๑ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 347 / 592

… ตติยาวิเสสน์ ฯ อุปปาเกตุนุติ สมตฺถนฺติ สมปทาน ฯ สมตนฺติ หุตวาติ กิริยาวิเสสน์ ฯ เภโทติ ลิงคตฺโถ ๆ [๑๕๖] นน สตฺตาห์ นิโรธ์ สมาปชฺชิตวา ปญฺจกปปสตานิ อติกฺกมิตวาติ วจน์ วุตติ ฯ ตสฺมา กาลานุตรตา สิยา กสมา…

หน้า 351 ของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นำเสนอแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับข้อวินิจฉัยและการวิเคราะห์อภิธัมมะ โดยกล่าวถึงการแยกประเภทและการเข้าใจนิยามต่าง ๆ รวมถึงอิทธิพลที่เกิดจากการกระทำและผลของการปฏิบัติ

…สนาติ สมพนฺโธ ฯ อุป...ตโตติ ปเกโทติ ตติยาวิเสสน์ ฯ ปกโทติ ปจฺเจตพฺโพติ กมุม ฯ อิติสทฺโท สมาปนฺโน ฯ [๑๕๒] อตฺตโน....ปกาสสส ปจฺจโย ปทีโป... ปจจโย ๆ อุปปัชชน์ อุปฺปตฺติ ฯ น อุปปัตติ อนุปปัตติ ฯ อตฺตนา สห …

เอกสารนี้เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งเป็นการศึกษาในด้านอภิธมฺมที่ช่วยในการเจริญสติและปัญญา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของธรรมชาติของการเกิดและการดับ ข้อความนี้เน้นถึงวิธีการและแนวทางในการวิเคราะห์

… ฯ อุป...กานนฺติ ปจฺจโยติ สมุปทาน ฯ อุปตุ...เวนาติ ปจฺจโยติ ตติยาวิเสสน์ ฯ ปจจ...จโยติ ลิงฺคตฺโถ ฯ [๑๕๘] ทวินน์ ปจฺจยาน วิเสสน์ ญาเป็นโต อาห อญฺญาตยาทิ ฯ อญฺญ...จยตา ฯ สหชาตมตฺเตน อุปการกตา อญฺญมญฺญปจฺ…

เนื้อหานี้ครอบคลุมการวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเฉพาะในหมวดของปัญจิกา ซึ่งวิจารณ์เกี่ยวกับธรรมะและวัตถุวิปากาที่มีความเชื่อมโยงกับหลักการทางอภิธัมมศาสตร์. นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงปฏิ...ขเณติ ว

…ฯ เอเตสนฺติ วิเสโสติ สมพนฺโธ ฯ ทวินนนฺติ เอเตสนฺติ วิเสสน์ ฯ วิเสสน์ วิเสโส ฯ วิเสโสติ ลิงฺคตฺโถ ฯ [๑๕๘] อญฺญมญฺญตาวเสเนวาตุยาทิวจน์ ทฬห์ กโรนฺโต อาห ตถา หีตยาทิ ฯ ตถาห์ สจจ์ สห... โกจิ ธมฺโม อญฺญ...จโ…

เนื้อหาในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้าที่ 356 เน้นไปที่การอธิบายและวิเคราะห์แนวคิดที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติของจิตและการเกิดขึ้นของญาติ โดยมุ่งเน้นการสำรวจคำพูดและหลักการในพระไตรปิฎก เพื่อทำให้เห็นความเชื่อ

…นฺตีติ ตติยาวิเสสน์ ฯ ทิพพจักขุสฺส วสน์ สมพชฺฌน์ ทิพพ....วโส ฯ เอวสทเทน อญฺญวเสน อิชฌตีติ ญาเปติ ฯ [๑๖๖] วุตตมตฺถ์ สมเถนฺโต อาห น หิตยาทิ ฯ หิ สจฺจ์ เตสํ ยถากมฺโมปคญญาณอนาคติสญาฌาน์ วิสุ ปริกมุม นตฺถิ …

บทความนี้สำรวจและอภิปรายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา ซึ่งมุ่งเน้นไปที่การเข้าใจหลักการทางอภิธรรม การเข้าใจจุตูปปาตญาณ และยกตัวอย่างถึงความสำคัญของญาณในสภาวะต่างๆ โดยมีการอธิบายถึงทิพพจักขุและ

…ยา เอว์ อรูปธมฺมานมปี รูปโวหาโร อาปชฺชตีติ ฯ นาปชฺชติ สีตาทิคหณสามถุยโต วิภูตตรสุเสว รุปปนสฺส อธิป- ๑. กตฺถจิ ปริยายกถาติ ทิสสติ ฯ ๒. ส. เอาถนฺตเรจสทโท ทิสสติ ฯ ๓. ส. จิตฯ ๔. สี. ต เจตสิกเมวฯ ๕. ส. อิโ…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยนำเสนอการวิเคราะห์จิตและธรรมชาติของจิตในบริบทต่าง ๆ อธิบายว่าจิตสามารถรับรู้และแยกแยะสิ่งต่าง ๆ ได้อย่างไร รวมถึงการผสมผสานของเจตสิกในกรอบของอภิธรรม เ

…ต์ ปญฺญายตีติ เอวํ สงฺขตธมฺมสฺเสว ลกฺขณทสฺสนตฺถิ อุปปาทาน วุตฺตตฺตา น สกฺกา ปพนธสฺส ปญฺญตฺติสภาวสุส ๑. สี. อุปฺปนฺนญฺเจว อุปฺปชฺชมานญฺจ ฯ อภิ, ยมก. ๓๕/๒๘ เอวเมว ทิสฺสติ ฯ ๒. องฺ.ติก. ๒๐/๑๕๒ 132

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับหลักธรรมและการอธิบายเชิงลึกของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยมีการศึกษาขั้นตอนในการเข้าใจจิตใจและการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม การวิเคราะห์อย่างละเอียดของการเกิดมีโอกาสและการเกิดน้อยในกลุ

…ฉพพิสุทธิกุกเมนาติ สีลจิตตวิสุทธิวเสน มูลภูตาน ทวินน์ ทิฏฐิวิสุทธิอาทีนี้ วเสน สรีรภูตาน จตุนุนนฺติ ๑. สี. ม. อิมินา วตาห์ ฯ ๒. สี. ม. กามจาโร ฯ ๓. ม. ม. ๑๒/๑๗๔

บทนี้เป็นการอธิบายเกี่ยวกับอภิธรรมและแนวคิดทางปัญญา โดยใช้สำนวนทางพระพุทธศาสนาและอธิบายถึงความสำคัญของการพิจารณาในเรื่องต่าง ๆ เช่น ผลจิตตานี และโอกาสในการบรรลุนิพพาน โดยมีการพูดถึงการหยุดยั้งกิเลสและ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 7 ประเภทแห่งอารมณ์ มีอีก ๑๒ โดยความ ต่างแห่งกุศล วิบาก และกิริยา ฯ จิตทั้ง ๔ นี้ คือ โสดาปัตติมรรคจิต ๑ สกทาคามิมรรคจิต ๑ อนาค…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับประเภทของอารมณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างกุศล วิบาก และกิริยา และการจำแนกจิตเป็นประเภทต่าง ๆ รวมถึงจิตประเภทโลกุตตรและจำนวนที่แตกต่างกันจึงเป็นควา

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 8 จิต ๘๕ เป็นจิต ๑๒๑ ได้อย่างไร ? จิตทั้ง ๕ นี้ คือ ปฐมฌาน โสดาปัตติมรรคจิต ประกอบด้วยวิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา …

บทความนี้กล่าวถึงการแบ่งประเภทของจิตตามอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยอธิบายถึงจิต 5 ประเภทที่เป็นส่วนประกอบของฌานต่างๆ ทั้งปฐมฌานและอนุตตรจิต รวมถึงการใช้งานจริงในด้านจิตวิญญาณ การศึกษาเหล่านี้สำคัญในทางธรรม

…งศัพท์ มี สีต ศัพท์เป็นต้นฯ เมื่อจะ ถือเอาเนื้อความโดยประการอื่น ความแปรผันก็สำเร็จด้วยคำอันไม่ต่าง ๑. ขุ. ธ. ๒๕/๑๕ ๒. สํ. ขนฺธ. ๑๓/๑๐๕ ๆ

เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมชาติที่ชื่อว่าเจตสิก ซึ่งกล่าวถึงความสัมพันธ์ของจิตในการรับอารมณ์ และการที่จิตและเจตสิกมีความสำคัญร่วมกันในการดำรงอยู่ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับรูปธรรมที่แปรผันไปตาม ปัจจัย

…ีฎีกา - หน้าที่ 46 เอา ๔ คูณ ด้วยอำนาจอธิบดี ๔ เป็นจิต ๕๖๐ ถ้วน ด้วยการคำนวณ อย่างนี้ จึงรวมเป็นจิต ๑๖๘๐ ด้วยอำนาจอธิบดีฯ จิต ๑๖๘๐ เหล่านั้น เอา ๓ คูณ ด้วยอำนาจกรรม ๓ คือกายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม จึงเ…

เนื้อหาประกอบด้วยการคำนวณจิตตามระบบอภิธัมมัตถะ โดยได้แสดงให้เห็นถึงการคำนวณจิตในลักษณะต่าง ๆ และอำนาจของกรรมที่มีผลต่อผลลัพธ์ เช่น กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม พร้อมด้วยการทำความเข้าใจในการแสดงออกของกาม

…เพราะฉะนั้น ในที่นี้ จึงไม่มีความผิดอะไร ฯ บัดนี้ เพื่อจะประมวลแสดงกามาวจรจิตแม้ทั้งหมด ท่านอาจารย์ ๑. ที. ส. ๘/๑๑๑ ฯ

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของกิริยาจิตในเรื่องของจิตสหรคตและกุศลจิต โดยอิงจากคำสอนในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งแบ่งแยกความแตกต่างของจิตและวิญญาณ การพูดถึงความแตกต่างระหว่างเวทนา ญาณ และสังขาร รวมถึงก

… หน้าที่ 69 รูปาวจรจิตและโลกุตตรจิต เพราะฉะนั้น ฌานอย่างหนึ่ง ๆ มีปฐมฌาน เป็นต้น ท่านจึงได้กล่าวไว้ ๑๑ อย่าง คือ โลกียฌาน ๓ อย่าง โลกุตตรฌาน ๔ อย่าง ส่วนฌานในที่สุดกล่าวไว้ ๒๓ อย่าง ด้วยอำนาจ รูปาวจร ๓…

เนื้อหานี้พูดถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งประเภทของฌานและความสำคัญของอำนาจแห่งฌานในการคำนวณกุศลและวิบาก พร้อมทั้งการนำเสนอข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับรูปาวจร

…ตธรรมเหล่านั้น ให้มุ่งหน้าตรงต่ออารมณ์ ฯ ในอธิการว่าด้วยความต่างกันนี้ มีกถาที่เป็นอนุสาสนี้ของท่าน ๑. สํ. ขนฺธ. ๑๓/๑๐๖ ๒. อภิ, วิภงฺค. ๒๕/๑๐.

บทความนี้เสนอการจำแนกสังขารขันธ์ โดยวิเคราะห์คำว่า "สังขาร" ในที่นี้หมายถึงการปรุงแต่งสิ่งที่เป็นสังขตะ พร้อมด้วยคำอธิบายทางอภิธรรมเกี่ยวกับสัมปยุตธรรม พูดถึงความสำคัญของวิตก เจตนา และมนสิการ รวมถึงกา

…้าที่ 98 วิตกเป็นต้น ฯ คำว่า ๖๖ และ ๕๕ เป็นต้น บัณฑิตพึงประกอบคามสมควรด้วย อำนาจการนับจิตตุปบาทเป็น ๑๒๑ และนับเป็น ๘๕ ฯ ท่านอาจารย์ กล่าวคำว่า สพฺพากุศลสาธารณา (ทั่วไปแก่อกุศลจิตทุกดวง) แล้ว กล่าวคำเป็…

ในหน้าที่ 98 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา มีการกล่าวถึงวิตก และการนับจิตตุปบาททั้ง 121 และ 85 โดยมีการอธิบายถึงหลักการของสพฺพากุศลสาธารณา และบทบาทของอำนาจในจิต โดยสถานการณ์ที่คนทำกร

બૈ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 125 ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยสุขเป็นอเหตุกะ ฯลฯ ขันธ์ ๒ ดังนี้ ฯ แต่ไม่ทางยกปฏิจจนัยขึ้นด้วยอำนาจปฏิสนธิกาล โดยนัย เ…

เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการอธิบายขันธ์ที่เกี่ยวข้องกับจิตและธรรมชาติของอารมณ์ อธิบายถึงกาลที่เป็นอเหตุกะ รวมถึงความไม่มีอำนาจของปฏิสนธิกาลที่ส่งผลต่อความเป็นไปของจิตซึ่งให้ความเข้าใจในเรื่องของสันตีรณ

…มู่ภุมมเทวดา เหล่านั้น ย่อมดำรงอยู่สิ้นกาลเพียง 9 วันเป็นต้นบ้าง บางเหล่าก็ดำรง อยู่ประมาณชั่วกัลป์ ๑ บ้าง ฯ อนึ่ง แม้พวกมนุษย์ก็มีกรรมเป็น ประมาณเหมือนกัน เพราะพวกมนุษย์เหล่านั้น บางคราวมีอายุ อสงไขย …

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการกำหนดอายุของมนุษย์และเทวดา ความยาวของการดำรงอยู่ในภุมมเทวดา บางชนิดมีอายุได้แค่ 9 วันในขณะที่บางชนิดอาจอยู่ได้จนถึงชั่วกัลป์ ทว่ามนุษย์ถือว่ามีอายุเฉลี่ยไม่เกิน 200 ปี พระพุทธเจ

…ป็นโอกาสแห่ง อุปปัชชเวทนียกรรม แต่เมื่อให้ปฏิสนธิแล้ว เจตนานั้นย่อมให้วิบาก ในปวัติกาลต่อไป แม้ตั้ง ๑๐๐ ชาติ" ฯ เจตนา ๕ หมวด ที่ ยังไม่ถึงความเป็นทิฏฐธัมมเวทนียกรรมเป็นต้น เพราะเว้นจากเหตุ ตามที่กล่าวแ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เจตนาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยแบ่งแยกความแตกต่างระหว่างเจตนาดวงแรกที่ไม่ได้ชื่อว่าเป็นตัวกรรมและเจตนาอุปปัชชเวทนียกรรม ซึ่งให้ผลในภพหน้า การทำความเข้าใจเกี่ยวกับเจตนาและกรรม

…ิใช่ด้วยสามารถแห่งความเป็นไป ร่วมกันและกันแห่งกลาปทั้งหมด ฯ รูปที่ชื่อว่าทสกะ เพราะอรรถว่า มีประมาณ ๑๐ฯ คำนี้เป็นชื่อแห่งหมวดฯ ทสกะที่ท่านกำหนด ด้วยจักษุ หรือว่าทสกะที่มีจักษุนั้นเป็นประธาน ชื่อว่าจักข…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยนำเสนอความสัมพันธ์ของสังขตธรรมและปัจจัยที่ก่อให้เกิดการเกิดในเชิงอภิธัมมะ พระโบราณาจารย์อธิบายถึงการกำหนดนับรูปเป็นหมวดและบทบาทต่างๆ