ทาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 71 / 129

… เนมิ ราช ครองเมืองมิถิลา ในแคว้นวิเทหะ เป็นกษัตริย์ที่สนพระราชหฤทัยในการกุศลโปรดการทำ กุศลทรงบริจาคทาน รักษาศีลอุโบสถอยู่เป็นนิตย์ ตามขัตติยะประเพณีผู้ครองเมืองมิถิลานี้ เมื่อ ครองพระราชสมบัติจนมีพระชนม…

…งของการตั้งใจเพื่อผลแห่งความดี และการมองเห็นความจริงผ่านประสบการณ์ของพระองค์ เมื่อทรงพิจารณาว่าการทำทานไม่เพียงพอ ต้องมีการผนวชเพื่อปฏิบัติพรหมจรรย์ ชาดกนี้ปลูกฝังการตั้งใจมุ่งมั่นในเหตุสำคัญ ทั้งสัจจะแล…

…ตเป็นหมัน ปล่อยให้คืนวันล่วงไปเปล่า เสียเวลา คราวสมัย เป็นพลวปัจจัย อุดหนุนอรรถจริยา ซึ่งจะรับพระราชทานถวายวิสัชนาต่อไป ในวาระที่ ๒. อรรถจริยา นั้น คือราชกิจที่ทรงประกอบ ด้วยตั้งพระราชหฤทัยจะให้เป็นประโย…

พระสัปปุริสธรรมที่แสดงถึงความสำคัญของการรู้จักกาลและการบำเพ็ญกิจที่มีประโยชน์สำหรับประชาชน ถูกนำเสนอผ่านการปฏิบัติของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ การดำเนินงานของพระองค์ให้ประโยชน์ต่อสังคมและพระพุทธศาสนา รวม

…อง ภายหลังต่อมาชมพู ทวีปกลายไป ไม่เป็นปฏิรูปเทสแห่งพระพุทธศาสนา เพราะพวกพุทธศาสนิกหย่อนกำลัง ไม่อาจ ทานพวกถือศาสนาอื่น จึงต้องย้ายไปตั้งในประเทศอื่นที่รวมประเทศไทยเข้าไว้ด้วย ฐานะอยู่ได้จนทุกวันนี้ แลช่ว…

บทความนี้อภิปรายถึงความสำคัญของปฏิรูปเทสในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในบริบทของประเทศไทย ที่มีประวัติศาสตร์การรักษาอิสระภาพและความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้วิเคราะห์ถึงคุณค่าทาง

…ตรลางแห่งว่า อิธ อริยสาวโก วิคตา ลมจฺเฉเรน เจตสา อคาร์ อมาวสติ มุตตจาโค ปยุตปาณิ โวสุสคครโต ยาจโยโค ทานส์วิภาครโต แปลความว่า อริยสาวกในพระศาสนานี้ มีใจปราศจากความตระหนี่อันเป็น มลทิน อยู่ครองเรือนสิ่งใดค…

ในปี ๒๔๙๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการเลือกธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ เช่น ความบริจาคและการไม่ตระหนี่ พร้อมยกคำสอนจากบาลีเกี่ยวกับการให้และการช่วยเหลือผู้อื่นว่ามีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต โ

… มีตาดำ ๒. จิตเปโต ๘. อุปวน์ มีความรักตั้งอยู่ ที่ใกล้เคียงแห่งป่า ๔. นรนาริโย นระและนารี ท. ๑๐.สงฺฆทาน ทานเพื่อสงฆ์ ๑๑.ปญฺจินฺทฺริยานิ อินทรีย์ ๕ ท. ๑๒.ปุริสุตฺตโม บุรุษสูงสุด ๑๓.ปญฺญาธานํ ทรัพย์คือปัญญ…

เนื้อหานี้นำเสนอศัพท์บาลีที่มีความสำคัญและการใช้งานในชีวิตประจำวัน รวมถึงการอธิบายความหมายของคำ ความเชื่อมโยงระหว่างคำต่างๆ ในบริบทของวิชาการและวรรณกรรม เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจและใช้งานอย่างถูกต้อง

…าแต่รูปวิเคราะห์ ชื่อ "สาธนะ สาธนะนั้นแบ่งเป็น ๒ คือ กัตตุสาธนะ, กัมมสาธนะ, ภาวสาธนะ, กรณสาธนะ, สัมปทานสาธนะ, อปาทานสาธนะ, อธิกรณสาธนะ รูปวิเคราะห์แห่งสาธนะจัดเป็น ๓ คือ กัตตุรูป, กัมมรูป, ภาวรูป. [กัตตุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ในส่วนของสาธนะ ซึ่งเป็นกลุ่มคำที่แบ่งออกได้เป็น ๒ ชนิด ได้แก่ กัตตุสาธนะและกัมมสาธนะ โดยมีการอธิบายถึงรูปแบบของสาธนะและบทบาทของคำในภาษาบาลี ทั้งนี้เพื่อให้มีความเ

…เถถาติ วาจาย อุกขิปน์ ฯ สพฺพโต ภาเคน สวตฺถุก สเหตุก็ กตวา อุกเขปนา สมุกเขปนาฯ อถวา อเทนต์ ทิสวา อโห ทานปรีติ เอว์ อุกขิปน อุกเขปนา นามฯ อโห มหาทานปตีติ เอว สฏฐ อุกเขปนา สมุกเขปนาฯ ขีปนาติ ก็ อิมสฺส ชีวิต…

บทความนี้กล่าวถึงประโยคและความหมายของวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล โดยเสนอการวิเคราะห์ความหมายของคำและแนวทางที่เกี่ยวข้องกับธรรมะ รวมไปถึงคำอธิบายเกี่ยวกับการใช้ภาษาในบริบทต่างๆ อาทิ โทสาโรปนา อุกเข

… วิสุทธิมคเค นิโรธานุปสฺสนาย สมุทยสฺส มุญจิตุกายตานุปสฺสนาย อมุญจิต กามุยสฺส ปฏินิสสัคคานุปสฺสนาย อาทานสฺส ขยานุปัสสนาย ฆนสัญญาย วยานุปสฺสนาย อายูหนสฺส วิปริณามานุปสฺสนาย ธุวสัญญาย อนิมิตตานุปสฺสนาย นิมิ…

บทนี้กล่าวถึงวิสุทธิมคฺค ว่าเป็นหลักการสำคัญในการปฏิบัติธรรม ซึ่งรวมถึงการเข้าใจความหมายของนิโรธและกระบวนการดับทุกข์ โดยเน้นการปฏิบัติตามหลักธรรมต่างๆ เพื่อให้บรรลุถึงนิพพาน นอกจากนี้ยังได้สอนการสังเค

…ิ วัตตเมตสุชาติ ปิณฑปาตี ฯ ปติตุนุติ จริตฯ ปิณฑปาตีเอว ปิณฑปาติโก ฯ ปิณฑบาติกสฺส องค์ ปิณฑบาติกค์ ฯ ทาน วุจจติ อวขณฑน์ ฯ อเปต ทานโต อุปทาน ฯ อนวขณฑนนฺติ อตฺโถ ฯ สห อปทาเนน สปทาน ฯ อวขณเฑน วิรหิต อนุตรนุต…

…กี่ยวข้องกับปิณฑปาติโกและการปฏิบัติในพุทธศาสนา โดยเน้นที่องค์ประกอบต่าง ๆ ของปิณฑปาติโก รวมถึงการให้ทานและการเจริญสติในการปฏิบัติธรรม ซึ่งเป็นแนวทางหลักในการดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับหลักธรรมที่เสนอมาในพร…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 84 วิสุทฺธิมคเค ปิณฺฑปาติกงฺเค สมาทานวิธานปุปเภทเภทานิสสวณฺณนาฯ สปทานจาริกงฺคมปี โลลุปจาร์ ปฏิกขิปามิ สปทานจาริกงค์ สมาทิยามีติ อิเมล์ อญ…

เนื้อหาเกี่ยวกับหลักการและการปฏิบัติในวิสุทธิมคฺค ทั้งการเข้าใจในเรื่องของปิณฺฑปาติกงฺเค และการปฏิบัติตามกฎของธรรมในสังคม โดยได้กล่าวถึงความสำคัญของกรรมและการปรับจิตใจ เมื่อผู้ปฏิบัติต้องเผชิญกับเหตุก

…ภาคุยวา พหูหิ ญาเยหิ สุภาวิตตฺตโน ภวนฺตโค โส ภควาติ วุจจตีติ ฯ นิทเทเส วุตฺตนเยเนว เจตฺถ เตส์ เตสํ ปทานํ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ อย ปน อปโร นโย ภาคุยวา ภควา ยุตฺโต ภูเกหิ จ วิภัตตวา ภัตตวา วนตามโน เวส ภควา ตโตต…

บทความนี้นำเสนอสารัตถะของวิสุทธิมคฺคซึ่งเป็นคัมภีร์สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงการเข้าถึงสัจธรรม การปฏิบัติที่ถูกต้องตามแนวทางของพระพุทธเจ้า และการหลุดพ้นจากทุกข์ โดยมีการอ้างอิงองค์ความรู้ต่าง ๆ

…ยา สทาติ ๆ อิท สีลานุสสติย์ วิตถารกถามุข ฯ จาคานุสสติ ภาเวตุกาเมน ปน ปกติยา จาคาธิมุตเตน นิจฺจปปวตฺตทานส์วิภาเคน ภวิตพุฒิ อถวา ปน ภาวน์ อารภนฺเตน อิโตทานิ ปภูติ สติ ปฏิคคาหเก อนุตมโส เอกาโลปมตฺตมปิ ทานํ …

บทความนี้เสนอแนวทางการศึกษาและสำรวจเกี่ยวกับสีลานุสสติและจาคานุสสติในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการเตือนสติและการจดจำข้อธรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาคุณธรรมและจริยธรรมในชีวิตประจำวัน ผู้ที่ปฏิบ

… วต เมติ ย์ มยา อิท สาสน์ ીં มนุสสติ วา ลัทธิ ติ สุทธิ วต เม ฯ กสมาฯ โยห์ มจฺเฉรมลปริยุฏฺฐิตาย ฯเปฯ ทานสิวิภาคร โตติ ฯ ตตฺถ มจฺเฉร มลปริยุฏฐิตายาติ มจฺเฉรมเลน อภิภูตาย ฯ ปชายาติ ปชายน วเสน สตฺตา วุจจนฺติ…

บทความนี้สำรวจแนวคิดทางด้านธรรมะและมนุษย์ในวิสุทฺธิมคฺเค รวมถึงการให้ความรู้เกี่ยวกับการเข้าใจจิตใจมนุษย์และสิ่งที่มีผลต่อสภาพจิตใจ ผ่านอ้างอิงจากพระธรรมคำสอนที่ลึกซึ้ง ว่าด้วยมุมมองต่างๆ ที่เกี่ยวข้อ

…ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 287 ฉอนุสสตินิทฺเทโส วเสน รโตติ โวสสคครโต ๆ ยางโยโคติ ย ย ปเร ยาจนติ ตสฺส ตสฺส ทานโต ยาจนโยโคติ อตฺโถ ๆ ยาชิโยโคติปิ ปาโฐ ฯ ยชนสงขาเตน ยาเชน ยุตโตติ อตฺโถ ๆ ทานส์วิภาคร โตติ ทาเน จ ส…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงคุณลักษณะและรายละเอียดของการฝึกจาคานุสสติ ซึ่งสามารถนำไปสู่ความสงบในจิตใจและการเข้าถึงสมาธิ โดยยกตัวอย่างความสัมพันธ์ระหว่างการจาคานุสสรและการเกิดขึ้นของอารมณ์แบบต่างๆ และการฝึกฝนท

…นามนาม ที่ประกอบด้วยจตุตถีวิภัตติ ใช้ในอรรถ ๓ อย่าง เข้ากับกิริยา เรียกชื่อเป็นอย่างเดียวกันว่า สมุปทาน ดังนี้:- เป็นที่ให้ (แก่) อุ. สงฺฆสฺส ทานํ เทติ ๑. ๒. เป็นที่ส่งไป (เพื่อ) อุ, รญฺโญ ปณฺณาการ เปเสต…

บทนี้กล่าวถึง บทนามนาม ในบาลีไวยากรณ์ ซึ่งจะมีการแบ่งออกเป็นหลายประเภทตามวิภัตติ โดยมีการใช้อรรถที่แตกต่างกันออกไป เช่น การให้ การส่งไป และการประทุษร้าย รวมถึงการใช้บทนามนามที่ประกอบด้วยปัญจมีและฉัฏฐี

…รือเรียกให้สั้นว่า ผล, แม้ในอรรถนี้ก็ใช้ นิบาต ๓ ศัพท์นั้น, ตรงความไทยว่า ด้วยว่า มีอุทาหรณ์ดังนี้: ทานํ ทาตพฺพเมว, ทายหิ โภคสมุปท์ อาวหติ. (คันถาภรณ.) ความท่อนต้น น่าชวนให้ถามว่า ให้ทานมีผลอะไร, จึงอธิบ…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงผลโชตกนิบาตซึ่งเป็นการกล่าวถึงผลที่จะเกิดขึ้นจากเหตุการณ์ที่ถูกกล่าวในท่อนต้น โดยนำเสนออุทาหรณ์เพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงวิเสสโชตกนิบาตซึ่งใช้ในการระบุว่า

…หิ ในท่อนหลังนั้น เรียกว่า วิเสสโชตโก เพราะส่องความที่แปลกออกไป. อุทาหรณ์ผูกไว้เป็น ตัวอย่างดังนี้: ทานปิ กุสล์, สีลิปี กุสล์, เตสุ ปน สีล ทานโต วรตร ตัปปาฏิกรณ์ โชตกนิบาต အာ 5. ถ้าความท่อนต้นกล่าวอรรถไม…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์และวากยสัมพันธ์ โดยยกตัวอย่างอุทาหรณ์เพื่อแสดงให้เห็นถึงความหายากของคนมีบุญและคนมีปัญญา ร่วมไปถึงข้ออุปมาและการใช้ภาษาที่ชัดเจนในการอธิบายความหมาย. ปัญญาถือว่าหายากกว่าบุญใ

…นิ วสฺสสตสหัสสานิ นิรเย ปจิตวา มนุสฺสชาติ อาคจฺฉนฺตา อตฺตภาวสเต อิตถีภาว์ อาปชฺชนฺติ---- อิตถิโย ปน ทานาทีนี้ ปุญญานิ กตฺวา อิตถีภาเว ฉันท์ วิราเชตวา "อิท โน ปุญญ์ ปุริสตตภาวปฏิลาภาย สวตฺตตู" ติ จิตต์ อธ…

บทความนี้นำเสนอหลักการของบาลีไวยากรณ์และวากยสัมพันธ์ โดยมุ่งเน้นการอธิบายบทประโยคและใช้งานศาสตร์ในการสื่อสารในภาษาไทย รวมทั้งมีการอ้างอิงถึงตำราและเนื้อหาจากคัมภีร์ต่าง ๆ เพื่อเสริมความเข้าใจในการใช้ภ

…ัน, มีอุทาหรณ์ ดังนี้: ยาจกา นาม มจฺฉริชเน "เทพี" ติ น ยาจนฺติ, เกวล ปโพธยนฺติ "สามิ ตว์ปี มี ปุพเพ ทานสฺส อทินุนตาย อวตถก ปาลหตุ วิจรนต์ ปสฺส, ตว์ มาทิโส มา ภวา" ติ. มจฺฉริชนา ปน "เทพี" ติ วจนมตฺติ สุตว…

บทนี้กล่าวถึงแนวคิดในบาลีไวยากรณ์ที่เกี่ยวข้องกับวากยสัมพันธ์ โดยแสดงตัวอย่างอุทาหรณ์ที่ใช้ในการวิเคราะห์โครงสร้างของประโยคและความหมายของคำในบริบทต่างๆ อาทิ อนุวยโชตโก และนิบาต ๓ ศัพท์ รวมถึงการปรับเป

…ว่างพากย์หรือบทว่า กับ, และ ที่ใช้ข้างท้ายพากย์ หรือบทว่า ด้วย, หนึ่ง, มีอุทาหรณ์วากยสมุจจยะดังนี้: ทานญฺจ ทสฺสาม ธมฺมญฺจ โสสฺสาม, ปทสมุจจยะดังนี้: เทสนาวสาเน กุมาโร จ กุมาริกา จ โสตาปนนา อเห, ติสฺโส เวท…

ในบทนี้พูดถึงวากยสัมพันธ์ของบาลีที่มีวิภัตติเสมอกัน โดยเฉพาะในกรณี ปทสมุจจโย ที่ใช้ นิบาติ เช่น จ เพื่อเป็นพื้นฐานในการสร้างความหมาย นอกจากนี้ยังได้ยกตัวอย่างการใช้สำนวน และอุทาหรณ์เพื่อให้ง่ายต่อการเ