หน้าหนังสือทั้งหมด

ปฏิจจสมุปบาท
207
ปฏิจจสมุปบาท
แนวคิด 1. ปฏิจจสมุปบาท คือ การเกิดขึ้นร่วมกันของธรรม 12 ประการ คือ อวิชชา สังขาร วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา ตัณหา อุปาทาน ภพ ชาติ ชรามรณะ 2. ความสัมพันธ์ของปฏิจจสมุปบาท มีทั้งสายเก…
ปฏิจจสมุปบาทคือการเกิดขึ้นร่วมกันของธรรม 12 ประการที่เกี่ยวข้องกับวงจรของสังสารวัฏ โดยมีความสัมพันธ์ทั้งสายเกิดและสายดับ。ที่มาของความสัมพันธ์นี้คือ อวิชชา ทำให้เกิดสังขาร และดำเนินต่อไปจนถึงชรามรณะ。กา
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
212
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
…ังขารและวจีสังขาร เป็น ปุญญาภิสังขาร และอปุญญาภิสังขาร แต่ในจิตตสังขารเป็นสังขารได้ทั้ง 3 ประการ 3. วิญญาณ หมายถึง ความรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ อันได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ทางกาย และสัมผัสทางใจ ตามติดให้…
…บาท ประกอบด้วย 12 องค์ที่สำคัญ ได้แก่ อวิชชา (ความไม่รู้), สังขาร (ความคิดปรุงแต่งและการแสดงออก) และวิญญาณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการสาธยายเกี่ยวกับจ…
นามรูป สฬายตนะ และเวทนาที่เป็นปัจจัยในการกำเนิดทุกข์
222
นามรูป สฬายตนะ และเวทนาที่เป็นปัจจัยในการกำเนิดทุกข์
…ยตนะ 6 นี้มีอยู่แล้ว แต่เริ่มทำงานตามหน้าที่คือ กระทบกับ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ ร่วมกับวิญญาณ ทำให้เกิดการรับรู้ 5. สฬายตนะเป็นปัจจัย จึงมีผัสสะ เมื่อมีสฬายตนะแล้ว ย่อมต้องมีการผัสสะ คือ การประ…
…ะ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการรับรู้ทางอารมณ์ โดยการกระทบระหว่างอายตนะภายในและภายนอก เช่น ตา หู จมูก และวิญญาณ ทำให้เกิดผัสสะและเวทนา การรับรู้เหล่านี้มีผลกระทบต่ออารมณ์และความทุกข์ที่เกิดจากความต้องการต่างๆ อั…
ความหมายของตัณหาและกระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท
228
ความหมายของตัณหาและกระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท
…า ฯลฯ อวิชชา อุปาทาน โสกะ กิเลสวัฏ สังขาร ชรามรณะ ชาติ \ วิปากวัฏ กัมมวัฏ อุปปัตติภพ สฬายตนะ นามรูป วิญญาณ กรรมภพ อธิบายว่า ปุถุชน มีกิเลสด้วยกันทุกคน กิเลสคือ อวิชชา ตัณหา อุปาทาน ความหลง ความอยาก ความยึดม…
ในบทความนี้จะกล่าวถึงความหมายของตัณหา อวิชชา และความเชื่อมโยงกับกรรมที่ส่งผลต่อสังขารและผลของกรรม ที่เกิดขึ้นในชีวิตของปุถุชน เราจะทำความเข้าใจกระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท เพื่อสร้างความเข้าใจในการพ้น
ขันธ์ 5 ส่วนกลาง
238
ขันธ์ 5 ส่วนกลาง
11.1.2 ขันธ์ 5 ส่วนกลาง น้ำ ลม อากาศ ดิน วิญญาณ ไฟ ขันธ์ 5 ในส่วนกลางนี้ จะมีดวงธาตุอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เป็นดวงธาตุที่ทำ หน้าที่ควบคุมโปรแก…
…าตุหยาบในร่างกาย โดยเชื่อมโยงกับดวงธรรมที่ทำให้เป็นมนุษย์ที่ฐานที่ 6 มีศูนย์ประกอบด้วยดิน น้ำ ลม ไฟ วิญญาณ และอากาศธาตุ ดวงเห็น จำ คิด และรู้ อยู่ในดวงวิญญาณธาตุ โดยมีขนาดที่แตกต่างกันเพื่อทำหน้าที่ในการรับ…
ดวงปัญญาและอริยสัจ 4
255
ดวงปัญญาและอริยสัจ 4
…ัจแต่ละดวงนี้ก็ยังมีหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น คือ เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่ง ขยายส่วนหยาบออกมาเป็น กาย ใจ จิต วิญญาณ (ญาณ) ของพระธรรมกายตั้งแต่พระโสดาหยาบ (ปัตติมรรค) ขึ้นไป กล่าวคือ กาย เป็นพระพุทธรัตนะ, ใจ เป็นพระธ…
…งมรรคอริยสัจยังมีการหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น ประกอบด้วย เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของกาย ใจ จิต วิญญาณ ตามแนวทางของพระธรรมกายจากพระโสดาและปัตติมรรค คุณลักษณะของอริยสัจทั้ง 4 โดยการพิจารณามรรคอริยสัจใน 3…
ปฏิจจสมุปบาทและการพิจารณาอริยสัจ
258
ปฏิจจสมุปบาทและการพิจารณาอริยสัจ
…้เกิดสังขาร สังขาร มีลักษณะสัณฐานกลม สีขาวใสสะอาดบริสุทธิ์ ซ้อนอยู่ชั้นในของอวิชชา เป็นปัจจัยให้เกิดวิญญาณ วิญญาณ มีลักษณะสัณฐานกลม สีขาวใสสะอาดบริสุทธิ์ ซ้อนอยู่ในชั้นของสังขาร เป็นปัจจัยให้เกิดนามรูป นามร…
…งการเชื่อมโยงของการเกิดและดับที่ไม่มีที่สิ้นสุด ในขณะเดียวกันยังได้กล่าวถึงลักษณะของอวิชชา, สังขาร, วิญญาณ, นามรูป, สฬายตนะ และผัสสะ ซึ่งเป็นปัจจัยที่เกี่ยวข้องกันอย่างลึกซึ้งในกระบวนการเกิดขึ้นของทุกข์และก…
อนัตตลักขณสูตร: การเข้าใจอนัตตาในธรรมะ
386
อนัตตลักขณสูตร: การเข้าใจอนัตตาในธรรมะ
ธรรมะเพื่อประชาช อนัตตลักขณสูตร ៣៨៥ พระพุทธองค์ตรัสย้ำว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ หรือขันธ์ ๕ นั้น เป็นอนัตตา และทรงถามปัญจวัคคีย์ ว่า รูป์ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย…
…วามสำคัญของอนัตตาในธรรมะที่พระพุทธองค์ตรัสเกี่ยวกับขันธ์ ๕ ซึ่งประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ทั้งหมดนี้เป็นของไม่เที่ยงและสร้างความทุกข์ พระพุทธองค์ได้ผ่านการถามปัญจวัคคีย์เพื่อชี้ให้เห็นว่า แ…
อนัตตลักขณสูตร: การหลุดพ้นจากขันธ์
387
อนัตตลักขณสูตร: การหลุดพ้นจากขันธ์
Bsumaประช อนัตตลักขณสูตร ៣៨៦ เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่งที่เป็น อดีต ปัจจุบัน และอนาคต ภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต ไกลหรื…
…สดาได้ชี้ให้เห็นถึงการตั้งรู้และละความยึดมั่นในขันธ์ทั้ง 5 ซึ่งประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ การทำความเข้าใจขันธ์เหล่านี้จะนำไปสู่การพิจารณาความเป็นจริงและการหลุดพ้นจากการยึดติดในตัวตน ที่ทำให…
การแก้ปัญหาด้วยปัญญาอันลึกซึ้ง
374
การแก้ปัญหาด้วยปัญญาอันลึกซึ้ง
… ห า ด้ ว ย ปั ญ ญ า อั น ลึกซึ้ง (m) พระอริยสาวกทั้งหลาย ย่อมเห็นขันธ์ ๕ คือรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ทั้งที่เป็นอดีต ปัจจุบัน และในอนาคต ทั้งภายในหรือภายนอก ทั้งหยาบหรือละเอียด ทั้งเลวหรือประณีต ทั้งท…
พระอริยสาวกเห็นขันธ์ 5 คือรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ โดยใช้ปัญญาที่ถูกต้องว่า นั่นไม่ใช่ของเรา หรือว่าเราไม่มีตัวตนที่แท้จริง การเข้าใจนี้จะช่วยในการลดค…
ธรรมะเพื่อประชา: ชัยชนะครั้งที่ 5
127
ธรรมะเพื่อประชา: ชัยชนะครั้งที่ 5
…พระภาคเจ้าทรงตรัสเช่นเดียวกับที่ พระอัสสชิเถระกล่าวไว้ คือ “ขันธ์ ๕ อันได้แก่รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ไม่เที่ยง รูปไม่ใช่ตัวตน เวทนาไม่ใช่ตัวตน สัญญาไม่ใช่ตัวตน สังขารไม่ใช่ตัวตน วิญญาณไม่ใช่ตัวตน
…ามเกี่ยวกับคำสอนของพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงขันธ์ 5 ซึ่งรวมถึงรูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร, วิญญาณ ว่าไม่ใช่ตัวตนและไม่เที่ยง ทำให้เกิดการสนทนาอย่างมีความหมายและมีเป้าหมายในการปลดเปลื้องความเห็นผิดท…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
34
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…นิยา หน้า 34 ปน อคฺฆมฺปิ ชานนฺติ เตส์ เทสกาลาที่นิปิ ชานนฺติ ฯ เอว สมฺปทมิท ทฏฺฐพฺพนฺติ ฯ [๔๓] สญฺญาวิญญาณสฺส วิเสส์ ทสฺเสตุมาห์ ญาณ วิปฺปยุตฺตาตยาที่ ๆ เอตฺถ เอตาสุ สญฺญาวิญญาณปญฺญาสุ ญาณ...สญฺญาย จ อากา..…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา กล่าวถึงการเข้าใจในญาณและสัญญาวิญญาณ รวมถึงขอบเขตและความสำคัญของคำว่า 'อัปโพหาริก' ในบริบทด้านต่าง ๆของการเข้าใจทางอภิธรรม การพิจารณาควา…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา - ทุติโย ภาโค
214
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา - ทุติโย ภาโค
…ฯ นตฺถิ รูป เอตฺถ ภูเวติ ครูโป ฯ ครูโป เอว อารุปโป ฯ ภูเวติ ตณฺหานิเสธนตถ์ ปกขิตต์ ฯ ธาตุติ เอาถ มโนวิญญาณธาตุ อธิปเปตาติ กตฺวา มโนวิญญาณาติ ปกขิตต์ ฯ กาเมติ ภูเวติ ปทสฺส วิเสสน์ ฯ ภูเวติ มตาติ ปเท อาธาโร ฯ…
บทเรียนในหน้าที่ 214 ของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา แสดงให้เห็นถึงการจำแนกประเภทของมโนวิญญาณธาตุและลักษณะการปฏิบัติทางจิตใจที่เกี่ยวข้องกับความจริงที่ซับซ้อน รวมถึงการวิเคราะห์ตลอดจนการปฏิบัติ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
144
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…น สตฺโตติ โค กมุม ฯ เตน ภวตีติ คพโภติ วุจจติ ฯ เสนที่ติ ปวตฺตนฺติ ฯ รูปาที่สูติ รูปเวทนาสัญญาสังขาร วิญญาณสุ ฯ เกจิ ปน รูปารมฺมณาทีสุ ฉฬารมุมเณสูติ วทนฺติ ฯ ต์ ปาลียา น สเมติ ฯ อยญหิ ปาล” รูเป โข ราธ สตฺโต …
…เคราะห์ของคำสำคัญต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับ 'สตฺโต' และ 'ปวตฺต' รวมถึงการพูดถึงรูปเวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณที่มีบทบาทในการสร้างประสบการณ์และความเข้าใจด้านอภิธรรม รวมทั้งอธิบายเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างต่างๆ ใ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - หน้า 304
304
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - หน้า 304
…อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 304 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 304 วิญญาณ์ นามาติ สัญญา ฯ วิชานาตีติ วิญญาณ ฯ นามญฺจาติอาทิ ทวนฺทโว ฯ [๑๔๕] ตตฺถ ตสฺมี นามรูเป นามิ อิธ ฐาเน …
เนื้อหาของหน้า 304 แสดงถึงแนวคิดในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งครอบคลุมคำอธิบายเกี่ยวกับวิญญาณและนามรูปในบริบทของพระพุทธศาสนา เช่น แนวคิดการดำรงอยู่และการเกิดของนามรูป รวมถึงปรากฏการณ์ที่เกิดจาก…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
329
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ิจเฉทตฺถโยชนา หน้า 329 สงฺคโห ฯ นน ยถาวุฒิตชาติชรามรณ์ อตฺตภาวปฏิลาภอาทิก ฯ กสุมา ชาติชรามรณคฺคหเณน วิญญาณาทีน คหณนฺติ อาสงก สนธายาห วิญญาณยาที่ ฯ วิญญาณ...มรณ์ อิติ จ ภควตา วุฒิตา อิติ มนสิกตวา อาจริโย ชาต…
เนื้อหากล่าวถึงความเชื่อมโยงระหว่างวิญญาณ ชาติ ชรา และมรณะ โดยสะท้อนว่า การเกิดคือการมีอยู่ และการตายคือการหายไป ทำให้เกิดการหยั่งรู้ถึงลักษณ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 138
138
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 138
…แห่งรูปไม่มีแก่พวกอรูปพรหม โดยประการทุกอย่าง ใน อรูปโลกนั้น เพราะกำลังแห่งภาวนาสำรองความพอใจในรูป ฯ วิญญาณ ๕ นั่นแลชื่อว่าธาตุ โดยอรรถว่า มิใช่สัตว์ มิใช่ชีวิต เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าปัญจวิญญาณธาตุ ธาตุคือ…
ในหน้าที่ 138 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธรรมและแนวคิดเกี่ยวกับวิญญาณและธาตุ ทั้งในรูปโลกและอรูปโลก อธิบายว่าวิญญาณและธาตุเป็นความรู้ที่มิใช่สัตว์และชีวิต โดยมีการเชื่อม…
อภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
141
อภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…รแก่ความเป็นไปโดยย่อ ฯ คือ อย่างไร ? ๆ พึงทราบนักกะ 5 หมวด ในวิถีสังคหะ คือ วัตถุ ๖ ทวาร ๖ อารมณ์ ๖ วิญญาณ ๖ วิถี 5 และวิสัยปวัติ ๖ ฯ ก็จิตที่พ้นจากวิถี มีวิสัยปวัติ ๓ อย่าง ด้วยอำนาจกรรม กรรมนิมิต และคตินิ…
…มวลจิตตุปบาทและการกำหนดสิ่งต่างๆ ในการวิเคราะห์ซึ่งแบ่งออกเป็นนักกะ 5 หมวด ได้แก่ วัตถุ ทวาร อารมณ์ วิญญาณ วิถี และวิสัยปวัติ ซึ่งสะท้อนถึงความเข้าใจในความเป็นไปในชีวิตและกรรมที่ส่งผลต่อจิตใจ ทั้งยังมีการนำ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
252
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…- อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 252 ไปสู่อารมณ์ที่มีโทษปิดไว้บ้าง และส่ง (วิญญาณ) ไปสู่อารมณ์บ้าง แก่พวกสัตว์ ผู้เกิดในอบาย อวิชชาและตัณหานุสัยที่ ยังละไม่ได้ ของเหล่าสัตว์ ผู้มีปก…
เนื้อหาในหน้า 252 กล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์ โทษ และการเดินทางของวิญญาณในอภิธรรม การกล่าวถึงการเกิดใหม่ของสัตว์ที่มีอวิชชาและตัณหา รวมถึงความสำคัญของใจที่เป็นหัวหน้าในการเ…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
141
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
…ัญจายตน์ ปตวา นิปฺผาเทตวา ตทรูเป็น อิริยาบถวิหาเรน วิหรติ ฯ อย อากาสานัญจายตนกมฺมฏฺฐาเน วิตถารกถา ฯ วิญญาณญจายตน ภาเวตุกาเมน ปน ปญฺจหากาเรหิ อากาสา นญจายตนสมาปตฺติย์ จิณณวสิภาเวน อาสนุนรูปาวจรชุฌาน- ปจฺจตฺถ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงอากาสานัญจายตน์และการทำงานของจิตภายในหลายมิติในธรรมะ วิญญาณที่เปลี่ยนแปลงตามอากาศและวัฏจักรของจิตใจเป็นสิ่งสำคัญในการพัฒนาสติ ระบุว่าต้องมีการฝึกฝนจิต เพื่อให้…