หน้าหนังสือทั้งหมด

สวดมนต์ฉบับธรรมทายาทและอุปสมบทหมู่
12
สวดมนต์ฉบับธรรมทายาทและอุปสมบทหมู่
…อวัง ภาคา จะ ปะนัสสะ ภะคะวะโต สาวะเกตุ อะนุสาสะนี พะหุลา ปะวัตตะติ, รูปัง อะนิจจัง, เวทะนา อะนิจจา, สัญญา อะนิจจา, สังขารา อะนิจจา, วิญญาณัง อะนิจจัง, รูปัง อะนัตตา, เวทะนา อะนัตตา, สัญญา อะนัตตา, สังขารา …
บทสวดนี้กล่าวถึงความเข้าใจในธรรมชาติของทุกข์ซึ่งเกิดจากการเกิด ชรา มรณะ และความยึดมั่นในสิ่งต่างๆ รวมถึงการปล่อยวางความทุกข์โดยการเข้าถึงความไม่เที่ยงและความไม่มีตัวตน การเรียนรู้เพื่อเข้าถึงที่สุดแห่
การถอนตัณหาและการเข้าถึงนิพพาน
14
การถอนตัณหาและการเข้าถึงนิพพาน
…ลุดไม่มีระแคะระคาย เป็นโสดา สกทาคา อนาคา อรหัต แตกกายทำลายขันธ์ก็ไปนิพพาน ทิ้งขันธ์ ๕ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ของมนุษย์ ทิพย์ รูปพรหม อรูปพรหม เพราะตัณหาหมด ก็ไม่ปรารถนาอาลัยในกายทิพย์ รูปพรหม อร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงแนวทางการฝึกเพื่อถอนตัณหาจากขันธ์ ๕ ที่เป็นภาระหนัก ซึ่งมีการอธิบายว่าการเข้าถึงนิพพานนั้นต้องเรียนรู้การถอดขันธ์อย่างละเอียด ถึงแม้จะต้องเผชิญกับความผูกพันและความสึกเศร้า ความรู้เกี
สาระสำคัญของพระธรรมเทศนา
19
สาระสำคัญของพระธรรมเทศนา
…) รู้ด้วยฌาน รู้เป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา รู้ว่ามนุษย์ถึงกายอรูปพรหมละเอียด ล้วนมีขันธ์ ๕ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ อนิจจัง คือ ไม่คงที่ เปลี่ยนแปรผัน ทุกขัง คือ ถึงซึ่งความลำบาก ไม่สบาย เบญจขันธ์เป็นท…
…รรม ความแตกต่างระหว่างการรู้ด้วยวิญญาณกับการรู้ด้วยญาณ และอธิบายถึงขันธ์ 5 ที่ประกอบไปด้วยรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ นอกจากนี้ยังพูดถึงความไม่คงที่และความทุกข์ที่เกิดจากการเข้าใจผิดเกี่ยวกับธรรมชาติของช…
พระกายของพระพุทธเจ้าและองค์ประกอบของใจในธรรมะ
55
พระกายของพระพุทธเจ้าและองค์ประกอบของใจในธรรมะ
…้อนอยู่ข้างในดวงเห็น ดังภาพหน้าถัดไป องค์ประกอบของใจทั้ง 4 อย่างนี้ก็คือนามขันธ์ทั้ง 4 ได้แก่ เวทนา สัญญา สังขาร และ วิญญาณนั่นเอง โดยเวทนา คือ เห็น หรือรู้สึก หรือรับ, สัญญา คือ จำ, สังขาร คือ คิด และวิญญ…
บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับพระกายของพระพุทธเจ้า แบ่งออกเป็น 3 ประการ ได้แก่ รูปกาย นามกาย และธรรมกาย โดยพระรูปกายมีลักษณะเป็นมนุษย์ทั่วไป ส่วนพระนามกายมีความว่องไวสามารถเดินทางไปยังที่ต่าง ๆ ได้ง่
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
220
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
…แต่มิได้หมายความว่าในฌาน ต่าง ๆ จะมีเฉพาะอารมณ์เหล่านี้เท่านั้น เพราะในฌานทุกระดับยังมี ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ ฉันทะ อธิโมกข์ วิริยะ สติ อุเบกขา มนสิการ ด้วย (ม. อุ. ๑๔/๑๕๕-๑๕๘/ ๑๑๖-๑๑๙) สำหรับอุเบ…
บทเรียนนี้อธิบายอารมณ์ที่เกิดขึ้นในฌานระดับต่าง ๆ รวมทั้งผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ และอื่น ๆ โดยเฉพาะอุเบกขาที่เด่นชัดในจตุตถฌาน โดยไม่มีข้อจำกัดที่อารมณ์เหล่านี้จะเกิดแ…
แนวคิดเกี่ยวกับอายุและกัปในพระพุทธศาสนา
41
แนวคิดเกี่ยวกับอายุและกัปในพระพุทธศาสนา
…มล็ด เวลานานกระทั่งเมล็ดผักกาดหมด กระนั้นก็ยังไม่ครบเวลาของหนึ่งมหากัป 10. ขันธ์ 5 ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาน 11. เราย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริง พระพุทธเจ้าได้ตรัสสอนความจริงไว้ 4 ประการ คือ 1. ควา…
…ยของอสงไขยกัป และมหากัปที่มีระยะเวลายาวนาน นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงขันธ์ 5 ที่ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความจริงที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสสอนเกี่ยวกับทุกข์และสาเหตุของ…
การเข้าถึงกายในกายตามหลักสติปัฏฐาน 4
205
การเข้าถึงกายในกายตามหลักสติปัฏฐาน 4
…ยอรูป พรหม กายอรูปพรหม ละเอียด กายเหล่านี้ ล้วนประกอบด้วยเบญจขันธ์ หรือขันธ์ 5 อัน ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ส่วนกายธรรมนั้นมิได้ตกอยู่ในไตร ลักษณ์ จึงเรียกว่า ธรรมขันธ์ ด้วยเหตุว่า เวทนา สัญ…
บทความนี้กล่าวถึงหลักการกายในกายตามหลักสติปัฏฐาน 4 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสอนไว้ โดยให้เห็นถึงความไม่เที่ยง ความทุกข์ และความอนัตตาของกายต่างๆ และการปล่อยวางกิเลสเพื่อเข้าถึงกายธรรม กายธรรมนั้นไม่ต
การศึกษาเกี่ยวกับการหายใจและสมาธิ
141
การศึกษาเกี่ยวกับการหายใจและสมาธิ
…าง คือ โดยอารมณ์และโดยความไม่หลง 7. ย่อมศึกษาว่าเรารู้จิตตสังขารหายใจเข้าออก คำว่าจิตสังขาร หมายถึง สัญญา และเวทนา ซึ่งจิตตสังขารนี้จะเกิดขึ้นในฌานที่ 4 สามารถรู้ได้ 2 วิธี คือ โดยความไม่หลง และ โดยอารมณ์ …
บทนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับการกำหนดลมหายใจเข้าออกเพื่อทำให้กายสังขารสงบและเข้าสู่ระดับฌานที่แตกต่างกัน ตั้งแต่การทำจิตให้สงบผ่านการหายใจเข้าออก จนถึงการรู้สึกถึงปีติและสุขในระดับฌานที่ 2 และ 3 พร้อมทั้
อาหาเรปฏิกูลสัญญา
115
อาหาเรปฏิกูลสัญญา
บทที่ 4 อาหาเรปฏิกูลสัญญา การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญา เป็นการเจริญสมถกัมมัฏฐานอีกรูปแบบหนึ่ง ที่มี ความใกล้ชิดกับผู้ปฏิบัติสามา…
บทที่ 4 ศึกษาอาหาเรปฏิกูลสัญญาซึ่งเป็นกัมมัฏฐานที่ช่วยลดความยึดติดต่ออาหาร พระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าการบริโภคส่งผลกระทบต่อชีวิตแ…
ความเข้าใจเกี่ยวกับขันธ์ 5
97
ความเข้าใจเกี่ยวกับขันธ์ 5
แนวคิด 1. ขันธ์ 5 หมายถึง กลุ่มแห่งรูปและนาม ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ มีทั้งขันธ์ที่เป็นอุปาทานขันธ์ ซึ่งทำให้เกิดความยึดมั่น ถือมั่น เป็นทุกข์ และที่ไม่เป…
เนื้อหานี้กล่าวถึงขันธ์ 5 ซึ่งประกอบไปด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ที่เป็นภาระหนักในชีวิตของมนุษย์และเทวดา พระมงคลเทพมุนีได้สอนให้ปล่อยวางขันธ์ 5 เพื…
การรู้และขันธ์ 5 ในพุทธศาสนา
105
การรู้และขันธ์ 5 ในพุทธศาสนา
…6 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุ เราทุกคนที่อยู่ในโลกนี้ล้วนมี รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณด้วยกันทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นพระภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกา ก็ประกอบด้วย 5 ขันธ์ทั้…
…ู้ได้ด้วยอวัยวะต่างๆ เช่น ตา, หู, จมูก, ลิ้น และกาย และยัง อธิบายถึงขันธ์ 5 ที่ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ โดยแบ่งขันธ์ออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ขันธ์ที่ประกอบด้วยอุปาทาน และขันธ์ของปุถุชนที่…
ขันธ์ 5 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา
115
ขันธ์ 5 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา
…ดับตลอดเวลา เมื่อเห็นเช่นนี้จึงทำให้รู้ว่า ขันธ์ 5 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ดังนี้ “รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เรียกว่า เบญจขันธ์ คือ ขันธ์ 5 รูป จะกล่าวในที่นี้ เฉพาะรูปหยาบๆ คือ สิ่งซึ่งธาตุทั้ง…
บทความนี้กล่าวถึงการเห็นขันธ์ 5 ผ่านทางธรรมจักขุ ซึ่งทำให้เข้าใจว่า ขันธ์ 5 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นอนัตตา โดยการพิจารณาองค์ประกอบที่เกิดขึ้นและดับไปเหมือนฟองน้ำ การเข้าใจลักษณะนี้ช่วยให้มองเห็นควา
นามรูปและสฬายตนะในพระพุทธศาสนา
213
นามรูปและสฬายตนะในพระพุทธศาสนา
4. นามรูป คือ นามธรรม 5 อย่าง ได้แก่ เวทนา (ความเสวยอารมณ์) สัญญา (ความจำได้หมายรู้) เจตนา (ความจงใจ) ผัสสะ (ความกระทบ หรือสัมผัส) มนสิการ (ความกระทำไว้ในใจ) หรือนาม…
นามรูปในพระพุทธศาสนาแบ่งเป็นนามธรรม 5 อย่าง ได้แก่ เวทนา สัญญา เจตนา ผัสสะ และ มนสิการ มีการจำแนกเป็นนามขันธ์ 3 ส่วนรูปเรียกว่ามหาภูตรูป 4 ซึ่งได้แก่ ปฐวีธาตุ อาโ…
การดับตัณหาและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
230
การดับตัณหาและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
…ความยึดมั่นในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ที่เป็นไปในทางกายและทางใจ หรือยึดมั่นในขันธ์ 5 คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ว่าเป็นอัตตา 10. ดับภพได้ ชาติจึงดับ ดับภพ หมายถึง ดับกรรมภพ คือ ดับการกระทำกรรม จึงด…
การดับตัณหาและอุปาทานถือเป็นทางในการดับเส้นทางการเกิดและการตายตามแนวคิดของพระพุทธศาสนา โดยการดับตัณหานั้นหมายถึงการดับความอยากในรูปรวมถึงสิ่งต่าง ๆ ที่เราอยากได้ เมื่อเราเลิกยึดมั่นในอุปาทานแล้วจะสามา
การแก้ปัญหาด้วยปัญญาอันลึกซึ้ง
374
การแก้ปัญหาด้วยปัญญาอันลึกซึ้ง
๔๒ แ ก้ ปั ญ ห า ด้ ว ย ปั ญ ญ า อั น ลึกซึ้ง (m) พระอริยสาวกทั้งหลาย ย่อมเห็นขันธ์ ๕ คือรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ทั้งที่เป็นอดีต ปัจจุบัน และในอนาคต ทั้งภายในหรือภายนอก ทั้งหยาบหรือละเอียด ทั้งเลวหร…
พระอริยสาวกเห็นขันธ์ 5 คือรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ โดยใช้ปัญญาที่ถูกต้องว่า นั่นไม่ใช่ของเรา หรือว่าเราไม่มีตัวตนที่แท้จริง การเข้าใจนี้…
ธรรมะเพื่อประชา: ชัยชนะครั้งที่ 5
127
ธรรมะเพื่อประชา: ชัยชนะครั้งที่ 5
…้าง” พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรัสเช่นเดียวกับที่ พระอัสสชิเถระกล่าวไว้ คือ “ขันธ์ ๕ อันได้แก่รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ไม่เที่ยง รูปไม่ใช่ตัวตน เวทนาไม่ใช่ตัวตน สัญญาไม่ใช่ตัวตน สังขารไม่ใช่ตัวตน วิญญาณไม…
…้าและได้ตั้งคำถามเกี่ยวกับคำสอนของพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงขันธ์ 5 ซึ่งรวมถึงรูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร, วิญญาณ ว่าไม่ใช่ตัวตนและไม่เที่ยง ทำให้เกิดการสนทนาอย่างมีความหมายและมีเป้าหมายในการปลดเปล…
ชัยชนะครั้งที่ 5 (ตอนที่ ๑ ชนะ สัจจกนิครนถ์)
128
ชัยชนะครั้งที่ 5 (ตอนที่ ๑ ชนะ สัจจกนิครนถ์)
…่านั้นทั้งหมดบุคคลต้อง อาศัยแผ่นดินต้องอยู่ในแผ่นดินจึงทำได้ ฉันใด บุรุษมีรูปเป็นตน มีเวทนาเป็นตน มีสัญญาเป็นตน มีสังขารเป็นตน มีวิญญาณเป็นตน ต้องตั้งอยู่ในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จึงได้ประสบ ผลบุญผล…
ในบทนี้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงขันธ์ 5 ว่าเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นอนัตตา โดยนิครนถ์แสดงความเห็นว่าแม้ทุกสิ่งจะขึ้นอยู่คู่กับอัตตา แต่พระองค์ได้ย้อนถามและกระตุ้นความคิดเพื่อให้เห็นถึงความจริงท
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
119
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ัญณี ฯ ปหานสมฺปทาติ สญฺญา ฯ ยถ...ทเนติ อาธิปจฺจนฺติ ปเท อาธาโร ฯ อาธิปจฺจนฺติ สญณี ฯ อานุ...สมปทาติ สัญญา ฯ สกล...มณฑิตาติ ปททวย์ อตฺตภาวสมฺปตฺตีติ ปทสฺส วิเสสน์ ฯ อตฺตภาวสมฺปตฺตีติ สัญญี ฯ รูป...นามาติ สั…
…า และบทบาทของอตฺตภาวในทางปรัชญา ซึ่งเกี่ยวข้องกับทิฏฐิและอาณาเขตของรูปและนาม รวมถึงการทำความเข้าใจในสัญญาและการดำเนินชีวิตอย่างมีสติ ในมุมมองของนักปรัชญาและหลักการทางจิตวิทยา มีการใช้สัญลักษณ์ต่าง ๆ เพื่อพ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - หน้าที่ 210
210
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - หน้าที่ 210
…ิ ปฏฐิยติ อิติ กามภโว กาโม ฯ ตสฺมา โส กามิยตีติ กมฺมวาจก อาขยาตบท์ ฯ อิตติ กาโมติ ปเท เหตุ ฯ กาโมติ สัญญา ฯ [๑๐๔] เตภูมิกวฏฏกาโฒ นาม อตฺถิ ตสฺมา เอกา...โวติ วุตต์ ฯ เอเกน อธิกา ทส เอกาทส เอกาทส วิธา ปการา …
ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของกามตัณหาและการใช้คำว่า 'กาม' ในบริบทต่างๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้สำคัญต่อการเข้าใจธรรมะ เช่น การวัดค่าของกามและวิธีการที่มันส่งผลกระทบต่อจิตใจ ข้อความอ้างถึงแนวคิดเกี่ยวกับความปรารถ
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
241
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…สสน์ ฯ จิตตสสาติ ติกฺขภาโวติ ปเท สมพนฺโธ ฯ วิเสโสวาติ สกุณี อิธาติ สงฺขาโรติ ปเท อาธาโร ฯ สงฺขาโรติ สัญญา ฯ [๑๒๗] โส สงฺขาโร ยสฺส จิตฺตสฺส นตฺถิ ติ จิตต์ อสงฺขาร์ ตเทว อสงฺขาร์ เอว อสงขาริก ฯ นตฺถิ สงฺขาโร…
…ติ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงแนวคิดของสมุจจยตฺถโคและปวตฺตติ ซึ่งมีผลต่อการที่จิตนั้นพัฒนาตนเองให้มี สัญญา การรับรู้และการใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ในชีวิตประจำวัน อีกทั้งยังมีการกล่าวถึงความสำคัญของติกฺขภาโวแ…