ข้อความต้นฉบับในหน้า
อันดับที่ 2 จัดแบ่งเป็น 4 แบบ
การแบ่งหมวดหมู่พระสูตรในนิบาตต่าง ๆ ไม่เหมือนกันคือ ในเอกกนิบาตมีการ
แบ่งอย่างหนึ่ง ในทุกนิบาต-นวกนิบาตมีการแบ่งอย่างหนึ่ง ในทสกนิบาตมีการแบ่งอย่างหนึ่ง
และในเอกาทสกนิบาตมีการแบ่งอีกอย่างหนึ่ง รวมเป็น 4 แบบคือ
แบบที่ 1 ในเอกกนิบาต มีการแบ่งเหมือนนิกายอื่น ๆ คือ แบ่งเป็นวรรค
(ตอนหรือหมวดย่อยของนิบาต) มีทั้งหมด 20 วรรค วรรคหนึ่ง ๆ
มี 10 สูตรบ้างหรือมากกว่า 10 สูตรบ้าง เช่น ในวรรคที่ 1 ชื่อว่า
รูปาทิวรรค มี 10 สูตร วรรคที่ 2 ชื่อว่า นีวรณปหานวรรค มี 10
สูตร เป็นต้น
แบบที่ 2 ในทุกนิบาต-นวกนิบาต แบ่งเป็นปัณณาสก์และเปยยาล คำว่า
ปัณณาสก์ แปลว่า หมวดละ 50 คือ แบ่งพระสูตรในนิบาตเหล่านี้
ออกเป็นหมวด ๆ (หมวดย่อยของนิบาต) หมวดละ 50 สูตร หรือ
อาจมากกว่า 50 สูตร ท่านก็เรียกว่า ปัณณาสก์หนึ่ง นิบาตหนึ่ง ๆ
มีหลายปัณณาสก์ คือตั้งแต่ 3 ปัณณาสก์ถึง 5 ปัณณาสก์ แต่ละ
ปัณณาสก์แบ่งออกเป็นวรรค จำนวน 5 วรรค วรรคละ 10 สูตร
บ้าง หรือมากกว่า 10 สูตรบ้าง เช่น ในทุกนิบาตมี 3 ปัณณาสก์
ในติกนิบาต มี 3 ปัณณาสก์ ในจตุกกนิบาต มี 5 ปัณณาสก์
มีพระสูตรอีกจำนวนหนึ่งที่แยกไว้ต่างหาก ไม่จัดเข้าไว้ในปัณณาสก์ใด ๆ พระสูตร
เหล่านี้มีลักษณะคล้าย ๆ กัน คือ นอกจากมีหัวข้อธรรมจำนวนเท่ากันแล้ว อาจว่าด้วยธรรม
หมวดเดียวกันหรือดำเนินเรื่องอย่างเดียวกัน จึงนำมาเรียงเข้าพวกเดียวกันใช้เครื่องหมายไปยาล
(ฯลฯ) คือ ละข้อความที่เหมือนกันไว้ จึงเรียกหมวดพระสูตรเหล่านี้ว่า เปยยาล ในทุกนิบาตมี
4 เปยยาล คือ โกธเปยยาล อกุศลเปยยาล วินยเปยยาล และภาคเปยยาล ในติกนิบาตมี 2
เปยยาล คือ กัมมปกเปยยาลและราคเปยยาล ในปัญจกนิบาตมี 3 เปยยาล คือ สมมติ
เปยยาล สิกขาปทเปยยาล และราคเปยยาล นอกนั้นมีเปยยาลเดียว คือ ราคเปยยาล
แบบที่ 3 ในทสกนิบาต แบ่งเป็นปัณณาสก์และวรรค คือ แบ่งเป็น 5 ปัณณาสก์
22 วรรค โดย 4 ปัณณาสก์แรก จัดเป็นปัณณาสก์ละ 5 วรรค
ส่วนปัณณาสก์ที่ 5 มีเพียง 2 วรรค ไม่มีเปยยาล
แบบที่ 4 ในเอกาทสกนิบาตแบ่งเป็นวรรคและเปยยาล คือ แบ่งเป็น 3 วรรค
และ 1 เปยยาล คือ ราคเปยยาล
132 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น