ข้อความต้นฉบับในหน้า
ด้วยน้ำพระทัยที่คำนึงถึง
ประโยชน์อันจะเกิดแก่ผู้ฟัง
เป็นหลัก พระผู้มีพระภาคเจ้า
จึงมิได้ทรงตอบคำถามทุก
คำถาม หากทรงเลือกตอบ
เฉพาะปัญหาที่เห็นว่าเป็น
ประโยชน์ จะทำให้ผู้ฟัง
หันมาปฏิบัติธรรม
ดำเนินชีวิตไปสู่มรรคาแห่ง
ความหลุดพ้นเท่านั้น
แล้วทรงแสดงธรรม ว่าด้วยสมณะ ๕ จำพวก
แทบทุกเล่มของพระไตรปิฎกว่า “แจ่มแจ้งเหมือนหงาย
เปรียบเสมือนคน ๕ คนที่แสวงหาแก่นไม้ แต่ไม่รู้จักแก่นไม้ ของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือ
คนหนึ่งตัดเอากิ่งและใบไม้ไปโดยคิดว่าเป็นแก่นไม้ อีก ส่องประทีปในที่มืด เพื่อให้คนมีนัยน์ตามองเห็นรูปได้
คนหนึ่งได้สะเก็ดไม้ คนหนึ่งได้เปลือก อีกคนได้กระพี้ ฉะนั้น” และเมื่อจบพระธรรมเทศนา มักปรากฏว่า ผู้
มีแต่คนสุดท้ายที่รู้จักแก่นไม้เท่านั้นจึงได้แก่นไม้ไป ฟังได้ดวงตาเห็นธรรม หรืออย่างน้อยก็ปฏิญาณตนเป็น
ฉันใดก็ฉันนั้น สมณพราหมณ์ที่ออกบวชเพื่อกำจัดทุกข์ อุบาสกอุบาสิกา ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต
ให้หมดสิ้น หากไม่รู้จักทางพ้นทุกข์ก็ย่อมไม่อาจหลีกพ้น
ด้วยน้ำพระทัยที่คำนึงถึงประโยชน์อันจะเกิดแก่ผู้ฟัง
จากทุกข์ได้ ผู้ที่รู้จักและดำเนินไปในทางแห่งความพ้น คำถามที่ไม่ทรงพยากรณ์และที่ทรงพยากรณ์
ทุกข์เท่านั้น จึงจะกำจัดทุกข์ให้หมดสิ้นได้ แก่นสารของ
การประพฤติพรหมจรรย์หาได้อยู่ที่ลาภสักการะ หรือ
เพียงความสมบูรณ์ด้วยศีล สมาธิ หรือญาณทัสสนะ
เป็นหลัก พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงมิได้ทรงตอบคำถามทุก
คำถาม หากทรงเลือกตอบเฉพาะปัญหาที่เห็นว่าเป็น
เท่านั้นไม่ แต่คือความหลุดพ้นแห่งใจที่ไม่กลับกำเริบอีก ประโยชน์ จะทำให้ผู้ฟังหันมาปฏิบัติธรรม ดำเนินชีวิต
ต่างหาก
ด้วยพระธรรมเทศนาครั้งนี้ พราหมณ์ได้มีจิต
เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา ประกาศตนเป็นอุบาสก ถึง
พระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต
พระธรรมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น
ชัดเจนแจ่มใส และทรงพลานุภาพ สามารถกำจัดความ
มืดมนคือความสงสัยในใจของผู้ฟังให้หมดสิ้นไปได้ ดัง
คำสรรเสริญพระธรรมเทศนาที่ปรากฏเป็นหลักฐานอยู่
ไปสู่มรรคาแห่งความหลุดพ้นเท่านั้น ดังปรากฏใน
จูฬมาลุงกโยวาทสูตร มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ ดังนี้
ครั้งหนึ่ง พระมาลุงกยบุตรไปเฝ้าพระบรมศาสดา
และกราบทูลว่า ทราบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ทรง
พยากรณ์ คือไม่ตอบความเห็นเหล่านี้ คือ โลกเที่ยง
หรือไม่เที่ยง โลกมีที่สุดหรือไม่มีที่สุด ชีพกับสรีระเป็น
สิ่งเดียวกันหรือคนละสิ่ง สัตว์ตายไปแล้วยังคงอยู่หรือสูญ
ไป เป็นต้น การที่พระองค์ไม่พยากรณ์สิ่งเหล่านี้ ตนไม่
กัลยาณมิตร ๒๘ มีนาคม ๒๕๕๒