หน้าหนังสือทั้งหมด

จิตสมาธิและการนิรมิต
234
จิตสมาธิและการนิรมิต
…ากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อม โน้มน้อมจิตไปเพื่อนิรมิตรูปอันเกิดแต่ใจ คือ นิรมิตกายอื่นจากกายนี้ มีรูปเกิดแต่ใจ มี อวัยวะน้อยใหญ่ครบถ้วน มีอินทรีย์ไม่บกพร่อง... ...มหา…
เนื้อหาเกี่ยวกับภิกษุที่มีจิตเป็นสมาธิที่บริสุทธิ์ ซึ่งเมื่อจิตสงบและปราศจากกิเลส ย่อมสามารถเกิดการนิรมิตรูปต่างๆ ที่เกิดจากใจ เช่น การชักไส้ออกจากหญ้าปล้อง หรือการถอนดาบออกจากฝัก ทั้งหมดนี้เป็นการเปร
ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ: การระลึกชาติในพุทธศาสนา
246
ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ: การระลึกชาติในพุทธศาสนา
…ที่เห็นประจักษ์ ทั้งดียิ่งกว่า ทั้งประณีตกว่า สามัญญผลที่เห็นประจักษ์ข้อก่อน ๆ” ญาณที่ทำให้ระลึกชาติแต่หนหลังได้นี้ มีศัพท์ทางศาสนา โดยเฉพาะว่า “ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ” อนึ่ง ประวัติความเป็นมาของพระสัมมาสั…
เนื้อหานี้พูดถึงปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ซึ่งเป็นญาณที่ทำให้สามารถระลึกถึงชาติที่ผ่านมาของพระพุทธเจ้า และการบำเพ็ญทศบารมีในอดีต ผ่านตัวอย่างจากชาดก เช่น เวสสันดรชาดก ที่แสดงให้เห็นถึงเส้นทางก่อนการตรัสรู้
ความสงสัยเรื่องสามัญญผลและการสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
256
ความสงสัยเรื่องสามัญญผลและการสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
…ระทัยมาเป็นเวลา นาน แม้จะทรงพยายามเสด็จไปหาเจ้าลัทธิผู้มีชื่อเสียงทั้ง หลายให้ช่วยคลี่คลายข้อข้องใจ แต่กลับทรงผิดหวังมาโดย ตลอดนั้น บัดนี้พระเจ้าอชาตศัตรูได้ทรงพบแล้วว่า พระสัมมา สัมพุทธเจ้าเพียงพระองค์เ…
…เผชิญกับความสงสัยเรื่องสามัญญผลที่รบกวนพระทัยเป็นเวลานาน แม้จะพยายามหาความกระจ่างจากเจ้าลัทธิต่าง ๆ แต่กลับผิดหวัง จนพระองค์พบว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้นที่สามารถปลดปล่อยทุกข์ในใจได้ จึงได้กราบทูลสารภ…
การสารภาพผิดและการเห็นคุณค่าของความผิด
257
การสารภาพผิดและการเห็นคุณค่าของความผิด
…ไม่ฉลาด มหาบพิตรได้ปลงพระชนม์ชีพพระบิดาผู้ดำรง ธรรม ผู้เป็นพระราชาโดยธรรม เพราะปรารถนา ความเป็นใหญ่ แต่เพราะทรงเห็นความผิดโดย เป็นความผิดจริง แล้วทรงสารภาพผิดตามเป็น จริง ฉะนั้นตถาคตขอรับทราบความผิดของ ม…
ในบทนี้กล่าวถึงการสารภาพผิดของมหาบพิตรซึ่งได้ปลงพระชนม์ชีพพระบิดา และการที่พระพุทธเจ้าทรงยอมรับการสารภาพเช่นนั้นว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้องและมีคุณค่า การเห็นความผิดและการสารภาพทำให้เกิดการเคารพในวินัยของพร
การยอมรับผิดและการทำบุญของพระเจ้าอชาตศัตรู
258
การยอมรับผิดและการทำบุญของพระเจ้าอชาตศัตรู
…ี่ทรง มีอุปนิสัยกล้ายอมรับผิด เมื่อทรงตรองเห็นว่าการทำปิตุฆาต เป็นความผิดจริง ก็มิได้ทรงนิ่งเฉยเสีย แต่กล้าสารภาพความ ผิดนั้น และนับเป็นบุญอย่างยิ่งอีกประการหนึ่ง ที่ทรงได้โอกาส สารภาพความผิดเฉพาะพระพักต…
…หยุดยั้งการผูกเวรและเป็นโอกาสในการสร้างบุญบารมีต่อไป ทั้งนี้แม้จะมีผลกรรมบางประการที่ต้องรับในอนาคต แต่พระองค์ก็สามารถคลายความทุกข์และกลับไปยังที่ประทับได้อย่างสงบ.
พระเจ้าอชาตศัตรูและการบรรลุนิพพาน
259
พระเจ้าอชาตศัตรูและการบรรลุนิพพาน
…จะทรงได้บรรลุโสดาปัตติผล เป็นพระโสดาบันในค่ำคืนนั้นเอง มีคำอธิบายปรากฏในอรรถกถาสามัญญผลสูตรว่า ตั้ง แต่เวลาที่ปลงพระชนม์ชีพพระราชบิดาแล้ว พระเจ้าอชาตศัตรู มิได้บรรทมหลับเลยทั้งกลางคืนและกลางวัน ครั้นหลัง…
พระเจ้าอชาตศัตรูถูกบาปจากการปลงพระชนม์พระราชบิดา ผลที่ได้รับคือไม่สามารถหลับได้ แต่หลังจากการพบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรทมหลับได้ และจะต้องเสวยผลกรรมที่หนักในนรกโลหกุมภีเป็นเวลาหมื่นป…
บทส่งท้ายของพระสูตรสามัญญผลสูตร
261
บทส่งท้ายของพระสูตรสามัญญผลสูตร
…งยิ่งถึงผลดีของความ เป็นสมณะที่เห็นได้ในปัจจุบัน จึงเสด็จตระเวนไปถามเจ้าลัทธิ ต่าง ๆ ในแคว้นมคธนั้น แต่ได้รับคำตอบไม่ตรงคำถาม เหมือน
…ยชน์ในการดำรงเพศเป็นสมณะ พระเจ้าอชาตศัตรูมีความสนใจในผลดีของการเป็นสมณะ โดยได้สอบถามเจ้าลัทธิต่าง ๆ แต่ไม่พบคำตอบที่ตรงตามที่ต้องการ ซึ่งนี้ชี้ให้เห็นถึงการค้นหาความจริงในสังสารวัฏ
ปัญหามะม่วงและขนุนในพระพุทธศาสนา
262
ปัญหามะม่วงและขนุนในพระพุทธศาสนา
ถามถึงเรื่องมะม่วง แต่ได้รับค่าตอบเป็นเรื่องขนุน จึงทรง กังขาอยู่ในพระทัยตลอดเวลา ครั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จ พร้อมด้วยภ…
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับความสำคัญของการบวช โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่บวชสามารถยกฐานะทางสังคมได้อย่างไร และสามารถอบรมจิตใจเพื่อเข้าถึงฌานที่สำคัญเพื่อการหลุดพ้นจากกิเล
การสำรวมใจเพื่อชีวิตที่สงบ
266
การสำรวมใจเพื่อชีวิตที่สงบ
…ตใจให้บริสุทธิ์ได้โดยง่าย ๔) ละนิวรณ์ ๕ ได้ ข้อนี้แม้เป็นเรื่องภายในจิตใจ เฉพาะ ตัวพระภิกษุเองก็ตาม แต่ก็อาจสังเกตได้จากวัตรปฏิบัติหรือการ แสดงออกของท่าน เช่น ไม่แสดงความโกรธความเกลียดบุคคลอื่น ไม่แสดงคว…
การสำรวมใจและอินทรีย์นั้นเป็นการสร้างความบริสุทธิ์ให้กับจิต โดยจะมีสติและไม่ปล่อยใจให้เลื่อนลอย การมีความพอใจในสิ่งที่มีและไม่ขอมากจากผู้อื่นช่วยให้จิตใจสงบและคลายความกังวล นอกจากนี้ การหลีกเลี่ยงนิวร
ความรู้และอุตตริมนุสสธรรม
270
ความรู้และอุตตริมนุสสธรรม
…ดจากความเป็นภิกษุทันที” แม้พระภิกษุที่บรรลุคุณวิเศษเหล่านี้ ถ้าหากกล่าวอวดอ้างย่อมถูกลงโทษเหมือนกัน แต่เป็นโทษ สถานเบา เมื่อพระภิกษุไม่เปิดเผยคุณวิเศษ เราก็ย่อมไม่มีโอกาสรู้ อย่างไรก็ตาม หากเราจะวินิจฉัย…
บทความนี้เสนอความรู้ในเรื่องปุพเพนิวาสานุสสติญาณ, ทิพพจักขุ และอาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการบรรลุธรรมระดับสูงของพระภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องอุตตริมนุสสธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
การปฏิบัติต่อพระภิกษุสงฆ์
275
การปฏิบัติต่อพระภิกษุสงฆ์
…นในพระธรรมวินัย พระภิกษุที่บวชโดยมีเป้าหมาย แม้จะมีความตั้งใจที่จะฝึก อบรมและพัฒนาตนเองอย่างแท้จริง แต่การที่พระภิกษุแต่ละ ๒๗๓
การปฏิบัติต่อพระภิกษุสงฆ์สามารถแบ่งออกเป็น ๒ กลุ่ม ได้แก่ การสนับสนุนพระภิกษุที่ดีและพระภิกษุที่ย่อหย่อนในธรรมวินัย การสร้างความมั่นคงให้กับพระพุทธศาสนาต้องอาศัยพระภิกษุที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบ พร้อมทั้
การแสดงความเคารพต่อพระภิกษุ
277
การแสดงความเคารพต่อพระภิกษุ
…ัตินอกลู่นอกทาง ของตนแล้ว ก็ย่อมจะต้องรีบปรับปรุงวัตรปฏิบัติของตนเสีย ใหม่ให้ถูกต้องตามพระธรรมวินัย แต่ภิกษุประเภทที่บวชแบบ เอาผ้าเหลืองบังหน้า มีความเกียจคร้าน หรืออาศัยความเป็น พระประกอบติรัจฉานวิชา เม…
เนื้อหากล่าวถึงการงดการแสดงความเคารพต่อพระภิกษุที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสมและการตระหนักถึงพระภิกษุที่เป็นอันตรายต่อพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเสนอมาตรการในการไม่สนับสนุนพระภิกษุปฏิบัตินอกลู่นอกทาง และคำแนะน
เป้าหมายชีวิตและธรรมชาติของสมณะเพศ
278
เป้าหมายชีวิตและธรรมชาติของสมณะเพศ
…้ ในที่สุดก็จะลาสิกขา ไปเอง อย่างไรก็ตาม มีข้อที่น่าสังเกตว่า พระภิกษุทุศีลที่มี กรณีอื้อฉาว นับตั้งแต่พระเทวทัต จนถึงพระภิกษุในสมัยปัจจุบัน ที่สามารถประกอบกรรมชั่วช้าสามานย์ แต่ละรูปล้วนเกี่ยวข้อง หรือไ…
…่าวถึงข้อควรพิจารณาเกี่ยวกับสมณะเพศและปัญหาที่เกี่ยวข้องกับพระภิกษุทุศีล ซึ่งมีทั้งประวัติศาสตร์ตั้งแต่พระเทวทัตถึงปัจจุบัน โดยเน้นถึงการรักษาและการส่งเสริมของศาสนิกชน ซึ่งบางคนมีผลประโยชน์ร่วมและหลงผิดใ…
เป้าหมายบนดินและความโลภในสังคม
280
เป้าหมายบนดินและความโลภในสังคม
…มาณที่ควร จะพอ ก็ย่อมจะเบียดเบียนทั้งตนเองและผู้อื่นต่อ ๆ ไปไม่รู้จบ เบียดเบียนตนเอง หมายความว่า คิดแต่จะแสวงหา ทรัพย์แม้ในทางไม่ชอบ จนกลายเป็นความโลภ เมื่อพบอุปสรรค ๒๗๘
…ให้รวย บางคนหันไปทำอาชีพทุจริต ทั้งที่ทราบว่ามีความเสี่ยงในการถูกลงโทษ ถึงแม้บางคนจะประสบความสำเร็จ แต่ความมุ่งมั่นที่จะร่ำรวยโดยเฉพาะโดยไม่คำนึงถึงบุญและบาปตามมา ซึ่งอยู่ที่การกำหนดเป้าหมายในชีวิตและมีค…
การพัฒนาจิตใจและเป้าหมายในพระพุทธศาสนา
283
การพัฒนาจิตใจและเป้าหมายในพระพุทธศาสนา
พระทัยให้เป็นทุกข์สุดแสนสาหัส แต่เพราะเหตุที่ทรงมีบุญเก่าเป็น ทุนอยู่ จึงทรงมีสติสัมปชัญญะสำนึกในบาปมหันต์ที่ทรง กระทำไปแล้ว ชักนำให้…
เดินทางสู่การพัฒนาจิตใจด้วยหลักการในพระพุทธศาสนา ที่ชี้ให้เห็นว่าแม้จะมีความทุกข์จากความผิดบาป แต่ก็สามารถปรับปรุงแก้ไขได้ด้วยสติและปัญญา โดยการบวชและปฏิบัติตามพระธรรมวินัยจะเป็นการนำไปสู่เป้าหมายสู…
การปฏิบัติตามพระธรรมวินัยในพระพุทธศาสนา
285
การปฏิบัติตามพระธรรมวินัยในพระพุทธศาสนา
…ิพพาน อย่างไรก็ตาม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรง ชี้ทางปฏิบัติโดยลำาดับ และทรงยืนยันผลแห่งการปฏิบัติของ แต่ละระดับไว้อย่างชัดเจนในสามัญญผลสูตร ซึ่งอาจจะกล่าว สรุปให้เข้าใจได้ง่าย ๆ ว่า “พระพุทธศาสนาเน้นการชำ…
การปฏิบัติตามพระธรรมวินัยมีหลายระดับ ตั้งแต่การถือศีลที่แตกต่างกันไปจนถึงการเจริญสมาธิและวิปัสสนาซึ่งเป็นการปฏิบัติที่สำคัญยิ่งในพระพุทธศาสนา แล…
ผลกระทบของการคบคนพาลต่อการเสพติดยา
288
ผลกระทบของการคบคนพาลต่อการเสพติดยา
…นเดิมอยู่โดยธรรมชาติบ้างแล้ว ครั้นเมื่อถูกกระแสแห่งความ คิดประเภทเดียวกันดึงดูด จึงไม่ขัดขืนต่อต้าน แต่พร้อมที่จะ เข้าไปร่วมผสมผสานกัน ตัวอย่างที่เห็นได้ง่ายในปัจจุบันก็คือ การติดยาเสพย์ ติดในหมู่วัยรุ่น…
…สำคัญที่นำไปสู่การเสพติดยาเสพติดในหมู่วัยรุ่น แม้ว่าพวกเขาจะทราบถึงโทษของยาเสพติดจากการศึกษาและสื่อ แต่การดึงดูดจากกลุ่มเพื่อนที่ไม่ดีทำให้พวกเขายอมเสี่ยงที่จะตกเป็นทาสของยาเสพติด การตัดสินใจเช่นนี้ไม่เพ…
บทเรียนจากพระเจ้าอชาตศัตรู
289
บทเรียนจากพระเจ้าอชาตศัตรู
…ปลง พระชนม์พระราชบิดา หรือการให้ความร่วมมือกับพระเทวทัต ในการลอบทําร้ายพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ตาม ล้วนแต่ทรงทํ ตามค่าเสี้ยมสอนของพระเทวทัตทั้งสิ้น กว่าพระเจ้าอชาตศัตรูจะได้สำนึกในบาปใหญ่หลวงที่ ทรงกระทำไป …
…ทธเจ้า สะท้อนถึงโทษของการคบคนพาล แม้พระเจ้าอชาตศัตรูจะได้สำนึกผิดและกลับใจหลังจากได้ฟังพระธรรมเทศนา แต่ก็ต้องชดใช้กรรมในนรกอยู่อีกหลายหมื่นปี หลังจากนั้นจึงทรงอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาอย่างจริงจัง รวมถึงการสน…
ประเภทของบุคคลที่เกี่ยวข้องในชีวิต
291
ประเภทของบุคคลที่เกี่ยวข้องในชีวิต
… (๕) คน ใต้บังคับบัญชา (๖) พระสงฆ์ หรือสมณพราหมณ์ ୭ ในบรรดาบุคคลทั้ง 5 ประเภทดังกล่าวแล้วนี้ คงจะมี แต่ประเภทที่ เท่านั้น ที่เราไม่สามารถเลือกได้เลย หลังจาก ที่เราถือกำาเนิดเกิดมาดูโลกนี้แล้ว อย่างไรก็ตา…
…นชีวิตของคนเรามีบุคคลที่เกี่ยวข้องกันทั้งหมด 6 ประเภท ซึ่งรวมถึงมารดาและบิดาที่เราไม่สามารถเลือกได้ แต่ผู้ที่มีจิตใจดีจะรักและปรารถนาดีต่อบุตร นอกจากนี้เรายังสามารถเลือกสรร กัลยาณมิตรให้ห่างไกลจากคนพาลได…
การเลือกคบคน
292
การเลือกคบคน
…การคบหาสมาคม กับบุคคลต่าง ๆ นั้น เราจะต้องไม่ประมาท ควรตั้งข้อสังเกตไว้ เสมอว่า บุคคลที่เราคบหาสมาคมแต่ละคนนั้นมีอุปนิสัยที่แท้ จริงอย่างไร เพราะบางคน แม้มีความปรารถนาดี แต่ด้วยความ ที่ตัวเขาเองเป็นคนพาล…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญในการเลือกคบคน ไม่ควรไว้ใจในคนไม่คุ้นเคย แม้แต่ในคนที่เราคุ้นเคยก็ตาม โดยให้พิจารณาอุปนิสัยของบุคคลที่เราเข้าหาสมาคมด้วย การมีผู้ที่จริงใจและคอยช่ว…