หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
330
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ิญญาณเป็น เพียงตกไปในอารมณ์ โดยเว้นจากวิตก ฯ แท้จริง พระผู้มีพระภาค ตรัสองค์ฌาน มีวิตกเกิดความหลังฯ สมาธิแม้มีอยู่ในจิต ๑๖ ดวงนั้น ก็ไม่ถึงความเป็นธรรมชาติมีกำลัง เพราะไม่มีความเพียงในจิต ๑๖ ดวง ด้วยสามารถ…
ในบทนี้มีการอธิบายถึงการตรัสของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับองฌานและปัญจวิญญาณ โดยมีการกล่าวถึงสมาธิและอาการต่างๆ ของจิต นอกจากนี้ยังนำเสนอความแตกต่างระหว่างอเหตุกจิตและจิตปกติ เกี่ยวกับการเกิดของอธิบ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี - หน้าที่ 334
334
อภิธัมมัตถสังคหบาลี - หน้าที่ 334
…ติมี 4 ฐาน เพราะมีกิจ 4 อย่าง ด้วยอำนาจแห่งสติปัฏฐาน ๔ สตินทรีย์ สติพละ สติสัมโพชฌงค์ และสัมมาสติ ฯ สมาธิมี ๔ ฐาน เพราะมีกิจ ๔ อย่าง ด้วยอำนาจแห่ง สมาธินทรีย์ สมาธิพละ สมาธิสัมโพชฌงค์ และสัมมาสมาธิ ฯ ปัญญา…
…ภาพที่เรียกว่า ธรรมวิจัน หมายถึง การไตร่ตรองธรรม รวมทั้งการทำความเข้าใจในเวทนาต่างๆ อันเกี่ยวข้องกับสมาธิ คุณสมบัติของวิริยะและปัญญาในฐานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้บรรลุถึงการตรัสรู้
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
400
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ปาฏิโมกข์สังวรศีล ๑ อินทรียสังวรศีล ๑ อาชีวปาริสุทธิศีล ปัจจัยสันนิสสนิตศีล ๑ ชื่อว่าสีลวิสุทธิ ฯ 0 สมาธิแม้มี ๒ อย่าง คือ อุปจารสมาธิ ๑ อัปปนาสมาธิ ๑ ชื่อว่า จิตตวิสุทธิ ฯ การกำหนดนามรูปด้วยอำนาจลักษณะ กิ…
…กับสีลวิสุทธิ และจิตตวิสุทธิ การทำความเข้าใจในนามรูปโดยใช้ลักษณะเป็นแนวทาง มีการกล่าวถึงความสำคัญของสมาธิและการปฏิบัติที่ประสานกับการวิเคราะห์จิตเพื่อเข้าใจจักรวาลแห่งขันธ์และพัฒนาความสามารถในการเปลี่ยนแปล…
การเจริญกรรมฐานและอัปปนาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
414
การเจริญกรรมฐานและอัปปนาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ะพุทธเจ้าเป็นต้นเป็นปรมัตถ์ เพราะมีมากมายหลายอย่าง และเพราะแม้พระคุณอย่างเดียวก็เป็นของลึกซึ้ง เพราะสมาธิไม่อาจจะ ตั้งมั่งอยู่ได้ด้วยอำนาจแห่งอัปปนาฯ สมาธิยังไม่ถึงความเป็นอัปปนา ตั้งอยู่โดยความเป็นอุปจาระ…
บทความนี้เสนอแนวทางการเจริญกรรมฐานโดยมีกสิณเป็นต้น และวิเคราะห์ความสำคัญของการมีสมาธิและอัปปนาในการละกิเลส บรรยายถึงกรรมฐานที่มีลักษณะเฉพาะ เช่น อสุภกรรมฐาน และถึงวิธีการฝึกอบรมจิตเพื่อ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
416
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
… อยู่ นิมิตเป็นเหมือนดวงกสิณทีเดียว มาสู่คลองแห่งชวนะที่เป็นไปใน มโนทวาร (ย่อมมีในเวลานั้น) ฯ บทว่า สมาธิยติ ความว่า ภาวนา ย่อมตั้งมั่นตามที่ได้บรรลุจิตเตกัคคตาโดยพิเศษ ฯ แม้บุคคลที่เป็นผู้ตั้ง มั่นเหมือนก…
…่ที่ลมหายใจ รวมถึงการกำหนดนิมิตในอารมณ์ โดยมีการกล่าวถึงความต่างของนิมิตที่เกิดจากการปฏิบัติภาวนาและสมาธิในแนวทางที่อาจารย์ได้ชี้แจงไว้ แม้ว่าเนื้อหาจะมีความซับซ้อน แต่ก็สามารถเข้าใจได้ในระดับที่จำกัด เน้น…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 419
419
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 419
…้ด้วย ดีโดยอำนาจความเป็นผู้มีจิตน้อมไป เอนไป โอนไปในคุณแห่งพระพุทธ เจ้าเป็นต้นฯ สองบทว่า ปริกมุมญฺจ สมาธิยติ คือ บริกรรมภาวนา ย่อมสำเร็จรูปนักหน่วงมั่นเข้า ฯ สองบทว่า อุปจาโร จ อุปฺปชฺชติ ความว่า และอุปจาร…
บทนี้กล่าวถึงการเจริญกรรมฐานและความสำคัญของสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการประณีตและการข่มนิวรณ์เพื่อพัฒนาจิตสู่ระดับอภิญญา ซึ่งเป็นการรู้ยิ่ง และการใ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
426
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ะบริสุทธิ์ ได้ด้วยสามารถการแสดง การสำรวม การแสวงหาและการพิจารณาฯ [อธิบายจิตตวิสุทธิและทิฏฐิวิสุทธิ] สมาธิ ชื่อว่าจิตตวิสุทธิ์ เพราะชำระจิตให้หมดจด โดยอำนาจ ให้ถึงความปราศจากนิวรณ์ หรือเพราะกระทำคำอธิบายว่า…
ในบทนี้มีการอภิปรายถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะการพิจารณาคุณสมบัติของจิตตวิสุทธิและทิฏฐิวิสุทธิ ซึ่งจัดประเภทเป็นจตุปาริสุทธิศีลที่มีประโยชน์ในการแสดง การสำรวม และการพิจารณ
พระราชปณิธานและพระขันติธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
115
พระราชปณิธานและพระขันติธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
…ัติด้วย พระขันติธรรม ส่วนปรหิตสมบัติ ด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย สาธกถวายด้วยเมธาวี ธรรมพอเป็น นิทัสสนัย สีลสมาธิคุณานํ สัพเพปิ กุสลา ธมฺมา ขนฺติ ปธานการณ์ ขนฺตยาเยว วฑฺฒนฺติ เต พระพุทธศาสนสุภาษิตบทนี้แปลความว่า “…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชปณิธานของสมเด็จพระญาณสังวรและการปฏิบัติตามคำสอนทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะคุณสมบัติของขันติและโสรัจจะ ที่เป็นหลักสำคัญต่อการดำรงอยู่ของพสกนิกรในช่วงวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ทั้งยังชี้ให้เห
ขันติและศีลในพระพุทธศาสนา
116
ขันติและศีลในพระพุทธศาสนา
…อย่างยากจะประมาณได้ ขันติ เป็นประธาน คือขันติเป็นใหญ่ เป็นเหตุนำ และสิ่งที่ขันตินำให้เกิดคือ ศีลและ สมาธิ อันเป็นคุณทั้งสองประการ ศีลก็ตาม สมาธิก็ตาม จักไม่เกิดจากความ ไม่อดทน หรือ ความไม่มีขันติ ขันติทำให…
ข้อความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในแง่ของการรักษาศีลและสร้างสมาธิในชีวิตผู้ปฏิบัติธรรม ขันติเป็นกุญแจสำคัญในการยับยั้งอารมณ์ที่นำไปสู่การทำผิดศีล ทั้งในการควบคุมความ…
พระอัจฉริยภาพของสมเด็จพระญาณสังวร
117
พระอัจฉริยภาพของสมเด็จพระญาณสังวร
…ด้ ดังปรากฏประจักษ์แจ้งชัดแล้วในปัจจุบัน วิกฤตการณ์เลวร้ายนักหนาหาอาจยังความ เศร้าหมองให้เกิดแก่ศีล สมาธิ และกุศลธรรมใด ๆ ในพระราชหฤทัยได้ ส่วนปรหิตสมบัติ รัฏฐาภิบาลโนบาย ขอรับพระราชทานอัญเชิญพระพุทธศาสนสุ…
บทความนี้พูดถึงสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งทรงมีพระขันติธรรมและศรัทธาในพระพุทธศาสนา แม้พบกับวิกฤตการณ์ร้ายแรง พระองค์ก็ยังมีความมั่นคงในศีลในธรรม ส่งผลต่อจิตใจของผู้ที่นับถือและไม่ได้นับถือพระพุทธศาสนา ทั้ง
การเจริญอิทธิบาทในธรรมวินัย
155
การเจริญอิทธิบาทในธรรมวินัย
…่องอายุของภิกษุ มีอธิบายอย่างไร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุ ในธรรมวินัยนี้ เจริญอิทธิบาทประกอบด้วยฉันทสมาธิ สมาธิที่มีฉันทะเป็นเหตุหรือเป็นใหญ่ คือ ทำฉันทะให้เป็นอธิบดี (เป็นใหญ่) จึงได้สมาธิ ได้เอกัคคตาแห่ง…
เนื้อหากล่าวถึงการเจริญอิทธิบาท ๔ ประการ ซึ่งรวมถึง ฉันทะ (ความพอใจ), วิริยะ (ความเพียร), จิตตะ (ความตั้งใจ) และ วิมังสา (การพิจารณา) ที่ช่วยนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิตตามธรรมวินัย นอกจากนี้ยังได้มีการกล
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
256
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
…ำบาก แลทรงเลือกหาผู้ที่พระองค์ควรสักการะเคารพ ก็มิได้พาน พบสมณพราหมณ์ผู้ใดผู้หนึ่ง ซึ่งทรงคุณคือศีล สมาธิ ปัญญา แลวิมุติพิเศษ ยิ่งกว่าพระองค์ แต่ดังนั้นก็ยังทรงสักการเคารพ
เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ
ปัญหาพยากรณวณฺณนา
5
ปัญหาพยากรณวณฺณนา
…ม ปกรณวิเสสกุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 5 ปัญหาพยากรณวณฺณนา เวฬุคุมพ์ วิชเลยย เอวเมว ศิลปฐวีย์ ปติฏฐาย สมาธิสลาย สุนิสิต วิปสฺสนาปญฺญาสตร์ วิริยพลปคฺคหิเตน ปาริหาริกปัญญา หาเถน อุกขิปิตวา สพฺพมปี ติ อตฺตโน สน…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงปัญหาพยากรณ์วณฺณนา โดยการอธิบายความสำคัญของการสร้างสมาธิและวิปสฺสนา ผู้ที่มีจิตปัญญาจะสามารถเข้าใจและเข้าถึงเรื่องราวทางธรรมได้อย่างลึกซึ้ง การฝึกปฏิบัติที่…
สีลนิทเทโส: ปฏิสมฺภิทาย
15
สีลนิทเทโส: ปฏิสมฺภิทาย
…โร อวิปปฏิสารตฺถาย อวิปปฏิสาโร ปาโมชฺชตฺถาย ปาโมชฺชิ ปีตตฺถาย ปีติ ปสฺสทธตถาย ปสฺสุทธิ์ สุขกาย สุข์ สมาธิตถาย สมาธิ ยถาภูตญาณทสฺสนฺตฺถาย ยถาภูตญาณทสฺสน์ นิพพิทตฺถาย นิพพิทา วิราคตถาย วิราโค วิมุตฺตตฺถาย วิ…
เนื้อหานี้พูดถึงสีลในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงลักษณะและผลลัพธ์ที่เกิดจากการรักษาสีล รวมถึงความสำคัญในการดำเนินชีวิต โดยมีการกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างสีลและความเป็นอยู่ที่ดี ไม่ว่าจะเป็นลาภ องค
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
18
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
…ุปปาเทติ มานส์ ตุฏฺฐสฺส สีลมาเตน อฆฏนตาส อุตตรี ตาสติ ฐิติภาคย์ สีล ภาติ ภิกขุโน ฯ สมฺปนฺนสีโล ฆฏติ สมาธิตฺถาย โย ปน วิเสสภาคิย์ สีล โหติ เอตสฺส ภิกฺขุโน ฯ อตุฏฺโฐ สีลม เตน นิพพิท์ โยนุยุญชติ โหติ นิพเพธภา…
…ยนี่คือการศึกษาที่เน้นการเข้าใจในสภาพที่เป็นจริง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติที่มีวินัย ได้แก่ ศีลและสมาธิ สำหรับผู้ที่ต้องการพัฒนาจิตใจและปัญญาให้สูงขึ้น โดยมีการบรรยายถึงองค์ประกอบและคุณสมบัติของภิกขุในด้…
สีลนิทฺเทโส - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
67
สีลนิทฺเทโส - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 67 สีลนิทฺเทโส อปรามฏฐาน อุปจารสมาธิ วา อัปปนาสมาธิ วา สวตฺตยนตีติ สมาธิสวตฺตนิกานิ จ โหนฺติ ฯ ตสฺมา เนส เอส อขณฑาทิภาโว โวทานนฺติ เวทิต…
เนื้อหากล่าวถึงความสำคัญของสีลนิทฺเทโสในแง่ของการสร้างสมาธิและความมีคุณธรรม โดยเชื่อมโยงกับสิ่งที่นำไปสู่ความก้าวหน้าในทางธรรม มีการกล่าวถึงการปฏิบัติของภิกษุแ…
ธุตงฺคนิทฺเทโส: ประโยคที่ ๘
91
ธุตงฺคนิทฺเทโส: ประโยคที่ ๘
…าน” ธุดงค์ ภิชชตีติ อยเมตฺถ เภโท ฯ อย ปน อานิสโส ฯ อารญฺโก ภิกขุ อรญฺญสญญ์ มนสิกโรนโต ภพโพ อลทธ์ วา สมาธิ ปฏิลท ลทธ์ วา รักขิต สตฺถาปิสฺส อตฺตมโน โหติ ฯ ยถาหฯ เตนาห์ นาคิต ตาส ภิกขุโน อตฺตมโน โหมิ อรญฺญวิห…
เอกสารนี้ไม่น้อยกว่าเกี่ยวกับการปฏิบัติในการรักษาสมาธิ และการอยู่ในอารมณ์เงียบสงบเพื่อการบรรลุถึงสมาธิและการรักษาความสงบจิต ในช่วงเวลาที่อรุณรุ่ง การบำเพ็…
วิสุทธิมคฺคสฺส: การปฏิปทาและสมาธิ
108
วิสุทธิมคฺคสฺส: การปฏิปทาและสมาธิ
…๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 108 วิสุทธิมคเค จตุเกสุ ปฐมจตุกเกฯ อตฺถิ สมาธิ ทุกขาปฏิปโท ทนุธาภิญโญ อตฺถิ ทุกขาปฏิปโท ขิปปาภิญโญ อตฺถิ สุขา ปฏิปโท ทนุธาภิญโญ อตฺถิ สุขาปฏิปโท ข…
บทความนี้พิจารณาถึงวิสุทธิมคฺคสฺสและความสำคัญของสมาธิในการพัฒนาทางจิตใจ โดยกล่าวถึงวิธีการฝึกสมาธิที่นำไปสู่การลดทุกข์และเสริมสร้างสุข ผ่านทางการปฏิบัติ …
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
112
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
…มฏฐานทายก็ กลยาณมิตต์ อุปสงฺกมิตวา อตฺตโน จริยานุกุล จตฺตาลีสาย กมุมฎฐาเนส อญฺญตร์ กมฺมภูฐาน เหตุวา สมาธิภาวนาย อนนุรูป วิหาร ปหาย อนุรูเป วิหาเร วิหรนเตน ขุททกปลิโพธูปจฺเฉท์ กตวา สัพพ์ ภาวนาวิธาน อปริหาเป…
บทความนี้กล่าวถึงหลักธรรมสำคัญในวิสุทธิมคฺค โดยเฉพาะการพัฒนาปัญญาผ่านการปฏิบัติสมาธิและการดำเนินชีวิตที่มีจริยธรรม มีการวิเคราะห์ถึงวิธีการต่างๆ ที่ช่วยในการฝึกสมาธิ รวมทั้งความสำคัญขอ…
วิสุทธิมคเค: คำสอนเกี่ยวกับเมตตาและวิปัสสนา
122
วิสุทธิมคเค: คำสอนเกี่ยวกับเมตตาและวิปัสสนา
…สียยกการโก วิย ตรุณสสส์ วัย จ ทุปปริหารา โหติ อปฺปมฤตเกเนว ภิชฺชติ ฯ สา ปน วิปสฺสนาย ปลิโพโธ โหติ น สมาธิสส สมาธิ ปตฺวา ปตฺตพฺพโต ฯ ตสฺมา หิ วิปสฺสนฺตฺถิเกน อิทธิปลิโพโธ อุปจฺฉินฺทิตพฺโพ อิตเรน อวเสสาติ ฯ …
เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคเคนั้นเสนอแนวทางในการเจริญเมตตาและการทำสมาธิผ่านกลุ่มภิกษุสงฆ์ โดยเฉพาะการเน้นการสร้างความสุขจากการมีจิตใจที่เมตตาต่อกันอย่างแท้จริง การทำสมาธิท…