หน้าหนังสือทั้งหมด

การเข้าถึงนิพพานและอริยมรรค
160
การเข้าถึงนิพพานและอริยมรรค
…เรียกว่า “อายตนนิพพาน” ที่ พระอริยเจ้าทั้งหลายตั้งจิตปรารถนาจะไปถึง 4) ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ คำว่า ปฏิปทา แปลว่า ทางดำเนิน ความประพฤติ หรือ ข้อปฏิบัติ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ จึงแปลได้ว่า “ข…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอนุปาทิเสสนิพพาน ซึ่งเกิดจากการหลุดพ้นจากกิเลสและตัณหา รวมถึงการปฏิบัติในแนวทางอริยมรรคมีองค์ 8 ที่นำไปสู่ความดับทุกข์อย่างแท้จริง การปฏิบัตินี้มีลักษณะเป็นทางสายกลาง
วิธูรบัณฑิต: ผู้ยิ่งด้วยสัจบารมี
38
วิธูรบัณฑิต: ผู้ยิ่งด้วยสัจบารมี
…ในพระชาตินี้ พระโพธิสัตว์ทรงเกิดเป็นวิธีรบัณฑิต ผู้บำเพ็ญสัจบารมี จนปรากฏเด่นชัดยิ่งกว่าพระชาติใด ๆ คำว่า “สัจจะ” คือ ความจริง ความซื่อตรง คนที่มีสัจจะ คือ คนที่พูดอย่างไร ทําอย่างนั้น เป็นคนที่ไว้วางใจ…
…องพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระโพธิสัตว์เกิดเป็นวิธูรบัณฑิต ผู้มีสัจบารมีจนปรากฏชัดในทุกมิติของชีวิต คำว่า 'สัจจะ' สื่อถึงความจริงและความซื่อตรง วิธูรบัณฑิตเอาชีวิตเป็นเดิมพันเพื่อสร้างสัจบารมี ทุกสิ่งใน…
การบูชาบุคคลที่ควรบูชาและวิบากของกรรม
34
การบูชาบุคคลที่ควรบูชาและวิบากของกรรม
…ความเห็นผิดเป็น “มิจฉาทิฏฐิ” 1.3.4 ความเห็นเกี่ยวกับวิบากของกรรมดี และกรรมชั่วของบุคคล กรรม คืออะไร คำว่า “กรรม” ในพระพุทธศาสนา แปลว่า “การกระทำโดยเจตนา” ไม่ว่าจะเป็นการกระทำ ทางกาย วาจา หรือใจ ไม่ว่า จ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการบูชาบุคคลที่ควรบูชาเน้นความสำคัญของ 'มุทิตาจิต' ที่ช่วยลดความอิจฉา และทำให้เกิดความสุขในใจ พร้อมอธิบาย 'กรรม' ว่าหมายถึงการกระทำโดยเจตนา ทั้งกรรมดีและกรรมชั่ว พร้อม 'วิบากของกรรม' ท
ความสำคัญของสิ่งแวดล้อมในชีวิตมนุษย์
269
ความสำคัญของสิ่งแวดล้อมในชีวิตมนุษย์
อนึ่ง คำว่า โลก นอกจากจะหมายถึง สัตวโลก (มนุษย์ และสัตว์) และสังขารโลก (ร่างกายของ มนุษย์และสัตว์) แล้ว ยังห…
คำว่า 'โลก' ไม่ได้มีความหมายเพียงแค่สัตวโลกและสังขารโลก แต่ยังรวมถึงโอกาสโลกที่เป็นที่อยู่ของมนุษย์และ…
อบายมุข 6 ประการ และความชอบธรรม
272
อบายมุข 6 ประการ และความชอบธรรม
…ห่งโภคะทั้งหลาย 6. การหมกมุ่นในความเกียจคร้าน เป็นอบายมุขแห่งโภคะทั้งหลาย อธิบายความ : อบายมุข มาจากคำ 2 คำ คือ 1. คำว่า “อบาย” แปลว่า ความเสื่อม 2. คำว่า “มุข” แปลว่า ปากทาง อบายมุข แปลว่า ปากทางแห่งคว…
ความสำคัญของการไม่ละเมิดความชอบธรรมเป็นสิ่งที่ควรยึดถือในชีวิต โดยเฉพาะการหลีกเลี่ยงอบายมุข 6 ประการ ซึ่งประกอบด้วย การเสพของมึนเมา, การเที่ยวกลางคืน, การดูมหรสพ, การพนัน, คบคนชั่ว, และการเกียจคร้าน อ
สัมมาทิฏฐิและผลของกรรมในพระพุทธศาสนา
48
สัมมาทิฏฐิและผลของกรรมในพระพุทธศาสนา
…มาทิฏฐิข้อที่ 4 ผลวิบากของกรรมที่ทำดี ทำชั่วแล้วมีผล 1) ความหมายของผลวิบากกรรมของกรรมที่ทำดี ทำชั่ว คำว่า “กรรม” ในพระพุทธศาสนา แปลว่า การกระทำโดยเจตนา นั่นคือ การกระทำ ทางกาย วาจา และใจ ที่เกิดจากความต…
ในบทนี้กล่าวถึงการสร้างค่านิยมที่ถูกต้องในสังคมและการไม่จับผิดผู้อื่น ผ่านสัมมาทิฏฐิข้อที่ 3 และ 4 โดยการเซ่นสรวงจะช่วยสร้างความสงบสุขให้แก่สังคม สัมมาทิฏฐิข้อที่ 4 อธิบายเกี่ยวกับผลวิบากของกรรมที่ทำด
การเข้าถึงธรรม: การอบรมตนตามพระธรรมเทศนา
174
การเข้าถึงธรรม: การอบรมตนตามพระธรรมเทศนา
… หมดความ ทุกข์โดยเด็ดขาด และหมดความไม่รู้โดยสิ้นเชิง ประสบแต่ความสงบสุขตลอดกาล นัย 2 : ธรรม หมายถึง คำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จำนวนทั้ง 84,000 ข้อ ที่เมื่อใครนำมาปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัดถูกวิธี ย่…
…wn Factor)' ที่แบ่งออกเป็น 5 นัยหลัก คือ 1) ธรรมชาติบริสุทธิ์ภายในตัวมนุษย์ที่ช่วยให้เกิดความสุข 2) คำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 3) นิสัยรักศีลและกลัวบาป 4) จริยธรรมในความประพฤติ 5) การมีมารยาทที่ดีจ…
บทที่ 1: ประวัติศาสตร์คืออะไร
13
บทที่ 1: ประวัติศาสตร์คืออะไร
บทที่ 1 1.1 ประวัติศาสตร์คืออะไร บทน่า ประวัติศาสตร์คืออะไร นักศึกษาหลายท่านคงคิดว่า เป็นคำถามที่ไม่น่าจะถาม เพราะคำตอบชัดแก่ใจของนักศึกษาดีอยู่แล้ว แต่เชื่อหรือไม่ว่า สิ่งที่นักศึกษาคิดว่ารู…
บทนี้นำเสนอความหมายและนิยามของประวัติศาสตร์จากหลายแหล่งอ้างอิง นักศึกษาอาจเข้าใจว่าประวัติศาสตร์มีความหมายเดียว แต่จริงๆ แล้วมีหลายมุมมองที่แตกต่างกัน ศ.ดร.นิธิ เอียวศรีวงศ์ และดร.สืบแสง พรหมบุญ ได้ให
ประวัติศาสตร์อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุและการเข้ามาของชนเผ่าอารยัน
29
ประวัติศาสตร์อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุและการเข้ามาของชนเผ่าอารยัน
…มโสโปเตเมียก็ดี อารยธรรม ลุ่มน้ำสินธุก็ดี ล้วนเป็นอารยธรรมของชนผิวดำที่เรียกว่าดราวิเดียนทั้งสิ้น 1 คำว่า นิษาท แปลว่า อ้ายนั่ง เป็นชื่อที่ชาวอารยันเรียกด้วยความดูถูก บางทีก็เรียกว่า พวกจัณฑาล * คำว่า ท…
อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุมีความเจริญรุ่งเรืองเป็นเวลาประมาณ 1,000 ปี ก่อนที่จะเสื่อมสลายไปอย่างรวดเร็ว โดยไม่มีหลักฐานชัดเจนเกี่ยวกับสาเหตุ อาจเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม ทำให้ผู้คนอพยพ ส่วนชนเผ
ประวัติพระพุทธศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
156
ประวัติพระพุทธศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
…แผ่ยังสุวรรณภูมิ ซึ่งในขณะนั้นอาณาจักรไทย รวมอยู่ในดินแดนสุวรรณภูมิด้วย สุวรรณภูมิ แปลว่า แผ่นดินทองคำ ปัจจุบันยังชี้ชัดไม่ได้ว่า สุวรรณภูมิอยู่ตรงไหน นักโบราณคดีมีทัศนะแตกต่างกัน 4 กลุ่มใหญ่ดังนี้ 1. น…
ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ไทย เวียดนาม ลาว กัมพูชา และพม่า นับถือศาสนาพุทธ ขณะที่มาเลเซีย อินโดนีเซีย และบรูไน นับถือศาสนาอิสลาม ประเทศฟิลิปปินส์ และติมอร์ตะวันออกมีประชากรนับถือศาสนาคริสต์
เอกภพและทฤษฎีสำคัญในการศึกษา
56
เอกภพและทฤษฎีสำคัญในการศึกษา
…มาของตัวทฤษฎี เพราะเป็นเรื่องที่ซับซ้อน ซึ่งนักศึกษาไม่มี ความจำเป็นต้องรู้รายละเอียดลึกถึงขนาดนั้น คำว่า “สัมพัทธภาพ” มาจากภาษาอังกฤษว่า “Relativity” เป็นคำนาม ส่วนคำ คุณศัพท์ของคำนี้คือ “Relative” แปล…
เอกภพไม่ใช่เพียงหนึ่งเดียว แต่ประกอบด้วยเอกภพลักษณะอื่น ๆ ที่เรียกว่า 'พหูภพ' ซึ่งเปรียบเสมือนเกาะเล็ก ๆ ในมหาสมุทร นักวิทยาศาสตร์ใช้ทฤษฎีสัมพัทธภาพในการอธิบายโครงสร้างของเอกภพในระดับมหภาค ขณะที่ทฤษฎี
มโนทุจริตและวิบากกรรม
115
มโนทุจริตและวิบากกรรม
…2) พยาบาท คิดปองร้ายเบียดเบียนผู้อื่น (3) มิจฉาทิฏฐิ คิดผิด เห็นผิด 5.5.3 ความหมายและประเภทของวิบาก คำว่า วิบาก แปลว่า ผลที่เกิดขึ้น หมายถึง ผลแห่งกรรม ผลแห่งกรรมนั้นมี 2 ระดับ คือ เบื้องต้นนั้นจะเกิดเป…
มโนทุจริต หมายถึง การกระทำชั่วทางใจมี 3 ประการ ได้แก่ อภิชฌา, พยาบาท, และ มิจฉาทิฏฐิ วิบากหมายถึง ผลที่เกิดจากกรรมซึ่งมี 2 ระดับ คือ บุญและบาป เมื่อทำกุศลกรรมจะเกิดบุญในใจและเมื่อทำอกุศลกรรมจะเกิดบาป
ความหมายของคำว่า 'ภิกษุ' ในสิกขาบท
183
ความหมายของคำว่า 'ภิกษุ' ในสิกขาบท
แห่งปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ท่านอธิบายความหมายของคำว่า “ภิกษุ” ว่ามีความหมาย 12 นัย คือ ผู้ขอ, ผู้อาศัยการเที่ยวขอ, ผู้ใช้ผืนผ้าที่ถูกทำให้เสียราคา, ผู…
บทเรียนนี้อธิบายถึงความหมายหลายประการของคำว่า 'ภิกษุ' ซึ่งให้ความสำคัญต่อการศึกษาในสิกขาบทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติ รวมถึงการวิเคราะห์ความ…
อาบัติในพระไตรปิฎก
198
อาบัติในพระไตรปิฎก
จะต้อง “อาบัติทุกกฏ” ทุกๆ คำพูด แต่ถ้าไม่ได้คิดจะด่าเพียงแต่ต้องการ “ล้อเล่น” แล้วพูดคำ ดังกล่าว จะต้อง “อาบัติทุพภาษิต” ทุกๆ คำ
บทความนี้เสนอเรื่องอาบัติในพระไตรปิฎก แบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก คือ ครุกาบัติ ซึ่งเป็นอาบัติหนักหน่วง ประกอบด้วย ปาราชิก และสังฆาทิเสส อาบัติโดยเฉพาะปาราชิกมีโทษร้ายแรงจนวิธีแก้ไขไม่ได้ ส่วนสังฆาทิเสสสามา
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
268
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
13. คำว่าเขียงหั่นเนื้อ เป็นชื่อแห่ง “กามคุณ 5 ประการ” คือ รูปที่เห็นด้วยตา ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ …
บทความนี้กล่าวถึงการอุปมาในพระพุทธศาสนาที่ใช้คำว่าเขียงหั่นเนื้อและชิ้นเนื้อเพื่อสอนให้เข้าใจเรื่องกามคุณ 5 และความกำหนัด พร้อมกับการใช้ปัญญาในการล…
ความเข้าใจเกี่ยวกับเสมหะ ลม และอาพาธ
335
ความเข้าใจเกี่ยวกับเสมหะ ลม และอาพาธ
คำว่า “เสมหะ” มาจากภาษาบาลีว่า “เสมุห์” แปลว่า “เสลด” ซึ่งเป็นธาตุน้ำเช่นกัน ในร่างกายของเรามีเสมหะอยู…
บทความนี้สัมผัสถึงความสำคัญของเสมหะซึ่งช่วยดับกลิ่นไม่พึงประสงค์ในท้อง และบทบาทของลมในร่างกายที่เกี่ยวข้องกับอาการเจ็บป่วย รายละเอียดต่างๆ ของอาพาธที่เกิดจากการรวมกันของดี เสมหะ และลม รวมถึงอาการเจ็บป
การเข้าใจเกี่ยวกับโลกและจักรวาล
17
การเข้าใจเกี่ยวกับโลกและจักรวาล
…านั้น ทำให้เราทราบว่า โลกมิได้มีความหมายเพียงแค่เป็นที่อยู่ อาศัยของมนุษย์และสิ่งมีชีวิตเท่านั้น แต่คำว่า โลก ยังมีความหมายที่ลึกซึ้งและมีนัยสำคัญอย่างน้อย 3 นัย ตามความหมายของโลกในความหมายที่ 3 คือ สัง…
บทความนี้อธิบายถึงความหมายของโลกในหลายมิติ และการศึกษาเกี่ยวกับจักรวาลตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยยังมีการแยกแยะความแตกต่างระหว่างโลกนี้และโลกหน้า ซึ่งมีความสำคัญในพระไตรปิฎก ทำ…
ความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายและโลกหน้า
18
ความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายและโลกหน้า
…เรื่องโลกนี้ โลกหน้า บุคคลในโลกนี้ มีความเชื่อที่หลากหลายตามท้องถิ่นที่อยู่อาศัย ตามวัฒนธรรม หรือตามคำสอน ของศาสนาที่ตนนับถือในแต่ละประเทศ ทำให้เกิดความคิด คำพูด และการกระทำที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะ ความเช…
…ี่อยู่ที่เราจะไปเกิดใหม่ ความเชื่อนี้มีความหลากหลายตามวัฒนธรรมและศาสนา โดยมีการสืบทอดมาตั้งแต่โบราณ คำสอนของพระพุทธเจ้าทรงเปิดโลกทัศน์ใหม่เรื่องการเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์โลกเพื่อให้ผู้คนได้เข้าใจถึงกรร…
การศึกษาปรโลกวิทยา
15
การศึกษาปรโลกวิทยา
…รองรับการเวียนว่ายตายเกิดของสรรพสัตว์ทั้งหลาย ที่เรียกว่าสังสารวัฏอีกด้วย 1.1.1 ปรโลกวิทยา คือ อะไร คำว่า ปรโลกวิทยา ประกอบด้วยคำ 2 คำ คือ คำว่า “ปรโลก” ซึ่งพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายไว้ว่…
…ตหลังความตายของสรรพสัตว์ในภพอื่น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงการเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ โดยนำมาจากคำสอนในพระไตรปิฎกและข้อมูลที่เป็นประโยชน์สำหรับนักศึกษาในการเตรียมตัวไปสู่การเข้าใจปรโลก
มนุสสภูมิ: ความหมายและความสำคัญในพุทธศาสนา
86
มนุสสภูมิ: ความหมายและความสำคัญในพุทธศาสนา
…การศึกษาในเชิง พุทธศาสตร์ ซึ่งจะชี้ให้เห็นว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมองมนุษย์อย่างไร 3.1 ความหมายของคำว่า มนุสสภูมิ ในลำดับแรก เรามาทำความเข้าใจถึงความหมายของคำว่า มนุษย์ กันก่อน มนุษย์ หมายถึง คน หรือ …
…นการกระทำในชีวิต โดยสะท้อนให้เห็นว่าการเกิดเป็นมนุษย์มีความยากลำบาก และเป็นโอกาสในการสร้างบุญและบาป คำว่า มนุษย์ มาจากบาลี หมายถึง ผู้มีใจสูง มีความรู้จักดีชั่วและการมีเมตตากรุณา ทั้งนี้จะเชื่อมโยงกับอบ…