ขณะ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 85 / 199

…อื่นๆ ทั้งปวง ถ้าเลิกเกิดได้เมื่อไรก็เลิกทุกข์เมื่อนั้น เช่นเดียวกับความแก่ที่กำลังค่อยเกิดขึ้นไปทุกขณะ แต่หลายท่านมักจะเข้าใจผิดว่า ทุกข์จะเกิดขึ้น ก็ต่อเมื่ออายุ 60-70 ปี แต่จริงๆ แล้วทันทีที่เราเริ่มเ…

…คือการขยายความเข้าใจเกี่ยวกับการเกิดที่นำไปสู่ทุกข์อื่นๆ รวมถึงความแก่และความตายที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ขณะที่ทุกข์จรคือความทุกข์ที่เกิดจากสภาพจิตใจที่ไม่สามารถทนต่อแรงกดดันจากภายนอกได้ เช่น ความเศร้าโศกและค…

ของบุคคลนั้นเป็นปัจจัย จึงมีภพ เพราะภพเป็นปัจจัย จึงมีชาติ เพราะชาติเป็น ปัจจัย จึงมีชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาส ความเกิดขึ้น แห่งกองทุกข์ทั้งมวลนั้น ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ บุคคลย่อ

…ะกิเลสจึงเป็นสิ่งจำเป็นในการเข้าถึงพระนิพพาน ว่าด้วยปัจจัยที่นำไปสู่ทุกข์ เช่น ชีวิตและการเวียนว่าย ขณะที่การทำกุศลขั้นพิเศษในพระพุทธศาสนาสามารถช่วยขจัดกิเลสได้ เมื่อมีความเข้าใจในธรรมชาติแห่งทุกข์ ผู้นั…

…้ดังนี้ (1) การเห็นในกายมนุษย์ การเห็นรูปด้วยตามนุษย์ อย่างเช่น พระยสะกับพวกไปพบซากศพ และช่วยกันเผา ขณะเผาได้ เห็นศพนั้นมีการแปรผันไปต่างๆ เดิมเป็นตัวคนอยู่เต็มทั้งตัว รูปร่างสี สัณฐานก็เป็นรูปคน ครั้นถู…

บทความนี้อธิบายความแตกต่างของการเห็นในกายต่างๆ โดยเน้นไปที่การเห็นในระดับภูมิสมถะและวิปัสสนา ซึ่งการเห็นในระดับวิปัสสนานั้นจะมีความแจ่มแจ้งมากกว่า และสามารถกำจัดกิเลสได้ การเห็นในระดับมนุษย์ไม่ได้ทำให

สิงค จาปลุย เป็นคนมีแง่งอน เป็นคนโลเล ชอบประดิษฐ์ประดอยเครื่องนุ่งห่มและเครื่องประดับ กับ ทั้งมีความพิถีพิถันเป็นพิเศษในเรื่องความสวยความงาม โทสจริต บุคคลผู้มีโทสจริตตามธรรมดาย่อมเป็นผู้มีจิตใจต่ำ ประ

…สำรวจลักษณะของคนที่มีโทสจริตและโมหจริต โดยโทสจริตคือผู้มีจิตใจต่ำ โกรธง่าย และไม่มีความเคารพผู้อื่น ขณะที่โมหจริตหมายถึงคนง่วงเหงาหาวนอน ตื่นตระหนก และขาดความมั่นใจในตนเอง พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลต่อการตัดส…

…้ว แล้ว นั่งเพ่งดูเปลวไฟ อย่าพิจารณาสีของเปลวไฟหรือเถ้าถ่านหรือควันไฟ แต่ให้กำหนดถึงความ เป็นธาตุไฟ ขณะเพ่งเปลวไฟให้บริกรรมภาวนาว่า เตโชๆ ๆ หรือ ไฟ ๆ ๆ จนอุคคหนิมิต ปรากฏขึ้นและได้ปฏิภาคนิมิต ตามลำดับ อุ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติกสิณในประเภทต่างๆ เช่น เตโชกสิณ วาโยกสิณ และ นีลกสิณ โดยการเพ่งพินิจในเปลวไฟ ลม และสีเขียว ตามลำดับ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงดวงปฐมมรรคได้ในที่สุด ผ่านการส

…ให้นายจ้างนั้น ย่อมได้รางวัลฉันใด แม้พระโยคีนี้ก็ฉันนั้นจับอาการทั้งหลาย มีการบริโภคโภชนะ เป็นต้น ในขณะที่ได้บรรลุฌานแล้วทำอาการเหล่านั้นให้ถึงพร้อมก็ย่อมเป็นผู้ได้อัปปนาบ่อยๆ เพราะเหตุนั้น อาการทั้งหลาย…

…นทรายและการทำอาหารของพ่อครัวซึ่งชาญฉลาด เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการสังเกตและควบคุมอาการต่างๆ ขณะที่ทำสมาธิและการบริโภค เพื่อให้บรรลุถึงอัปปนาและความสำเร็จของการปฏิบัติ จัดทำในลักษณะที่เข้าใจง่ายแล…

…์ไม่สุขหรือ อัพยากฤต ก็คือสภาพเป็นกลาง ๆ ไม่เป็นทั้งกุศลหรืออกุศล เป็นกิริยา ประเภทสักแต่ว่าทำ เช่น ขณะกำหนดลมหายใจเข้า-ออก, การอ่านหนังสือออก, การกินข้าวอิ่ม จึงไม่เป็นเหตุแห่งสุขหรือทุกข์ สิ่งที่ลึกซึ้…

เนื้อหานี้อธิบายถึงเหตุแห่งทุกข์ซึ่งคือกุศลมูล ได้แก่ อโลภะ อโทสะ อโมหะ และการเข้าใจทุกข์ตามหลักพุทธศาสนา โดยเฉพาะคำสอนต่างๆ เกี่ยวกับ 'สมุทัย','อวิชชา', และ 'นิโรธ' นอกจากนี้ยังระบุวิธีดับทุกข์ผ่านมร

…ามดี 3 ประการ คือ 1. วัตถุที่บริจาคทานเป็นสิ่งที่ได้มาโดยชอบ ตที่ตั้งไว้ดีเป็นกุศลตั้งแต่ก่อนบริจาค ขณะบริจาคและ 2. บริบูรณ์ด้วยเจตนา 3 คือมีจิตที่ตั้งไ เมื่อบริจาคแล้ว 3. เป็นการบริจาคให้พ้นจากความตระหน…

ในเนื้อหาได้กล่าวถึงความสำคัญของการเจริญจาคานุสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงการบริจาคอย่างมีจิตใจบริสุทธิ์ โดยเฉพาะการใช้ทรัพย์สินเงินทองในการทำบุญโดยไม่หวังผลตอบแทน นอกจากนี้ยังเน้นวิธีการบริจาคที่มีคุณภาพ

…้ ผู้เจริญจะต้องอยู่ในสถานที่ที่เงียบสงัดจากฝูงชน แล้วรำลึกถึง ความเป็นไปของเทวดาและพรหมทั้งหลายว่า ขณะที่ท่านเหล่านั้นยังเป็นมนุษย์อยู่นั้น ท่านเหล่านั้นล้วนแต่เป็นผู้ที่บริบูรณ์ด้วยธรรมอันดีงาม มีสัปปุ…

เนื้อหานี้พูดถึงอานิสงส์ของจาคานุสติซึ่งรวมถึงความสุขจากการสละและไม่ละโมบ ตลอดจนความรู้สึกเป็นที่รักและไม่ทุกข์ใจเกี่ยวกับผู้อื่น นอกจากนี้ยังนำเสนอการเจริญเทวตานุสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงความดีของตนเอง

…ีได้น้อย มีแต่เฉพาะพระอรหันต์เท่านั้น เราจึงไม่สามารถเห็นได้ทั่วไป ส่วนขณิกมรณะ (การเกิดดับเป็นไปทุกขณะ) เราไม่สามารถเห็นความจริงของการเกิดดับนั้น ส่วนสมมติมรณะนั้น ก็ไม่ทำให้เราเกิดความสังเวชใจ การพิจาร…

…ลมรณะ กาลมรณะเกี่ยวข้องกับการตายที่เกิดขึ้นตามอายุ ตามสิ่งที่เป็นไปตามเวลาซึ่งจะสิ้นบุญหรือสิ้นอายุ ขณะที่อกาลมรณะกล่าวถึงความตายที่เกิดจากเหตุการณ์หรืออุบัติเหตุ ซึ่งไม่มีการกำหนดเวลาก่อนล่วงหน้า นอกจาก…

…ที่เขานำไปสู่ที่ฆ่าย่อมก้าวเท้าเดินไปใกล้ที่ฆ่าใกล้ความตายแม้ฉันใด 3.4.8. ขณปริตฺตโต ระลึกโดยชีวิตมีขณะเล็กน้อย จริงอยู่เมื่อว่าโดยปรมัตถ์ ขณะแห่งชีวิตของสัตว์ทั้งหลายน้อยนัก ชั่วความเป็นไปแห่งจิต ขณะเดี…

บทความนี้พิจารณาชีวิตของมนุษย์ว่าเปรียบเสมือนแม่โคที่จะถูกฆ่า สอนให้เห็นถึงความไม่แน่นอนของชีวิตและให้ระลึกถึงความตายโดยการปรับจิตใจเป็นอารมณ์ที่หลุดพ้นจากทุกข์ เพื่อให้เกิดความเคยชินในการมีสติ โดยธรร

…้อีก ชั่วระยะเวลาหายใจเข้าออกเท่านั้น ผู้ที่เจริญมรณานุสติเห็นว่า ชีวิตสิ้นสุดที่ความตาย ก็จะคิดว่า ขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ควรจะ ดำเนินชีวิตอย่างไรจึงจะไม่ประมาท พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญผู้ที่เจริญมรณานุสติ ห…

การระลึกถึงความตายช่วยให้เกิดการพัฒนาในระดับอุปจารฌาน โดยมี 8 ขั้นของความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตาย เช่น ชีวิตจะอยู่ต่อไปได้อีก 24 ชั่วโมง หรือ เพียงเวลาหายใจเข้าออก การเจริญมรณานุสติช่วยให้ปฏิบัติตนได

…้น ทั้งนี้ก็เพื่อป้องกันมิให้มีความเข้าใจผิดเกิดขึ้น หมายความว่า ถ้าสอนให้ ท่องบ่นโดยความเป็นสีแล้ว ขณะที่ทำการท่องบ่นพิจารณาโดยความเป็นสีอยู่นั้น หากวัณณนิมิต คือ สีของอวัยวะนั้นปรากฏขึ้น ผู้เจริญก็ไม่ม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเจริญกัมมัฏฐานแบ่งเป็น 2 หมวด รวมเป็น 15 วัน ซึ่งประกอบด้วยติกขบุคคล มัชฌิมบุคคล และมันทบุคคล โดยมีการปฏิบัติที่แตกต่างกันตามบารมี แนะนำนำให้ท่องบ่นโดยเฉพาะที่กล่าวถึงขน ผม เล็บ ฟัน

6. เนื้อ (บ๋ส์) เนื้อ คือเนื้อ 900 ชิ้น โดยสี : มีสีแดงเหมือนดอกทองกวาว โดยสัณฐาน : เนื้อปลีแข้งมีสัณฐานดังข้าวสุกในห่อใบตาล เนื้อขา มีสัณฐานดังลูกหินบดเนื้อสะโพก มีสัณฐานดังก้อนเส้า เนื้อหลัง มีสัณฐา

…ประกอบไปด้วยชิ้นส่วนที่มีสีและรูปแบบที่แตกต่างกัน เช่น เนื้อขา เนื้อสะโพก และบริเวณต่างๆ ของร่างกาย ขณะที่เอ็นมีจำนวนมากถึง 900 เส้น และมีรูปแบบที่หลากหลาย เช่น เส้นเอ็นที่ดึงรัดร่างกาย ตามข้างหน้า ข้างห…

26. มันข้น (เมโท) โดยสี : มีสีดังขมิ้นที่ถูกผ่า โดยสัณฐาน : สำหรับคนอ้วน มีสัณฐานเหมือนผ้าเก่าเนื้อหยาบมีสีดังขมิ้นที่วางไว้ ในระหว่างหนังกับเนื้อสำหรับคนผอมมีสัณฐานดังผ้าเก่าเนื้อหยาบมีสีดังขมิ้นที่ว

…กิด และการเกิดขึ้นในสถานการณ์ต่างๆ โดยมีรายละเอียดว่า มันข้นมีสีและสัณฐานตามลักษณะของคนอ้วนและคนผอม ขณะที่น้ำตาเกิดจากอาโปธาตุที่หลั่งออกจากดวงตาในช่วงเวลาอารมณ์แตกต่างกัน เช่น ดีใจหรือเสียใจ น้ำตาไหลออก…

28. มันเหลว (วสา) โดยสี : มีสีดังน้ำมันมะพร้าว หรือมีสีดังน้ำมันที่ราดลงไปในน้ำข้าว โดยสัณฐาน : มีสัณฐานดังหยาดน้ำมันที่ลอยคว้างอยู่เหนือน้ำอันใส่ในเวลาอาบ โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่

…งมีลักษณะคล้ายน้ำมันมะพร้าวและน้ำลายซึ่งผสมฟองในปาก การเกิดน้ำเหลวขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและสภาพแวดล้อม ขณะที่น้ำลายเกิดจากการเห็นหรือคิดถึงอาหาร มีลักษณะและการขังอยู่ในปาก รวมถึงการไหลออกมาขณะที่มีการรับประ…

30. น้ำมูก (สิงฆาณิกา) น้ำมูกได้แก่น้ำอันไม่สะอาดที่ไหลออกจากมันสมอง โดยสี : มีสีดังเยื่อในเม็ดตาลอ่อน โดยสัณฐาน : มีสัณฐานตามที่อยู่ของตน โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส : ตั้งอยู่เต็มช่องจมูก แต

…ื่นข้อต่อกระดูก โดยมีจำนวนข้อต่อ 180 แห่ง นักปฏิบัติสามารถกำหนดน้ำมูกตามที่ซึ่งมันขังอยู่ในช่องจมูก ขณะที่ไขข้อถูกกำหนดโดยส่วนเฉพาะที่มีอยู่ในร่างกายเท่านั้น

…ร้อยด้วยดอกไม้ 32 ชนิด ฉะนั้น เมื่อจะมองดูตนก็ดี หรือเห็นคนใดคนหนึ่งสัตว์ตัวใดตัวหนึ่งผ่านไปก็ดี ใน ขณะนั้น ย่อมมีความรู้สึกว่า เป็นเพียงโกฏฐาสะที่ต่างรวม ๆ กันอยู่ ไม่รู้สึกนึกคิดว่าเป็นคนนั้น คนนี้ สัต…

การพิจารณาโกฏฐาสะตามความเป็นสีและสัณฐานช่วยลดความทุกข์ของจิตใจโดยการทำให้เห็นความจริงแท้ของร่างกาย ทำให้ผู้ปฏิบัติหลุดพ้นจากการยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้งหลาย และสามารถเข้าถึงอรหัตมรรค อรหัตผลได้ นอกจาก

…นับไปเร็วๆ ดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ข. อนุพันธนานัย คือ การติดตาม การกำหนดรู้ตามลมเข้าและลมออกทุก ๆ ขณะ โดย ไม่พลั้งเผลอ ทุกระยะที่หายใจเข้าออก ก็รู้ว่าลมหายใจเข้าหรือออกนั้น สั้นหรือยาว การเลิกนับ แล้วส…

การนับหายใจเป็นเทคนิคหนึ่งในการปฏิบัติอานาปานสติ โดยมีการนับเร็วเพื่อเสริมสร้างความแน่วแน่ของจิต โดยนับจาก 1 ถึง 10 และย้อนกลับ โดยไม่ต้องคำนึงถึงลมที่เข้าออกเมื่อมีการนับอย่างรวดเร็วนี้ช่วยทำให้มีควา

10 แรงบันดาลใจ ยังจำได้ดี ถึงครั้งแรกที่พบคุณยาย ขณะ นั้นกำลังเรียนอยู่ในชั้นปีที่ ๒ ของมหาวิทยาลัย วันนั้นได้ไปที่บ้านธรรมประสิทธิ์ เพราะอยากพบ อยากกรา…

…แรงบันดาลใจในการพบคุณยายที่มีคุณธรรมสูง ณ บ้านธรรมประสิทธิ์ ผู้ที่สามารถระลึกชาติและรู้วาระจิตคนได้ ขณะที่ผู้เขียนเรียนอยู่ในมหาวิทยาลัยปีที่ ๒ การได้กราบคุณยายทำให้ผู้เขียนรู้สึกซาบซึ้งและมีความปรารถนาท…