การสอนพระภิกษุใหม่ในพรรษา : หน้า 53/84

65 วัดงามด้วยหมู่สงฆ์ผู้รู้ชัดโลกุตรธรรม สมัยหนึ่งในครั้งพุทธกาล พระบรมศาสดาประทับจำพรรษาอยู่ที่ปราสาทของมิคาร มาตา ในวัดบุพพาราม เขตกรุงสาวัตถี พร้อมด้วยพระสาวกผู้เป็นเถระที่มีชื่อเสียงหลายรูป ด้วยกัน คือ ท่านพระสารีบุตร ท่านพระมหาโมคคัลลานะ ท่านพระมหากัสสปะ ท่านพระ มหากัจจายนะ ท่านพระมหาโกฏฐิตะ ท่านพระมหากัปปินะ ท่านพระมหาจุนทะ ท่าน พระอนุรุทธะ ท่านพระเรวตะ ท่านพระอานนท์ และพระสาวกผู้เป็นเถระที่มีชื่อเสียงรูปอื่นๆ ในพรรษานั้น พระเถระทั้งหลายให้การพร่ำสอนพระภิกษุใหม่ทั้งหลาย โดยแบ่ง เป็นกลุ่มย่อย ๆ ไปตามอัธยาศัยการบำเพ็ญภาวนา บางพวกก็สอนภิกษุใหม่ ๑๐ รูปบ้าง ๒๐ รูปบ้าง ๓๐ รูปบ้าง ๔๐ รูปบ้าง พระภิกษุใหม่เหล่านั้นเมื่อน้อมรับค่าสั่งสอนในภาค ปริยัติด้วยความเคารพแล้ว ก็นำไปปฏิบัติจนกระทั่งเข้าถึงธรรม ได้เป็นผู้รู้ชัดธรรมวิเศษ อย่างกว้างขวางยิ่งกว่าที่ตนเคยรู้มาก่อนอย่างมาก พระบรมศาสดาทอดพระเนตรเห็นความอนุเคราะห์ของพระเถระทั้งหลายที่มีต่อการ ๑ เดือน ทําให้แจ้งซึ่งโลกุตรธรรมแก่พระบวชใหม่ตลอดทั้งพรรษานั้นแล้ว ก็ทรงยินดีเป็นอย่างยิ่ง ครั้นเมื่อครบกำหนดออกพรรษา ในวันปวารณา ซึ่งตรงกับวันอุโบสถขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ นั้นเอง ก็ทรงเรียกประชุมสงฆ์ที่กลางแจ้ง ท่ามกลางคืนจันทร์กระจ่างเต็มดวง ทอด พระเนตรหมู่สงฆ์ที่มาประชุมกันด้วยความนิ่งสงบนั้น เพื่ออนุเคราะห์ต่อการเล่าเรียนธรรม ปฏิบัติธรรม บรรลุธรรมของพระภิกษุใหม่ จึงทรงประกาศจำพรรษาเพิ่มขึ้นอีก และกำหนดให้วันอุโบสถขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ ซึ่งเป็นเดือนที่มีดอกโกมุทบาน เป็นวัน ปวารณาออกพรรษา โดยพระบรมศาสดาทรงมีรับสั่งว่า “ภิกษุทั้งหลาย เรายินดีปฏิปทาน เรามีใจยินดีปฏิปทานี้ เพราะเหตุนั้น เธอทั้งหลายในธรรมวินัยนี้จงปรารภความเพียร เพื่อ ถึงธรรมที่ตนยังไม่ถึง เพื่อบรรลุธรรมที่ตนยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ตนยังไม่ทำให้ แจ้งให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไปเถิด เราจักรออยู่ในกรุงสาวัตถีนี้แหละ จนถึงวันครบ ๔ เดือนแห่งฤดู ฝน อันเป็นเดือนที่มีดอกโกมุท” ฝ่ายพระภิกษุที่จำพรรษาอยู่ในชนบทอื่น ๆ เมื่อได้ทราบ ข่าวว่า พระบรมศาสดาจะประทับจำพรรษาอยู่ที่กรุงสาวัตถีอีก ๑ เดือน ก็พากันเดินทางออก จากวัดนั้น ตรงไปสมทบยังวัดบุพพารามทันที เมื่อไปถึงที่หมายแล้ว พระภิกษุจากชนบทก็พากันแยกย้าย ขอเข้าไปเล่าเรียนธรรมะ จากพระเถระทั้งหลายในวันนั้น เพื่อให้สมกับความตั้งใจที่รอนแรมมาหลายราตรีทันที พระเถระทั้งหลายก็อนุเคราะห์พร่ำสอนโดยไม่ปิดบัง ส่งผลให้ในพรรษานั้น วัดบุพพาราม 3 อานาปานัสสติสูตร, ม.อุ ๑๔/๑๔๔/๑๙๓ (มจร.) 4 อานาปานัสสติสูตร, ม.อุ ๑๔/๑๔๕/๑๘๔ (มจร.) ๖๕