ข้อความต้นฉบับในหน้า
การพูดเป็นการจัดระเบียบความคิดของตนเอง ให้เป็นคำพูดส่งต่อ
ไปยังคนอื่น เพื่อให้เข้าใจตรงตามความคิดของเรา จัดเป็นความอยาก
อีกขึ้นหนึ่ง ถ้าเราจัดระเบียบท่าทางตัวเองไม่ได้ ย่อมไม่สามารถ
จัดระเบียบการพูด การเขียนที่เหมาะกับผู้อื่นได้ ความสุขในการพูด
จึงเริ่มจากการจัดระเบียบการใช้คำพูดที่เหมาะสมควร
● คำพูดแบบนี้ควรพูดกับลูก ไม่ใช่ไปพูดกับพ่อ
● คำพูดแบบนี้ควรพูดกับเพื่อน ไม่ใช่ไปพูดกับเจ้านาย
● คำพูดแบบนี้ควรพูดกับเพื่อน ย่อมไม่ไปพูดกับพระภิกษุ
● น้ำเสียงอย่างนี้ควรพูดกับสามีภรรยา ยอมนไม่ไปพูดกับคนอื่น
ถ้าจะจะได้รับฉลาด ต้องเริ่มต้นให้ทำความสะอาดตั้งแต่
หัวถึงเท้าให้เป็น ข้าวของเครื่องใช้ต้องสะอาดจะเริ่มคิดเป็น ก็จ๊ะเชิดพื้น
ให้สะอาดยังต้องใช้ความคิด จะล้างมือให้ดีคียังต้องคิด ยิ่งคงครรด
ในเรื่องความสะอาดมากเท่าไหร่ คือการฝึกให้ลูกคิดเป็น ต้องคิดแยกแยะ
ว่าสิ่งของประเภทควรจะเช็ดห่อหรือเช็ดเปียก พื้นตรงไหนควรจะถาด
พื้นตรงไหนควรจะใช้เครื่องดัดฝุ่น พอลงมือทำความสะอาด สมองจะถูก
บังคับให้เริ่มคิด แต่ถ้าปล่อยให้สบาย คิดไม่ต้องคิดอะไร นานเข้าๆ
จึง “คิดไม่เป็น จัดระเบียบความคิดเห็นไม่ได้” ทั้ง ๆ ที่ความจริงแล้วความคิดเห็น
ของมนุษย์นั้นเป็นสิ่งสำคัญที่สุด
"อันความคิดวิทยาเหมือนอาวุธ
ประเสริฐสุดซ่อนใส่เสื้อในผกา
สงวนสมมิติโรคอีกซ้ำ
จึงค่อยข้าครือดฟันให้บรรลัย"
พระสนทรโวหาร (คู่) "เพลงยาวถาวิโอวาท"