กระ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 100 / 276

…ด้ 1 2 3 ลักษณะ คือ สภาพที่มีอยู่โดยเฉพาะประจำตัวของธรรมนั้นๆ รส คือ หน้าที่การงานของธรรมนั้น ๆ ฟัง กระทำตามลักษณะของตน หรือเรียกว่า กิจ ปัจจุปัฏฐาน คือ อาการที่ปรากฏจากรสนั้น 136 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ …

เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะและการระบุธาตุในธรรมชาติ ตามปัจจุบัน อธิบายถึงธาตุต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุที่มีความแข็ง, อาโปธาตุที่มีการไหล, เตโชธาตุที่อบอุ่น, และวาโยธาตุที่มีความเคร่งตึง รวมถึงการกำเนิดและความแตก

…จสมุปบาท 198 200 202 10.4 ความสัมพันธ์ของปฏิจจสมุปบาท 207 10.5 ปฏิจจสมุปบาทในฐานะเป็นวัฏฏะ 217 10.6 กระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท 218 บทที่ 11 วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ 223 11.1 ขันธ์ 5 227 11.2 อายตนะ 12 …

…มสำคัญและกิจในอริยสัจสี่บท มาสู่บทที่ 10 อธิบายปฏิจจสมุปบาท การแปลและความสัมพันธ์ รวมถึงความสำคัญและกระบวนการดับวงจรนี้ สุดท้ายบทที่ 11 เน้นวิปัสสนาภูมิและองค์ประกอบต่างๆ เช่น ขันธ์ 5 อายตนะ 12 และธาตุ 1…

…นา 1.1 หลักการปฏิบัติสมถะ 1.1.1 ลักษณะของใจ 1.1.2 ความสำคัญของฐานทั้ง 7 1.1.3 หลักการทำใจหยุด 1.1.4 กระบวนการเข้าถึงธรรม 1.2 หลักการเจริญวิปัสสนา 1.2.1 ความหมายของวิปัสสนา 1.2.2 ความหมายวิปัสสนาของพระมงค…

…า โดยมีการกล่าวถึงหลักการปฏิบัติสมถะ ซึ่งรวมถึงลักษณะของใจ ความสำคัญของฐานทั้ง 7 หลักการทำใจหยุด และกระบวนการเข้าถึงธรรม นอกจากนี้ยังมีการเสนอหลักการเจริญวิปัสสนาที่ชัดเจน และให้ความหมายของวิปัสสนาโดยพระ…

…น จำ คิด รู้ รวมเป็นหนึ่งเดียวกัน ท่านใช้คำว่า บังคับให้นิ่ง บังคับให้ใจหยุด ด้วยบริกรรมภาวนา ทำไปจนกระทั่งถูกส่วน จึงถูกตัวสมถะ คือ ใจหยุดได้ หรืออาจใช้บริกรรม นิมิตเป็นดวงแก้วใส ควบคู่กับบริกรรมภาวนาก็…

การทำให้ใจหยุดของพระมงคลเทพมุนี คือ การรวมเห็น จำ คิด รู้ ให้อยู่ที่กลางกายมนุษย์ วิธีการคือการนำใจไปหยุดและใช้บริกรรมภาวนา เพื่อให้หยุดนิ่งซึ่งนำไปสู่การเข้าถึงธรรมและทำลายนิวรณ์ทั้ง 5 ที่กีดขวางทางเ

…ิดแล้วตาย ตายแล้วเกิด โดยไม่มีที่สิ้นสุด ส่วนที่จะต้องเกิดเป็นอะไรบ้าง ขึ้นอยู่กับผลของกรรมที่สั่งสมกระทำไว้ ขณะเมื่อได้เกิดในแต่ละครั้ง ๆ ภพ (ที่อยู่) ภูมิ (ที่เกิด) ที่จะต้องเวียนตายเวียนเกิด สำหรับผู้…

บทความนี้สำรวจความหมายของตัวตนในระดับปรมัตถสัจจะ ที่แสดงถึงการตอบสนองในสองระดับ คือตัวตนที่มีซึ่งหมายถึงการเกิดและตายที่ไม่มีที่สิ้นสุด โดยขึ้นอยู่กับกรรมที่สะสม และระดับที่ไม่มีตัวตนที่ชี้ให้เห็นว่าต

…จำนวนกิเลสที่มีมากมายไว้ว่า “อนึ่ง เพราะพระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ได้ทรงหักกิเลสเครื่องเร่าร้อน กระวนกระวายทุกอย่าง ตั้งแสนอย่าง มีประเภท คือ โลภะ โทสะ โมหะ วิปริตมนสิการ อหิริกะ อโนตตัปปะ โกธะ อุปนา…

บทความนี้นำเสนอการอธิบายกิเลสที่มีอยู่ในพระพุทธศาสนา โดยพระอรรถกถาจารย์ได้กล่าวถึงจำนวนและประเภทของกิเลสที่มีอยู่มากมาย เช่น โลภะ โทสะ โมหะ สาเหตุที่ทำให้กิเลสปรากฏแฝงในรูปแบบต่าง ๆ และการจัดแบ่งกิเลส

…็ไม่พอใจ และขัดใจแล้ว ก็จะสลัดอารมณ์เดิมออกไปรับอารมณ์ใหม่ คือ ที่เด็กส่งเสียงดังเข้ามาอย่างรวดเร็ว กระแสความคิดจึงสับสน กลับไปมาระหว่างการอ่านหนังสือค้าง กับการไปหาการกระทำของเด็ก การคิดเร็วเกินไป ทำให้…

ข้อความนี้สำรวจอาการและปฏิกิริยาของจิตเมื่อเกิดความโกรธหรือโทสะ รวมถึงวิเคราะห์กระบวนการคิดและผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่เพียงแค่ต่อคนอื่น แต่ยังส่งผลต่อคนที่มีอาการเหล่านี้เองอีกด้วย ความ…

…มากมาย กิเลส แต่ละสาย จะเริ่มฟักตัวขึ้นจากจุดละเอียด แล้วค่อย ๆ ทวีความรุนแรง คือ หยาบขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งออก มาทางการกระทำ การพูดและการคิด ซึ่งเรียกว่า กรรม 2.5 ระดับของกิเลส กิเลสทั้ง 3 ตระกูล ในแต่ละ…

…ของกิเลส มี 3 ระดับ ได้แก่ อนุสัยกิเลส ปริยุฏฐานกิเลส และวีติกามกิเลส โดยแต่ละระดับจะแสดงออกมาทางการกระทำและวาจา จิตยังคงอยู่ในความไม่รู้จักสัจธรรมและต้องพิจารณาเพื่อหลุดพ้นจากกิเลสเหล่านี้. เชิญติดตามศึ…

…ันธุ์ ยกให้แก่ผู้อื่นหรือปัดกวาดเช็ดถูชะล้างออกไปจากใจย่อมไม่ได้ และวิบากแห่งกรรมย่อม ติดตามบุคคลผู้กระทำไปได้ข้ามภพข้ามชาติ ตราบใดที่วิบากกรรมยังไม่ส่งผล กระทั่งหมดไปหรือ กลายเป็นอโหสิกรรมแล้ว วิบากแห่ง…

เนื้อหาพูดถึงการไม่ควรคิดเรื่องกรรมและวิบาก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตที่ติดตามผู้กระทำไปตลอด วิบากกรรมไม่สามารถแบ่งปันได้ รวมทั้งการหยุดการให้ผลของกรรม ซึ่งเกิดจาก 3 สาเหตุ หลายอย่างทำ…

…รเกิดขึ้นของกุศลจิต มี 8 อย่าง กรรมอันเป็นเหตุให้ไปสู่รูปพรหมภูมิ คือ รูปาวจรกุศลกรรม 5 อย่าง ไม่ใช่กระทำ ทางกาย วาจา แต่เป็นมโนกรรม การกระทำทางใจอย่างเดียว คือ สำเร็จได้ด้วยภาวนามัย และอัปปนาฌาน ว่าด้วย…

กรรมอันเป็นเหตุให้ไปสู่กามสุคติภูมิ อาจมาจากการประกอบกุศลกรรมทั้งทางกาย วาจา และใจ เช่น การทำทาน, การรักษาศีล, การปฏิบัติภาวนา ส่วนนิพพานนั้นต้องอาศัยปัญญาในการไถ่ถอนตัณหา การดำรงอยู่ในศีลและสมาธิและก

2. โสตปสาทรูป คือ ประสาทหู เป็นอวัยวะที่ฟังเสียง เสียงเมื่อกระทบอวัยวะนี้จะเกิด โสตวิญญาณขึ้นโสตประสาทตั้งอยู่ภายในช่องหูทั้งสอง ที่ปกคลุมด้วยขนสีน้ำตาล อาศัยเยื่…

บทความนี้สำรวจอวัยวะรับรู้ที่สำคัญในมนุษย์ซึ่งรวมถึงประสาทหู (โสตปสาท) ที่ฟังเสียง, ประสาทจมูก (ฆานปสาท) ที่รับรู้กลิ่น, ประสาทลิ้น (ชิวหาปสาท) ที่รู้รสชาติ, และประสาทกาย (กายปสาท) ที่สัมผัสด้วยความรู

…ยกาย ไม่สบายใจ 3. อทุกขมสุขเวทนา เป็นความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ เฉยๆ เวทนาเกิดจากการที่มีวัตถุภายนอกมากระทบประสาทสัมผัสทั้ง 5 แล้วส่งไปให้ใจ ใจรับเอาไว้แล้วจึงเกิดเป็นความรู้สึกขึ้นมา เช่น มีรูปมากระทบ ประ…

…มรู้สึกเฉยๆ) โดยเฉพาะการที่เวทนาเกิดขึ้นจากการที่มีวัตถุภายนอก เช่น รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เข้ามากระทบประสาทสัมผัส ซึ่งผลกระทบนี้ทำให้เกิดการรับรู้และความรู้สึกในใจ เช่น การเห็นรูปที่สวยและทำให้รู้สึก…

…อเอาของหนักอื่นอีกต่อไป สมูล ตณฺห์ อพฺพยุห ชื่อว่าเป็นผู้ถอนตัณหาทั้งรากได้ นิจฺฉาโต ปรินิพฺพุโต หมดกระหาย ไปนิพพานได้ หมดกระหาย หมดร้อน หมด กระวนกระวาย ไปนิพพานได้ ให้ทิ้งขันธ์ 5 เสีย ทิ้งขันธ์ 5 เสียได…

เนื้อหากล่าวถึงความหนักของขันธ์ 5 และความจำเป็นในการปล่อยขันธ์ 5 เพื่อไปสู่นิพพาน การจัดการกับขันธ์ 5 ที่เป็นทุกข์ และการหยุดยึดติดในโลกนี้ โดยมีการชี้ชัดว่าแม้จะมีการเกิดหรือเกิดใหม่ แต่เป็นสิ่งที่ผู

…ใจ เลยทีเดียว สำรวมระวังไว้ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ในเวลาที่รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์มา กระทบ คอยระวังไว้ สำรวมไว้ให้ดี เมื่อระวังให้ดีแล้ว สละความยินดียินร้ายไม่ให้มากระทบ ไม่ให้ความชอบความไ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปล่อยเบญจขันธ์ทั้ง 5 ซึ่งเป็นวิธีการเพื่อหลุดพ้นจากการยึดติดในสังขาร โดยเฉพาะการสำรวมระวังตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เพื่อให้สามารถสละความยินดีและความไม่ยินดีออกไป จากนั้นต้องมีความขยัน

…ามีความรู้เรื่องขันธ์ จะทำให้มีความระมัดระวังและเข้าใจว่า ขันธ์ 5 ก็จะสามารถประคับประคองตัวเองให้ไม่กระทำความชั่ว กระทำแต่ ของมนุษย์เป็นภาระหนัก ความดี ธาตุในตัวจะได้สะอาดขึ้นทุกๆ วัน หนทางบริสุทธิ์ 3 ขั…

…รค์ ในการเรียนรู้เรื่องขันธ์ ผู้ศึกษาได้เข้าใจความไม่เที่ยงของสังขารและสามารถประคับประคองตนเองไม่ให้กระทำความชั่ว การทำให้ธาตุบริสุทธิ์นั้นใช้หลักธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยมี 3 ขั้นตอน ในการพัฒนาจิตใ…

…ำให้มีความระมัดระวัง และเข้าใจว่าขันธ์ 5 ของมนุษย์เป็นภาระหนัก แล้วจะสามารถประคับประคองตัวเองได้ ไม่กระทำความชั่ว จึง กระทำแต่ความดี ธาตุในตัวจะสะอาดขึ้นทุกๆ วัน เทวดา พระอินทร์ พระพรหม สัตว์นรก ต่าง ก็ม…

การศึกษาความรู้เรื่องขันธ์ 5 เป็นการเข้าใจว่าขันธ์ 5 คือภาระหนักที่มนุษย์ต้องประคับประคองตนเองให้ห่างไกลจากความชั่ว หันมาทำแต่ความดี และทำให้ธาตุในตัวบริสุทธิ์ขึ้นทุกวัน การศึกษาในพระพุทธศาสนาเช่นนี้จ

…กิดขึ้น ธรรมนั้นชื่อว่า อายตนะ (อายตนะภายในมี 6 และอายตนะภายนอกมี 6) เช่น ตากับสีเป็นอายตนะคู่ที่ 1 กระทบกัน จักขุปสาทคือประสาทตากับรูปารมณ์ คือ สีต่าง ๆ กระทบกันแล้วก็ยังสภาพเห็นให้เกิดขึ้น สภาพเห็นนั้น…

…วางขึ้น อายตนะแบ่งออกเป็นอายตนะภายในและภายนอก โดยมีตัวอย่างจากประสาทตากับสีในการทำให้เกิดการเห็น การกระทำของอายตนะส่งผลต่อการรับรู้ของจิตและความเข้าใจในธรรมชาติของมันอันเกิดขึ้นตามธรรมชาติ ไม่ใช่ด้วยความ…

…้าง เกิดขึ้นหลายๆ ชนิด แล้ววิถีจิตนี้เกิดขึ้นวนเวียนหลายๆ รอบ ฉะนั้นจิตก็ เกิดขึ้นมากมาย เมื่ออายตนะกระทบกัน เรียกว่าอายตนะนั้นเป็นธรรมชาติที่ยังให้จิตเจตสิกนั้น กว้างขวางเจริญขึ้น พูดถึงจิตแล้วก็ต้องรวม…

บทความนี้พูดถึงอายตนะ 12 ซึ่งมีผลกระทบต่อการเกิดขึ้นของจิตและเจตสิกที่หลากหลาย ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่ออายตนะกระทบกัน ส่งผลให้เกิดจิตก…

…มหมายว่า ผันแปร แตกสลาย หมายถึง ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน เกิดแล้วก็ดับไปตามเหตุปัจจัย 1 บรรจบ บรรณรุจิ, กระบวนธรรมเพื่อความเข้าใจชีวิตในปฏิจจสมุปบาท, กรุงเทพฯ : ธรรมสภา, 2535 หน้า 31, 39. บ ท ที่ 6 อ า ย ต น…

เนื้อหาพูดถึงการรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั้งห้าคือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย ที่ได้รับการสนับสนุนจากธาตุทั้งสี่ ได้แก่ ปฐวี อาโป เตโช และวาโย ที่ช่วยให้ชีวิตดำเนินไปอย่างมีความหมาย โดยการสัมผัสกับสิ่งเร้าภา

…ญาณ รู้เรื่องในใจ การรับรู้จะเกิดขึ้นได้เมื่อวิญญาณเกิดขึ้น ซึ่งโดยปกติวิญญาณจะเกิดขึ้นเมื่อเกิดการ กระทบกันระหว่างอายตนะภายนอกกับอายตนะภายใน แต่ในบางกรณีก็ไม่เกิดการรับรู้ เช่น ถูกสัมผัสขณะหลับ หรือมองส…

…มรู้สึกต่ออารมณ์ที่รับรู้ ซึ่งสามารถแยกออกเป็นระดับต่างๆ ซึ่งรวมถึงสุข ทุกข์ และอุเบกขา การรับรู้และกระบวนการต่างๆ โดยเฉพาะผัสสะมีความสำคัญในการประสบการณ์ของชีวิต ทั้งนี้ยังสำรวจถึงความไม่เกิดขึ้นของการร…