หน้าหนังสือทั้งหมด

ขั้นตอนการบัญญัติสิกขาบท
184
ขั้นตอนการบัญญัติสิกขาบท
…าจะทรงสอบถามภิกษุที่ก่อเหตุนั้นๆ ขึ้นว่าทำจริงหรือไม่ เมื่อเขายอมรับว่าทำจริง พระองค์ก็จะทรงติเตียน ตรัสถึงโทษของความเป็น คนเลี้ยงยาก บำรุงยาก มักมาก ไม่สันโดษ คลุกคลี และโทษของความเกียจคร้าน แล้วตรัสถึ…
เนื้อหาเกี่ยวกับขั้นตอนการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนคือ เหตุเกิดขึ้น การกราบทูลพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประชุมสงฆ์ และบัญญัติสิกขาบท โดยมีกระบวนการสอบถามและติเตียนจากพระพุทธเจ้า รวมถ
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
193
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
ในพระไตรปิฎกมีปรากฏอยู่บ่อยครั้งที่พระอรหันต์กระทำในสิ่งที่พระสัมมาสัม พุทธเจ้าทรงเห็นว่ากระทบต่อสาวกในภายหล…
ในพระไตรปิฎกมีการกล่าวถึงพระอรหันต์ที่กระทำตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีผลกระทบต่อสาวกในอนาคต เช่น กา…
โทษของการเสพน้ำเมาและผลกระทบต่อสังคม
225
โทษของการเสพน้ำเมาและผลกระทบต่อสังคม
… ให้ประชาชนในประเทศเดือดร้อนกันทั่วหน้า เป็นต้น 8.3.3 อบายมุขทางเสื่อมแห่งทรัพย์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงทางเสื่อมแห่งโภคทรัพย์และอริยทรัพย์ในสิงคาลกสูตรไว้ 6 ประการ ได้แก่ การเสพน้ำเมา คือ สุราเมรัยอ…
…ความนี้กล่าวถึงโทษที่เกิดจากการเสพน้ำเมา ซึ่งมีผลกระทบต่อโภคทรัพย์และสังคมโดยรวม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงโทษของน้ำเมาไว้ 6 ประการ ได้แก่ เสื่อมจากทรัพย์, ก่อการทะเลาะวิวาท, เป็นบ่อเกิดโรค, เสียชื่อเสี…
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
258
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
…กฐานว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงห้ามภิกษุเทศน์สอนด้วยภาษาท้องถิ่นอื่นๆ นอกจากภาษาสันสกฤตของพวกพราหมณ์ ตรงข้ามพระองค์กลับสอนให้ไม่ยึดติดในภาษาใดภาษาหนึ่งแต่ให้สอนในภาษาที่ชาวท้องถิ่นนั้นๆ สามารถเข้าใจได้ เ…
ภาษาบาลีถือเป็นภาษาพื้นฐานที่ใช้ในแคว้นมคธซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเลือกใช้เป็นภาษาหลักในการเผยแผ่พระธรรมวินัย โดยมีการยึดถือการใช้ภาษาท้องถิ่นเพื่อให้เข้าใจง่าย ในสมัยพุทธกาล แคว้นมคธมีภูมิภาคที่มีความ
ธรรมะเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า
260
ธรรมะเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า
คนหลงทาง ส่องประทีปในที่มืด ข้าพระองค์ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งไปจนตลอดชีวิต 1.2) แสดงธรรมแก่ชาวนาโดยใช้ภาษาชาวนา ครั้งหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้า เสด็จเ…
ในบทนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสสอนเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า โดยใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย ทำให้พราหมณ์และสารถีเข้าใจถึงความหมายของศร…
คำสอนและการอุปสมบทในพระพุทธศาสนา
270
คำสอนและการอุปสมบทในพระพุทธศาสนา
…นดูดไว้ จักไม่เป็นผู้เน่าภายใน ข้า พระองค์จึงได้บรรพชาอุปสมบทในสำนักของพระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “นันทะ ถ้าอย่างนั้น เธอจงมอบโคให้เจ้าของเขาเถิด” เมื่อนายนันทโคบาลมอบโคให้แก่เจ้าของแล้วเขาก็ไ…
บทนี้กล่าวถึงการสอนธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยวิธีใช้สื่อเปรียบเทียบเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจธรรมอย่างชัดเจน ตัวอย่างเช่น นายนันทโคบาลที่บรรพชาอุปสมบทหลังจากเห็นความสำคัญของการรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ แล
เอกังสพยากรณียปัญหาในพระพุทธศาสนา
275
เอกังสพยากรณียปัญหาในพระพุทธศาสนา
…ยิ่งกว่าและประณีตกว่า เพราะ ว่าสมาธินทรีย์(อินทรีย์คือสมาธิ) ของบุคคลนี้แก่กล้ายิ่งนัก ส่วนพระสารีบุตรกล่าวว่า ผมชอบใจทิฏฐิปัตตบุคคลซึ่งดียิ่งกว่าและประณีตกว่า เพราะว่าปัญญินทรีย์ (อินทรีย์คือปัญญา)ของบ…
…ันไป ในการตอบปัญหาดังกล่าว ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะขึ้นอยู่กับภูมิธรรมของแต่ละบุคคล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความเป็นไปได้ในการเปรียบเทียบว่าบุคคลอย่างใดเหนือกว่ากัน โดยมีตัวอย่างจากการสนทนากับพระเจ้าอชาต…
พระวจนะเกี่ยวกับการพยากรณ์และพรหมจรรย์
279
พระวจนะเกี่ยวกับการพยากรณ์และพรหมจรรย์
พยากรณ์เราก็จักลาสิกขาเป็นคฤหัสถ์ จากนั้นพระมาลุงกยบุตรก็เข้าไปกราบทูลเรื่องนี้แก่พระผู้มีพระภาคเจ้าพร้อมทั้ง กราบทูลว่า ถ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ทรงทราบว่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการพยากรณ์ในพุทธศาสนา ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสชี้แจงให้มาลุงกยบุตรเข้าใจว่าเหตุผลของการไม่พยากรณ์เรื่องโลกเที่ยงหรือไม่เที่ยง มุ่งเน้นไปที่การดั…
อารมณ์และพฤติกรรมมนุษย์ในมุมมองทางชีววิทยา
311
อารมณ์และพฤติกรรมมนุษย์ในมุมมองทางชีววิทยา
…ะ สามารถอธิบาย ได้ด้วยโครงสร้างทางชีววิทยาภายในตัวมนุษย์ โดยไม่จำเป็นต้องโยงไปถึงเรื่องที่ไม่สามารถ ตรวจสอบได้ด้วยประสาทสัมผัสเช่น เรื่องจิตใจ หรือเรื่องวิญญาณดังที่ศาสนาต่าง ๆ กระทำกัน หากว่านายเขียวทำ…
…ยสายลับพลังจิตของสหรัฐฯ และโซเวียตในช่วงสงครามเย็น ที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของจิตใจในวงการวิทยาศาสตร์ รวมทั้งการทำดีที่อาจถูกกำหนดโดยยีนไม่ใช่จากอำนาจธรรมชาติ
การรับรู้ใจและวิทยาศาสตร์
321
การรับรู้ใจและวิทยาศาสตร์
…วามรัก เราก็รู้แก่ใจของเราเอง อันนี้พิสูจน์ได้ง่ายเวลามี ความกลัว มีความรู้สึกโกรธ มันก็รู้สึกได้โดยตรง ตลอดจนความสุขสบาย ความปลาบปลื้มอิ่มใจ ผ่อนคลายใจ พิสูจน์ได้ทั้งนั้น แต่วงการวิทยาศาสตร์มักเข้าใจไป…
…กับประสบการณ์ทางใจ เช่น ความรัก และความโกรธ ซึ่งเหล่านี้ไม่สามารถพิสูจน์ได้ด้วยเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ วิทยาศาสตร์มีขีดจำกัดในการเข้าใจความจริงและมักจะพยายามใช้วิธีการที่ผิดในการพิสูจน์ โดยการใช้เครื่อ…
กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล
330
กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล
กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาลนั้นมีหลากหลายจึงทำให้ภิกษุได้ผลัดเปลี่ยน อิริยาบถอยู่เรื่อยๆ กล่าวคือ มีทั้…
กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาลมีความหลากหลาย รวมถึงการนั่งสมาธิ บิณฑบาต เดินจงกรมและการผ่อนคลายร่างกาย การ…
พญามือเหล็กน้ำฝาดกระถินพิมาน
341
พญามือเหล็กน้ำฝาดกระถินพิมาน
…ตันตกะ ยางจากกำยาน หรือยางชนิดอื่นที่เป็นยาสมุน ไพรและไม่จัดว่าเป็นอาหาร 4) เกลือ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอนุญาตเกลือที่เป็นเภสัชไว้ดังนี้ คือ เกลือสมุทร เกลือดำ เกลือ สินเธาว์ เกลือดินโป่ง หรือเกลือชนิดอ…
บทความนี้นำเสนอสมุนไพรและยาในพระไตรปิฎกที่ไม่ได้จัดว่าเป็นอาหาร เช่น ใบไม้, ผลไม้, ยางไม้, และเกลือต่าง ๆ รวมถึงการใช้ยามหาวิณัฏในการรั…
ชีวกโกมารภัจจ์และการแพทย์ในพระไตรปิฎก
343
ชีวกโกมารภัจจ์และการแพทย์ในพระไตรปิฎก
…อเวลาผ่านไป 7 ปี ชีวกโกมารภัจจ์ จึงเรียน ถามอาจารย์ทิศาปาโมกข์ว่า กระผมเรียนวิชาแพทย์สำเร็จตามหลักสูตรแล้วหรือยัง อาจารย์ตอบว่า พ่อชีวก ถ้าเช่นนั้นเธอจงถือเสียมเที่ยวไปรอบเมืองตักกสิลา ระยะทาง 1 โยชน์ ต…
…าสัมพุทธเจ้า การรักษาในสมัยนั้นมีวิธีคล้ายกับการแพทย์ในปัจจุบัน และการรักษาจิตใจจะใช้ธรรมโอสถ ในพระไตรปิฎกกล่าวถึงการรักษาทั้งด้านร่างกายและจิตใจ โดยใช้การแพทย์ที่มีประสิทธิภาพเช่น ยา น้ำมัน การผ่าตัด เ…
การนำพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
367
การนำพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
แต่ละภพภูมิไม่เท่ากันจริง ๆ เพราะผลการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ก็ยืนยันเช่นนั้น ทำให้เข้าใจ ว่าเรือนไฟของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล ก็คือห้องอบซาวน่าในปัจจุบันนั่นเอง …
เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับการศึกษาและการปฏิบัติพุทธธรรม โดยเสนอแนะให้ผู้อ่านนำคำสอนจากพระไตรปิฎกมาปฏิบัติในชีวิตประจำวัน เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดและพ้นจากทุกข์สู่การบรรลุนิพพาน เน้นว่าความรู…
ศัพท์สำคัญในจักรวาลวิทยา
15
ศัพท์สำคัญในจักรวาลวิทยา
…ศัพท์บางคำมีความหมายกว้างกว่าที่นักศึกษาจะ เข้าใจได้ 1.1.1 จักรวาลวิทยา คือ อะไร คำว่า จักรวาลวิทยา ตรงกับคำในภาษาอังกฤษว่า Cosmology ประกอบด้วยศัพท์ 2 คำ คือ คำว่า จักรวาล ซึ่งพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยส…
…ท์ต่างๆ อาทิ คำว่า จักรวาลวิทยา ที่แปลว่า ความรู้เกี่ยวกับโลกและบริเวณรอบๆ รวมถึงความหมายเชิงพุทธศาสตร์ที่ว่าด้วยการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และการเสื่อมสลายของจักรวาล โดยเสนอวิธีการศึกษาตามคำสอนของพระสัมมาสัม…
ความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายและโลกหน้า
18
ความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายและโลกหน้า
…้งมวลตายแล้ว ไม่สูญไปไหน จะสูญสิ้นแต่เฉพาะร่างกายซึ่งถูกเผาหรือถูกฝัง ดินเท่านั้น ส่วนใจยังไม่สูญไป ตราบใดที่ใจยังมีกิเลสก็จะต้องไปเกิด มีชีวิตอาศัยในร่างกายใหม่ต่อไปอีก ส่วนจะไปเกิดเป็นอะไร มีรูปร่างเป…
…ียนว่ายตายเกิดของสัตว์โลกเพื่อให้ผู้คนได้เข้าใจถึงกรรมและผลของการกระทำ ตลอดจนตัวตนที่ไม่มีการสิ้นสุดตราบใดที่ยังมีความยึดมั่นในกิเลส ข้อมูลอ้างอิงครอบคลุมถึงมุมมองที่แตกต่างกันและส่วนที่เกี่ยวข้องกับการ…
ความเชื่อเรื่องโลกนี้และโลกหน้า
19
ความเชื่อเรื่องโลกนี้และโลกหน้า
…อเรื่องโลกนี้ไม่มี โลกหน้าไม่มี เป็นความเชื่อดั้งเดิม ที่มีมาหลายยุคหลายสมัยแล้ว และ ยังคงจะมีต่อไป ตราบใดที่มนุษย์ยังไม่ได้ศึกษาคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งพระองค์ทรงสอน ให้เชื่อเรื่องโลกนี้ โลกหน้…
…ดยชี้ให้เห็นว่าความเชื่อที่โลกนี้และโลกหน้าไม่มีนั้นเป็นมิจฉาทิฏฐิ นอกจากนี้ยังเสนอวิธีการพิจารณาจากตรรกศาสตร์เพื่อยืนยันการมีอยู่ของโลกหน้า โดยนำเสนอคำสอนเกี่ยวกับกรรมและการเกิดใหม่ที่สอดคล้องกับหลักธร…
การค้นพบกฎธรรมชาติในพุทธศาสตร์
23
การค้นพบกฎธรรมชาติในพุทธศาสตร์
…่อจะได้อยู่ในโลกใบนี้อย่างปลอดภัย และมีความสุข เนื้อหาต่อไปนี้จะนำเสนอเรื่องแหล่งความรู้ในทางพุทธศาสตร์ เพื่อให้เห็นแนวทางการค้นหาคำตอบ ของโลกและจักรวาลด้วยพุทธวิธี ซึ่งมีวิธีการที่แตกต่างจากวิทยาศาสตร์…
เนื้อหานี้นำเสนอความรู้ในพุทธศาสตร์เกี่ยวกับกฎธรรมชาติที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ และความสัมพันธ์กับวิทยาศาสตร์ โดยเน้นว่าธรรมะไม่ใช่ของเฉพา…
จักรวาลวิทยาและอจินไตยในพระพุทธศาสนา
27
จักรวาลวิทยาและอจินไตยในพระพุทธศาสนา
…นี้ได้ ดังที่กล่าวไว้แล้วในเรื่องแหล่งที่มาของความรู้เรื่องจักรวาลวิทยา เรื่องที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่าเป็นอจินไตย มีปรากฏใน อจินติตสูตร ดังนี้ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อจินไตย 4 อย่างนี้ไม่ควรคิด ผู้ที…
…สามารถทำความเข้าใจได้อาจส่งผลให้คนเกิดความเครียดและบ้าได้ ซึ่งเป็นการสูญเสียเวลา อ้างอิงจากอจินติตสูตรในพระไตรปิฎกเพื่อย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติธรรมมากกว่าความคิด
จุดมุ่งหมายของการศึกษาเรื่องธาตุ
42
จุดมุ่งหมายของการศึกษาเรื่องธาตุ
…งรู้ดีว่าแต่ละคนล้วนมีทุกข์ด้วยกันทั้งสิ้น ที่สำคัญที่สุดจะทำให้เราเห็นว่าโลกนี้เต็มไปด้วยความทุกข์ ตราบใดที่เรายังต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ เรายังต้องเผชิญหน้ากับทุกข์อย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ดังนั้นเมื…
…้จริง จะนำมาซึ่งความเข้าใจและความสงบสุขในชีวิตมากขึ้น เพราะโลกนี้เป็นที่แห่งทุกข์และผิดปกติ เมื่อเราตระหนักถึงความไม่เที่ยงแท้ ก็จะไม่มีการเอารัดเอาเปรียบกันในสังคม และจะช่วยให้เราเข้าใจถึงการเปลี่ยนแปล…