แก่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 176

…กันเป็นอัน เดียวฉะนี้ พระรัตนตรัยนี้บริสุทธิ์อุดมประเสริฐในโลก ย่อมเป็นไปเพื่อความบริสุทธิ์อย่างยิ่งแก่ผู้ เลื่อมใสแล้ว ใคร่ความบริสุทธิ์ แก่ตน ปฏิบัติโดยชอบ ความบริสุทธิ์ จากกิเลสทั้งปวง เป็นความ ดับจาก…

บทสวดนี้เป็นการขอพรเพื่อขอให้สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงพระเกษมสุขตลอดทุกทิพาราตรีกาล และทรงมีอายุยืนยาว ปราศจากอันตรายใด ๆ ขอให้เทวดารักษาและปกป้องตามพระราชกุศล จงตั้งไมตรีจิตอภิบาลรักษาให้ราชอา

…บัติ ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย อยู่ในโอฆะ ๓ Q) ด ๑ ๒๖๙ ๓ ประการ คือ อัตตสัมมาปณิธินั้น ได้แก่ความตั้งตนไว้ชอบ อันคนเกิดมาในโลก ก็ชื่อว่า ท่องเที่ยว คือวัฏฏสงสาร จำต้องประพฤติตนให้เหมาะแก่ภูมิฐา…

บทความนี้เสนอแง่มุมเกี่ยวกับอัตตสัมมาปณิธิ ซึ่งหมายถึงการตั้งตนไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามค

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๗๓ ห้วงน้ำก็จะท่วมทัน ทำให้เกิดอุทกภัยแก่ประชาชน ในที่นั้น ข้อนี้ฉันใด อันตรายที่จะเกิดขึ้นแก่ ถิ่นฐานก็เป็นฉันนั้น ย่อมเกิดขึ้นเพราะเหตุภายใ…

บทความนี้กล่าวถึงการป้องกันอันตรายที่จะเกิดขึ้นแก่ถิ่นฐาน ผ่านการนำเสนอคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยเน้นถึงความสำคัญในการรักษาคุณธรรม 4 ประการ ได…

…ด้กลบลบทรัพย์ที่จ่าย ให้ตนได้สุขแลให้สมบัติทวีขึ้น ชื่อว่าสมชีวิตา ความเป็นอยู่ สมาเสมอ เป็นปฏิปักษ์แก่วิสมชีวิตา ความเป็นอยู่เผลอเรอไม่รู้จักประหยัดบุคคลรู้จักบริโภค สมบัติ หลีกทางหายนะเสีย เสพแต่ทางวัฒ…

…คทรัพย์อย่างมีสติและความรู้จักประมาณ รวมถึงการสร้างเศรษฐกิจที่มีความมั่นคงโดยไม่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน เช่น การป้องกันการพนันและการบริหารจัดการทรัพย์อย่างมีระเบียบ ตัวอย่างของพระมหากษัตริย์ที่ทรง…

…ไม่เสมอ ตามฉัน กันดังนี้ ชื่อว่าประพฤติตนสม่ำเสมอในญาติธรรม คณข้อนี้ เป็นสวัสดิมงคลให้เกิดศุภวิบุลผลแก่ผู้ ประพฤติ สมเด็จพระบรมศาสดาจารย์จึงประทานพระบรมพุทโธวาทให้ตั้งอยู่ในคุณข้อนี้ทั้งคฤหัสถ์ บรรพชิต ท…

ในปี พ.ศ. ๒๔๗๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานวิสัชนาสองประการเกี่ยวกับสมานัตตตาและรัฏฐิปาลโนบาย โดยสมานัตตาต้องการให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความประพฤติตนที่มีความสม่ำเสมอในธรรม ซึ่งเป็นศาสต

…ั้น เพราะเหตุนั้น เมื่อพระองค์ใกล้จะเสด็จดับขันธปริ นิพพานจึงตรัสบรรหารตั้งพระธรรมวินัยไว้แทนพระองค์แก่พระอานนท์พุทธอุปัฏฐากว่า โย โข อานนฺท มยา เทสิโต ปญฺญตฺโต ธมฺโม จ วินโย จ โส โว มมจุจเยน สตฺถา ดูก่อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างพระไตรปิฎกที่พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนา

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๖ แก่อนุชนภายหลัง จักไม่เอาเยี่ยงอย่างต่อไป พระคุณข้อนี้ ได้ในบาลีว่า นฏฐ์ คเวสนฺติ แสวงหาพัสดุที่หายแล้ว…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบริหารราชการในสมัยของสมเด็จพระบรมชนกาธิราช โดยเน้นถึงการพัฒนาและบำรุงรักษา ข้าขอบขัณฑสีมา รวมถึงการปรับปรุงกฎหมาย เพื่อป้องกันความผิดและลดรายจ่ายภาครัฐ พร้อมการตั้งระบบการบริหารที่ม

…วามเยื่อใยเคารพนับถือ ตั้งใจทำกิจในหน้าที่ด้วยความภักดี เหล่านี้ ผู้ทำชื่อว่าปฏิรูป การี ทำตามสมควร แก่บุคคล สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงตั้งพระองค์ในปฏิรูปการเบื้องต้น ย่อมเป็นที่นับ ถือของอเนกชนนิ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการปฏิรูปการบริหารของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ในฐานะผู้นำที่คอยดูแลและสนับสนุนผู้คนในราชวงศ์ ตั้งแต่การให้เกียรติผู้ใหญ่ การสร้างความสัมพันธ์ที่ดี รวมถึงการจัดการกับท่านข้าราชการแ

…มั่น ไม่ป่า วนปั่นไปตามอาการของสาวกที่เป็นต่าง ๆ กัน เพราะสั่งสอนแนะนำในทางธรรมความดีความชอบ เป็นคุณแก่พระศาสนา มิได้มุ่งลาภสักการอย่างอื่นด้วยกำลัง เมตตากรุณาหวังประโยชน์แล ความสุขแก่สาวก ส่วนสาวกเหล่าใ…

บทความนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับสติปัฏฐานและบทบาทในคำสอนของพระพุทธเจ้า ว่าด้วยการมีสติในการฟังและการประพฤติตามคำสอน รวมถึงการแนะนำการปกครองที่มุ่งหวังความเจริญทั้งบุคคลและหมู่คณะ ซึ่งสะท้อนถึงความสำคัญข

…างกว่ากันโดยลำดับ ด้วยประการฉะนี้ สมเด็จฯ ทรงปกครองประชานิกรกับรัฐมณฑล ก็ทรงมุ่งผลความเจริญรุ่งเรืองแก่ประเทศ เป็นใหญ่ ถ้าเอกชนได้สุขประโยชน์ แต่เป็นทุกข์โทษแก่บ้านเมืองหรือสกุลวงศ์ ก็ไม่ทรงอำนวย หรือบ้า…

…ญของธัมมาธิปไตยซึ่งเหนือกว่าความเห็นของประชาชนทั่วไป การตัดสินใจควรมีความเป็นธรรมและมุ่งหวังประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาชน โดยไม่อยู่ภายใต้แรงกดดันจากความคิดเห็นส่วนตัวหรือกลุ่มคน สมเด็จฯ ทรงมุ่งมั่นที่…

…าชว่า อุภินนมตฺถ์ จรติ อตฺตโน จ ปรสฺส จ คนผู้ไม่โกรธตอบ กลัวคือคนมีขันติ ชื่อว่า ย่อมประพฤติประโยชน์แก่ตนแก่ผู้อื่นทั้งสองฝ่าย เหตุดังนั้น สมเด็จพระชินสีห์จึงตรัสบรรยายไว้ ในอุปเสนธรรม ๔ ว่า สงฺขาเยกก อธ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการสร้างความสงบและการรักษาสามัคคี ทั้งในหมู่พระภิกษุและในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และเชื่อมโยงกับแนวคิดที่เกี่ยวข้อ

…ี้ ธรรม ๓ ประการ คือ ไมตรี ๑ สัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ เป็นคุรสมบัติอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์ แก่ท่านผู้ได้บำเพ็ญจึงได้ชื่อว่า เป็นมงคลวิเศษแต่ละประการ มีนัยดังรับ พระราชทานถวายวิสัชนามาด้วยประการฉ…

…นี้กล่าวถึงพระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ที่จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ ซึ่งมีพื้นฐานจากธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ไมตรี สัจจะ และรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยเชื่อกันว่าเป็นคุรสมบัติอันล้ำเลิศ ที่นำมาซึ่งวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ผ…

…เป็นผู้ ใคร่ประโยชน์ ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย วิธีปกครองแผ่นดิน ๑ เป็นคุณอันล้ำเลิศให้เกิดวุฒิสิริ สวัสดิ์ แก่ท่านผู้ได้บำเพ็ญ จึงได้ชื่อว่าเป็นมงคลวิเศษแต่ละประการ นี้มีนัยดัง นิมินยดงรบพระราชทาน ถวายวิสัชนามา…

…อการเจริญรุ่งเรืองและมั่นคงของพระราชอาณาจักร พระองค์ได้ทรงประทานวิสัชนาที่ชัดเจนถึงธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ธัมมกามตา, อัตถกามตา และรัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ่งนำไปสู่คุณลักษณะที่ทำให้เกิดความสุขและความเจริญในสังคม …

…วิเศษเป็นที่ ธรรม ๒ ประการคือ ธิติ ตาทิตา ๑ ๑ ๒. ๓๗๑ เป็นคุณสมบัติอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์ แก่ท่านผู้ได้บำเพ็ญ จึงได้ชื่อว่าเป็นมงคลวิเศษ แต่ละประการ มีนัยดังรับ พระราชทานถวาย วิสัชนามา ด้วยประก…

ในงานมงคลนี้ ขอให้พระพุทธรัตนะและพระธรรมรัตนะประเสริฐ ร่วมจิตรเสนอบาตรพระราชสมภารพรพระองค์ ให้อยู่ในเกษมสุขตลอดพระชนมายุ และปกครองแผ่นดินให้อยู่ดีมีสุขไม่มีภัยอันตราย พระมหากษัตริย์ทรงมีพระปัญญาจักษุท

…สสิ โลกสฺส วิสุทธิมคฺค์ นิยยานิโก ธมฺมธรสุส ธารี สาตาวโห สนฺติกโร สุจิณโณ สำแดงทางแห่งความบริสุทธิ์ แก่โลก เป็นคุณอันนำออกมาโอฆยุคเข็ญ คุ้มครองชนผู้ทรงธรรม ประพฤติดีแล้ว นำความสุขมา ทำ ความสงบทั้งภายนอกท…

บทความนี้พุทธโฆษาจารย์ได้กราบทูลถึงความสำคัญของพระพุทธเจ้าและพระธรรมซึ่งช่วยปกป้องผู้คนและนำความสุขและสงบมาสู่ชีวิตของพวกเขา พระธรรมเป็นเครื่องมือที่ช่วยทำลายโมหะและลดความเดือดร้อนในโลก เมื่อมีการปฏิบ

…นี้ สมพระบรมราชประสงค์ ทุกประการ เทอญ. รับพระราชทานถวายวิสัชนาพระธรรมเทศนาในพระมงคลวิเสสกถา พอสมควร แก่เวลา ยุติเพียงเท่านี้ เอวังก็มี ด้วยประการฉะนี้ ขอถวายพระพร

ในบทนี้ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) แสดงความตั้งใจในการขอผลที่ได้กล่าวมาให้สำเร็จเพื่อเป็นไปตามพระราชประสงค์ของสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาคเจ้า โดยความเชื่อในพระรัตนตรัยเป็นแรงสนับสนุน. ท่านไ

…ตัทธิต - หน้าที่ 119 กติ ทัณฑกมุม ยสฺส โส กตทัณฑกมุโม สิสฺโส ทัณฑกรรม ๒ ๔ ๕ ๖ ๒ [อันอาจารย์] ทำแล้ว แก่ศิษย์ใด ศิษย์ นั้น ชื่อว่ามีทัณฑกรรม อันอาจารย์ทำแล้ว. 0 က ๖ ๔ ๕ สัญชาโต เวโค ยสฺส โส สัญชาตส์เวโค ช…

เนื้อหาที่นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ ที่รวมถึงวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น กตทัณฑกมุโม, ความสังเวช รวมถึงการวิเคราะห์บทสมาสต่างๆ อย่างละเอียดเพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งในภาษา และการตีความที่เกี่ยวข้องศึ

…ทักขิณา] ในสัททนีติว่า อีย ปัจจัย ลงในอรรถอันอื่นได้บ้าง อย่างนี้ อุปาทานาน หิต อุปาทานีย์ เกื้อกูล แก่อุปาทาน ท. ชื่อ

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาไวยกรณ์บาลีที่เน้นการใช้คำและวลี เช่น ชนตาประชุมแห่งชน, สหายตาประชุมแห่งสหาย และการสร้างคำด้วยปัจจัยตัทธิต เช่น มานียะ คือที่ตั้งแห่งความเมา เป็นต้น โดยมีการอธิบายถึงความหมายขอ

…ฏ มยา ปฏิปชฺชเต ? อันข้า จะปฏิบัติ อย่างไร ? ๘. กี อมหาก สุข อุปปาเทสสติ ? สิ่งไร จักยังสุข ให้เกิด แก่ข้า ท.? 6. กุสลญ - เจ กเรยยาส, ถ้าว่า เจ้า จึงทำ ซึ่งกุศลไซร้ ๑๐. กุสล กโรหิ, ท่าน จงทำ ซึ่งกุศล ๑๑.…

เอกสารสอนเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในเรื่อง วจีวิภาค ภาคที่ ๒ พร้อมตัวอย่างคำถามที่ใช้ในการศึกษา ซึ่งมีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจการใช้ภาษาบาลีในบริบทที่หลากหลาย เช่น การประดิษฐ์คำถามและการอธิบายความหมาย

… ให้ (เอา อา ที่ ทา เป็น อิ), ธาตุมี ร เป็นที่สุดอยู่หน้า แปลง ต เป็น ณุณ แล้วลบ ที่สุดธาตุ. ชิณฺโณ แก่แล้ว, ชิรฺ ธาตุ ในความ คร่ำคร่า ติณฺโณ ข้ามแล้ว. ตรฺ ธาตุ ในความ ข้าม ปุณฺโณ เต็มแล้ว, ปูรฺ ธาตุ ในค…

เนื้อหาฉบับนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในภาคที่ ๒ ของวจีวิภาค โดยนำเสนอธาตุต่างๆ ที่มีการเปลี่ยนแปลงตามความหมาย เช่น 'ฉินฺโน', 'ภินฺโน', 'ทินฺโน' และอธิบายหลักการใช้ธาตุต่างๆ ในการวิเคราะห์ความหมาย