การประชุมสงฆ์และการปวารณาพรรษา : หน้า 54/84

๖๖ G'S GY'S มียอดพระภิกษุใหม่ที่บรรลุธรรมเพิ่มขึ้นอีกหลายเท่าตัว เนื่องด้วยมีพระภิกษุจากทั่วสารทิศ พากันมาสมทบนั่นเอง เมื่อถึงวันเพ็ญขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ อันเป็นวันครบกำหนดเดือนที่ ๔ ของการ จำพรรษา หมู่สงฆ์ก็พากันแวดล้อมพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อประกอบพิธีปวารณาพรรษา ท่ามกลางคืนจันทร์เพ็ญกระจ่าง ส่องแสงนวลตาทั่วลานกว้างนั้นเอง พระบรมศาสดา ทรงตรวจดูการบรรลุโลกุตรธรรมของพระภิกษุทั้งหมดในวัดนั้นแล้ว ก็ทรงปลาบปลื้มยินดี ในหมู่สงฆ์ที่งามสง่าด้วยโลกุตรธรรมยิ่งนัก ตรัสชื่นชมหมู่สงฆ์ที่อยู่ในอาการนิ่งสงบด้วย ความเคารพในธรรมว่า “ภิกษุทั้งหลาย บริษัทนี้ไม่สนทนากัน บริษัทนี้เงียบเสียงสนทนากัน ารงอยู่ในสารธรรมอันบริสุทธิ์ ภิกษุสงฆ์บริษัทนี้ เป็นเช่นเดียวกันกับบริษัทที่ควรแก่ของที่เขานำมาถวาย ควรแก่ของ ต้อนรับ ควรแก่ทักษิณาทาน ควรแก่การทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลก ภิกษุสงฆ์นี้ เป็นเช่นเดียวกันกับบริษัทที่เขาถวายของน้อยแต่มีผลมาก และถวายของมากก็ ยิ่งมีผลมากขึ้น ภิกษุสงฆ์นี้ เป็นเช่นเดียวกันกับบริษัทที่ชาวโลกยากจะได้พบเห็น ภิกษุสงฆ์นี้ เป็น เช่นเดียวกันกับบริษัทที่แม้คนผู้เอาเสบียงคล้องบ่าควรเดินทางไปเป็นโยชน์ ๆ เพื่อพบเห็น เมื่อพระบรมศาสดาตรัสชื่นชมหมู่สงฆ์ด้วยพระภาษิตอันงดงามแล้ว ก็ทรงแจกแจง ความสง่างามของพระภิกษุที่ประชุมกันในหมู่สงฆ์วันนั้นไปตาม “ระดับของความรู้ชัดใน โลกุตรธรรม” ซึ่งแบ่งออกเป็น ๑๘ ประเภท ดังต่อไปนี้ ๑. มีพระอรหันต์อยู่ในหมู่สงฆ์ "ภิกษุทั้งหลาย ในภิกษุสงฆ์นี้ มีภิกษุผู้เป็นอรหันตขีณาสพ อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ปลงภาระได้แล้ว บรรลุประโยชน์ตนโดยลำดับแล้ว สิ้นภวสังโยชน์แล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ในหมู่สงฆ์นี้ก็มีภิกษุแม้เช่นนั้นอยู่ ๒. มีพระอนาคามีอยู่ในหมู่สงฆ์ “ในหมู่ภิกษุสงฆ์นี้ มีภิกษุผู้เป็นอนาคามี เพราะสิ้นโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ จะเกิด เป็นโอปปาติกะ จะปรินิพพานในโลกนั้น ๆ ไม่กลับมาจากโลกนั้นอีกเป็นธรรมดา ในหมู่ ภิกษุสงฆ์นี้ก็มีภิกษุแม้เช่นนั้นอยู่ ๓. มีพระสกิทาคามีอยู่ในหมู่สงฆ์ “ในหมู่ภิกษุสงฆ์นี้ มีภิกษุผู้เป็นสกทาคามี เพราะสิ้นสังโยชน์ ๓ และเพราะทำราคะ โทสะ โมหะ ให้เบาบาง จะกลับมายังโลกนี้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น แล้วทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ 5 อานาปานัสสติสูตร, ม.อุ ๑๔/๑๔๖/๑๘๕ (มจร.) 6 อานาปานัสสติสูตร, ม. ๑๔/๑๔๗/๑๘๕-๑๘๗ (มจร.)