หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์จิตและความรู้
96
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์จิตและความรู้
…บด้วยความเป็นใหญ่ยิ่ง ในความรู้ชัดตามสภาพ เหตุนั้น จึงชื่อว่าปัญญินทรีย์ฯ ถามว่า ถ้าอย่างนั้น สัญญา วิญญาณ และปัญญา ทำหน้าที่ต่างกันอย่างไร ? ตอบว่า สัญญา ย่อมทำหน้าที่เพียงหมายรู้ ด้วยอำนาจรู้จักสีเขียวเป็…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเฉพาะการวิเคราะห์หน้าที่ของสัญญา วิญญาณ และปัญญาภายในจิต และความสัมพันธ์ระหว่างทั้ง 3 องค์ประกอบ ข้อคิดที่สำคัญคือ การทำหน้าที่ของปัญญาที่ค…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - วิญญาณและอนันตะ
247
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - วิญญาณและอนันตะ
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 246 คำ อนนต์ วิญญาณ์ มีอธิบายว่า มนสิการเอาความรู้สึกที่ เป็นไปแผ่อยู่ทั่วอากาศ (นิมิต) นั้น อย่างนี้ว่า "อนนฺโต อากาโส…
ในบทนี้พูดถึงการวิเคราะห์ความหมายของวิญญาณที่เชื่อมกับอากาศ โดยใช้หลักของมนสิการที่กล่าวถึงลักษณะของวิญญาณว่าเป็นอนันตะ ซึ่งไม่สามารถนับจำนวนไ…
วิญญาณรวมเป็นภาค ๓ ตอนที่ 118
119
วิญญาณรวมเป็นภาค ๓ ตอนที่ 118
ประโยค - วิญญาณรวมเป็นภาค ๓ ตอนที่ 118 กันตามที่เป็นภาคกัน ๑ เพราะวัดดแห่งความยึดถือว่าเป็นตนเป็นของตนมีเพียงนั้น ๑…
ในตอนนี้ของวิญญาณรวมเป็นภาค ๓ ได้กล่าวถึงการจำแนกขันธ์ ๕ และการยึดถือความเป็นตัวตน ซึ่งประกอบด้วยรูป, เวทนา, สัญญา, ส…
วิชาธรรมกถา: ความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณและองค์ประกอบ
296
วิชาธรรมกถา: ความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณและองค์ประกอบ
…ว่า วิชชาปจญา สงบจรรา [แก่นะ สงบจรรา วิจาณา] (ต่อไปนี้เป็น) วิชชากถาในบท สงบจรรา วิจาณา กล่าวว่า วิญญาณ ได้แก่วิญญาณ ๖ มีคุณวิญญาณเป็นต้น ใน วิญญาณ ๓ นั้น จักวิญญาณ มี ๒ อย่าง คือ จักวิญญาณเป็นคุณคน(๑) …
เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงวิชาธรรมกถา ซึ่งเน้นการศึกษาความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณในแง่มุมต่าง ๆ เช่น อุปสัมบันและคุณภาพของวิญญาณ โดยมีการชี้ให้เห็นว่าจริง ๆ แล้ววิญญาณแบ่งออกเป็นหลา…
การทำงานของใจ: มุมมองและคุณลักษณะ
10
การทำงานของใจ: มุมมองและคุณลักษณะ
…นี้ดีจริง อย่างนี้ผิดจริง อย่างนี้ถูกจริง คือ เห็นหรือรู้ว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ ภาษาธรรมใช้คำว่า “วิญญาณ” ดังนั้นคำว่า “วิญญาณ” จึงมีความหมายเป็น 2 อย่างคือ (1) วิญญาณ คือ ธาตุในตัวคน ซึ่งเป็น 1 ใน 6 ขอ…
บทความนี้สำรวจการทำงานของใจที่แบ่งออกเป็น 4 จังหวัด รวมถึงคุณลักษณะและความหมายของแต่ละหน้าที่ เช่น 'จำ' คือการเก็บบันทึกข้อมูล, 'เห็น' คือการรับรู้สิ่งต่าง ๆ, 'คิด' คือการวิเคราะห์ข้อมูล, และ 'รู้' คื
องค์ประกอบของชีวิตในพระพุทธศาสนา
9
องค์ประกอบของชีวิตในพระพุทธศาสนา
…าจักแสดงขันธ์ 5 และอุปาทานขันธ์ 5 เธอทั้งหลายถามพง พันธ์ 5 เป็นไหน? รูป...เวทนา...สัญญา...สังขาร... วิญญาณ อันใดอันหนึ่ง ที่ทีเป็นดีดี อนาคต ปัจจุบัน เป็นภายในใน ก็ตาม ภายนอกก็ตาม หามก็ตาม ละเอียดก็ตาม ทราม…
…'บุคคล' 'มนุษย์' ออกเป็น 5 กอง หรือที่เรียกว่า 'เบญจขันธ์' ซึ่งประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ โดยพระพุทธเจ้าตรัสไว้ในสังยุตตนิติยา ขันธ์วารวรรคเกี่ยวกับธรรมะและอุปาทานขันธ์ 5 ที่เป็นที่ตั้งแห่ง…
กายมนุษย์และดวงธรรม
16
กายมนุษย์และดวงธรรม
…ป็นกายทิพย์ก็ไม่ใช่ตัว กาย มนุษย์ๆ หมดทั้งร่างกายประกอบ ด้วยเบญจขันธ์ทั้งห้า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ นี่ไม่ใช่ ตัวทั้งนั้น ส่วนธรรมที่ทำให้เป็น เบญจขันธ์ทั้งห้าคือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ก็ล้วน…
อยู่ในกายมนุษย์ด้วยกันทุกคน กาย มนุษย์นี้ล้วนเป็นปุญญาภิสังขาร จะกล่าวถึงธรรมทั้งหลาย ต่อไป คือเป็นดวงใส มนุษย์ได้มา ด้วยความบริสุทธิ์กาย บริสุทธิ์วาจา บริสุทธิ์ใจ ไม่มีร่องพิรุธเลย พอ แตกกายทำลายขันธ
กายทิพย์และธรรม
17
กายทิพย์และธรรม
…ย ของตัวคือ กายรูปพรหม รูปพรหม หมดทั้งร่างกายประกอบด้วยเบญจ ขันธ์ทั้งห้า คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณก็เป็นอนิจจัง ทุกขัง ส่วนดวงธรรมที่ทำให้เป็น กายรูปพรหมละเอียดก็ไม่ใช่ตัว เป็น ที่อาศัยของตัว คือกาย…
…ย ของตัวคือ กายรูปพรหม รูปพรหม หมดทั้งร่างกายประกอบด้วยเบญจ ขันธ์ทั้งห้า คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณก็เป็นอนิจจัง ทุกขัง ส่วนดวงธรรมที่ทำให้เป็น กายรูปพรหมละเอียดก็ไม่ใช่ตัว เป็น ที่อาศัยของตัว คือกาย…
การหลุดพ้นจากกิเลส
19
การหลุดพ้นจากกิเลส
…ก็เป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา พิจารณาให้ละเอียด ออกไปอีก แยกออกเป็นขันธ์ทั้ง ๕ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ที่ละเอียดก็เป็นอนิจจัง อนัตตา ทุกขัง กายทิพย์ก็แยกออกเป็น เบญจขันธ์ทั้ง ๕ ที่ละเอียดเข้าไปอีก รูป …
บริโภคกิเลสกาม พัสดุกามไปตาม หน้าที่ นั่นกิเลสวัฏ ยินดีติดอยู่ใน รูปฌาน และอรูปฌานเหล่านี้ เป็น กิเลสวัฏทั้งสิ้น กรรมวัฏ กิเลสวัฏ จึงรัดสัตว์ทั้งหลายเหล่านั้นให้ติด ข้องอยู่ พ้นไปไม่ได้ด้วยอภิชฌา พยาบ
การเปรียบเทียบชีวิตและวิญญาณ
107
การเปรียบเทียบชีวิตและวิญญาณ
…ให้ฟังต่ออีกว่า หลังจากที่ไม่ ขาดคนเป้าและแรงลมแล้ว จะไม่ มา ก็ลมจริงอยู่ แต่ข้าพเจ้าก็ยัง เห็นชีวิตวิญญาณของโจรที่ตายนั้นว่า ปักใจเชื่อมั่นว่า ไม่มีอยู่นั่นแหละ จะออกไปทางไหนแล้ว ข้าพเจ้าจึง ข้ออุปมานี้ฉัน…
…ให้ฟังต่ออีกว่า หลังจากที่ไม่ ขาดคนเป้าและแรงลมแล้ว จะไม่ มา ก็ลมจริงอยู่ แต่ข้าพเจ้าก็ยัง เห็นชีวิตวิญญาณของโจรที่ตายนั้นว่า ปักใจเชื่อมั่นว่า ไม่มีอยู่นั่นแหละ จะออกไปทางไหนแล้ว ข้าพเจ้าจึง ข้ออุปมานี้ฉัน…
การปล่อยวางขันธ์ ๕
29
การปล่อยวางขันธ์ ๕
เหล่านี้ การที่ปล่อยไม่ใช่ของง่าย การที่ถือง่าย การปล่อยยาก เหมือน รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ของตัวนี้ ท่านก็เทศน์กันนักกัน หนาว่าเป็น อนิจจ์ ทุกข์ อนตฺดา เราก็ไม่ยอมดีๆ เราก็เชื่อว่าเที่ยง เป…
เหล่านี้ การที่ปล่อยไม่ใช่ของง่าย การที่ถือง่าย การปล่อยยาก เหมือน รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ของตัวนี้ ท่านก็เทศน์กันนักกัน หนาว่าเป็น อนิจจ์ ทุกข์ อนตฺดา เราก็ไม่ยอมดีๆ เราก็เชื่อว่าเที่ยง เป…
ธรรมกายและการเห็นแจ้ง
27
ธรรมกายและการเห็นแจ้ง
…่แคสะสมีกิจการ กิญ ฑฃกนิงสักข์โสกทุกประเกนได้ครึ่งมีกมันถือมั่นเฮาว่า ขันธ์ 2: (5) เาคนา สัญญา สงยา วิญญาณ) นั้นเป็นกาเป็นกันที่แค่ 5 จึงค้าให้สัก โลกทั้งคสายเข้าไม่ถึงธรรมกาม ก็เลยไม่ได้ "าชชา” ค้าได้กองชา…
…่แคสะสมีกิจการ กิญ ฑฃกนิงสักข์โสกทุกประเกนได้ครึ่งมีกมันถือมั่นเฮาว่า ขันธ์ 2: (5) เาคนา สัญญา สงยา วิญญาณ) นั้นเป็นกาเป็นกันที่แค่ 5 จึงค้าให้สัก โลกทั้งคสายเข้าไม่ถึงธรรมกาม ก็เลยไม่ได้ "าชชา” ค้าได้กองชา…
การเข้าใจความเป็นจริงของชีวิต
65
การเข้าใจความเป็นจริงของชีวิต
…ยกว่า “สัตว์” คือ บุคคล ตัวตน เรา เขา ก็เกิด มีขึ้น เพราะขันธ์ทั้งหลาย ได้แก่รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ยังดุมติดกันอยู่ เมื่อขันธ์เหล่านี้แยกกันเมื่อไร ค่าเรียกว่า สัตว์หรือความเป็นสังขารดัวคน เป็นเรา เ…
…ยกว่า “สัตว์” คือ บุคคล ตัวตน เรา เขา ก็เกิด มีขึ้น เพราะขันธ์ทั้งหลาย ได้แก่รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ยังดุมติดกันอยู่ เมื่อขันธ์เหล่านี้แยกกันเมื่อไร ค่าเรียกว่า สัตว์หรือความเป็นสังขารดัวคน เป็นเรา เ…
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
174
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…ยละ ๓ คือ โลภเหตุ โทสเหตุ โมหเหตุ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ “เบญจขันธ์” คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ โดยมี “อวิชชา” คือ ความรู้ไม่จริงเป็น ปัจจัยให้เกิด คือ (ปฏิจจสมุปบาท ๑๒) เป็นปัจจัยให้เกิดสังขาร อ…
…ยละ ๓ คือ โลภเหตุ โทสเหตุ โมหเหตุ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ “เบญจขันธ์” คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ โดยมี “อวิชชา” คือ ความรู้ไม่จริงเป็น ปัจจัยให้เกิด คือ (ปฏิจจสมุปบาท ๑๒) เป็นปัจจัยให้เกิดสังขาร อ…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)
219
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)
…หญิงชาย คฤหัสถ์ บรรพชิต ทุกถ้วนหน้ามีขันธ์ ๕ เป็นภาระหนัก ขันธ์ ๕ ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ รูป คือ เวทนา คือ ร่างกาย ความสุข ทุกข์ ไม่สุขไม่ทุกข์ ความจำ รูป เสียง กลิ่น รส สมผส ความปรารถนาดี…
…หญิงชาย คฤหัสถ์ บรรพชิต ทุกถ้วนหน้ามีขันธ์ ๕ เป็นภาระหนัก ขันธ์ ๕ ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ รูป คือ เวทนา คือ ร่างกาย ความสุข ทุกข์ ไม่สุขไม่ทุกข์ ความจำ รูป เสียง กลิ่น รส สมผส ความปรารถนาดี…
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
220
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
208 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา แต่การปล่อยขันธ์ ๕ เป็นเรื่องยากที่จะทำใจได้ เพราะรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นที่อาศัย เราจึงต้องพยายาม ที่จะไม่ยึดถือ ปล่อยตามสภาพของมัน ทุกข์ก็น้อยลงด้วย การเรียนรู้ การถอ…
แต่การปล่อยขันธ์ ๕ เป็นเรื่องยากที่จะทำใจได้ เพราะรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นที่อาศัย เราจึงต้องพยายาม ที่จะไม่ยึดถือ ปล่อยตามสภาพของมัน ทุกข์ก็น้อยลงด้วย การเรียนรู้ การถอ…
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
221
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…ระคาย เป็นโสดา สกทาคา อนาคา อรหัต แตกกายทำลายขันธ์ก็ไปนิพพาน ทิ้งขันธ์ ๕ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ของมนุษย์ ทิพย์ รูปพรหม อรูปพรหม เพราะตัณหาหมด ก็ไม่ปรารถนาอาลัยในกายทิพย์ รูปพรหม อรูปพรหม อีกต่อไ…
…ระคาย เป็นโสดา สกทาคา อนาคา อรหัต แตกกายทำลายขันธ์ก็ไปนิพพาน ทิ้งขันธ์ ๕ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ของมนุษย์ ทิพย์ รูปพรหม อรูปพรหม เพราะตัณหาหมด ก็ไม่ปรารถนาอาลัยในกายทิพย์ รูปพรหม อรูปพรหม อีกต่อไ…
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา: เหตุและผลของธรรมนิยม
10
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา: เหตุและผลของธรรมนิยม
…ยละ ๓ คือ โลภเหตุ โทสเหตุ โมหเหตุ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ “เบญจขันธ์” คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ โดยมี “อวิชชา” คือ ความรู้ไม่จริงเป็น ปัจจัยให้เกิด คือ (ปฏิจจสมุปบาท ๑๒) อวิชชา สังขาร เป็นปัจจัยใ…
…เกิดและดับในปฏิจจสมุปบาท 12 ประการ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงกระบวนการต่าง ๆ ที่เป็นปัจจัยในการเกิดสังขาร วิญญาณ นามรูป และอุปาทาน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนในกระบวนการธรรมชาติ นอกจากนี้ยังพูดถึงพระ…
นักบุญในศาสนาคริสต์
350
นักบุญในศาสนาคริสต์
นักบุญ (วิญญาณ) เสมือนพระอรหันต์ได้รับ แต่งตั้งจากศาสนจักร เมื่อตายไปแล้ว นักบุญ (วิญญาณ) เสมือนพระอรหันต์ได้รับ แ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการรับรู้และการแต่งตั้งนักบุญในศาสนาคริสต์ซึ่งถือว่ามีลักษณะคล้ายพระอรหันต์ในนิกายต่างๆ เช่น คาทอลิก ออร์ธอดอกซ์ และโปรเตสแตนต์ โดยอธิบายถึงบทบาทของบาทหลวงและนักบวชในแต่ละนิกาย และการจ
ขันธ์ 5 และผลต่อคุณภาพชีวิต
30
ขันธ์ 5 และผลต่อคุณภาพชีวิต
…ผลต่อคุณภาพชีวิตของมนุษย์ทั้งที่ดีและไม่ดี ขันธ์ 5 ประกอบด้วย 1. รูป 2. เวทนา 3. สัญญา 4. สังขาร 5. วิญญาณ ที่เรียกว่า “ขันธ์” เพราะเป็นสิ่งที่ดำเนินไปได้ ต้องอาศัยองค์ประกอบทั้ง 5 ทำงานร่วมกัน แต่ อย่างไรก…
บทความนี้กล่าวถึงขันธ์ 5 ซึ่งประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ที่มีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของมนุษย์ รูป หมายถึง รูปร่างต่างๆ ของสิ่งที่รับรู้ ส่วน เวทนา คือ ความรู…