หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ การศึกษาวิญญาณ
136
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ การศึกษาวิญญาณ
…ฯ ยถา หิ เภริยา เอกสม ตเล จิตสกขราย มกข์กาย นิสินนาย อิตรสุม ตเล ทณฺฑาทินา ปาเต อนุกุกเมน เภริจมุม- วรตตาทีน จุลเนน สกฺขราย" จุลิตาย มกข์กาย อุปปติวา คมน์ โหติ เอวเมว รูปาทินา ปสาเท ฆฏิเต ตนนิสฺสเยสุ มห…
เนื้อหาในส่วนนี้สำรวจแนวคิดการศึกษาอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา พร้อมกับการวิเคราะห์บทบาทของวิญญาณในความเข้าใจของพุทธศาสนา ซึ่งมีรายละเอียดเกี่ยวกับรัฐธรรมและปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวกับความรู้สึกและการรับรู
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
253
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 253 ทีป และตราเป็นต้นฉะนั้น พอกันทีไม่ควรจะชักช้าเกินไป ฯ ชวนะ ทั้งหลายเป็นของน้อยเป็นไป ชื่อว่าเป็นไปน้อย ๆ อธิบายว่า "เมื่อ อารมณ์ที่เป็นปั…
…รอธิบายการเกิดขึ้นของอารมณ์ในมโนทวารและปัญจทวาร ซึ่งสัมพันธ์กับคตินิมิตและการเกิดจุติจิต ในการศึกษาควรอ้างอิงไปยังงานวิจัยหรือหนังสือเพิ่มเติมเช่น วรรณนาแห่งบทว่าด้วยวิญญาณและวิสุทธิมรรค เพื่อให้เข้าใจแ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา: การวิเคราะห์กรรมนิมิตและคตินิมิต
254
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา: การวิเคราะห์กรรมนิมิตและคตินิมิต
…ญจทวาร ซึ่งมีคตินิมิตนั้นเป็นอารมณ์ไว้ และเพราะ ในมูลฎีกาทั้งหลาย พระฎีกาจารย์ได้กล่าวไว้แน่นอนว่า "วรรณายตนะ (อายตนะคือสี) อันกำลังแห่งกรรมให้ปรากฏ ย่อมถึงความเป็น อารมณ์ในมโนทวารอย่างเดียว เหมือนอารมณ…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความหมายของกรรมนิมิตและคตินิมิตตามพระธรรมคำสอนในอภิธรรม โดยอธิบายความสำคัญของกรรมในจิตและการเกิดปฏิสนธิในอารมณ์ที่แตกต่างกัน โดยอ้างอิงคำพูดจากอาจารย์สำคัญอย่างท่านธรรมปาลาแ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 261
261
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 261
… คือ ปสาทรูป ๕ และวิญญัติรูป ๒ ชื่อทวารรูป รูปนอกนี้ ชื่อ อทวารรูปฯ รูปทั้ง ๔ อย่าง คือ ปสาทรูป ๕ ภาวรูป ๒ ชีวิตรูป ๑ ชื่อว่าอินทรียรูป รูปนอกนี้ ชื่ออนินทรียรูปฯ รูปทั้ง ๑๒ อย่าง คือ ปสาทรูป ๕ วิสัยรูป…
เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์รูปทั้ง ๑๒ อย่าง อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างรูปภายในและรูปภายนอก พร้อมทั้งปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเป็นสังขตะ โลกิยะ และกามาวจร รูปต่างๆ เช่น อัชฌัตติกรูป และพาหิรรูป ถูกนำ
ปัญญาและความไม่ประมาทในบุญกิริยา
6
ปัญญาและความไม่ประมาทในบุญกิริยา
…ะ ปัญญาบารมีและพระอัปปมาทธรรม ในอภิลักขิตสมัยจันโทปลักขิตกาลนี้ เป็นปฏิปทาให้อิฏฐิวิบุล ผล คือ อายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ เป็นไปโดยชอบ ต้องตามสุคโตวาทสัมมาปฏิบัติ ด้วย ประการฉะนี้. อิโต ปร์ ปวกขามิ มหาร…
บทความนี้สรรเสริญความสำคัญของความไม่ประมาทในบุญกิริยาและประโยชน์ที่มาจากการทำบุญในทั้ง 4 ภูมิ ได้แก่ กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร และโลกุตตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีปัญญาซึ่งจะสามารถยึดประโยชน์ในชี
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
58
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
…นั้นในเวลาที่เธอยังสามารถ ก็มิได้ นิยมในโอวาทอนุศาสน์ของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระศาสดา ก่อเวราฆาตคิดร้ายใน แต่ก็ไม่สำเร็จตามมุ่งหมาย ครั้นภายหลังเมื่อกำลังอยู่ที่คยาสีสประเทศอาพาธ พระองค์เสียอี…
เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็น
พระธรรมสอนคุณสมบัติแห่งสุขวัฑฒนธรรม
143
พระธรรมสอนคุณสมบัติแห่งสุขวัฑฒนธรรม
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก อิโต ปร์ ปวกขาม รุจจมาน หิ สุตฺวาน มหาราชาธิราชสุส ตโต สมฺปาทนตฺถา…
…ทางการดำเนินชีวิตที่มีพระธรรมเป็นเกาะ เป็นที่พึ่งพิง ซึ่งนำมาซึ่งสุขและความเจริญในหลายด้าน ทั้งอายุ วรรณะ สุข และโภคะ. บทความนี้ยังสะท้อนถึงความสำคัญของการพัฒนาตนเองตามหลักธรรมในการเจริญเติบโตและบรรลุวั…
พระราชปณิธานและคุณธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
154
พระราชปณิธานและคุณธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก เทวาปี น ปสนฺติ พรหมุนาปิ ปสํสิโต ติ ติ วิเสสมงคล อย่าว่าแต่มนุษย์…
เนื้อหาอธิบายถึงพระราชปณิธานและบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ในการประดับพระปัญญาบารมี พร้อมกับการปฏิบัติตนตามหลักธรรมและการมีธร…
อายุวัฑฒนธรรมและการเจริญวรรณะ
156
อายุวัฑฒนธรรมและการเจริญวรรณะ
๑๖๐ ๑ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก เป็นข้อพึงปฏิบัติได้สำหรับบุคคลทั่วไป ทั้งคฤหัสถ์ทั้งบรรพชิต ผู้ปร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงอายุวัฑฒนธรรมและวรรณวัฑฒนธรรม ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตนในชีวิตประจำวัน ทั้งสำหรับบุคคลทั่วไปและภิกษุ ซึ่งมีพื้นฐานอ…
วัตรและธรรมที่พึงปฏิบัติในพระราชกรณียกิจ
159
วัตรและธรรมที่พึงปฏิบัติในพระราชกรณียกิจ
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑. วัตรที่พึงปฏิบัติในอันโตชน คือชนภายใน ๒. วัตรที่พึงปฏิบัติในพลก…
เนื้อหาพูดถึงวัตรที่พึงปฏิบัติในหมวดต่างๆ เช่น ชนภายใน พลกาย กษัตริย์ และพราหมณ์ รวมถึงการมอบทรัพย์ให้แก่ผู้ไม่มีทรัพย์ การลาจากอกุศล สะท้อนถึงการปฏิบัติธรรมในฐานะผู้นำ ซึ่งรวมถึงการดูแลปราบทุกข์และส่
พระราชดำรัสเกี่ยวกับการรักษาชาติ
197
พระราชดำรัสเกี่ยวกับการรักษาชาติ
…ยทั้งปวงไปได้โดยสวัสดี” เพื่อให้สัมฤทธิ์ดังพระบรมราชปณิธาน ไม่ทรงคำนึงถึงความลำบากเหนื่อยยากทั้งพระ วรกายและพระราชหฤทัย ไม่ทรงคำนึงถึงภัยอันตรายทั้งปวง ในปีหนึ่ง ๆ ทรงอุทิศเวลากว่าครึ่งปี เสด็จพระราชดำเ…
พระราชดำรัสที่เผยแพร่ในวันที่ 5 ธันวาคม 2531 แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาแผ่นดินและความเป็นไทย โดยเน้นให้ประชาชนมาร่วมมือกันสร้างเสริมพลังความรู้และความดี เพื่อให้ชาติเข้มแข็งและมีความเจริญรุ่งเ
โครงการพัฒนาแหล่งน้ำพระราชดำริ
198
โครงการพัฒนาแหล่งน้ำพระราชดำริ
…ด้ทรงโปรดให้จัดซื้อ ที่ดินหลายแปลงใหญ่เกี่ยวกับการพัฒนาแหล่งน้ำ เช่น ที่ดินติดต่อกับบริเวณ วัดญาณสังวราม วรมหาวิหารในพระพระบรมราชูปถัมป์ จำเป็นต้องใช้น้ำมากเพื่อการเกษตร จึง ซึ่งเป็นท้องที่กันดารและมีปร…
การพัฒนาแหล่งน้ำภายใต้พระราชดำริมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือราษฎร ให้มีน้ำเพียงพอสำหรับการเกษตร ส่งผลให้ช่วยเหลือประชาชนได้อย่างมีระบบ ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ พระราชดำรินี้จะก่อให้เกิดค
สัจจบารมี: ความจริงและการรักษาสัญญา
207
สัจจบารมี: ความจริงและการรักษาสัญญา
…ดกที่แสดงสัจจบารมี มีเรื่องย่อว่า วิธูรบัณฑิต เป็นผู้ทรงปัญญาหาผู้ เสมอเสมือนมิได้วันหนึ่งท้าวสักกเทวราช วรุณนาคราช พระยาครุฑ และพระเจ้าธนัญชัย พร้อม กันสมาทานอุโบสถศีลในพระราชอุทยานเมืองอินทะปัตตะแห่งก…
สัจจบารมี หมายถึง ความจริงและการรักษาสัญญา โดยในทศชาติชาดก วิธุรบัณฑิตได้แสดงคุณธรรมการรักษาคำพูดและความซื่อตรง ในบริบทของการลงโทษความไม่สงบในโลก ด้วยเหตุการณ์ที่พระราชาทั้ง ๔ และทรงสรรเสริญคุณธรรมต่า
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก
237
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๒๔๑ ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจทุกอย่าง เพื่อให้ประเทศชาติไทยนี้เจริญ…
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่าง ๆ เพื่อความเจริญของประเทศชาติไทยด้วยค…
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
244
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๔๙ กล่าวว่า ต้องแผ่นดินสูบ หากว่าในเวลาสามารถ เธอไม่ประมาทเช่นนั้น ก็น่าจะได้บรรลุธรรม พิเศษส่…
…ระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษาหรือการปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ ยังมี…
คำถวายพระพรแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า
366
คำถวายพระพรแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) สมประสงค์ ดำรงพระองค์อยู่โดยสวัสดี พระคุณนี้จัดเป็นมงคลวิเศษเป็นที่ ธรรม ๒ ประการคือ ธิติ ตาทิต…
ในงานมงคลนี้ ขอให้พระพุทธรัตนะและพระธรรมรัตนะประเสริฐ ร่วมจิตรเสนอบาตรพระราชสมภารพรพระองค์ ให้อยู่ในเกษมสุขตลอดพระชนมายุ และปกครองแผ่นดินให้อยู่ดีมีสุขไม่มีภัยอันตราย พระมหากษัตริย์ทรงมีพระปัญญาจักษุท
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
32
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ย่างนี้ ทุกขสฺส อปจฺจ ทุกข์ เหล่ากอ แห่งทักขะ ชื่อทักขิ, วสวสุส อปจจ์ วาส เหล่ากอ แห่งวสวะ ชีวาสวิ, วรุณสุส อปจ วารุณ เหล่ากอ แห่งวรุณะ ชื่อวารุณ ศัพท์ที่ลง ณิก ปัจจัย อย่างนี้ สกยปุตฺตสฺส อปจจ์ สากยปุต…
ในหน้า 137 นี้จะพูดถึงศัพท์บาลีที่ลงปัจจัยต่างๆ เช่น เณยย, ณ และ ณิก โดยมีการยกตัวอย่างในการแสดงถึงความแตกต่างของเหล่ากอในแต่ละคำ เช่น เหล่ากอแห่งพี่น้องหญิง, เหล่ากอแห่งนางวินตา และอื่นๆ ที่จะช่วยในก
วิสุทธิมคฺคสฺส: ปกรณวิเสสสุล
8
วิสุทธิมคฺคสฺส: ปกรณวิเสสสุล
…ล นาม ปาณาติปาตาที่ห วา วิรมนฺตสฺส วัตตปฏิปัตติ วา ปูเรนฺตสฺส เจตนาฯ เจตสิกสีห์ นาม ปาณาติ ปาตาทีห์ วรมนฺตสฺส วิรติฯ อจ เจตนาสีล นาม ปาณาติ ปาตาทีน ปชฺหนฺตสฺส สตฺตกมุมปกเจตนาฯ เจตสิกสีส์ นาม อภิชญ์ ปหาย…
…ปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับปาณาติปาตา และวิเคราะห์ความสำคัญของเจตนาทางกรรม ซึ่งมีการอ้างอิงถึงหลักธรรมในวรรณกรรมต่างๆ เช่น ขุ.ป. และที. ส. รวมถึงความเข้าใจเรื่องการรักษาสติและศีลในชีวิตประจำวัน. สามารถศึกษา…
สีลนิทเทโส: ความเข้าใจในศีลและจิตร
45
สีลนิทเทโส: ความเข้าใจในศีลและจิตร
…ฯ ตสฺมา อญฺโญปิ สทฺโธ กุลปุตฺโต ปาฏิโมกข์ วิโสเธนฺโต อปเปว ชีวิต ชูเห ปญฺญาติ โลกนาเถน น ภินเท สีลสํวร์ ฯ ยถา จ ปาฏิโมกขสวโร สทฺธาย เอว์ สติยา อินทริยศิวโร สมปาเทตพฺโพฯ สติสาธโน หิ โส สติยา อธิฏฐิตานิ อ…
เนื้อหาเสนอความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากการปฏิบัติของภิกขุและรายละเอียดเกี่ยวกับการควบคุมจิตใจ โดยมีการอ้างอิงถึงการประพฤติปฏิบัติที่ดีและผลของการควบคุมจิตสำหรับการเข้าถึงความรู้ที่แท
สีลนิทเทโส – วิสุทธิมคฺคสฺส
55
สีลนิทเทโส – วิสุทธิมคฺคสฺส
… ฯ วุตตมฺปิ เจต์ ปิณฑ์ วิหาร สยนาสนญจ อาปญฺจ สงฺฆาฏิรชูปวาหน้ สุตฺวา ธมฺม์ สุคเตน เทสิต สงฺขาย เสเว วรปญฺญสาวโก ตสฺมา หิ ปิณฺเฑ สยนาสเน จ อาเป จ สงฺฆาฏิรชูปวาหเน เอเตสุ ธมฺเมสุ อนูปลิตฺโต ภิกฺขุ ยถา โปก…
เนื้อหาในส่วนของสีลนิทเทโสในวิสุทธิมคฺคสฺส ได้ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างการปฏิบัติของสามิโจะและปริโภค ซึ่งพุทธศาสนาเน้นย้ำถึงความสำคัญของสีลวาในการฝึกอบรมจิตใจ รวมถึงการเข้าใจหลักธรรมและการปฏิบั