๑ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 194 / 592

เรียกว่าสันโดษ ๑๒ ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้ ๑) ยถาลาภสันโดษในจีวร คือ ยินดีตามที่ได้ในจีวร ภิกษุในพระพุทธศาสนานั้น เมื…

บทความนี้กล่าวถึงสันโดษในจีวร โดยระบุตัวอย่างการยินดีรับจีวรในลักษณะต่างๆ ของภิกษุในพระพุทธศาสนา ไม่ว่าจะเป็นการยินดีตามที่ได้รับ ยินดีตามกำลัง หรือยินดีตามความสมควร โดยทุกกรณีมีการเน้นการไม่ยึดติดและ

…นะให้ แม้ว่าเสนาสนะนั้นจะเป็นเพียงเครื่องปูลาดที่มี คุณภาพต่ำ มีราคาถูกก็ตาม ย่อมยินดีตามที่ได้นั้น ๑๙๕

บทความนี้กล่าวถึงความยินดีในบิณฑบาตและเสนาสนะในพระพุทธศาสนา โดยแสดงถึงการรับประทานอาหารตามที่มี โดยไม่ต้องการมากจนเกินไป รวมถึงการแบ่งปันแก่พระเถระหรือผู้ที่ต้องการ ซึ่งช่วยส่งเสริมวิถีชีวิตที่น้อมนำเ

…อีกต่อไป เลือกอยู่ในที่ที่ไม่เกิดความง่วงเหงา หาวนอน และไม่เกิดอกุศลวิตก มีที่แจ้งและโคนไม้ เป็นต้น ๑๐) ยถาลาภสันโดษในคิลานปัจจัย คือ ความยินดี ตามที่ได้ในคิลานปัจจัย (ปัจจัยสำหรับคนไข้หรือยารักษาโรค) …

เนื้อหาพูดถึงความยินดีตามกำลังและความยินดีตามสมควรในเสนาสนะของภิกษุ ซึ่งพบว่าเมื่อได้เสนาสนะที่เหมาะสม ความพอใจเกิดขึ้น ทั้งยังพูดถึงการใช้ชีวิตภายในเสนาสนะและคิลานปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นวัตถุที่ใช้งานหรื

ก็ยินดีต่อคิลานปัจจัยนั้น ๆ ไม่ต้องการอย่างอื่นอีก ถึงแม้ว่า จะได้ก็ไม่รับ ๑๑) ยถาพลสันโดษในคิลานปัจจัย คือ ความยินดีตาม กำลังในคิลานปัจจัย ได้คิลานปัจจัยอย่างใดเป็นที่สบายแก่ต…

ความยินดีในคิลานปัจจัยแบ่งออกเป็นสองประเภท ได้แก่ ยถาพลสันโดษและยถาสารุปปสันโดษ โดยยถาพลสันโดษจะกล่าวถึงความยินดีในสิ่งที่ได้มา ในขณะที่ยถาสารุปปสันโดษคือความยินดีตามสมควรต่อสิ่งที่ดีที่ได้รับ เช่น วั

…ช้ปอกผลไม้สำหรับฉัน ย่อมเป็นเครื่องบริหาร ทอง แม้เข็มถ้าใช้เย็บจีวร ย่อมเป็นเครื่องบริหารกาย แต่ถ้า ๑๙๘

ในพระพุทธศาสนา ความสันโดษคือการมีความพอเพียงและมีความสุขในสิ่งที่ตนมี ภิกษุที่มีบริขาร ๔ คือ สบง จีวร สังฆาฏิ บาตร ถือเป็นผู้สันโดษ ในขณะที่บริขาร ๘ จะมีการใช้งานที่หลากหลาย ทั้งเป็นเครื่องบริหารกายแล

…ทิศทุกภาค เปรียบเสมือนนกมีปีกก็สามารถไปได้ ทั่วทุกหนทุกแห่ง ภิกษุผู้สันโดษย่อมบริโภคเสนาสนะอันเงียบ ๑๙๙

เนื้อหาพูดถึงเครื่องบริหารกายและท้องตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยจีวรที่ใช้พันกายและบิณฑบาตที่ใช้ยังชีวิต ภิกษุผู้สันโดษสามารถใช้ชีวิตได้อย่างเรียบง่าย ดังเช่นนกที่มีปีกสามารถบินไปทุกที่

…ังวร สติสัมปชัญญะและ สันโดษอันเป็นอริยะแล้ว ถ้ายังละ “นิวรณ์” ไม่ได้ กายและใจ สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๒๕-๑๒๗/๙๕-๙๘ ๒๐๕

ข้อความนี้กล่าวถึงการพิจารณานิวรณ์ ๕ ประการ ซึ่งมีผลต่อการเกิดปราโมทย์ ปีติ และความสงบของใจ การละนิวรณ์ไม่เพียงแต่ทำให้คนกลายเป็นอริยะ แต่ยังนำไปสู่การมีความสุขและการตั้งมั่นของจิตใจ

…มตรึกหรือคิด) วิจาร (ความตรองหรือพิจารณา) ปีติ (ความอิ่มใจ) สุข (ความสบายใจ) สามัญญผลสูตร ที. สี. ๙/๑๒๗-๑๓๐/๔๔-๑๐๐ ๒๑๖

ในพระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง ๔ ระดับ ผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุปฐมฌานโดยการละนิวรณ์ ๕ ทำให้กายสงบและจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิ ไม่มีความรู้สึกสุขทุกข์ มีอุเบกขา และจิตใจบริสุทธิ์ซึ่งนำไปสู่ผลที่ดีและประณีตยิ่งขึ้

…ทุกระดับยังมี ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ ฉันทะ อธิโมกข์ วิริยะ สติ อุเบกขา มนสิการ ด้วย (ม. อุ. ๑๔/๑๕๕-๑๕๘/ ๑๑๖-๑๑๙) สำหรับอุเบกขา แม้จะมีอยู่ในฌานทุกระดับ แต่เด่นชัดที่สุดในจตุตถฌาน จึงจัดเป็นองค์…

บทเรียนนี้อธิบายอารมณ์ที่เกิดขึ้นในฌานระดับต่าง ๆ รวมทั้งผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ และอื่น ๆ โดยเฉพาะอุเบกขาที่เด่นชัดในจตุตถฌาน โดยไม่มีข้อจำกัดที่อารมณ์เหล่านี้จะเกิดแค่ในฌานระดับใดระดับหนึ่งเท

…์ ความดับทุกข์ และวิธีดับทุกข์) “ญาณทัสสนะ” หรือ “วิปัสสนาญาณ” นี้ เป็นญาณที่ สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๑/๑๐๑ ๒๓๐

บทความนี้กล่าวถึงการเจริญภาวนาในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการเข้าถึงญาณทัสสนะซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญของการภาวนา ผู้อ่านจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับความเข้าใจในความเกิดและความดับของร่างกาย การมองเห็นคุณค่าของการละทิ้ง

…พใด ๆ ทั้งสิ้น ฤทธา นุภาพที่เกิดขึ้น เป็นเพียงผลพลอยได้จากการทำใจให้บริสุทธิ์ สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๒/๑๐๒ ๒๓๓

บทเรียนจากพระพุทธอารมณ์ที่อธิบายถึงการทำจิตให้บริสุทธิ์ และจำแนกฤทธานุภาพที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้และเจริญภาวนา สรุปว่าเป้าหมายหลักของการภาวนาคือการทำจิตให้บริสุทธิ์ โดยฤทธานุภาพเป็นผลพลอยได้ที่เกิดขึ

…ให้บรรลุญาณซึ่งสามารถ ฟังอะไรได้ยินหมดตามความปรารถนาดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๓/๑๐๓ ๒๓๖

เนื้อหานี้สำรวจเกี่ยวกับอิทธิวิธีในทางจิตที่เกิดจากการเจริญภาวนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการบริสุทธิ์ผ่องแผ้วของจิตใจซึ่งนำไปสู่การแสดงฤทธิ์และผลพลอยได้ที่สำคัญ อิทธิวิธีเป็นผลที่เกิดขึ้นเมื่อจิตใจสามาร

…เจ้าเพื่อถามปัญหา ยักษ์คิดอยู่ในใจว่า ถ้าพระพุทธองค์ไม่สามารถตอบปัญหาได้ ก็จะ สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๔/๑๐๔ ๒๓๘

เสียงทิพย์คือสามัญญผลจากการทำใจให้บริสุทธิ์ ทำให้จิตผ่องแผ้วและสามารถรู้ใจของผู้อื่นได้ เช่น ในเหตุการณ์ที่อาฬวกยักษ์ไปเฝ้าพระพุทธเจ้าเพื่อถามคำถามเกี่ยวกับจิตและการรู้ใจ การภาวนาช่วยให้ผู้ปฏิบัติเข้า

…เป็นสมาธิแน่ว แน่ต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ขึ้น ผ่องแผ้วสุกสว่างขึ้นอีก ย่อม 9 สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๕/๑๐๕ ๒๔๑

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการมีจิตเป็นสมาธิที่บริสุทธิ์เพื่อสามารถเข้าใจจิตใจของผู้อื่นได้ โดยการทำให้จิตใจผ่องแผ้วและบริสุทธิ์ ถือเป็นผลสำคัญของการเจริญภาวนา ซึ่งแบ่งออกเป็นขั้นตอนต่างๆ เพื่อนำไปสู่กา

…นเป็นตัวอย่างที่แสดงถึงปุพเพนิวาสา 9. นุสสติญาณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งสิ้น สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๖/๑๐๗ ๒๔๔

เนื้อหานี้พูดถึงปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ซึ่งเป็นญาณที่ทำให้สามารถระลึกถึงชาติที่ผ่านมาของพระพุทธเจ้า และการบำเพ็ญทศบารมีในอดีต ผ่านตัวอย่างจากชาดก เช่น เวสสันดรชาดก ที่แสดงให้เห็นถึงเส้นทางก่อนการตรัสรู้

…มีชื่อเรียกโดยเฉพาะว่า “ทิพย จักษุ” หรือ “จุตูปปาตญาณ” หรือ “ตาทิพย์” นั่นเอง สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๓/๑๐๘ ๒๔๗

เนื้อหาดังกล่าวพูดถึงความสามารถของภิกษุในการเห็นการจุติและอุบัติของสัตว์ด้วยทิพยจักษุ ซึ่งหมายถึงดวงตาที่บริสุทธิ์ล่วงจักษุมนุษย์ โดยสามารถระบุได้ว่าหมู่สัตว์ที่เกิดขึ้นนั้นเป็นไปตามกรรม การเห็นนี้เรี

…มัญญผลที่เห็นประจักษ์ข้ออื่น ๆ ที่ดียิ่งกว่า หรือประณีตกว่าสามัญญผลที่เห็นประจักษ์ข้อนี้ ย่อมไม่มี” ๑ ญาณอันหยั่งรู้อริยสัจ ๔ ชัดเจนแจ่มแจ้งตามความเป็น จริง อันทําให้อาสวะกิเลสหมดสิ้นไปจากใจนี้ มีชื่อท…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการทำงานที่ตั้งมั่นและไม่หวั่นไหว เพื่อที่จะเข้าใจอาสวักขยญาณ ซึ่งนำไปสู่การรู้ชัดตามความเป็นจริง การหยั่งรู้แด่สิ่งอัศจรรย์ในศาสนาเป็นชื่อนี้ ซึ่งช่วยในการปลดปล่อยจิตจากอาส

…รงจ๋าข้าพระองค์ว่า เป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะตลอดชีวิต ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ๒ 9-1 สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๔/๑๑๐ ๒๕๓

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการตั้งหลักในพระ ธรรมคํา สั่งสอนที่มีความงดงามดุจดั่งการเปิดเผยความจริงให้ผู้คนเห็น พระเจ้าอชาตศัตรูได้แสดงความเห็นด้วยการกราบทูลสรรเสริญจึงได้ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต ตั้งแ

…มาสัมพุทธเจ้าจึงทรงเป็นพยาน รับ ทราบคำสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู โดยตรัสว่า สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๙/๑๑๒ ๒๕๔

ในข้อความนี้พระเจ้าอชาตศัตรูทรงเผชิญกับความสงสัยเรื่องสามัญญผลที่รบกวนพระทัยเป็นเวลานาน แม้จะพยายามหาความกระจ่างจากเจ้าลัทธิต่าง ๆ แต่กลับผิดหวัง จนพระองค์พบว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้นที่สามารถปลดป

…พระพุทธดำรัสดังกล่าวจึง เปรียบเสมือนนํ้าทิพย์ชโลมพระทัยของพระเจ้าอชาตศัตรูให้ สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๙/๑๑๓ ๒๕๕

ในบทนี้กล่าวถึงการสารภาพผิดของมหาบพิตรซึ่งได้ปลงพระชนม์ชีพพระบิดา และการที่พระพุทธเจ้าทรงยอมรับการสารภาพเช่นนั้นว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้องและมีคุณค่า การเห็นความผิดและการสารภาพทำให้เกิดการเคารพในวินัยของพร