูป ชาติ และการเกิดแก่และตายตามหลักการในพระบาลี กล่าวถึงว่าชาติอันเป็นผลมาจา

…รณะรรมสูตร ในทสกนิบาตรอังคุตตรนิกายว่า ปูน จปร ภิกฺขเว ภิกขุ พหุสุสุโต โหติ สุตธโร สุตสนนิจโย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อธรรมบรรยายที่จะพึงกล่าวยังมีอีก ภิกษุเป็นพหุสูต มีธรรมได้สดับแล้ว มาก เป็นผู้ทรงธรรมที่ส…

…ะพฤติตนตามธรรมที่เป็นที่พึ่งสำหรับผู้อื่น โดยมีการยกย่องพหุสุต ได้แก่ พระอานนท์ ว่าเป็นสุดยอดในบรรดาภิกษุที่มีความรู้เกี่ยวกับธรรม โดยพระพุทธเจ้าทรงโปรดให้บูชาภิกษุพหุสูตรเป็นวิธีการบูชาพระธรรมรัตนะ สำหรับ…

…ตฺถา อิม อตีต์ อาหิรวา สมเด็จพระบรมศาสดา ทรงชักอดีตนิทานนี้ขึ้นมาตรัสแล้ว ประทานพระบรมพุทโธวาทไว้แก่ภิกษุสงฆ์ว่า อลื่นจิตต์ นิสสาย ปหฏฐา มหติ จมู โกสส์ เสนาสนตุฏฐีชีวคุคาห์ อคาหย พยุหแสนยากรหมู่ใหญ่ อาศัยอ…

บทความนี้กล่าวถึงพระบารมีและบทบาทในการปกครองของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยนำเสนอเหตุการณ์ในอดีตเช่นเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์ และอลินจิตตกุมาร ที่บรรยายถึงการต่อสู้เพื่อป้องกันแผ่นด

…โดยพระพุทธภาษิตตรัสว่า อัจฉราสงฆาตมตฺติปี เจ ภิกฺขเว ภิกขุ เมตตจิตต์ อาเสวติ ภาเวติ มนสิกโรติ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าภิกษุเสพก็ดี ทำให้เจริญก ดี ทำในใจก็ดี ซึ่งจิตประกอบด้วยเมตตา แม้ชั่วกาลเพียงมาตรว่าลัดน…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเมตตาในพระพุทธศาสนา โดยเชื่อว่าเมตตาเป็นคุณธรรมที่สามารถนำไปสู่การช่วยเหลือและเสริมสร้างความสุขให้แก่ผู้คน เมตตาจิตช่วยให้มนุษย์มีความปรารถนาดีต่อกันและปฏิบัติตนเพื่อประโยชน

…มมิให้ทำยารักษาผู้อื่นผิด ๆ พลั้ง ๆ แต่ถ้าคนเหล่านั้น มายังอาวาสโดย ฐานเป็นแขกควรได้รับการปฏิสันถาร ภิกษุจะสงเคราะห์ด้วยโภชนาหารและสิ่งต่าง ๆ ที่ควร ปรารถนาหรือเขาเจ็บไข้จะประกอบยาให้ตามความรู้ความเข้าใจก็…

… งานต้อนรับยังสะท้อนถึงการมีเมตตาจิตซึ่งเป็นหลักสำคัญของการดำเนินชีวิตตามพระธรรมคำสอน พบได้ว่าแม้พระภิกษุเองก็ต้องปฏิบัติภารกิจนี้เมื่อมีอาคันตุกะมาถึง โดยส่งเสริมให้เกิดความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และบริจาคตามฐ…

…สดงแบบอย่างในข้อนี้อันสมแก่บรรพชิต จึงทรง แจกนิทเทสแห่งกาลัญญุตาวิกัปหลัง ดังนี้ว่า กาลญญ จ กถ โหติ ภิกษุเป็นกาลัญญู ผู้รู้จัก กาลเป็นไฉน อิธ ภิกขเว ภิกขุ กาล ชานาติ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่า โดยอิงหลักการจากพระธรรมที่สอนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าใจฤดูกาลต่าง ๆ เพื่อให้สามารถใช้

…รือจะได้ลุคุณสมบัติอย่างอื่น ๆ พระองค์ก็เสด็จไปโปรด ด้วย พระมหากรุณา ตั้งต้นแต่ตรัสประถมเทศนาโปรดพระภิกษุปัญจวัคคีย์ พอมีพระสาวกขึ้นบ้าง ก็ส่ง จาริกไปในทิศานุทิศ เพื่อประกาศพระศาสนา ข้อนี้ก็ทรงปรารภหิตสุขแ…

บทความนี้กล่าวถึงพระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่โลกและประชาชน โดยเน้นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการสร้างสันติสุขและการให้การอนุเคราะห์แก่สัตว์โลก รวมถึงการ

…นกิจที่ เดียว สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า อานนท์อย่ากล่าวอย่างนั้น เป็นพรหมจรรย์ทั้งมวล ทีเดียว ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรจักอาจยังอริยอัฏฐิงคิกมรรคให้เกิดขึ้นจักอาจทำให้เจริญขึ้น ต่อนี้ทรง แจกอัฏฐิงคิกมรรคน…

เนื้อหาเกี่ยวกับกัลยาณมิตรซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุนิพพาน และบทบาทของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของพระราชกุมารที่สามารถพ้นจากอำนาจของนางยักขินีได้ และอานนท์ผู้ที่รู้ถึงความสำคั

…้เกิดโทษตรงกันข้าม เรื่องสาธก ว่า ในคราวเมื่อพวกเดียรถีย์เข้ามาปลอมบวชในพระพุทธศานา ครั้งอโศกรัชกาล ภิกษุสงฆ์อัน พวกพาลพาเศียรเข้ามาปะปนก็ไม่ยอมทำอุโบสถร่วมด้วย พระเจ้าอโศกยังไม่แจ้งเหตุ ทรงทราบ แต่เพียงว่…

เนื้อหาเกี่ยวกับพระคุณสมบัติของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงสามารถแก้ไขอุปสรรคในการบริหารราชการ และความรู้ในการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการทำงาน เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติที่ดีในกลุ่มบุคคลต

…า ปรมา ลาภา บรรดาลาภทั้งหลาย มีความหาโรคมิได้เป็นยอด” ฯ สมเด็จพระบรมศาสดาทรงยกขึ้นเป็น เครื่องแนะนำ ภิกษุผู้ได้ผลนั้นให้รีบบำเพ็ญเพียรเพื่อบรรลุธรรมที่ยังไม่บรรลุ ไม่ปล่อยโอกาสให้ ล่วงเลยไปเสีย ฯ ส่วนทั้งห…

ข้อความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสหกรณ์ในสังคมโดยมีพระพุทธภาษิตอ้างอิงถึงความมีสุขโดยไม่ประสบปัญหา การทำงานร่วมกันเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อความเจริญรุ่งเรืองของทั้งสกุลและคณะ สอดคล้องกับหลักการต้องปราศจากการเบ

…พราะอย่างนี้ สมเด็จพระบรมศาสดาจึงครบบัญญัติสิกขาบทตาม สมควรแก่เหตุ เพื่อเป็นบรรทัดแห่งความประพฤติของภิกษุทั้งหลาย ด้วยทรงมุ่งหมายจะให้ตั้งอยู่ ในสีลสามัญญตาความสม่ำเสมอกันโดยศีลจึงมีชื่อเรียกสิกขาบทว่า สาช…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการประพฤติธรรมรวมถึงสหกรณ์ภายในชุมชนและการทำงานร่วมกันของสมเด็จพระสงฆ์และรัฐบาลเพื่อพัฒนาความเจริญรุ่งเรืองของประเทศ โดยวิจารณ์การจัดตั้งคณะรัฐบาลที่มีวัตถุประสงค์เพื่อความ