หน้าหนังสือทั้งหมด

การพิจารณาธาตุในโกฏฐาส 42
143
การพิจารณาธาตุในโกฏฐาส 42
จึงกำหนดเอาลักษณะที่แขนแข็งในโกฏฐาส 12 นั้นว่า ธาตุดิน พึงกำหนดเอาลักษณะที่ร้อนในโกฏฐาส 4 ว่า ธาตุไฟ จึงกำหนดเอาลักษณะที่ เขยื้อนได้ ที่แยกออกจากธาตุไฟนั้นไม่ได้ ว่า ธาตุลม จึงกำหนดเอาลักษณะที่แขนแข็ง…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธาตุ 42 จากร่างกาย มีการกำหนดธาตุต่างๆ ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม จากโกฏฐาสและการสัมผัสทางกาย รวมถึงการทำกรรมฐาน ซึ่งมีการใช้ความคิด การมองเห็น การได้กลิ่น แล…
แนวคิดเกี่ยวกับธาตุ
33
แนวคิดเกี่ยวกับธาตุ
…กไม่ได้ ทำหน้าที่ทรงไว้หรือทำให้สิ่งทั้งหลายทั้งปวงดำรงอยู่ได้ 3. ธาตุ 4 ประกอบด้วย ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ซึ่งมีอยู่ในทุกสรรพสิ่งไม่ว่าจะ มีชีวิตหรือไม่มีก็ตาม แต่ธาตุ 6 ประกอบด้วย ธาตุดิน ธาตุน้…
…ษา สรรพสิ่งทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นชีวิตหรือไม่มีชีวิตล้วนเกิดจากธาตุ ธาตุทั้ง 4 ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ในขณะที่ธาตุ 6 เพิ่มธาตุอากาศและธาตุวิญญาณที่มีเฉพาะในสิ่งมีชีวิต โดยธาตุแต่ละชนิดมีลักษณ…
ธาตุในกายมนุษย์
68
ธาตุในกายมนุษย์
…นุษย์นั้น ทางศาสนาเรียกว่า ธาตุ และสามารถแยกธาตุออกได้ 5 ธาตุ ด้วยกัน ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ ธาตุอากาศ และธาตุวิญญาณ ธาตุดิน หมายถึง ธาตุส่วนที่ เป็นของแข็งในกายมนุษย์ ธาตุน้ำ หมายถึง ธาตุส่วน…
…นุษย์นั้น ทางศาสนาเรียกว่า ธาตุ และสามารถแยกธาตุออกได้ 5 ธาตุ ด้วยกัน ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ ธาตุอากาศ และธาตุวิญญาณ ธาตุดิน หมายถึง ธาตุส่วนที่ เป็นของแข็งในกายมนุษย์ ธาตุน้ำ หมายถึง ธาตุส่วน…
ธาตุ 6: ความเชื่อมโยงระหว่างธาตุในชีวิต
37
ธาตุ 6: ความเชื่อมโยงระหว่างธาตุในชีวิต
ธาตุ 6 1 ธาตุ 6 ประกอบด้วย ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ธาตุอากาศ และธาตุวิญญาณ โดยที่ธาตุ 4 ธาตุแรก คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ก็เป็นเช่น…
บทความนี้อธิบายถึงธาตุ 6 ซึ่งประกอบด้วย ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ธาตุอากาศ และธาตุวิญญาณ โดยเน้นความแตกต่างระหว่างธาตุ 4 ที่มีอยู่ในทุกสิ่งไรก็ตาม และธาตุ 6 …
ความเข้าใจในธรรม: การนั่งสมาธิและการค้นคว้า
45
ความเข้าใจในธรรม: การนั่งสมาธิและการค้นคว้า
…กาะ เดี๋ยวนกก็กลับมาหา เหมือนท่านกลับมาหาเรา คำถามของ ท่านไม่ถูก ที่ถูกท่านควรถามว่าธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ตั้งอยู่ไม่ได้ในที่ไหน และถ้าอยากรู้ว่าธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ตั้งอยู่ไม่ได้ที่ใด ให้…
…สัมพุทธเจ้าเน้นถึงความสำคัญของการนั่งสมาธิในการค้นหาความจริงเกี่ยวกับธาตุต่างๆ เช่น ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ซึ่งมีความซับซ้อนและไม่สามารถตอบได้ง่ายๆ โดยพระองค์ได้เปรียบเทียบกับการจับนกในเรือ เพื่ออ…
ธาตุทั้ง ๖ ในร่างกาย
305
ธาตุทั้ง ๖ ในร่างกาย
ธาติ ๖ ใสในใส ใสละเอียดยิ่งหมดทุกกายเลย แต่ละกายที่ประกอบไปด้วยธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ วิญญาณธาตุ อากาศธาตุ เห็นจำคิดรู้สึกสะอาดตามไปด้วย ธาตุทั้ง ๖ หน้าธาตุน้ำ หลังธาตุไฟ ช่วยธาตุลม ขว…
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับธาตุทั้ง ๖ ที่มีอยู่ในร่างกายมนุษย์ ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุ โดยแต่ละธาตุต่างมีบทบาทในการทำงานและควบคุมระบบในร่างกาย ตั้งแต่เนื้อ…
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
103
ความหมายและองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์
…ียกรวมว่า “นามขันธ์” เป็นส่วนของ “ใจ” รูปขันธ์ คือร่างกายประกอบขึ้นจากธาตุ 4 ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ธาตุดิน มีธรรมชาติเป็นของแข็ง กระด้าง ได้แก่ ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อใ…
บทความนี้กล่าวถึงคำว่า 'มนุษย์' ที่มีรากศัพท์มาจากภาษาบาลี ว่ามาจาก 'มนุสส' ที่แสดงถึงผู้มีใจสูง ซึ่งรวมถึงการมีศีลธรรมและความประพฤติที่ดี สำหรับองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์จะประกอบด้วยขันธ์ 5 ซึ่งคือรูป
บทบาทของธาตุน้ำและธาตุไฟในร่างกาย
39
บทบาทของธาตุน้ำและธาตุไฟในร่างกาย
…่งต่างๆ นมสด นมส้ม เนยใส เนยข้น น้ำที่อยู่ในพื้นดิน น้ำที่ อยู่ในอากาศ ฯลฯ 3. เตโชธาตุ เตโชธาตุ คือ ธาตุไฟ มีลักษณะร้อนและเย็น ลักษณะร้อนชื่อว่า อุณหเตโช ลักษณะเย็นชื่อว่า สีตเตโช เตโชธาตุทั้ง 2 ชนิด มีสภาว…
เนื้อหานี้อธิบายถึงบทบาทของธาตุน้ำและธาตุไฟในร่างกาย โดยธาตุน้ำมีทั้งที่อยู่ภายในและภายนอก ส่งผลให้วัตถุดูอ่อนเหลวและสามารถไหลได้ ขณะที่ธาตุไฟช…
การพิจารณาธาตุและซากศพในพระพุทธศาสนา
29
การพิจารณาธาตุและซากศพในพระพุทธศาสนา
… 4 ดังพุทธพจน์ว่า “ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นกายนี้แหละ ตามที่ตั้งอยู่ โดยความเป็นธาตุว่า ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม มีอยู่ในกายนี้ คนฆ่าโคหรือลูกมือของคนฆ่าโค ผู้ฉลาดฆ่าแม่โคแล้ว นั่งแบ่งออกเป็นส่วนๆ อยู่ที่ห…
เนื้อหาว่า ธาตุมนสิการ คือ การพิจารณาร่างกายว่าประกอบขึ้นจากธาตุ 4 ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ตามพุทธพจน์ที่กล่าวอ้างถึง การกำหนดรู้ร่างกายเปรียบซากศพใน 9 ระยะเวลา ซึ่งรวมถึงสภาพต่างๆ…
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
99
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
…นผู้ที่ชาติก่อน เพลิดเพลินในการดื่มน้ำเมาเป็นอาจิณ ไม่ชอบศึกษา สนทนาไต่ถามกับบัณฑิต ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุ ลม มีกําลังเสมอ กัน ธาตุไฟ และ ธาตุ ลมมีกำลังมาก ธาตุดิน และธาตุน้ำ มีกำลังมาก ในขณะบำเพ็ญก…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ซึ่งมีสาเหตุมาจากกรรมในอดีตชาติ อธิบายถึงการเกิดจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และโมหจริต พร้อมทั้งการบำเพ็ญกุศลที่มีผลต่อจริตในคน โดยระบุถึงพระรัตนตรัยและกรรมนำไปสู่จุติ
จตุธาตุววัตถาน: การพิจารณาธาตุแห่งร่างกาย
127
จตุธาตุววัตถาน: การพิจารณาธาตุแห่งร่างกาย
…งกาย ดังต่อไปนี้ “ภิกษุย่อมพิจารณา เห็นกายนี้แหละ ตามที่ตั้งอยู่ โดยความเป็นธาตุว่า ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม มีอยู่ในกายนี้ คนฆ่าโคหรือลูกมือของคนฆ่าโคผู้ฉลาดฆ่าแม่โคแล้ว นั่งแบ่งออกเป็นส่วน ๆ อยู่ที่ห…
บทที่ 5 ของหนังสือนี้นำเสนอความสำคัญของการเจริญจตุธาตุววัตถาน ซึ่งเป็นกัมมัฏฐานขั้นสุดท้าย การพิจารณาธาตุ 4 ได้แก่ ดิน น้ำ ไฟ และลม ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยการทำความเข้าใจในธรรมชาติของร่างกายและการปล่อย
การวิเคราะห์ธาตุในร่างกายและการปฏิบัติธรรม
142
การวิเคราะห์ธาตุในร่างกายและการปฏิบัติธรรม
…งกำหนดเอาลักษณะที่ ซึมซาบได้ในโกฏฐาส 20 นั้นว่า ธาตุน้ำ จึงกำหนดเอาลักษณะที่ร้อนในโกฏฐาส 20 นั้นว่า ธาตุไฟ พึงกำหนดเอาลักษณะที่เขยื้อนได้ในโกฏฐาส 20 นั้นว่า ธาตุลม พึงกำหนดเอาลักษณะที่ซึมซาบในโกฏฐาส 12 ว่า …
บทความนี้สำรวจลมในร่างกายที่เป็นโกฏฐาสซึ่งไม่มีความคิดและวิญญาณ โดยแบ่งออกเป็นหลายกลุ่มตามลักษณะของธาตุ เพื่อพัฒนาสมาธิและการเจริญธรรมต่างๆ ผู้ปฏิบัติต้องพิจารณาลักษณะของธาตุต่างๆ อย่างละเอียด เพื่อให
การเกิดและดับของขันธ์ 5
99
การเกิดและดับของขันธ์ 5
…วนประกอบที่สำคัญ 2 อย่าง คือ 1. มหาภูตรูป 4 แปลว่า รูปที่เป็นใหญ่ปรากฏชัดเจน ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ลักษณะของธาตุทั้ง 4 คือ ธาตุดิน มีลักษณะ แข็ง ธาตุ า มีลักษณะ ไหลหรือเกาะกุม บ ท ที่ 5 ขั น …
…ถบังคับบัญชาได้ องค์ประกอบของขันธ์ 5 ได้แก่ รูปขันธ์และองค์ประกอบของมหาภูตรูป 4 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ซึ่งมีลักษณะเฉพาะต่างๆ ที่ส่งผลต่อการดำรงอยู่ของชีวิต
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - ธาตุในร่างกาย
57
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - ธาตุในร่างกาย
…คแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 57 ซึมซาบในผมนั้นแหละว่า ธาตุน้ำ จึงกำหนดดูลักษณะที่ร้อนในผม นั้นแหละว่า ธาตุไฟ จึงกำหนดดูกลักษณะที่เขยื้อนได้ในผมนั้นแหละว่า ธาตุลม จึงกำหนดดูธาตุ ๔ ๆ ในโกฏฐาส ๑ ๆ ไปทุกโกฏฐาสอย่…
เนื้อหาเกี่ยวกับการกำหนดธาตุในร่างกาย เช่น ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม โดยการใช้วิธีการต่างๆ ในการพิจารณาและทำความเข้าใจธรรมชาติของธาตุทั้งหลาย เพื่อให้เกิดอุปจ…
ธาตุและลักษณะของธาตุ
19
ธาตุและลักษณะของธาตุ
…ุลม มีความเหลว เหนียว น้ำมูก ปัสสาวะ น้ำทะเล ฯลฯ 3. ธาตุลม สามารถพัดไปมาได้ ลมเหบายใจ ลมพายุ ฯลฯ 4. ธาตุไฟ มีความร้อน ไออุ่นกาย เปลวไฟ ฯลฯ 5. ธาตุอากาศ ความว่างเปล่า ช่องว่าง มีความละเอียดยู่ในที่ว่าง โพรงอ…
…มีความแข็ง และรวมถึงขน ผม เล็บ และหิน ธาตุลม มีความเหลวและสามารถเคลื่อนที่ได้ เช่น น้ำมูกและปัสสาวะ ธาตุไฟ สร้างความร้อน เช่น เปลวไฟ ธาตุอากาศ เป็นความว่างเปล่า รวมถึงโพร่งอากาศ ในขณะที่ธาตุวิญญาณ แสดงถึงคว…
คุณค่าของชีวิตและธรรม
125
คุณค่าของชีวิตและธรรม
…ท้จริง แต่ “ราคา” และ “คุณค่า” ของชีวิตหาเท่ากัน ไม่ ราคาของชีวิตนั้นเท่ากับ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ ประกอบกันขึ้นมาเป็นร่างกาย ซึ่งมีแต่ความ เสื่อมสลายเป็นเบื้องหน้า ส่วนคุณค่าของชีวิต ขึ้นอยู่กับคุณ…
…ท้จริง แต่ “ราคา” และ “คุณค่า” ของชีวิตหาเท่ากัน ไม่ ราคาของชีวิตนั้นเท่ากับ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ ประกอบกันขึ้นมาเป็นร่างกาย ซึ่งมีแต่ความ เสื่อมสล
หน้าที่ของกายมนุษย์ละเอียด
69
หน้าที่ของกายมนุษย์ละเอียด
3 ๑. ด้านขวา ๒ าษ ธาตุดิน ๒. ด้านหน้า ธาตุน้ำ ๓. ด้านซ้าย ธาตุลม ๔. ด้านหลัง ธาตุไฟ ๕. ศูนย์กลาง ธาตุอากาศ 5. กลางธาตุอากาศ ธาตุวิญญาณ กายมนุษย์หยาบ นิมิตมาเตือนให้รู้ล่วงหน้าบ้าง อย่…
๑. ด้านขวา าษ ธาตุดิน ๒. ด้านหน้า ธาตุน้ำ ๓. ด้านซ้าย ธาตุลม ๔. ด้านหลัง ธาตุไฟ ๕. ศูนย์กลาง ธาตุอากาศ 5. กลางธาตุอากาศ ธาตุวิญญาณ กายมนุษย์หยาบ นิมิตมาเตือนให้รู้ล่วงหน้าบ้าง อย่…
พฤติกรรมมนุษย์และธาตุในพระพุทธศาสนา
71
พฤติกรรมมนุษย์และธาตุในพระพุทธศาสนา
…นเอง ตามทัศนะทางพระพุทธศาสนาถือว่า ชีวิตร่างกายของคนเราประกอบด้วย ธาตุ 5 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ อากาศ ธาตุ และวิญญาณธาตุ ๕ ธาตุแรกเป็นเรื่อง ของรูป เป็นสิ่งที่เรามองเห็นหรือสัมผัสได้ เช่น ธาตุดิน…
…นเอง ตามทัศนะทางพระพุทธศาสนาถือว่า ชีวิตร่างกายของคนเราประกอบด้วย ธาตุ 5 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ อากาศ ธาตุ และวิญญาณธาตุ ๕ ธาตุแรกเป็นเรื่อง ของรูป เป็นสิ่งที่เรามองเห็นหรือสัมผัสได้ เช่น ธาตุดิน…
การปฏิบัติแบบต่าง ๆ เพื่อมุ่งบรรลุธรรม
102
การปฏิบัติแบบต่าง ๆ เพื่อมุ่งบรรลุธรรม
…วามเห็น ความจำ ความคิด ความรู้ ๔ อย่าง รวมกันเรียกว่า "ใจ" เหมือน "รูป" ก็เป็นคำรวม ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ๔ อย่าง รวมกัน เรียกว่า "นาม" "ใจ" ก็เช่นเดียวกัน เห็น จำ คิด รู้ ๔ อย่าง เรียกว่า "ใจ" เมื่…
…วามเห็น ความจำ ความคิด ความรู้ ๔ อย่าง รวมกันเรียกว่า "ใจ" เหมือน "รูป" ก็เป็นคำรวม ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ๔ อย่าง รวมกัน เรียกว่า "นาม" "ใจ" ก็เช่นเดียวกัน เห็น จำ คิด รู้ ๔ อย่าง เรียกว่า "ใจ" เมื่…
พระธรรมกายและการสร้างบารมี
2
พระธรรมกายและการสร้างบารมี
…ิโรธสงบนิ่งอยู่ในอายตนะนิพพาน สรรพสัตว์ ในภพ ๓ อุบัติขึ้นมาจากธาตุทั้ง 5 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุ วงกลมทั้ง ๓ หมายเอา กามภพ รูปภพ และอรูปภพ ภพของสรรพสัตว์ที่ยังข้องเกี่ยวอยู…
…ิโรธสงบนิ่งอยู่ในอายตนะนิพพาน สรรพสัตว์ ในภพ ๓ อุบัติขึ้นมาจากธาตุทั้ง 5 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุ วงกลมทั้ง ๓ หมายเอา กามภพ รูปภพ และอรูปภพ ภพของสรรพสัตว์ที่ยังข้องเกี่ยวอยู…