คาถา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 28 / 81

…โร” ฯ จตุ...สงขาตาน ปัจจยาติ วิเสสน์ ฯ ปจฺจยา นามาติ สัญญา ฯ อิติ สรุป์ ฯ โยชนาติ ลิงฺคตฺโถ ๆ [๒๓๖] คาถาติ ฐปน ฯ เตสุ ปญ...เปสูติ นิทธารณ์ ฯ ปญฺญาปิยตฺตาตุยาทิวจนสฺส วจเน เหตุ ญาเป็นโต อาห วจนียตยาทิ ฯ ๑.…

เนื้อหาของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นำเสนอแง่มุมต่าง ๆ ของธรรมนิยมในรูปแบบการวิเคราะห์เชิงลึก ตลอดถึงความสัมพันธ์ของแนวคิดทางศาสนากับชีวิตจริง โดยเฉพาะการปลดปล่อยจากทุกข์ มีการอธิบายลักษณะเฉพาะต่าง

…ติ ตตาติ สมพนฺโธ ๆ สมมุตตาติ อวิช...ที่ติ เหตุ ฯ ราชปุตโตตีติ สฤณี ฯ อวิชชุ... ญาตีติ สัญญา ฯ [๒๔๔] คาถาย อตฺถิ ญาเป็นโต อาห วจีตยาทิ ฯ วจี....นาติ ฐปน ๆ ภูมิ... ปวตฺตสฺส อิท วจน์ อีทิสสฺส อตฺถสฺส นามิ อิ…

อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยานี้มีการนำเสนอถึงสมมุติและธรรมะต่าง ๆ โดยการวิเคราะห์ถึงความหมายของอวิชชาและปัญญาที่เกี่ยวข้อง หลักการและแนวคิดที่สำคัญถูกนำเสนออย่างละเอียดเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจหลักธรรมที่ลึกซึ้งย

…าณวีถียา อนนตร์ ตทนวตฺตกมโนทวารวิถีปิ โสตวิญญาณวีณิคหเณน คริตาติ ญาเป็นโต อาห เอตถาติอาทิ ฯ เอตฺถ จ คาถาย โสต...ยาติ วจน์ อาจริเยน วุตติ ฯ จสทโท วากยารัมโภ ฯ อนนตร์ ภวติ สีเลนาติ อนนุตรภาวินี ฯ อปิสทฺโท โ…

เนื้อหานี้มุ่งเน้นที่การศึกษาอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาหรือปญฺจิกา ว่าด้วยความหมายและการใช้ภาษาที่เชื่อมโยงกันในบริบทต่างๆ ผ่านการอธิบายในแต่ละบทของงานเขียนดังกล่าว รวมทั้งวิเคราะห์คำ และนามที่มีความสำคัญใน

…มฺมฏฺฐาเน อภิโยโค กาตพฺโพ ฯ ตสฺมา ตมปี กมฺมฏฺฐานํ สงฺเขปโต ทสเส อารภนฺโต อาห สมถวิปสฺสนานนฺติอาทิ ฯ คาถาย อตฺถโยชน์ ญาเป็นโต อาห อิโตตยาท ฯ อิโต ปจ....ปวกขาม อนุนุติ โยชนา ฯ ปจฺจยาน นิทฺเทโส ปจฺจยนิททโส ๆ…

ในส่วนนี้จะกล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติธรรมจากอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา ซึ่งเน้นความสำคัญของสิ่งที่เรียกว่า 'ตมปี กมฺมฏฺฐาน' ที่มีผลต่อการตระหนักรู้และการเข้าถึงความจริงทางธรรม ทั้งยังมีการอธิบายถึงบทบ

…ต ๑. ราคาทิเก ตเก สตฺต ฯ สุทธาทิเก ตเก สตฺตาติ ภวิตพพ์ ราคาทิเก ตเก สตฺต สตฺต สทฺธาทิเก ติเก...อิติ คาถาย วุตตตตา ฯ อภิ.๒๕๖-๗

บทความนี้นำเสนอแนวคิดสำคัญในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเน้นเรื่องความเข้าใจในโทสและปีติ พร้อมประเด็นที่กล่าวถึงจริตและการสงเคราะห์บุคคลในสังคม โดยยกตัวอย่างจากอุทาหรณ์ที่เกี่ยวข้อง เช่น สกุลและมูลจริตที่

…สสโตติ สตฺต สตฺตกนฺติ ตติยาวิเสสน์ ฯ สตฺตสตฺตกนฺติ โหติ กตฺตา ฯ อิติ วจนนฺติ วุตฺตนฺติ กมฺม ฯ [๒๕๕] คาถาย อตฺถ์ วิตถาเรนโต อาห เอตถาตุยาทิ ฯ หิ สจฺจํ เอตฺถ เอเตสุ ราคาที่ติกาที่สุ ราคจริตา โทสจริตา โมหจริ…

…หลาย รวมถึงจริตต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เป็นการนำเสนอความรู้ที่ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจธรรมะมากขึ้น บทมนต์และคาถาที่ถูกนำเสนอในข้อความนี้ทำให้เห็นถึงการใช้ภาษาในเชิงธรรมะและปรัชญา ศึกษาลักษณะของราคาจริตและความหมาย…

…ส ฎีกา อภิ...ฎีกา ฯ เอวํ อตฺตนา ปฏิญญาตก นิฏฐเปตวา อตฺตโน นิวาสนิสสยาที่นี่ ญาเป็นโต รมเมตยาทโย สัตตคาถา อาห์ ฯ [๔๐๔] ตตฺถ จิตสุโส คาถา วสนฺตติลกา นาม ฯ นครา ธิราเช รมเม รมณีเย ปุลตนามนกเร ปรกฺกมภูเชน ปรก…

บทความนี้สำรวจความหมายของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการศึกษาและการวิเคราะห์ข้อมูลทางปรัชญาในพระพุทธศาสนา มีการกล่าวถึงการนิยามและการใช้งานในส่วนต่างๆ เช่น การทำความเข้าใจนิสัยจิตและความสัมพ

…ัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 10 อภิธัมมัตถสังคหฎีกาแปล [ชื่ออภิธัมมัตถวิภาวินี] คาถาเริ่มต้น ข้าพเจ้า" ผู้ชื่อว่าสุมังคละ ขอถวายนมัสการ พระพุทธเจ้า ผู้มีพระกรุณาและพระญาณ อันหมดจดโดยพิ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินี โดยเริ่มจากการไหว้พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ ต่อต้านอุปสรรคทางอรรถศาสตร์ที่เป็นความเลวร้าย ข้าพเจ้าจะแสดงอรรถวรรณนาอย่างย่อเพื่อให้เข้าใจแก่นักอภิธรร

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 63 คาถาว่า จตุมคฺคปุปเภเทน เป็นต้น ประกอบความว่า โลกุตตร จิตอย่างประเสริฐ คือที่เรียกว่าอย่างยิ่ง เพราะไม่ม…

บทนี้อธิบายถึงโลกุตตรจิตซึ่งเป็นจิตที่มีความประเสริฐที่สุด โดยได้เสนอมุมมองเกี่ยวกับการตัดกิเลสและการบรรลุถึงสัมมาสมาธิผ่านมรรค ๔ อธิบายถึงความแตกต่างของจิตและผลของการกระทำที่เกิดจากกุศลจิต อธิบายการเ

…ชื่อว่าอากาสนัญจายตนภูมิ ฯ นัยใน วิญญาณัญจายตนภูมิเป็นต้น แม้ที่เหลือ ก็อย่างนั้น ๆ [อธิบายความใน ๒ คาถา] ที่เป็นวิบาก สัมพันธ์ความว่า "บุคคลทั้งหลายผู้เป็นปุถุชนก็ดี เป็นพระ โสดาบันก็ดี และเป็นพระสกทาคาม…

บทความนี้กล่าวถึงลักษณะของพรหมในชั้นต่าง ๆ โดยเริ่มจากคำนิยามที่หลากหลายถึงว่าสุทธาวาส และการอธิบายความสำคัญของพระอรหันต์กับการเข้าถึงชั้นพรหมที่สูงขึ้นในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งสรุปได้ว่าบุคคลที่ไม่ใ

… - หน้าที่ 405 นี้เป็นความต่างแห่งสมาบัติ ในอธิการแห่งสมาบัตินี้ และวิปัสสนา- กรรมฐานนัย จบ ฯ [สังคหคาถา] ก็บุคคลผู้ปรารถนาความยินดีรสการปฏิบัติใน พระศาสนา พึงเจริญภาวนา ๒ อย่าง อัน ยอดเยี่ยม ดังพรรณนาฉะน…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา อธิบายความแตกต่างระหว่างสมาบัติและวิปัสสนา และนำเสนอวิธีการภาวนา ๒ อย่างที่ยอดเยี่ยมเพื่อความเข้าใจในธรรมะ บุคคลที่ศึกษาจะพบกับการก

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 440 (คาถาท้ายปกรณ์ของท่านผู้รจนา พระเถระรูปใด อยู่ในวิหารมีชื่อว่าเชตวัน อันน่ารื่นรมย์ ด้วยทิมแถวที่น่ายินดี…

เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของพระเถระในวิหารเชตวัน ที่รวมตัวกันเพื่อการศึกษาศาสตร์และคำสอนของพระพุทธสามา สามารถนำเสนออานุภาพและความรู้อันสืบเนื่องจากพระวินัยและเทศนาในคัมภีร์ งานชิ้นนี้ไม่เพียงแต่สร้างการ

…ุที่เป็นของแท้ก็หาได้ด้วยยาก จึงมีผู้สร้างพระสถูปบรรจุอักษรแสดงพระธรรมคำสั่งสอน ของพระพุทธเจ้า เช่น คาถา เย ธมฺมา เป็นต้น นี้ก็นับเข้าในอุทเทสเจดีย์ ในกาลเป็นภายหลัง มีผู้เห็นอำนาจประโยชน์แล้วและสร้างพระพ…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับการสร้างพระเจดีย์และพระพุทธรูปในพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงประเภทต่างๆ ของพระเจดีย์ ได้แก่ สารีริกเจดีย์ อังคารเจดีย์ และอุทเทสิกเจดีย์ นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงพิธีกรรมและการประ

…รมให้ถูกคราว นิยมสั่งสมโภคทัพย์เป็นอันมากขึ้นได้ในไม่ช้า ต่อมาก็ได้เป็นเศรษฐีใหญ่ ได้ความสรรเสริญใน คาถาประพันธ์ว่า อปปเกนปิ เมธาวี สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคฺคิว สนฺธวํ บ ความว่า บุคคลผู้…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของวิริยสมบัติหรือความเพียรในการประกอบกิจกรรม โดยอธิบายถึงคุณลักษณะและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีความเพียรในทางที่ถูกต้อง ความเพียรมีหลายลักษณะและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้บุคคลสามา

…บกลอุบายถูก คราวจึงสําเร็จได้ นี้เป็นเรื่องสาธก แม้ในคัมภีร์ชาดกท่านก็ได้ยกความข้อนี้ขึ้นแสดง ในบาท คาถา โดยความเป็นราชภาษิตของพระเจ้าคามณีว่า อปิ อตรมานานํ ผลาสาว สมิซุเติ ข้อนี้ก็ให้ลง เออก็ ความหวังในว…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเตรียมการที่เหมาะสมในเวลาที่สงบ และการใช้เวลาทำกิจกรรมให้ตรงตามเวลาเพื่อความสำเร็จ โดยยกตัวอย่างจากพระเจ้าอชาตศัตรูและพระเทวทัตต์ เพื่อสะท้อนให้เห็นความสำคัญของการไม่ปล่อยให้เวลาล่ว

… จึงได้คลาด จากประโยชน์คุณที่ควรจะได้ควรถึงเช่นนี้ แม้ในคัมภีร์ชาดก ท่านก็ได้ยกความข้อนี้ขึ้นแสดงใน คาถา โดยความเป็นภาษิตของอาจารย์ทิศาปาโมกข์ในเมืองตักกศิลาผู้สอนมานพ ๕๐๐ คน ให้ เล่าเรียนศิลปะศาสตร์ มานพ…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา

….ศ. ๒๔๘๗) ได้เลือกธรรมะมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กัตตุกัมยตา ฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา ๑ พอเป็นนิทัศนนัย คาถามีความว่า กัตตุกัมยตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่จะทำนั้น ศัพท์ว่า ฉันทะ เป็นคำกลาง เป็นได้ทั้งข…

ในปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดสองประการเกี่ยวกับธรรมะ คือ กัตตุกัมยตา และฉันทะ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าว

…าย นโร สปญฺโญ อาตาปี นิปโก ภิกขุ อิมิ คาถมาห ฯ จิตต์ ปญฺญญฺจ ภาว โส อิมิ วิชฏเย ชฏนฺติ อิมิสฺสาทานิ คาถาย กฤตาย มเหสินา วณฺณยนฺโต ยถาภูติ อตฺถิ สีลาทิเภทน์ สุทุลุลภ์ สภิตวาน ปพฺพชุชิ ชินสาสเนต สีลาทิสงฺคห…

บทความนี้สำรวจหลักคำสอนเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺค ซึ่งเน้นความสำคัญของการฝึกจิตและการมีสติในการศึกษาเพื่อการพัฒนาทางจิตวิญญาณ โดยมีการอ้างอิงถึงการปฏิบัติที่ช่วยเสริมสร้างความบริสุทธิ์ในจิตใจของผู้ปฏิบัติ น

…วตฺวา สีเลเนว สุทธิ์ มริสฺสามีติ ตเถว นิปนฺโน ตเมว โรค สมุมสนฺโต อรหัตต์ ปตฺวา ภิกฺขุสงฺฆสฺส อิมานิ คาถาห์ พยากาส ผุฏฺฐสฺส เม อญฺญตเรน พยาธินา โรเคน พาฬห์ ทุขิตสฺส รุปฺปโต ปริสฺสฺสติ ขิปฺปมิท กเลวร์ ปุปุฒ…

…ละการปฏิบัติธรรมเพื่อเข้าถึงความเป็นอรหัต เน้นความสำคัญของศีลและการตั้งใจในการฝึกฝนสติสัมปชัญญะ ผ่านคาถาและคำสอนจากพระเถระในอดีต อธิบายถึงความจำเป็นในการไม่ละเลยศีลและวิธีการปฏิบัติที่ถูกต้องเพื่อให้เข้าส…

…ปตฺติยา อานิสส์ ทิสวา สพฺพาทเรน สีนํ โวทาเปตพฺพนฺติ ฯ เอตตาวตา จ สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญติ อิมิสสา คาถาย สีลสมาธิปญฺญามุเขน เทสเต วิสุทธิมคฺเค สีล ตาว ปริทีปิติ โหติ ฯ อิติ สาธุชนปามุชฺชตฺถาย กเต วิสุทฺธ…

เอกสารนี้เน้นการแสดงถึงความสำคัญของสีลในพระพุทธศาสนา โดยนำเสนอปณิธานของปัญญาและสีลที่สามารถสร้างให้เกิดประโยชน์ในชีวิต มุ่งเน้นไปที่การพัฒนาอุปนิสัยของผู้ปฏิบัติธรรม เช่น การรักษาศีลและการทำสมาธิ ซึ่ง