นัย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 4 / 43

แห่งปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ท่านอธิบายความหมายของคำว่า “ภิกษุ” ว่ามีความหมาย 12 นัย คือ ผู้ขอ, ผู้อาศัยการเที่ยวขอ, ผู้ใช้ผืนผ้าที่ถูกทำให้เสียราคา, ผู้ที่ถูกตั้งชื่ออย่างนั้น ผู้ปฏิญ…

บทเรียนนี้อธิบายถึงความหมายหลายประการของคำว่า 'ภิกษุ' ซึ่งให้ความสำคัญต่อการศึกษาในสิกขาบทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติ รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของคำในสิกขาบทวิภังค์ เช่น ‘ทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้’

…ายเพียงแค่เป็นที่อยู่ อาศัยของมนุษย์และสิ่งมีชีวิตเท่านั้น แต่คำว่า โลก ยังมีความหมายที่ลึกซึ้งและมีนัยสำคัญอย่างน้อย 3 นัย ตามความหมายของโลกในความหมายที่ 3 คือ สังขารโลก สัตวโลกและโอกาสโลก ที่มีความหมาย…

บทความนี้อธิบายถึงความหมายของโลกในหลายมิติ และการศึกษาเกี่ยวกับจักรวาลตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยยังมีการแยกแยะความแตกต่างระหว่างโลกนี้และโลกหน้า ซึ่งมีความสำคัญในพระไตรปิฎก ทำให้ผู้อ่านเข้าใจว่าพระพุท

…วย เห็นความน่ารื่นรมย์ของชาวสวรรค์ 4.3.1 คำแปลและความหมาย ตาวติงสาเทวภูมิ หรือดาวดึงส์ มีความหมาย 2 นัย นัยหนึ่ง มีความหมายว่า เป็นที่เกิดของบุคคล 33 คน คือ เกิดเป็นพระอินทร์ 1 เกิดเป็นเทวดาผู้เป็นใหญ่อี…

ในหัวข้อนี้ นักศึกษาจะได้ทำความรู้จักกับสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ที่เป็นที่อยู่อาศัยของเทพผู้มีศักดิ์ใหญ่ 33 องค์ โดยมีพระอินทร์เป็นผู้ปกครองหลัก ในสวรรค์นี้มีการแบ่งเขตการปกครองและเมืองหลักคือสุทัสสนเทพนคร

…หว่ เพราะไร้มารดาบิดาเป็นที่พึ่ง ๒) มีปัญหาในการดำเนินกิจการหรือธุรกิจที่เป็นมรดก ตกทอดมาจากบุพการี นัย คือ ๕. สาเหตุที่พระบรมศาสดาตรัสเทศนาเรื่องนี้ อาจมองได้ ๒ ๑) ทรงเห็นว่าสิงคาลกะกำลังประสบปัญหา ไม่ส…

…ารปรับทัศนคติและความรู้ใหม่ ซึ่งไม่ใช่การไหว้ทิศเช่นเดียวกับที่สิงคาลกะทำอยู่ และพระองค์ได้เน้นถึงวินัยของพระอริยเจ้าที่เน้นไปที่การสร้างความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต.

…จะบริหาร จัดการกับทรัพย์ของตนอย่างไม่ถูกต้องเหมาะสม อาจจะก่อให้เกิดปัญหาขึ้นได้ จึงได้ตรัสแสดงอริยวินัยในการใช้ทรัพย์ โดยให้แบ่งทรัพย์ที่หามาได้นั่นออกเป็น ๔ ส่วน ดังนี้ ฤ ๑. ส่วนที่หนึ่ง สําหรับใช้สอยเล…

คัมภีร์ปฏิรูปมนุษย์เสนอแนวทางการบริหารทรัพย์สินตามพระอริยวินัย โดยแบ่งทรัพย์ออกเป็น 4 ส่วน ได้แก่ การใช้จ่ายเลี้ยงชีพ การลงทุนในธุรกิจ การสำรองเงินเพื่อความปลอดภั…

…วหน้าดังนี้ คาถาประพันธ์ที่ยกมานี้มี ๓ ตอนด้วยกัน คาถาประพันธ์ตอนที่ ๑ อาจสรุปประเด็นสำคัญไว้เป็น ๒ นัย คือ ๑. คฤหัสถ์ผู้สามารถ หมายถึงคฤหัสถ์ที่เป็นคนดีแล้ว ย่อม มีความนอบน้อมต่อทิศ 5 ด้วยการประพฤติปฏิบ…

…ี้สำรวจถึงความสำคัญของธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวในชีวิต โดยเสนอแนวทางสำหรับคฤหัสถ์ในการปฏิบัติตนตามอริยวินัย เพื่อให้มีความสุขและเจริญรุ่งเรือง ตลอดจนคำแนะนำในการปฏิบัติต่อกันภายในครอบครัว เช่น การเคารพและปฏิ…

…ลึกลับซับซ้อนได้ ๗. ไม่ชักชวนไปในทางเสีย แนะนำให้ทำแต่เรื่องที่เหมาะสมดีงาม แนวทางในการปลูกฝังอริยวินัย G). ได้กล่าวไว้ในบทที่ ๒ แล้วว่า “อริยวินัย” มีความหมายเป็น ๒ นัย คือ อริยวินัย หมายถึง วินัย สำหรั…

บทนี้อธิบายแนวทางในการปลูกฝังอริยวินัยว่าด้วยการฝึกอบรมกายและวาจาของปุถุชนเพื่อให้กิเลสลดลง และบรรลุถึงความเป็นอริยะ ซึ่งมีคุณสมบัติสำคัญต…

…งคนดีที่โลกต้องการ • ๒๙ ๓. พระอริยเจ้า พระอริยเจ้า หรือ อริยสาวก หมายถึง ผู้ที่ ประพฤติปฏิบัติ ตามวินัยที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงบัญญัติไว้ ด้วยความเต็มใจ คุ้นเคยจนเป็นนิสัย จึงอยู่เป็นสุข เพราะกิเลสลดน้…

บทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของพระอริยเจ้าหรืออริยสาวก ที่ปฏิบัติตามวินัยที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้บัญญัติไว้ เพื่อเป็นการฝึกอบรมกายวาจาให้กลายเป็นนิสัย ถือเป็นการบรรลุถึงควา…

…งนี้ คาถาประพันธ์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีอยู่ ๓ ตอนด้วยกัน ประเด็นสำคัญของตอนที่ ๑ อาจสรุปได้เป็น ๒ นัย คือ ๑. คฤหัสถ์ผู้สามารถ คือคนดี ย่อมมีปรกติปฏิบัติหน้าที่ ตามที่กำหนดไว้ในทิศ 5 ได้อย่างสมบูรณ์ ๒. …

คัมภีร์นี้นำเสนอข้อคิดที่เกี่ยวกับความสำคัญของธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวในการสร้างคนดี และความสำเร็จที่เชื่อมโยงกับการปฏิบัติหน้าที่ในทิศ 5 สำหรับคฤหัสถ์ผู้สามารถ ซึ่งมีคุณสมบัติที่นำไปสู่การเป็นบัณฑิตและไ

…ฤตชาติ ส่วนที่ ๔ เก็บไว้ ป้องกัน อันตราย ชาตน ชาติหน้า คำว่า “เก็บไว้” ในที่นี้ย่อมมีความหมายเป็น ๒ นัย คือ ๑) เก็บไว้ใช้ป้องกันอันตรายในชาตินี้ เช่น ยามเจ็บ ไข้ได้ป่วย ยามประสบภัยต่างๆ และเพื่อช่วยเหลือ…

คัมภีร์กู้วิกฤตชาติได้นำเสนอแนวทางการเก็บออมเงินเพื่อป้องกันอันตรายทั้งในชาตินี้และชาติหน้า โดยมีนัยสำคัญสองประการ คือ การเตรียมพร้อมในยามเจ็บไข้และการสร้างอริยทรัพย์สำหรับอนาคต การมีเงินเก็บช่วยให้ไม…

…รัสแสดงข้อปฏิบัติสําหรับคฤหัสถ์ไว้ ครบ ถ้วนทุกประการโดยไม่มีตกหล่น เพราะเหตุนี้จึงได้ชื่อว่า “คิริว นัย” หากคฤหัสถ์ผู้ใดประพฤติปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัดและครบ ถ้วน ย่อมประสบแต่ความสุขความเจริญ โดยไม่มีวัน…

การเข้าถึงพระธรรมและปฏิบัติตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสามารถนำไปสู่การสร้างสังคมที่ดีและความสุขในชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากบทเรียนในสิงคาลกสูตรที่ชี้ให้เห็นถึงแนวทางการดำเนินชีวิตของคฤหัสถ์. พระสูต

…ญาณ อรหันต์เป็นนามเหตุ พระ คุณนามอีก ๔ ข้อ ที่เหลือนั้นเป็นนามผล คำว่า อรหันต์ มีความหมายเป็น ๔ คือ นัย พระวิสุทธิมัคค์ เผด็จ เล่ม ๒ หน้า ๔๕๖ ๙๖

พระอรรถกถาจารย์ได้อธิบายพระพุทธคุณ 9 ประการ ได้แก่ ความเป็นผู้มีวิชชาและจรณะ ความเป็นผู้เสด็จไปดีแล้ว ความรู้แจ้งโลก และอื่น ๆ โดยเฉพาะคำว่าอรหันต์ที่มีความหมายลึกซึ้งเมื่อพระพุทธองค์ทรงบรรลุพระสัมมาส

…ผู้เสด็จไปดีแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สุคโต” แปลว่า “ผู้เสด็จไปดีแล้ว” มีความหมายเป็น ๔ นัย คือ ๑) เสด็จไปดี ๒) เสด็จไปถูกต้อง ๓) เสด็จไปสู่ฐานะที่ดี เสด็จไปงาม ๑) เสด็จไปดี หมายความว่า พระอง…

บทความนี้กล่าวถึงพระนาม 'สุคโต' ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งมีความหมายถึงการเสด็จไปดีอย่างมีความหมายทั้งในทางกาย วาจา และใจ โดยการประพฤติธรรมที่สม่ำเสมอ และการดำเนินตามอริยมรรค ซึ่งนำไปสู่การเกิดใหม่ใน

…ระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “โลกวิทู” แปลว่า “ผู้รู้แจ้งโลก” คำว่า โลก ในที่นี้ มีความหมายเป็น ๒ นัย คือ ๑๐๗

เนื้อหาว่าด้วยพระนามของพระพุทธเจ้า แสดงถึงความมั่นคงและอุดมคติ การเข้าถึงนิพพานแบบต่างๆ รวมถึงการเสด็จไปสู่แดนอันเกษมและการดำเนินชีวิตของพระองค์ ในฐานะที่ทรงพระเป็นผู้รู้แจ้งโลก ดึงดูดผู้ที่สงสัยให้เข

…ปลว่า “ผู้เบิกบานแล้ว” บางแห่งแปลว่า “ผู้ตื่น ผู้เบิกบานแล้ว” ที่แปลว่า “ผู้อื่น” นั้น มีความเป็น ๒ นัย คือ นัยที่ ๑ พระองค์ตรัสรู้ไญยธรรม หรือธรรมอันควรรู้ หมดสิ้นทุกประการ พระองค์จึงทรงเป็น “ผู้อื่น” ค…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีบทบาทสำคัญในการสอนธรรมะแก่เหล่าภิกษุ โดยทรงแสดงธรรมในเวลาต่างๆ เช่น เวลาเย็นและค่ำ และตอบปัญหาเทวดาในเวลาค่ำคืน นอกจากนี้พระองค์ยังทรงเปรียบเสมือนเป็นผู้เบิกบานซึ่งหมายถึงการตื

…ดอกบัวที่บานแล้วยามต้องแสงอาทิตย์อุทัย พระหฤทัยของพระองค์ย่อมผ่องแผ้ว เบิกบานเต็มที่ ความหมายทั้ง ๒ นัย ดังกล่าวแล้วนี้ คือ คำแปลของ “พุทโธ” ด้วยเหตุนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงพระนามว่า “ทรงเป็นผู้ตื่น …

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบรรลุพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ถูกเปรียบเทียบกับดอกบัวที่บานเป็นสัญลักษณ์ของความเบิกบานในหัวใจเมื่อได้รับแสงอาทิตย์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงชื่อ 'ภควา' ซึ่งมีควา

…รัฐบาลแสดงเหตุ 4 ประการ ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงแล้วแก่พระราชา โดยแยกแยะเหตุแห่งทุกข์ออกเป็น 2 นัย คือ ทุกข์เก่า และ ทุกข์ใหม่ โดยเน้นว่า มนุษย์มีทุกข์เก่าอยู่มากแล้ว ยังไม่วายไปแสวงหาทุกข์ใหม่มาเพิ…

เนื้อความกล่าวถึงสาเหตุที่ทำให้คนหันหน้าเข้าหาพระพุทธศาสนาเมื่อประสบกับความเสื่อม เช่น ความชรา ความเจ็บป่วย ความยากจน และการขาดมิตรภาพ เมื่อชีวิตมีทุกข์ที่สะสมอยู่มากแล้ว บทความยังกล่าวถึงความจำเป็นใน

…ามมรรคมีองค์ 8 เมื่อนั้นโลกจะไม่สิ้นจาก พระอรหันต์ ผู้ที่จะมีปัญญารู้แจ้งโลกนี้โลกหน้านั้นแยกเป็น 2 นัย ดังนี้ นัยที่ 1 คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า นัยที่ 2 คือ พระอรหันตสาวก จากการศึกษาพบว่า เหตุที่ตรัสทิฏฐ…

เนื้อหานี้พูดถึงกฎแห่งกรรมและผลกระทบที่มีต่อชีวิตทั้งในปัจจุบันและในอนาคต การสร้างบุญกุศลยังส่งผลต่อการเกิดใหม่และความสุขหรือทุกข์ในชาติถัดไป รวมถึงการศึกษาหลักการโอปปาติกะ ส่วนนี้เน้นการให้ความรู้แก่

…จึงทำให้พระองค์เบิกบาน เนื่องจากได้ทรงทำพุทธกิจที่ตั้งใจไว้สำเร็จแล้ว ประการที่ 9 ภควา มีความหมาย 2 นัย ความหมายแรก แปลว่า หัก หมายถึงพระพุทธองค์ทรง หักวัฏสงสารได้ กล่าวคือ อวิชชา ตัณหาและอุปาทาน ซึ่งเป็…

บทความนี้กล่าวถึงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งทรงมีคุณูปการยิ่งใหญ่ในการดับทุกข์ให้กับสรรพสัตว์ โดยมีการนำเสนอความหมายต่างๆ ของคำว่า 'พระสัมมาสัมพุทธเจ้า' รวมถึงคุณธรรมและวิธีการของพระองค์ในการสอนสั่งธรรมะใ

…มาสัมพุทธเจ้า” ต่อไป เมื่อกล่าวถึงความหมายของคำว่า “พระสัมมาสัมพุทธเจ้า” จะมีความหมายที่สำคัญอยู่ 2 นัย คือ นัยที่ 1 พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หมายถึง พระสมณโคดมพุทธเจ้า ผู้ที่หลุดพ้นจากความทุกข์ หลุด พ้นจากกา…

…ระการ ซึ่งช่วยให้เข้าใจพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ดีขึ้น โดยระบุว่าคำว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มีความหมาย 2 นัยหลัก รวมถึงการเป็นพระสมณโคดมที่ตรัสรู้ด้วยตนเอง พร้อมยังแสดงถึงหลักฐานที่สำคัญในประวัติศาสตร์เกี่ยวก…