DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 248 / 274

…จ : เป็นกิจ 3. อาการปรากฏ : มีการสงบจากความเกลียด และไม่มีความรักในสัตว์ ทั้งหลาย เป็นอาการปรากฏ 80 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

เนื้อหานี้นำเสนอเรื่องกรรมซึ่งเป็นของแต่ละสัตว์ในทิศทางต่างๆ รวมถึงวิธีการที่ผู้ปฏิบัติควรพิจารณาอุเบกขา เพื่อให้มีใจเป็นกลางต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอธิบายลักษณะและกิจของการวิปัสสนาในการมองดูสัตว์อย่างเท่

…อน ตะแคงข้างขวาแต่เพียงทางเดียว นอนกลิ้งไปกลิ้งมารอบตัว และนอนกรน การนอนอย่างนี้ พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 81

บทความนี้กล่าวถึงพัฒนาอุเบกขาเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย การพิจารณากรรม การสงบจากความเกลียด และการเข้าถึงกายรูปพรหม ซึ่งทำให้เกิดอานิสงส์มากมาย เช่น การนอนที่มีความสุข ปัญญาที่จะถือกรรมเป็นของตน ซึ่งช่วยให

…่งพันกหาปนะภายในเวลาหนึ่งเดือน ต่อมาเขาได้ไปถึงวัดมหาวิหารใน ลังกาทวีปแล้วได้ขอบวชที่วัดแห่งนั้น 82 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

การเจริญพรหมวิหารทำให้การนอนเป็นสุข และตื่นอย่างสบาย มีความเบิกบานสดชื่น แตกต่างจากการนอนทุกข์ที่ทำให้เกิดความเคร่งเครียด การไม่ฝันร้าย เคยช่วยให้มีชีวิตที่มีคุณค่าและเป็นที่รักของทั้งมนุษย์และอมนุษย์

…อนก็คิดที่จะไปเหมือนอย่างเดิมอีก เทวดาก็ได้มานั่งร้องให้อย่างนั้นอีก ด้วยเหตุนี้ พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 83

พระวิสาขอุบาสกได้บวชและใช้จ่ายทรัพย์ที่มีเพื่อไม่ให้คนอื่นมีมือเปล่ากลับไป ในระหว่างการบรรพชาและอุปสมบท ท่านได้เรียนรู้และฝึกฝนจนสามารถท่องจำมาติกาได้อย่างคล่องแคล่วและมีการพิจารณาคุณธรรมของตน เมื่อเด

…ถที่จะบรรลุถึงซึ่งพระอรหันต์ เมื่อตายจากมนุษย์ก็จะไปบังเกิดใน พรหมโลกทันทีเหมือนหลับแล้วตื่นขึ้น 84 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

การเจริญเมตตาทำให้ชีวิตมีความสุขและปลอดภัย โดยที่เทวดาย่อมคุ้มครอง ผู้ที่มีเมตตาชัดเจนจะไม่ต้องรับอันตรายจากไฟ ยาพิษ หรืออาวุธ เช่น เหตุการณ์ของแม่โคนมที่มีแม่ลูกทำให้หอกไม่สามารถทำร้ายได้และคนที่มีเม

…้ว โปรดทำแบบประเมินตนเองและกิจกรรมประกอบบทเรียนบทที่ 1 แล้วจึงศึกษาบทที่ 2 ต่อไป พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 85

บทความนี้อภิปรายเกี่ยวกับอานิสงส์หลากหลายที่เกิดจากการเจริญพรหมวิหาร โดยเฉพาะอานิสงส์ทั้ง 11 ประการซึ่งส่งผลให้ผู้ปฏิบัติรู้สึกสงบสุขและมีความรักต่อผู้อื่น การเจริญพรหมวิหารมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตป

86 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทที่ 3 อรูปกัมมัฏฐาน อ รู ป กั ม มั ฏ ฐ า น DOU 87

…าน 3.3.4 เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน 3.4 ความประณีตแห่งอรูปฌาน 3.5 การเจริญอรูปกัมมัฏฐานในวิชชาธรรมกาย 88 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทที่ 3 เนื้อหาเกี่ยวกับอรูปกัมมัฏฐาน ประกอบด้วยความเป็นมาและความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน รวมถึงวิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐานที่มีทั้งหมด 4 ประเภท ได้แก่ อากาสานัญจายตนฌาน, วิญญาณัญจายตนฌาน, อกิญจัญญายตนฌาน,

…. เพื่อให้นักศึกษาสามารถบอกวิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐานเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย อ รู ป กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 89

บทนี้นำเสนอแนวคิดและวัตถุประสงค์ของอรูปกัมมัฏฐาน เป็นการเจริญสมาธิในการฝึกฝนที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยมุ่งหวังให้ผู้ฝึกสามารถบรรลุถึงอรูปฌาน 4 และวิญญานัญจายตนฌาน โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับวัตถุปร

…่มที่ 18 ข้อ 317 -318 หน้า 415-417. มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ มก, เล่มที่ 18 ข้อ 328 หน้า 427-429. 90 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทนี้กล่าวถึงอรูปกัมมัฏฐานซึ่งเป็นการเจริญสมาธิขั้นสูงหลังจากบรรลุฌาน 4 โดยอ้างอิงจากคัมภีร์วิสุทธิมรรคที่มีรายละเอียดเกี่ยวกับการเข้าถึงอรูปฌาน และการปฏิบัติที่เกิดขึ้นในทางพระพุทธศาสนา การฝึกสมาธิใน

… (บุญทรง) วัติรางกูล, เราคือใคร (กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรุงเทพฯ, 2530), หน้า 444. อ รู ป กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 91

การเจริญอรูปฌานในพระพุทธศาสนาเป็นฐานะสำคัญในวิปัสสนา หรือการเห็นที่ถูกต้อง โดยที่ผู้ปฏิบัติสามารถหลุดพ้นจากมิจฉาทิฏฐิได้ แม้ว่าจะมีบุคคลบางกลุ่มที่แม้จะบรรลุฌานก็ยังยึดติดในทิฏฐิที่ไม่ถูกต้อง การปฏิบั

…ุติยฌาน ที่มีองค์ฌาน คือ วิจาร, ปีติ, สุข, เอกัคคตา และตติยฌาน มีองค์ฌาน คือ ปีติ, สุข, เอกัคคตา 92 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

อรูปกัมมัฏฐานหมายถึงการเจริญอย่างลึกซึ้งที่ไม่เกี่ยวข้องกับรูป โดยผู้ที่สามารถเจริญได้จะต้องมีความชำนาญในฌานทั้ง 5 ในบทนี้ได้กล่าวถึงความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน ความสำคัญของฌานที่ไม่เกี่ยวกับรูป และประเภ

…รานุวัตร มิลินทปัญหา ฉบับพร้อมอรรถกถา ฎีกา (กรุงเทพฯ:ลูก ส. ธรรมภักดี, 2528), อ รู ป กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 93

ผู้ปฏิบัติต้องมีความเข้าใจในโทษของรูปและออกจากกสิณเพื่อเข้าถึงอากาสานัญจายตนฌาน โดยทำการเพิกกสิณทั้ง 9 เพื่อเข้าใจในอากาศที่ไม่สิ้นสุด ซึ่งไม่มีจุดเริ่มต้นหรือจุดสิ้นสุด มิลินทปัญหาได้อธิบายถึงคุณของอ

…้แล้ว และมาถึง ฌานที่มีอารมณ์อันไม่ใช่รูปเป็นอันดับแรก เป็นอันดับที่ 1 จึงได้ชื่อว่า ปฐมารุปปฌาน 94 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

เนื้อหาว่าด้วยอากาสานัญจายตนฌานซึ่งมีความสำคัญในแนวทางการทำสมาธิ โดยสอนให้มีสติและมุ่งหน้าไปยังความว่างเปล่าของอากาศบัญญัติ ผู้ที่สามารถเพิกปฏิภาคนิมิตของกัมมัฏฐานได้สำเร็จจะถึงฌานที่ไม่มีรูปเป็นอารมณ

…่าวคือ การเจริญให้ถึงอากิญจัญญายตนฌานก็มีนัยเป็นทำนองเดียวกับวิญญาณัญจายตนฌาน อ รู ป กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 95

วิญญาณัญจายตนฌานเป็นขั้นสูงในการเจริญสมถภาวนา โดยบุคคลที่มีวสีภาวะทั้ง 5 จะสามารถพัฒนาไปสู่สถานะนี้ได้ หลังจากนั้น การเจริญอากิญจัญญายตนฌานจะต้องอาศัยวิญญาณัญจายตนฌานเพื่อนำไปสู่ความชำนาญในอารมณ์ที่ไม

…นแทบจะไม่รู้สึกว่ามี เมื่อบริกรรมดังกล่าวด้วยความพยายามเรื่อยไปไม่ทอดทิ้งจนจิตใจปราศจากความยินดี 96 DOU สมาธิ 7 : ส ม ก กั ม มัฏฐาน 4 0 วิธี

ในการฝึกจิตให้อยู่ในอรูปฌาน จะต้องพยายามเลิกพะวงกับอากาสานัญจายตนฌาน โดยใช้การบริกรรม понятие นัตถิคิญจิ เพื่อช่วยให้จิตปราศจากความยินดีในอารมณ์นั้น เมื่ออากาสานัญจายตนฌานหมดไป อารมณ์ใหม่ของอากิญจัญญา

…ใช่ เพราะเป็นสภาพมีอยู่เพียงเศษสังขาร (การปรุงแต่งความคิด) ที่ละเอียดเท่านั้น อ รู ป กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 97

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจภาวะจิตของเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ซึ่งเกิดจากการเจริญภาวนาและการลดความผูกพันกับนัตถิภาวบัญญัติ โดยอธิบายความหมายและตัวอย่างการใช้งานว่าเป็นอย่างไร น้ำมันในบาตร และน้ำในทาง รวมถ

…่ก็มีความแปลกจากกันโดย พื้นปราสาทชั้นบนจะประณีตกว่าชั้นล่าง เพราะความสมบูรณ์แห่งกามคุณ 5 ต่างกัน 98 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทความนี้กล่าวถึงอรูปฌานและความประณีตในระดับต่างๆ โดยเน้นไปที่อันดับที่ 4 ของอรูปฌานซึ่งเป็นขั้นสูงสุด และการแบ่งระดับของอรูปฌานทั้ง 4 ซึ่งล้วนมีความประณีตที่แตกต่างกัน พร้อมยกอุปมาในการเปรียบเทียบควา

…อนคนขึ้นเขาโขดหินถึงที่สุดแล้ว ก็ยันเข่าของตนไว้เพราะไม่มีอะไรจะยึดยันเช่นกัน อ รู ป กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 99

ในอุปมานี้ นิทานเกี่ยวกับชาย 4 คนที่มีปฏิสัมพันธ์กับมณฑปแสดงถึงแนวคิดเกี่ยวกับอรูปฌานทั้ง 4 คือ อาการทางจิตใจที่เกิดขึ้นเมื่อมีอารมณ์ต่างๆ แตกต่างกัน ชายคนที่หนึ่งสื่อถึงอากาสานัญจายตนฌาน ชายคนที่สองเ