ความดีสากล : หน้า 65/140

ภาษำใจเกิดจากาการได้ยิน ได้เห็น ได้ดม ได้กิน ได้สัมผัส ได้รับ้องอะไรมา ก็จะเกิดภาษาที่เป็นความรู้สึกขึ้น จะมีก็น้อยขึ้นอยู่กับแต่ละคน ใครสะอาด ใครสกปรกไม่เท่ากัน เหมือนคนใส่แว่น ถ้าแว่นสะอาด เช็ดได้จะเห็นชัดเจนเท่านั้น ถ้าปล่อยให้ฝุ่นจับเปื่อคราบเหนื่อไคลมไปหมด ความชัดเจนของสิ่งที่เราเห็นก็จะเสียไปอย่างนั้น (๒) ภาษาพูด ภาษาพูดต้องมีคำศัพท์ หากใครใจใส่สามารถนำคำพูดที่พอเหมาะพอควรมาใช้ได้ ถ้าใครใจขุ่น คำศัพท์ที่พอเหมาะเริ่มหยาก เลยรุ่งจะพูดไม่เข้าท่าทางเกิดขึ้น จากภาษาใจพอจะถ่ายทอดออกต้องเป็นภาษาพูด ภาษาพูดนี้จะพูดให้ได้เท่ากับภาษาใจ ยอมทำไม่ได้ มันถูกย่อส่วนลง ใครเป็นคนสะอาดมาก ภาษาจะได้ว่างขึ้น ใครเป็นคนสกปรกมาก ภาษาจะถูกย่อส่วนลงมา คนโบราณท่านยังให้ความสำคัญกับคำพูด ดังท่พระสุทรโธรทา (คู่) กวีเอกของโลก แตกลอนเป็นสุภาษิตสอนหญิงไว้ว่า “จะพูดจาปราศรัยกับใครนั้น” อย่าตะคันตะคอให้ค่องคู ไม่ควรพูดอ้อมอึ่งมิ้งูคนจะหลู่ล่วงลามไม่ชมใจ” “เป็นมนุษย์สุดนิยมที่ลมปาก จะได้กิโยทิวเพราะชีวิตา แม้นพูดดีมีคนเขามตอบา จะพูดจางพิจาระให้เหมาะสม” สุขาปิตสอนหญิง