หน้าหนังสือทั้งหมด

อายตนะและวิถีจิต
126
อายตนะและวิถีจิต
อายตนะเป็นที่เกิดแห่งวิถีจิตอยู่เสมอ จะเกิดในชาติใดภพใดก็ตามวิถีจิตไม่เกิดที่อื่น ต้องเกิด ตามอายตนะเหล่านี้ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ 2. อายตนะ 12 ชื่อว่า อายตนะ เพราะว่าเป็นที่อยู่ จริงอย่างนั้น ใน
…งถูกเปรียบเทียบกับสิ่งต่างๆ เช่น โค หรือ นก ที่ต้องอาศัยสถานที่เฉพาะเพื่อการเกิดขึ้นและประชุมของจิต สามารถศึกษาได้เพิ่มเติมที่ dmc.tv
การสำรวจอายตนะ 12 ในพระอภิธรรมปิฎก
127
การสำรวจอายตนะ 12 ในพระอภิธรรมปิฎก
…ยตนะ กายายตนะ มนายตนะ รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ ธัมมายตนะ ในอายตนะเหล่านั้น สามารถจัดได้เป็น 2 ประเภท คือ อายตนะภายใน (อัชฌัตติกาย ตนะ) และอายตนะภายนอก (พาหิรายตนะ) จักขายตนะ โสตาย…
…่างอายตนะและวิถีจิต ว่าอายตนะเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับการเกิดวิถีจิต หากไม่มีอายตนะดังกล่าว วิถีจิตไม่สามารถเกิดขึ้นได้.
กระบวนการรับรู้และวิญญาณ
131
กระบวนการรับรู้และวิญญาณ
…องทางของอายตนะที่เกิดขึ้น เช่นเวทนาที่เกิดจากสัมผัสทางตา เวทนา ที่เกิดจากการสัมผัสทางหู เป็นต้น ซึ่งสามารถจัดระดับเวทนาออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ สุข ทุกข์ อทุกขมสุข หรือถ้าจัดให้ละเอียดลงไปอีกก็จะได้ 5 ระดับ…
…ญาณมาบรรจบกัน โดยมีช่องทางต่างๆ ของอายตนะ เพื่อเสริมสร้างความรู้และความรู้สึกต่ออารมณ์ที่รับรู้ ซึ่งสามารถแยกออกเป็นระดับต่างๆ ซึ่งรวมถึงสุข ทุกข์ และอุเบกขา การรับรู้และกระบวนการต่างๆ โดยเฉพาะผัสสะมีความ…
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
148
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
…ม สี กลิ่น รส โอชา ละเอียดที่เป็นเม็ดปรมาณูกระจาย อยู่ทั่วไปหนาทึบในท่ามกลางบรรยากาศ ดังนั้นเสียงจึงสามารถไปได้รวดเร็วและไกลตาม ขนาดของเสียง ถ้ามีไฟฟ้าเป็นสื่อก็จะไปได้ไกลมาก สามารถข้ามไปอีกมุมโลกได้ สัทท…
บทความนี้กล่าวถึงสัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุซึ่งเป็นรูปธรรมในการกระทบโสตธาตุ จมูก และลิ้นตามลำดับ โดยมีความสำคัญต่อการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสต่างๆ สัททธาตุเป็นคลื่นที่กระทบโสตธาตุทำให้เกิดการรับรู้เสีย
บทที่ 8 อินทรีย์ 22
158
บทที่ 8 อินทรีย์ 22
บทที่ 8 อินทรีย์ 22 ในบทเรียนที่ผ่านมา เราได้ศึกษาเกี่ยวกับขันธ์ อายตนะ และธาตุมาแล้ว ซึ่งเป็นส่วน ที่ทำให้เราเห็นภูมิของวิปัสสนาว่ามีเพียง 2 ประการ คือ รูป และนาม สำหรับในบทเรียนนี้เรา จะได้ศึกษาอินท
…่รับรู้ได้ทั้งสี เสียง กลิ่น และรสตามลำดับ สำหรับผู้ที่ต้องการศึกษาเพิ่มเกี่ยวกับธรรมชาติทางจิตนี้ สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
173
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
8.5 การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์ 22 และมนะ อินทรีย์ 22 สามารถจัดแบ่งได้ทั้งหมด 5 หมวด ดังนี้คือ 1. หมวดที่เป็นอายตนะ ได้แก่ อินทรีย์ 6 ประกอบด้วย จักขุ โสตะ ฆา…
ในพุทธศาสนา อินทรีย์สามารถจัดประเภทได้เป็น 5 หมวด ได้แก่ อินทรีย์อายตนะ 6 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้โดยการมองเห็น เสียง กลิ่…
วิปัสสนาภูมิในอินทรีย์ 22
181
วิปัสสนาภูมิในอินทรีย์ 22
อินทรีย์ 22 ซึ่งเป็นวิปัสสนาภูมินี้ มีลักษณะเหมือนประมวลรวม เรื่องของขันธ์ อายตนะ ธาตุ มาอยู่ในนี้ด้วยกัน แต่ก็มีองค์ประกอบหลายกลุ่มที่จัดเข้าเป็นหมวดกันได้ และมีลักษณะ เป็นเรื่องพื้นฐานจนกระทั่งถึงขั
…ารเรียนบทนี้ต้องทำการประเมินตนเองหลังจากเรียนจบ และกิจกรรมเพิ่มเติมเพื่อเตรียมตัวศึกษาบทที่ 9 ต่อไป สามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
186
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
…จะเข้าใจว่า อริยสัจ 4 เป็นหลักธรรมที่เจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้ และเป็นหลักธรรมที่สอนเรื่องของเหตุและผล สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ แต่สำหรับอริยสัจ 4 ในวิปัสสนาภูมิถือว่ามี ความสำคัญมาก เพราะอยู่…
บทที่ 9 อริยสัจ 4 ให้ความรู้เกี่ยวกับความหมายและความสำคัญของอริยสัจ 4 ในการหลุดพ้นและการพัฒนาจิตใจ ผ่านการภาวนาและความเข้าใจชีวิตที่ตรงกันตามหลักธรรม อริยสัจ 4 เป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการหลุดพ้นจากท
ความหมายของนิพพานในพุทธศาสนา
196
ความหมายของนิพพานในพุทธศาสนา
ท่านแสดงนิพพานไว้ 2 นัย คือ 1. สอุปาทิเสสนิพพาน หมายถึง การดับกิเลสหมดแล้ว แต่เบญจขันธ์เหลืออยู่ เช่น พระอรหันต์ที่ยังมีชีวิตอยู่ 2. อนุปาทิเสสนิพพาน หมายถึง การดับกิเลสหมดแล้ว และดับเบญจขันธ์แล้วด้วย
… พระอนาคามี และพระอรหันต์ โดยที่การบรรลุนิพพานคือการดับทุกข์ที่เป็นความต้องการของมนุษย์อย่างแท้จริง สามารถดับได้ด้วยการกระทำที่ถูกต้อง ดับทุกข์ได้ในระดับหนึ่งหรืออาจจะเป็นการดับทุกข์แบบมีเทียมๆ ถ้าไม่ทำตา…
การดำเนินชีวิตด้วยสัมมาทิฏฐิ
198
การดำเนินชีวิตด้วยสัมมาทิฏฐิ
2. สัมมาสังกัปปะ หมายถึง ความดำริชอบ อันประกอบด้วยลักษณะ 3 ประการ คือ 2.1 ดำริที่จะปลีกตัวออกจากอารมณ์ยั่วยวนต่าง ๆ (เนกขัมมสังกัปปะ) 2.2 ดำริในการไม่พยาบาท (อัพยาปาทสังกัปปะ) 2.3 ดำริในความไม่เบียดเบ
…อบ โดยเจาะลึกในหลักการทำงานและการสร้างสัมมาชีพและความเพียรชอบในชีวิตตามหลักธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงสอน สามารถนำไปใช้ในการดำเนินชีวิตที่ดีและมีคุณธรรม โดยมุ่งเน้นการสร้างสังคมสงบสุข หลีกเลี่ยงการเบียดเบียนทั้…
ความเพียรในชีวิตทางธรรมและการทำสมาธิ
199
ความเพียรในชีวิตทางธรรมและการทำสมาธิ
…าไปพิจารณาหรือเอาสติไปตั้งไว้เหมือนโต๊ะตัวหนึ่งมี 4 ขา ฉะนั้น ผู้อบรมสติบ่อย ๆ ย่อมมีสติสมบูรณ์ขึ้น สามารถสกัดกั้นกระแสกิเลสได้มากขึ้น ทำให้กิเลส ท่วมทับจิตน้อยลง ทำความดีได้มากขึ้น ชีวิตปลอดโปร่งแจ่มใสมา…
…ั้นกิเลส นอกจากนี้ยังอธิบายถึงการทำสมาธิทั้ง 3 ระดับ ได้แก่ ขณิกสมาธิ อุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ เราสามารถนำความรู้เหล่านี้ไปใช้ในชีวิตเพื่อให้เกิดความเจริญในทางธรรมและวิถีชีวิตที่ดีขึ้น
ปฏิจจสมุปบาท
207
ปฏิจจสมุปบาท
…น อุปาทานทำให้เกิดภพ ภพทำให้เกิดชาติ ชาติทำให้เกิดชรามรณะ ส่วนสายดับก็ดับย้อนกลับไป 3. ปฏิจจสมุปบาท สามารถจัดเข้าในวงจรของวัฏฏะได้ดังนี้ อวิชชา ตัณหา อุปาทาน จัดเป็นกิเลสวัฏ สังขาร และภพ เป็นกรรมวัฏ วิญญา…
…ึกซึ้งกับวิชาและการประยุกต์ใช้หลักธรรมในการดับทุกข์ พร้อมกับการอธิบายาทำนองของวัฏฏะ เพื่อให้นักเรียนสามารถเข้าใจและแยกแยะความหมายของปฏิจจสมุปบาทได้อย่างชัดเจน สาระสำคัญของการศึกษานี้คือให้เกิดความสามารถใน…
ปฏิจจสมุปบาท: ต้นตอแห่งความทุกข์
231
ปฏิจจสมุปบาท: ต้นตอแห่งความทุกข์
…วามทุกข์ทรมานในที่สุด การทำลายอวิชชา โดยการทำความรู้แจ้งเห็นจริง (วิชชา) ให้เกิดขึ้น จะเป็นหนทางให้ สามารถทำลายความเข้าใจผิดหลงผิดนั้นได้ กระทั่งสามารถทำลายความทุกข์ได้ในที่สุด เพื่อ จะทำให้เกิดความรู้แจ้…
บทเรียนนี้นำเสนอการวิเคราะห์ปฏิจจสมุปบาทซึ่งเป็นต้นตอแห่งความทุกข์ โดยชี้ให้เห็นว่าอวิชชาเป็นความไม่รู้แจ้งเห็นจริงที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด นอกจากนี้ยังเร่งให้ผู้เรียนรู้จักการทำลายอวิชชาเพื่อเข้าถึ
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
260
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
…รรับรู้รส กลิ่น เสียง ธัมมารมณ์ขึ้นมาแล้วมีการเสวยเวทนา ทารกตอนอยู่ในท้อง ถ้าจะให้รับรู้จริง ๆ แล้ว สามารถ รับรู้ได้เมื่ออยู่ในระยะที่มีอายตนะ 6 ครบแล้ว ผัสสะทำให้เกิดเวทนา เมื่อมีผัสสะแล้วจึงทำให้เกิดเวท…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิสนธิวิญญาณซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดมนุษย์ โดยอธิบายถึงการรวมของธาตุหยาบและวิญญาณ รวมทั้งการเจริญเติบโตของกายมนุษย์จากจุดเล็กๆ ในกลางกาย การมีอายตนะและผัสสะ รวมถึงเวทนาที่เกิด
เวทนาและการเกิดตัณหา
261
เวทนาและการเกิดตัณหา
…ปบาท วงจรปฏิจจสมุปบาทเกี่ยวข้องกับสังสารวัฏ เพราะทำให้เกิดวงจรสังสารวัฏขึ้น การมอง วงจรปฏิจจสมุปบาท สามารถมองได้ทั้งในแง่ข้ามภพข้ามชาติ หรือในแง่ปัจจุบัน ดังจะได้กล่าว ดังต่อไปนี้ บ ท ที่ 11 วิ ปั ส ส น า…
บทความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนาที่กระตุ้นให้เกิดตัณหา ซึ่งก่อให้เกิดอุปาทานและต่อเนื่องไปยังภพและชาติ การเกิดเวทนาในปัจจุบันส่งผลกระทบต่อกิเลสในใจและการกระทำที่ผิดและถูก รวมทั้งการเห็นจริงใน
แรงบันดาลใจจากการต้อนรับที่ดี
8
แรงบันดาลใจจากการต้อนรับที่ดี
8 แรงบันดาล นอกจากนี้บรรยากาศอันน่าชื่นใจในการ ต้อนรับ ยังสามารถปิดช่องว่าง ปิดข้อผิดพลาด บกพร่องทั้งหลาย และสามารถเปลี่ยนเรื่องร้ายๆ ให้กลายเป็นดีได้ ดังที่ครั้ง…
บทความนี้กล่าวถึงแรงบันดาลใจจากการต้อนรับอันดีงาม ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ที่เลวร้ายให้ดีขึ้น เรื่องเล่าจากอดีตที่เกี่ยวกับโจรที่คุกคามชาวบ้านและบทบาทขอ…
แรงบันดาลใจจากการต้อนรับและการให้ทาน
11
แรงบันดาลใจจากการต้อนรับและการให้ทาน
…ดีเป็นที่ปลอดภัยเช่น นี้ ชาวบ้านทั้งหลายจึงพากันมาทำบุญให้ทาน เป็นอันมาก การต้อนรับด้วยการแสดงน้ำใจ สามารถ เปลี่ยนใจโจรร้าย ให้กลายเป็นมิตรได้ด้วยดี สม กับที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงยกย่องการ ต้อนรับอันดีงา…
…ยนแปลงจิตใจของโจรให้มาเป็นมิตร การต้อนรับอันดีงามส่งผลให้เกิดความสุขและความเจริญในชุมชน ชาวบ้านทุกคนสามารถช่วยกันทำบุญได้และต้อนรับกันได้อย่างอบอุ่น.
แรงบันดาลใจจากพระมหาสิวะ
46
แรงบันดาลใจจากพระมหาสิวะ
…า ให้สมดุลย์กัน จึง จะทำให้เธอบรรลุธรรมได้ ความอยากที่มาก เกินนั้นจะทำให้ จิตเจือไปด้วยโลภะ ย่อมไม่ สามารถบรรลุธรรมได้เลย”
…เรื่องนี้ มีหญิงสาวที่เป็นเทพธิดาในป่าที่มาร้องไห้อยากบรรลุธรรม พระมหาสิวะได้สอนเธอว่า การร้องไห้ไม่สามารถทำให้บรรลุธรรมได้ แต่ต้องมีการปรับสมดุลของศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญาให้เหมาะสมด้วย ความปรารถ…
แรงบันดาลใจในการปฏิบัติธรรม
49
แรงบันดาลใจในการปฏิบัติธรรม
…า แต่ลองถามตัวเราดูสิว่า เรารักการ ปฏิบัติธรรมเพียงไร เพราะต่อให้เราเป็นผู้เชี่ยว ชาญพระปริยัติธรรม สามารถแนะนำสั่งสอน ผู้อื่นได้ แต่เราจะเป็นที่พึ่งให้กับตนเองได้อย่างไร หากเรายังไม่ลงมือปฏิบัติธรรม ในเม…
…รมีชีวิตใกล้ธรรมะและวิชาความรู้ของพระพุทธเจ้าไม่เพียงพอ หากเราไม่รักการปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริง เราจะสามารถเป็นที่พึ่งให้กับตนเองได้อย่างไร ต้องไม่เพียงแต่ศึกษาปริยัติธรรม แต่ต้องลงมือปฏิบัติ เพื่อไปสู่จุด…
แรงบันดาลใจจากช้างพระที่นั่ง
53
แรงบันดาลใจจากช้างพระที่นั่ง
แรงบันดาลใจ 6 53 ในครั้งอดีตกาล มีพระราชาพระองค์หนึ่ง ทรงโปรดให้เลี้ยงช้างซึ่งมีลักษณะดีอยู่เชือกหนึ่ง เป็นช้างที่แสนรู้ เชื่องมาก ทั้งสุภาพ อ่อนโยน ไม่เคยทําร้ายใครเลย พระองค์ทรงรักช้างเชือก นี้มาก แ
…ารเปลี่ยนแปลงนี้ สิ่งนี้เป็นอุทาหรณ์ให้เห็นถึงความไม่แน่นอนของชีวิตและการเปลี่ยนแปลงที่ไม่คาดคิดได้ สามารถติดตามอ่านเพิ่มเติมที่ dmc.tv