หน้าหนังสือทั้งหมด

สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
233
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…้งปวงนั้นดับไปเป็นธรรมดา” แล้วพระองค์เสด็จโปรดพระยส แสดง “อนัตตลักขณสูตร” ว่ารูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ไม่ใช่ตัว เพราะเป็นไปเพื่อความอาพาธ ป่วยไข้ ไม่ได้เป็นไปตามใจหวัง ทรงถามพระยส พระปัญจวัคคีย์ ในปัญจ…
…้งปวงนั้นดับไปเป็นธรรมดา” แล้วพระองค์เสด็จโปรดพระยส แสดง “อนัตตลักขณสูตร” ว่ารูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ไม่ใช่ตัว เพราะเป็นไปเพื่อความอาพาธ ป่วยไข้ ไม่ได้เป็นไปตามใจหวัง ทรงถามพระยส พระปัญจวัคคีย์ ในปัญจ…
การเข้าใจขันธ์ ๕ และการปล่อยวาง
87
การเข้าใจขันธ์ ๕ และการปล่อยวาง
…ัน ถอดไม่ได้ เรา ยังไม่เห็นขันธ์ ๕ ต่อเมื่อใดถอดขันธ์ ๕ เราจะเห็นขันธ์ ๕ เห็นรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ นี่เรารู้เห็นด้วยตามนุษย์ รูปเราเห็นได้ เวทนาเราก็เห็นได้ หน้าตาแช่มชื่นดี เราก็รู้ว่าสุข เรื่องสัญ…
…อมวิธีการที่จะแยกขันธ์ ๕ ออกจากกัน อธิบายถึงวิธีการถอดกายทิพย์และการเข้าใจถึงรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณที่เกิดจากขันธ์.
ขันธ์ ๕ และเบื้องต้นของการรับรู้
67
ขันธ์ ๕ และเบื้องต้นของการรับรู้
២០ ขันธ์ ๕ เราท่านทั้งหมดด้วยกันนี้มีรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ กันทั้งนั้น คำว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ตัวตนเรา นี้แหละ ภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกานี้แหล…
ขันธ์ ๕ อธิบายถึงธรรมชาติของมนุษย์ที่ประกอบไปด้วยรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ โดยรูปเป็นส่วนที่มองเห็น ในขณะที่เวทนาคือความรู้สึกที่เกิดจากอารมณ์ต่างๆ เช่น ความสุขและความทุกข์ ส…
หน้า4
68
บิล ธิรา จา สังขาร ความคิดดี คิดชั่ว คิดไม่ดีคิดไม่ชั่ว วิญญาณ ความรู้แจ้งทางทวารทั้ง ๖ รู้แจ้งทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ๕ ประการนี้…
ความหมายและกำเนิดของเบญจขันธ์
49
ความหมายและกำเนิดของเบญจขันธ์
…ข์ ดีใจ เสียใจ สัญญา คือ จำรูป จำเสียง กลิ่น รส สัมผัส สังขาร คือ ความคิดดี คิดชั่ว คิดไม่ดีไม่ชั่ว วิญญาณ คือ ความรู้แจ้งทางทวารทั้ง ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เบญจขันธ์ มีกำเนิดเป็นสังขาร ๔ แบบ คือ ๑. อ…
บทนี้พูดถึงเบญจขันธ์หรือขันธ์ ๕ ที่มีองค์ประกอบประกอบด้วยรูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร และวิญญาณ ซึ่งมีสภาพเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และแตกสลายไป โดยอธิบายประเภทและกำเนิดของสังขาร ๔ รูปแบบ ได้แก่ อัณฑชะ, …
การปล่อยวางขันธ์ ๕ ในพระธรรมเทศนา
52
การปล่อยวางขันธ์ ๕ ในพระธรรมเทศนา
…จ ผู้สำรวมแล้วในอินทรีย์ทั้งสิ้น ย่อมหลุดพ้นจาก ทุกข์ ทั้งปวง ขันธ์ทั้ง ๕ คือรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ที่เราแบกหนักแล้ว ยังอวดดีไปแบกของ คนอื่นอีก หญิงก็ดีชายก็ดีแอบไปแบกอีก ๕ ขันธ์รวมของตัวเป็น ๑๐ ขัน…
…รมเทศนาเน้นการสำรวมตา หู จมูก และการปล่อยวางขันธ์ ๕ ซึ่งประกอบด้วยรูปร่าง กาย เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ การปล่อยวางนี้ยากเหมือนกับการเด็กที่กำไฟ ต้องได้รับการเรียนรู้และฝึกฝนเพื่อให้สามารถปล่อยวางได้ โดย…
พระมงคลเทพมุนี (ธรรม ๕ ก่อเกิดสุข)
7
พระมงคลเทพมุนี (ธรรม ๕ ก่อเกิดสุข)
…ดเบียนเป็นทุกข์ในโลก โลก คือ หมู่สัตว์ ที่ไปเกิดมาเกิด อาศัยขันธ์ ๕ อยู่ โอกาสโลก คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม วิญญาณ อากาศ ขันธโลก คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นขันธ์ ๕ โลกกำลังเบียดเบียนซึ่งกันและกัน เดิมเริ…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้นำเสนอความหมายของความไม่เบียดเบียนซึ่งเป็นหัวใจของการมีสุขในโลก และชี้ให้เห็นว่าการเบียดเบียนกันเป็นสาเหตุของทุกข์ในสังคม ตัวอย่างจากประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นแสดงให้เห็นถ
การสุตตกถา: ขันธ์ ๕ เป็นภาระอันหนัก
12
การสุตตกถา: ขันธ์ ๕ เป็นภาระอันหนัก
…หญิงชาย คฤหัสถ์ บรรพชิต ทุกถ้วนหน้ามีขันธ์ ๕ เป็นภาระหนัก ขันธ์ ๕ ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ รูป คือ ร่างกาย เวทนา คือ สัญญา คือ สังขาร คือ วิญญาณ คือ ขันธ์ ๕ เป็นการะอย่างไร ? ความสุข ทุกข์ ไ…
…นภาระอันหนักที่สร้างความทุกข์ให้กับสัตว์โลก ทุกคนมีขันธ์ ๕ ประกอบด้วย รูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร, และวิญญาณ โดยเสนอว่าการดูแลและปล่อยวางขันธ์ ๕ นี้คือหนทางของการพ้นทุกข์และเข้าสู่นิพพาน พระพุทธเจ้าทรงเน้นย้ำ…
การปล่อยขันธ์ ๕ และการเข้าถึงนิพพาน
13
การปล่อยขันธ์ ๕ และการเข้าถึงนิพพาน
208 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา แต่การปล่อยขันธ์ ๕ เป็นเรื่องยากที่จะทำใจได้ เพราะรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นที่อาศัย เราจึงต้องพยายาม ที่จะไม่ยึดถือ ปล่อยตามสภาพของมัน ทุกข์ก็น้อยลงด้วย การเรียนรู้ การถอ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการปล่อยขันธ์ ๕ และวิธีทำจิตให้หยุดนิ่งเพื่อเข้าถึงกายทิพย์ ซึ่งเป็นเส้นทางที่ยากแต่มีคุณค่าในการทำความเข้าใจธรรมะและการละวางความยึดติด เพื่อการเข้าถึงนิพพาน โดยการถอดขันธ์ท
การถอนตัณหาและการเข้าถึงนิพพาน
14
การถอนตัณหาและการเข้าถึงนิพพาน
…ระคาย เป็นโสดา สกทาคา อนาคา อรหัต แตกกายทำลายขันธ์ก็ไปนิพพาน ทิ้งขันธ์ ๕ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ของมนุษย์ ทิพย์ รูปพรหม อรูปพรหม เพราะตัณหาหมด ก็ไม่ปรารถนาอาลัยในกายทิพย์ รูปพรหม อรูปพรหม อีกต่อไ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงแนวทางการฝึกเพื่อถอนตัณหาจากขันธ์ ๕ ที่เป็นภาระหนัก ซึ่งมีการอธิบายว่าการเข้าถึงนิพพานนั้นต้องเรียนรู้การถอดขันธ์อย่างละเอียด ถึงแม้จะต้องเผชิญกับความผูกพันและความสึกเศร้า ความรู้เกี
สาระสำคัญของพระธรรมเทศนา
19
สาระสำคัญของพระธรรมเทศนา
214 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา รสกระทบลิ้น กายกระทบสัมผัส ใจกระทบอารมณ์ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณของกาย ๘ กายแรก รู้ตามอายตนะเท่านั้น ถ้ามากกว่านี้ดวงวิญญาณรู…
…นื้อหาเกี่ยวกับพระธรรมเทศนาที่อธิบายการรู้จักทางจิตและการเข้าถึงญาณธรรม ความแตกต่างระหว่างการรู้ด้วยวิญญาณกับการรู้ด้วยญาณ และอธิบายถึงขันธ์ 5 ที่ประกอบไปด้วยรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ นอกจากนี้ยังพูดถึง…
พระมงคลเทพมุนี และสัจธรรม 4 ประการ
26
พระมงคลเทพมุนี และสัจธรรม 4 ประการ
…้งปวงนั้นดับไปเป็นธรรมดา” แล้วพระองค์เสด็จโปรดพระยส แสดง “อนัตตลักขณสูตร” ว่ารูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ไม่ใช่ตัว เพราะเป็นไปเพื่อความอาพาธ ป่วยไข้ ไม่ได้เป็นไปตามใจหวัง ทรงถามพระยส พระปัญจวัคคีย์ ในปัญจ…
…ขุ' เข้าใจว่าทุกสิ่งมีความเกิดและดับตามธรรมดาและระลึกถึงความไม่ใช่ตัวตนของรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ทำให้สามารถหลุดพ้นจากอาสวะต่างๆ ได้ และสามารถเข้าถึงการรู้แจ้งได้ rằng ชาติของตนได้สิ้นแล้ว พรหมจรร…
การทำความเข้าใจจิตและขันธ์ 5
47
การทำความเข้าใจจิตและขันธ์ 5
…็ได้ หรือ มีชื่ออื่น ๆ อีกดังนี้ ๆ “คำว่า ใจ ได้แก่ จิต มโน มานัส หทัย ปัณฑระ มนะ มนายตนะ มนินทรีย์ วิญญาณ วิญญาณ ขันธ์ มโนวิญญาณธาตุที่เกิดจากวิญญาณขันธ์นั้น” ดังนั้นตามข้อมูลที่บันทึกไว้ในพระไตรปิฎกหากกล่…
บทความนี้อธิบายถึงความหมายของจิตและขันธ์ 5 ในทัศนะของพระไตรปิฎก โดยแบ่งเนื้อหาเป็นสองกองคือ รูปขันธ์ ซึ่งหมายถึง ร่างกาย และนามขันธ์ ซึ่งหมายถึง จิตหรือใจที่ไม่เหมือนสมอง นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงองค
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
103
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
…ัวตน เรา เขา สิ่งที่แยกกันไว้เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือเป็นพวกๆ จำนวน 5 อย่าง คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ โดยรูปนั้นเรียกว่า “รูปขันธ์” เป็นส่วนของ “ร่างกาย” อีก 4 อย่าง คือ เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เรียก…
…ความประพฤติที่ดี สำหรับองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์จะประกอบด้วยขันธ์ 5 ซึ่งคือรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ รูปขันธ์นั้นเกี่ยวข้องกับร่างกายประกอบจากธาตุ 4 ได้แก่ ธาตุดิน น้ำ ไฟ และลม ในขณะที่นามขันธ์เกี่ยวข…
การเห็นได้ด้วยจักษุวิญญาณ
178
การเห็นได้ด้วยจักษุวิญญาณ
ดังนั้นเมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “เห็นรูปด้วยจักษุ ย่อมหมายถึง “เห็นรูปด้วยจักษุวิญญาณ” ในทำนองเดียวกัน เมื่อพระองค์ตรัสว่า “ฟังเสียงด้วย โสต” ย่อมหมายถึง “ฟังเสียงด้วยโสตวิญญาณ” “ดมกลิ่…
บทความนี้กล่าวถึงการรับรู้สิ่งต่างๆ ด้วยวิญญาณในมุมมองของพระพุทธเจ้าซึ่งเน้นให้เห็นความสำคัญของการเห็นได้ด้วยจักษุวิญญาณและไม่ถือนิมิตเพื่อหลีกเลี…
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
220
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
…ความว่าในฌาน ต่าง ๆ จะมีเฉพาะอารมณ์เหล่านี้เท่านั้น เพราะในฌานทุกระดับยังมี ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ ฉันทะ อธิโมกข์ วิริยะ สติ อุเบกขา มนสิการ ด้วย (ม. อุ. ๑๔/๑๕๕-๑๕๘/ ๑๑๖-๑๑๙) สำหรับอุเบกขา แม้จะมีอย…
บทเรียนนี้อธิบายอารมณ์ที่เกิดขึ้นในฌานระดับต่าง ๆ รวมทั้งผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ และอื่น ๆ โดยเฉพาะอุเบกขาที่เด่นชัดในจตุตถฌาน โดยไม่มีข้อจำกัดที่อารมณ์เหล่านี้จะเกิดแค่ในฌานระดับใ…
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
67
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
…ทุกข์ ไม่ใช่ตัวตน ซึ่งพระมงคลเทพมุนีได้อธิบายลักษณะของการเห็น ที่เกิดขึ้นว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เรียกว่า ขันธ์ 5 รูป จะกล่าวในที่นี้ เฉพาะรูปหยาบๆ คือสิ่งซึ่งธาตุทั้ง 4 ดิน น้ำ ลม ไฟ ประกอบกันเข้…
…จขันธ์ 5 และความไม่เที่ยงของชีวิต โดยพระมงคลเทพมุนีเสนอว่าขันธ์ 5 ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ซึ่งมีลักษณะไม่เที่ยง โดยฐานะของขันธ์ 5 มีการเกิดขึ้นและดับไป ไม่เป็นตัวตน เมื่อวิเคราะห์อย่างละเอี…
วิญญาณัญจายตนฌานและอากิญจัญญายตนฌาน
104
วิญญาณัญจายตนฌานและอากิญจัญญายตนฌาน
3.3.2 วิญญาณัญจายตนฌาน อากาสานัญจายตนฌานลาภีบุคคล ผู้มีวสีภาวะทั้ง 5 ในอากาสานัญจายตนฌาน จึงจะสามารถเจริญสมถภาวน…
วิญญาณัญจายตนฌานเป็นขั้นสูงในการเจริญสมถภาวนา โดยบุคคลที่มีวสีภาวะทั้ง 5 จะสามารถพัฒนาไปสู่สถานะนี้ได้ หลั…
ความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับเอกภพ
91
ความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับเอกภพ
…ว่า “ไม่พึงปรากฏเลย พระเจ้าข้า” พระสัมมาสัมพุทธเจ้า “ดูก่อนอานนท์ เหตุนี้แล กรรมจึงชื่อว่าเป็นไร่นา วิญญาณ ชื่อว่าเป็นพืช ตัณหาชื่อว่าเป็นยางเจตนา ความปรารถนาประดิษฐานแล้ว เพราะธาตุอย่างเลวของ สัตว์พวกที่มี…
เอกภพในทางพระพุทธศาสนาเรียกว่าโลกธาตุ โดยมีการสำรวจและคาดการณ์ถึงจักรวาลหลายล้านจักรวาล การเชื่อมโยงระหว่างความรู้ในพระพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์เป็นสิ่งที่น่าสนใจ ความรู้นี้แสดงให้เห็นถึงการเข้าใจที่ถูก
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
130
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
…าติ นั้น จึงชื่อว่า โผฏฐัพพะ 6. แดนติดต่อคือ สิ่งที่ได้ยินมา ทราบมาแล้วทางประสาทสัมผัส แล้วจิต หรือ วิญญาณเก็บสะสมๆ ไว้ (ธัมมายตนะ) สภาพเหล่าใดย่อมทรงไว้ซึ่งลักษณะของตนเหตุนั้น สภาพ เหล่านั้น จึงชื่อว่า ธรร…
…ละการเข้าใจในธรรมชาติของสิ่งต่าง ๆ เมื่ออายตนะภายนอกสัมผัสกับอายตนะภายใน ก็จะเกิดความรู้ที่เรียกว่า วิญญาณ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับอารมณ์ทั้ง 6 ชนิด ได้แก่ เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น รู้รส รู้สัมผัส และรู้ใจ สิ่งเหล…