หน้าหนังสือทั้งหมด

ความหมายและกำเนิดของเบญจขันธ์
49
ความหมายและกำเนิดของเบญจขันธ์
…จดวิเศษ เบญจขันธ์ ทั้ง ๕ ประกอบด้วย รูป ๑ ได้แก่ รูป คือ มหาภูตรูปทั้ง ๔ ดิน น้ำ ลม ไฟ นาม ๔ ได้แก่ เวทนา คือ การรู้และรับอารมณ์ทุกข์ สุข ไม่สุขไม่ทุกข์ ดีใจ เสียใจ สัญญา คือ จำรูป จำเสียง กลิ่น รส สัมผั…
บทนี้พูดถึงเบญจขันธ์หรือขันธ์ ๕ ที่มีองค์ประกอบประกอบด้วยรูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร และวิญญาณ ซึ่งมีสภาพเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และแตกสลายไป โดยอธิบายประเภทและกำเนิดของสังข…
การปล่อยวางขันธ์ ๕ ในพระธรรมเทศนา
52
การปล่อยวางขันธ์ ๕ ในพระธรรมเทศนา
…ยังประโยชน์ให้สำเร็จ ผู้สำรวมแล้วในอินทรีย์ทั้งสิ้น ย่อมหลุดพ้นจาก ทุกข์ ทั้งปวง ขันธ์ทั้ง ๕ คือรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ที่เราแบกหนักแล้ว ยังอวดดีไปแบกของ คนอื่นอีก หญิงก็ดีชายก็ดีแอบไปแบกอีก ๕ ขัน…
พระธรรมเทศนาเน้นการสำรวมตา หู จมูก และการปล่อยวางขันธ์ ๕ ซึ่งประกอบด้วยรูปร่าง กาย เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ การปล่อยวางนี้ยากเหมือนกับการเด็กที่กำไฟ ต้องได้รับการเรียนรู้และฝึกฝนเพื่…
การสุตตกถา: ขันธ์ ๕ เป็นภาระอันหนัก
12
การสุตตกถา: ขันธ์ ๕ เป็นภาระอันหนัก
…ทุกข์ในโลก สัตว์โลกหญิงชาย คฤหัสถ์ บรรพชิต ทุกถ้วนหน้ามีขันธ์ ๕ เป็นภาระหนัก ขันธ์ ๕ ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ รูป คือ ร่างกาย เวทนา คือ สัญญา คือ สังขาร คือ วิญญาณ คือ ขันธ์ ๕ เป็นการะอย่…
…เจ้าทรงเห็นขันธ์ ๕ ว่าเป็นภาระอันหนักที่สร้างความทุกข์ให้กับสัตว์โลก ทุกคนมีขันธ์ ๕ ประกอบด้วย รูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร, และวิญญาณ โดยเสนอว่าการดูแลและปล่อยวางขันธ์ ๕ นี้คือหนทางของการพ้นทุกข์และเข้าสู่…
พระมงคลเทพมุนี และสัจธรรม 4 ประการ
26
พระมงคลเทพมุนี และสัจธรรม 4 ประการ
…้นเป็นธรรมดา สิ่งทั้งปวงนั้นดับไปเป็นธรรมดา” แล้วพระองค์เสด็จโปรดพระยส แสดง “อนัตตลักขณสูตร” ว่ารูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ไม่ใช่ตัว เพราะเป็นไปเพื่อความอาพาธ ป่วยไข้ ไม่ได้เป็นไปตามใจหวัง ทรงถามพระยส…
…ณฑัญญะได้เกิด 'ธรรมจักขุ' เข้าใจว่าทุกสิ่งมีความเกิดและดับตามธรรมดาและระลึกถึงความไม่ใช่ตัวตนของรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ทำให้สามารถหลุดพ้นจากอาสวะต่างๆ ได้ และสามารถเข้าถึงการรู้แจ้งได้ rằng ชาต…
ความหมายและแนวคิดของธัมมัญญู
69
ความหมายและแนวคิดของธัมมัญญู
…งไร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ธรรม คือ สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม เวทัลละ หากภิกษุไม่พึงรู้จักธรรม คือ สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม เวทัลล…
คำว่า 'ธัมมัญญู' แปลว่า ผู้รู้ธรรม ซึ่งมีความหมายหลายอย่างในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ประการ ได้แก่ กุศลธรรม อกุศลธรรม และอัพยากตธรรม ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและการหลุดพ้นจากทุกข์ในที่สุด
ธัมมัญญูสูตร: การฝึกฝนเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์
249
ธัมมัญญูสูตร: การฝึกฝนเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์
…งไร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ธรรม คือ สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม เวทัลละ หากภิกษุไม่พึงรู้จักธรรม คือ สุตตะ.... เวทัลละ เราก็ไม่พึงเรียกว่าเป็นธัมมัญญู แต่เพราะภิกษุรู้…
ธัมมัญญูสูตรว่าด้วยการฝึกฝนและพัฒนาตนเองเพื่อเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ประกอบด้วยธรรม 7 ประการ ซึ่งภิกษุต้องรู้จักธรรม อัตถะ และตน รู้จักกาลและสังคม เพื่อให้บรรลุถึงความเป็นมนุษย์ที่มีคุณธรรม โดยเนื้อหาจะกล
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
103
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
…ยกว่า สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา สิ่งที่แยกกันไว้เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือเป็นพวกๆ จำนวน 5 อย่าง คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ โดยรูปนั้นเรียกว่า “รูปขันธ์” เป็นส่วนของ “ร่างกาย” อีก 4 อย่าง คือ เวทนา สัญ…
…งรวมถึงการมีศีลธรรมและความประพฤติที่ดี สำหรับองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์จะประกอบด้วยขันธ์ 5 ซึ่งคือรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ รูปขันธ์นั้นเกี่ยวข้องกับร่างกายประกอบจากธาตุ 4 ได้แก่ ธาตุดิน น้ำ ไฟ และล…
สัมมาสติ: การระลึกชอบในพุทธศาสนา
198
สัมมาสติ: การระลึกชอบในพุทธศาสนา
…ติ คือ การระลึกชอบ มรรคข้อนี้ ในพระบาลีมัคควิภังคสูตร อธิบายว่า การระลึกในสติปัฏฐาน 4 คือระลึกในกาย เวทนา จิต และธรรม ให้รู้ตามเป็นจริง เพื่อไม่หลงในสิ่งเหล่านั้น เพื่อเข้าใจแจ่มแจ้งในเรื่องของกาย เรื่อง…
สัมมาสติ หมายถึง การระลึกชอบในพุทธศาสตร์ ซึ่งได้รับการอธิบายว่าเป็นการระลึกในสติปัฏฐาน 4 ได้แก่ กาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อการเข้าใจและไม่หลงในสิ่งเหล่านั้น สติปัฏฐาน 4 ถูกยกย่องในพระบาลีว่าเป็นทางสู่ควา…
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
67
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
…งความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัวตน ซึ่งพระมงคลเทพมุนีได้อธิบายลักษณะของการเห็น ที่เกิดขึ้นว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เรียกว่า ขันธ์ 5 รูป จะกล่าวในที่นี้ เฉพาะรูปหยาบๆ คือสิ่งซึ่งธาตุทั้ง 4 ดิน …
…รรมจักขุ เพื่อเข้าใจขันธ์ 5 และความไม่เที่ยงของชีวิต โดยพระมงคลเทพมุนีเสนอว่าขันธ์ 5 ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ซึ่งมีลักษณะไม่เที่ยง โดยฐานะของขันธ์ 5 มีการเกิดขึ้นและดับไป ไม่เป็นตัวตน เม…
ขันธ์ 5: ความหมายและธรรมชาติ
98
ขันธ์ 5: ความหมายและธรรมชาติ
… สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา สิ่งที่แยกกันไว้เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือ เป็นพวกๆ จำนวน 5 อย่างนั้น คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ โดยส่วนรูปเป็นรูปขันธ์ อีก 4 อย่าง คือ เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นนามขันธ์…
บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันธ์ 5 ซึ่งเป็นการศึกษาในเชิงปริยัติที่ช่วยให้เข้าใจความหมายและธรรมชาติของขันธ์ 5 ว่าเป็นกลุ่มกองแห่งรูปและนามที่ประกอบกันเป็นหน่วยเดียว สัตว์ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือเทวดา ล้
กระบวนการรับรู้และวิญญาณ
131
กระบวนการรับรู้และวิญญาณ
…ารคิดปรุงแต่ง ตลอดจนการแสดงออกต่าง ๆ ที่สืบเนื่องไปตามลำดับ ความรู้สึกต่ออารมณ์ที่รับรู้นี้เรียกว่า เวทนา แปลว่า การเสวยอารมณ์ หรือการเสพรสอารมณ์ คือ ความรู้สึกต่ออารมณ์ที่รับรู้เข้ามานั้นโดยเป็นสุขสบาย …
การรับรู้เกิดจากการสัมผัสเมื่ออายตนะ อารมณ์ และวิญญาณมาบรรจบกัน โดยมีช่องทางต่างๆ ของอายตนะ เพื่อเสริมสร้างความรู้และความรู้สึกต่ออารมณ์ที่รับรู้ ซึ่งสามารถแยกออกเป็นระดับต่างๆ ซึ่งรวมถึงสุข ทุกข์ และ
การศึกษาเกี่ยวกับวิปัสสนาภูมิและขันธ์ 5
237
การศึกษาเกี่ยวกับวิปัสสนาภูมิและขันธ์ 5
…่ปลายขนจามรี ที่มัชฌิมบุรุษ” สลัดเสียแล้ว 7 ครั้ง ตั้งอยู่ในกำเนิดธาตุธรรมเดิมนั้นแหละ คือ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์ ซ้อนกันอยู่เป็นชั้นๆ เข้าไปข้างใน ใสละเอียดยิ่งกว่ากัน…
…ื่อเข้าถึงพระธรรมกาย เป็นการมีญาณในการรู้ความจริงเกี่ยวกับชีวิตผ่านขันธ์ 5 ซึ่งประกอบด้วย รูปขันธ์, เวทนาขันธ์, สัญญาขันธ์, สังขารขันธ์, และวิญญาณขันธ์ การศึกษาเรื่องนี้จึงมีความสำคัญในการแสดงให้เห็นถึงล…
การเกิดและความแก่ของมนุษย์
251
การเกิดและความแก่ของมนุษย์
…้องตายทันที กายมนุษย์เป็นทุกข์นั้น ก็เพราะอุปาทาน คือ ความยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้ง 5 อันได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณว่าเป็นตัวตน บุคคล เราเขา ของเราของเขา จึงได้ชื่อว่า รูปูปาทานักขันโธ เวทนู…
บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการเกิดและความแก่ของมนุษย์ โดยใช้แนวคิดของดวงธรรมและขันธ์ทั้ง 5 ที่แสดงให้เห็นความทุกข์จากการถือมั่นในกายและใจ การเกิด ความแก่ และความเจ็บไข้ที่มนุษย์ต้องเผชิญนั้นสัมพันธ์กับดว
อนัตตลักขณสูตร: การเข้าใจอนัตตาในธรรมะ
386
อนัตตลักขณสูตร: การเข้าใจอนัตตาในธรรมะ
ธรรมะเพื่อประชาช อนัตตลักขณสูตร ៣៨៥ พระพุทธองค์ตรัสย้ำว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ หรือขันธ์ ๕ นั้น เป็นอนัตตา และทรงถามปัญจวัคคีย์ ว่า รูป์ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ ว…
บทนี้ถ่ายทอดความสำคัญของอนัตตาในธรรมะที่พระพุทธองค์ตรัสเกี่ยวกับขันธ์ ๕ ซึ่งประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ทั้งหมดนี้เป็นของไม่เที่ยงและสร้างความทุกข์ พระพุทธองค์ได้ผ่านการถามปัญจวั…
ธรรมะเพื่อประช: การปล่อยวางอย่างพระอริยะ
500
ธรรมะเพื่อประช: การปล่อยวางอย่างพระอริยะ
…วนของนามคือ ความรู้สึกเป็นสุขหรือทุกข์ที่เกิดขึ้นทางกาย หรือรู้สึกเฉยๆ ไม่ สุขไม่ทุกข์ ท่านเรียกว่า เวทนา มีลักษณะเสวยอารมณ์ ความ จ๋าได้หมายรู้ จ๋ารูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์ที่เกิด ทางใจได้ ท่าน…
เนื้อหาเกี่ยวกับขันธ์ 5 ในพระพุทธศาสนาที่ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ซึ่งทุกข์ทางกายและจิตใจ จำเป็นต้องพิจารณา โดยขันธ์ 5 นี้ไม่เที่ยง เป็นทุกข์แล…
ธรรมะเพื่อประชา: ชัยชนะครั้งที่ 5
135
ธรรมะเพื่อประชา: ชัยชนะครั้งที่ 5
…้นทําไว้ใน ใจแล้วจึงกล่าวแก้ เพราะคำหลังกับคำก่อน หรือคำก่อนกับ คำหลังของท่านไม่ตรงกัน ท่านกล่าวว่า เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณเป็นตนของเรา ดังนี้อ่านาจของท่านเป็นไปในเวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณว่า เวทนา …
…ื้อหาในบทนี้พูดถึงการเรียนรู้และเข้าใจในธรรมะที่สอนเกี่ยวกับความไม่เที่ยงและความทุกข์ในความเป็นไปของเวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ โดยชี้ให้เห็นว่าความไม่เที่ยงนั้นนำไปสู่ความทุกข์และไม่ควรถือมันเป็นของตนเ…
ธรรมะเพื่อประชา: ชัยชนะครั้งที่ 5 (ตอนที่ ๒ ชนะ สัจจกนิครนถ์)
137
ธรรมะเพื่อประชา: ชัยชนะครั้งที่ 5 (ตอนที่ ๒ ชนะ สัจจกนิครนถ์)
…คคิเวสสนะ สาวก ของเราในธรรมวินัยนี้ ย่อมเห็นเบญจขันธ์ด้วยปัญญาอันชอบ ตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า รูป เวทนา สัญญา สังขารและ วิญญาณอันใดอันหนึ่ง ทั้งที่ล่วงไปแล้ว ทั้งที่ยังมาไม่ถึง ทั้งที่เกิด ขึ้นเฉพาะในบ…
…อัคคิเวสสนะเกี่ยวกับการเห็นเบญจขันธ์ด้วยปัญญา โดยพระองค์ทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการเข้าใจในรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ทั้งหมดที่กล่าวถึงไม่ใช่ของเรา ซึ่งเสริมสร้างความเข้าใจในคำสอนของพระโคดมแล…
ชัยชนะครั้งที่ 5 (ตอนที่ ๒ ชนะ สัจจกนิครนถ์)
138
ชัยชนะครั้งที่ 5 (ตอนที่ ๒ ชนะ สัจจกนิครนถ์)
… “ดูก่อนอัคคิเวสสนะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นเบญจขันธ์ด้วยปัญญาอันชอบ ตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า รูป เวทนา สัญญา สังขารและวิญญาณ อันใดอันหนึ่งทั้งที่ล่วงไปแล้ว ทั้งที่ยังไม่มาถึง ทั้งที่เกิดขึ้นเฉพาะในบัด…
…็นนั่น นั่นไม่ใช่ตนของเรา' จึงทำให้จิตหลุดพ้นจากการยึดมั่น หรือความทุกข์ โดยการเข้าใจธรรมชาติของรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณว่าเพียงเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นและดับไปตามเวลา เมื่อไม่มีการยึดมั่นและการถือว่า…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
163
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ิญญาณกฺขนฺโธ วิญญาณราสิ วิญญาณ โกฏฐาโสติ อตฺโถ ๆ ขนฺธสาโท หิ ราสตฺโถ โกฏฐาสตฺโถ ฯ เจตสิกนฺติ วุตฺเต เวทนาทีสุ เอเกกสุมิมปิ สงฺกา สิยา ตสฺมา เวทนาทิกฺขนฺธตตยนฺติ วิวรติ ฯ เวทนา อาทิ เยส์ สญฺญาสงฺขาราน เต …
บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับขันธ์และเวทนาในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา โดยเน้นสำคัญในแต่ละขันธ์และคุณสมบัติของเวทนา ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในแนว…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - บทที่ 1
180
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - บทที่ 1
…าวสฺส ปริทีปน์ อภา...ปน อภาวปริทีปน อตฺโถ ปโยชน์ ยสฺส นิทสฺสนสฺส ต์ อภาว....ปนตฺถิ ฯ ตถานิทสฺสนนฺติ เวทิตพฺพนฺติ ปเท กมุม ฯ ธมฺม....มุตตสสาติ กตฺตาทิโนติ ปทสฺส วิเสสน์ ฯ กตฺตาทิโนติ อภาวาติ ปเท สมพนฺโธ ฯ…
เนื้อหาในหน้านี้สำรวจถึงความหมายและบทบาทของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยมีการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของจิตตในฐานะที่เป็นเครื่องมือในการศึกษาและการเข้าใจธรรมะอย่างลึกซึ้ง รวมถึงการอภิปรายถึงองค์ประกอบต่าง ๆ