สุข : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 30 / 354

…ลากุศลกมุมสมุฏฐานา นมปี กฏตฺตารูปานํ นตฺถิ วิปากโวหาโร ฯ อกุสลสฺส วิปาก จิตตานี อกุสลวิปากจิตตานี ฯ สุขยติ กาย จิต สุฏฺฐ วา ขนติ กาย จิตตาพาธ์ สุเขน ขมิต พนฺติ วา สุข ฯ สุกร โมกาสทานํ เอตสสาติ สุขนฺติปิ …

…บทนี้พูดถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ว่าด้วยการสร้างความเข้าใจในกุสลและอกุสลในการกระทำจิตใจ ซึ่งส่งผลต่อสุขและทุกข์ โดยยกตัวอย่างอารมณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและผลในลักษณะต่างๆ ผ่าน…

…ริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 87 จ ฯ วิตกโก หิ อารมุมเณ จิตติ อภินิโรเปติ วิจาโร อนุปปพนเธติ ปีติ จสฺส ปินน์ สุขญฺจ อุปพรูหน กโรติ อถ น สสมปยุตตธมฺม เอเตหิ อภินิโรปนานุปฺปพนธนปินนอุปพรูหเนหิ อนุคฺคหิตา เอกคุคตา ส…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและแนวทางการปฏิบัติเพื่อพัฒนาจิต โดยเน้นการสร้างสมาธิ ความมั่นคงของจิต และการลดกิเลส เพื่อให้สามารถปฏิบัติตามแนวทางที่ถูกต้อง การวิจารณ์มีความสำคัญในการพัฒนาจิตเพ

… ชวนมปุเปติ น กริยาชวน์ ภินุนสนตาเนน นิพฺพตฺตนโต ๆ เหฏฐิมญจ ผลตตยมป์เปติ สมาปตติวิถียนติ อธิปปาโย ฯ สุข ปุญฺญมหาติ โสมนสฺสสหคตติเหตุกกุสลวยโต ปร์ อคฺคผลวิปาก กริยาวชฺชิตโลกิยโลกุตตรจตุกฺกชุฌานวเสน ทวัตติ…

บทนี้เน้นการวิเคราะห์อภิธมฺมเกี่ยวกับความสุขที่เกิดจากการกระทำที่ดี โดยอธิบายวิธีการวัดผลและผลกระทบที่เกิดจากมโนทวารที่หลากหลายบนเส้นทางการปฏิบั…

…มญญ์ วิรุทธสภาวๆตา ฯ เตเนว หิ ปฏฐาเน โทมนสฺสานนฺตร์ โสมนสฺส์ ตทนบุตรญฺจ โทมนสฺสญฺจ อนุทธภู่ ฯ ตถาหิ สุขาย เวทนาย สมฺปยุตโต ธมฺโม สุขาย เวทนาย สมปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อนนุตรปจฺจเยน ปจฺจโยติอาทินา สุข ทุกฺขเวท…

…ห์อภิธัมมตฺถสงฺคหปาลียา และเน้นว่า การเกิดขึ้นของโทมนัสและโสมนัสมีความสัมพันธ์กับเวทนา ทั้งนี้การว่าสุขและทุกข์เป็นสิ่งที่ขัดแย้งกัน และมีผลต่อชีวิตของเรา สุดท้าย ยังกล่าวถึงการตั้งอยู่ของอาการที่เกิดจาก…

…ฒิเต ยทิ เอว กมฺมทวารววตฺถาน น สิยา ฯ กายทวาร หิ ปวดต กมุม กายกมฺมนฺติ วุจฺจติ ฯ กายกมุมสฺส จ ปวตฺติสุขภูติ กาย- ทวารนุติ วุจจติ” ฯ ปาณาติปาตาทิก ปน วาจาย อาณาเป็นฺตสฺส กายกมุม์ วจีทวาเรปิ ปวตฺตตีติ ทวาเ…

…านได้เข้าใจกลไกพื้นฐานของอภิธรรมและการประพฤติปฏิบัติที่เกี่ยวข้องในชีวิตประจำวันเพื่อการบรรลุถึงความสุขและความรู้แจ้ง

…ฯ เอว ฯเปฯ โหตีติ ยถาวุฒิเตน ปจจัยปรมปราวิธินา” น ปน อิสฺสรนิมมานาทีหิ เอตสฺส วัฏฏสงฺขาตสฺส เกวลสฺส สุขาที่หิ อมิสสสส" สกลสฺส วา ทุกฺขกฺขนฺธสฺส ทุกฺขราสิสฺส น จ สุข- สุภาทีนํ สมุทโย นิพฺพตฺติ โหติ ฯ เอตฺ…

บทความนี้นำเสนอความเชื่อมโยงระหว่างอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และแนวคิดในอภิธรรมเกี่ยวกับการเกิดแก่เจ็บตาย การพิจารณาเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการถือกำเนิดและความตาย ด้วยความรู้ความเข้าใจในเชิงพุทธศาสนา

…ุวิธา ปสฺสทธิ พลวสุทธินทรียสังขาโต อธิโมกฺโข สมฺมปปธาน กิจจสาธโก วิริยสมโพชฌงฺคสงขาโต ปคฺคโห อภิปต์ สุข อินทวิสฎฐวชิรสทิส ติลกขณวิปัสสนาภูติ ญาณ สติปัฏฐานภูตา จิรกตาทิอนุสสรณสมตฺถา อุปฏฐานสงขาตา สติ สมมป…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธรรมและแนวทางการเรียนรู้การปฏิบัติผ่านวิปัสสนา เพื่อเข้าใจธรรมชาติของรูปและนาม พร้อมทั้งพูดถึงสมุทยาและนิโรธ การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึกและการศึกษาพื้นฐานของอนุปัสส

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 37 ขุดสุขทางกายเสีย ฯ อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าทุกข์ เพราะอรรถว่า ทนได้ ยาก อาจารย์พวกอื่นกล่าวว่า ธรรมชาติชื่อว่…

…หาในหน้าที่ 37 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาทบทวนคำถามเกี่ยวกับความหมายของทุกข์และสุข รวมถึงอธิบายวิบากเป็นผลจากกุศลและอกุศล โดยมุ่งเน้นที่การขุดค้นสุขทางกายและจิตที่ถูกบรรยายไว้ นอกจาก…

…ประชุมแห่งส่วนมีกงเป็นต้นฉะนั้น ๆ สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในวิภังค์ว่า วิตก วิจาร ปีติ สุข จิตเตกัคคตา ชื่อว่า ฌานฯ กุศลจิตที่สัมปยุตด้วยปฐมฌาน ชื่อว่า ปฐมฌานกุศลจิต มีคำถามสอดเข้ามาว่า ก็เพ…

…ปฐมฌานซึ่งเป็นฌานเบื้องต้นที่เกิดจากการเพ่งอารมณ์และการเผาธรรมที่เป็นข้าศึก เช่น วิตก วิจาร ปีติ และสุข รวมถึงการตั้งจิตเป็นเอกัคคตา โดยองค์ฌานทั้ง 5 มีบทบาทสำคัญในการสร้างสมดุลและความสงบของจิตในสภาวะต่า…

…ต (จิตที่เป็นไปในทวารเดียว) ตามสมควร ฯ ส่วน มโนธาตุ ๓ ชื่อว่าปัญจทวาริกจิต (จิตเป็นไปในทวารทั้ง ๕)ฯ สุข สันตีรณจิต โวฏฐพนจิต และกามาวจรชวนะ ชื่อว่าฉทวาริกจิต (จิตเป็นไปในทวาร ๖) สันตีรณจิตที่สหรคตด้วยอุเ…

บทความนี้นำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับทวารทั้งห้าตามอภิธัมมัตถสังคหะ ได้แก่ จักขุทวาร, โสตทวาร, มานทวาร, ชิวหาทวาร, กายทวาร, และมโนทวาร โดยอธิบายถึงการเกิดของจิต ๔๖ ภายใต้ปัญจทวารและทวารวินิมุตจิตที่มีงาน

… อย่าง เพราะมีอย่างละ ๑๑ โดยต่างแห่งโลกิยะ และโลกุตตระ ฯ บทว่า เสสานิ คือที่เหลือจากจิตที่สหรคตด้วย สุข ทุกข์ โสมนัส และโทมนัส จากอกุศล 5 จากอเหตุกจิต ๑๔ จาก กามาวจร โสภณ ๑๒ เป็นไปในปัญจมฌาน ๒๓ ทั้งหมด จ…

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์อุเบกขาเป็นกลางซึ่งเกี่ยวข้องกับมหัคคตจิตและโลกุตตรจิต มาจากการสังเคราะห์โลภะและเหตุอันมีส่วนเกี่ยวโยง สิ่งเหล่านี้ถูกพิจารณาว่าเป็นรากเหง้าของการดำรงอยู่ของธรรม โดยใช้หลักกา

…ือนพี่เลี้ยงประคบประหงมเด็ก และเหมือนยนต์ค้ำเรือนฯ แม้ผัสสะเมื่อถูกต้องอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่ง เวทนามีสุขเวทนาเป็นต้น ย่อมเป็นปัจจัยเพื่อความตั้งอยู่แห่งสัตว์ทั้งหลาย โดยความเป็นไปแห่งเวทนามีสุขเวทนาเป็นต้…

…คัญในการนำไปสู่อารมณ์ต่างๆ ของสัตว์ ซึ่งการผัสสะเมื่อถูกต้องอารมณ์สามารถสร้างเวทนาได้ เช่น เวทนาแห่งสุขเป็นต้น นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความสำคัญของกุศลกรรมและอกุศลกรรมที่มีผลต่อการเกิดและสภาพของสัตว์ ในมุมม…

…อนันตรูปนิสสยปัจจัย ด้วยอำนาจแห่ง เหตุที่มีกำลัง ๆ ประกอบความว่า ธรรมทั้งหลายมีราคาและศรัทธาเป็นต้น สุข ทุกข์ บุคคล โภชนะ ฤดู และเสนาะทั้งภายในทั้งภายนอก ย่อม เป็นปัจจัยแก่ธรรมทั้งหลายมีกุศลเป็นต้นตามสมค…

บทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างกุศลธรรมและอกุศลธรรมในบริบทของอภิธรรม โดยให้ความสำคัญกับธรรมชาติของปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตใจและการกระทำ กุศลและอกุศลธรรมมีบทบาทสำคัญในลักษณะการพัฒนาที่เป็นไปตามสันดานของบ

…ีกนัยหนึ่ง ประกอบความด้วยอำนาจแห่งความตามที่ตั้งอยู่นั่นแล ว่า ก็ธรรมทั้งหลายมีราคะและศรัทธาเป็นต้น สุข ทุกข์ บุคคล โภชนะ ฤดู เสนาสนะ ย่อมเป็นนิสัยแก่กุศลธรรมเป็นต้น ทั้งภายใน ทั้งภายนอก ฯ ธรรมมีราคะและศ…

ในข้อความนี้ อาจารย์ได้นำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างราคะ ศรัทธา และธรรมที่มีอิทธิพลต่อการอบรมในธรรมะ มีการกล่าวถึงธรรมที่เป็นนิสัยแก่กุศลธรรมทั้งภายในและภายนอก พร้อมกับความสำคัญของการเลือกทำความดีเช่นทาน

…ป็นต้นของคนอื่น ก็อาศัยศรัทธาและศีลเป็นต้นของกัลยาณ มิตรจึงมีได้เช่นกัน ดังนี้ ปรากฏชัดแล้ว ฯ คำว่า สุขทุกข์ ได้แก่ สุข และทุกข์ทางกาย ฯ คำว่า บุคคโล ได้แก่ บุคคลผู้เป็นกัลยาณมิตร เป็นต้นฯ คำว่า โภชน์ ได…

…จาคะ และปัญญา มีความสำคัญต่อการพัฒนาของตนและของคนอื่น โดยอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างศรัทธาและศีลกับสุขทุกข์ รวมถึงบุคคลที่เป็นกัลยาณมิตรที่ส่งผลต่อความเจริญทางจิตใจ อธิบายถึงโภชน์และฤดูที่นำมาซึ่งความสบ…

…จกำหนดจับอันตราย คือวิปัสสนูปกิเลสมีโอกาส เป็นต้น คือ โอภาส ๑ ปีติ ปัสสัทธิ ๑ อธิโมกข์ ๑ ด ปัคคหะ ๑ สุข ๑ ญาณ ๑ อุปัฏฐาน อุเบกขา ๑ นิกันติ ๑ ของพระโยคาวจรผู้ปรารภนัยมีขันธ์เป็นต้น ในสังขารที่มีใน ๓ , ภูม…

…บการวิเคราะห์จิตเพื่อเข้าใจจักรวาลแห่งขันธ์และพัฒนาความสามารถในการเปลี่ยนแปลงจิตใจ การเข้าถึงความสงบสุขและการหลุดพ้น ซึ่งเน้นถึงการประหยัดกำลังจิตและความเข้าใจในความจริงอย่างลึกซึ้ง

…ญาบารมีและพระอัปปมาทธรรม ในอภิลักขิตสมัยจันโทปลักขิตกาลนี้ เป็นปฏิปทาให้อิฏฐิวิบุล ผล คือ อายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ เป็นไปโดยชอบ ต้องตามสุคโตวาทสัมมาปฏิบัติ ด้วย ประการฉะนี้. อิโต ปร์ ปวกขามิ มหาราชาธิร…

บทความนี้สรรเสริญความสำคัญของความไม่ประมาทในบุญกิริยาและประโยชน์ที่มาจากการทำบุญในทั้ง 4 ภูมิ ได้แก่ กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร และโลกุตตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีปัญญาซึ่งจะสามารถยึดประโยชน์ในชี

…เป็นไป เพื่อทุกข์แล้ว เราก็จะไม่กล่าวชวนท่านเหมือนกัน เพราะเหตุกุศลที่บำเพ็ญแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อหิต สุข เราจึงกล่าวชวนท่านอีกข้อหนึ่ง พระองค์ตรัสให้เกิดอุตสาหะ ว่า มา ภิกขเว ปุญญาน ภาษิตถ ดูก่อนภิกษุทั้ง…

…ฟฟ้ามหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสส่งเสริมการบำเพ็ญบุญและกุศล โดยชี้ให้เห็นถึงผลของบุญที่นำมาสู่ความสุขและสันติสุข ทั้งในมนุษย์และเทวดา พร้อมยกตัวอย่าง 3 ประการ ของผลที่ต้องประสงค์ และการอุทิศตัวในการปฏิ…

…าท่านผู้นั้นประพฤติเป็นธรรมไซร้ ปเคว อิตรา ปชา น่าที่ประชาชนนอกนี้จะ ประพฤติเป็นธรรมบ้าง สพฺพ์ รฏฐ์ สุข เสติ ราชา เจ โหติ ธมฺมิโก ถ้าพระราชาตั้งอยู่ในธรรม รัฐจังหวัดทั้งปวงก็อยู่เป็นสุข ดังนี้ พระคุณคืออ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการดำรงความเป็นเอกราชและความผาสุกของอาณาจักรไทย รวมถึงความสำคัญของพระมหามณีรัตนปฏิมากร และการอัญเชิญไปยังสถานที่ปลอดภัยในช่ว

…ฏฐานวิริยาธิคเหติ โคเคน พาหาพลปริจิเตหิ เสทาวกขิตเตหิ ธมมิเกหิ ธมฺมลทเธ ปุตฺตทาร์ สุเขต ปีเนติ สมมา สุข ปริหรติ ดังนี้บ้าง เปลี่ยนบทกิริยาข้างท้ายแสดงโดย โวหารอย่างอื่นบ้าง ความแห่งบาลีข้างต้นว่า อริยสาว…

…ในการเลี้ยงดูบุตร รวมถึงหลักคำสอนในพุทธศาสนาที่แสดงให้เห็นถึงการใช้ชีวิตที่ดีและการดูแลบุตรให้มีความสุข บุตรเป็นทรัพย์สินอันมีค่ายิ่ง เป็นผู้ที่จะมีบทบาทในการเผยแพร่สายเลือดและให้ความเจริญแก่วงศ์สกุล ทั้…