หน้าหนังสือทั้งหมด

นิโรธอริยสัจในพระพุทธศาสนา
194
นิโรธอริยสัจในพระพุทธศาสนา
…วามสิ้นไปของตัณหา ดังพระพุทธพจน์ในธัมมจักกัปปวัตนสูตรที่ว่า โย ตสฺสาเยว ตณฺหาย อเสสวิราคนิโรโธ จาโค ปฏินิสสคโค มุตติ อนาลโย ความดับเพราะคายออกโดยไม่เหลือซึ่งตัณหานั้น การสละละทิ้งพ้นไปความไม่มีอาลัย ในตั…
ในทัศนะพระมงคลเทพมุนีว่าตัณหาที่เกิดขึ้นในภพ 3 ทำให้มนุษย์ยังคงทุกข์ แม้จะหลุดพ้นจากกามภพไปสู่รูปภพและอรูปภพก็ยังพบความทุกข์ได้อยู่ นิโรธหมายถึงการดับทุกข์ด้วยการสงบกิเลส ซึ่งมี 5 ขั้นตอน นิโรธที่กล่า
หน้า2
205
บทที่ 10 ปฏิจจสมุปบาท บ ท ที่ 10 ป ฏิ จ จ สมุปบาท DOU 195
ปฏิจจสมุปบาท
206
ปฏิจจสมุปบาท
เนื้อหาบทที่ 10 ปฏิจจสมุปบาท 10.1 คำแปลและความหมาย 10.2 ความสำคัญของปฏิจจสมุปบาท 10.3 องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท 10.4 ความสัม…
บทที่ 10 กล่าวถึงปฏิจจสมุปบาท แสดงความหมาย ความสำคัญ และการแสดงออกของปฏิจจสมุปบาทที่พระพุทธเจ้าทรงสอน รวมถึงความสัมพันธ์…
การตรัสรู้และปฏิจจสมุปบาทของพระพุทธองค์
211
การตรัสรู้และปฏิจจสมุปบาทของพระพุทธองค์
…ได้ ด้วยความตรึกละเอียดรู้ได้แต่บัณฑิต ส่วนหมู่สัตว์นี้เป็นผู้ยินดีเพลิดเพลินใจในอาลัย ยากที่จะเห็น ปฏิจจสมุปบาทที่เป็นปัจจัยแห่งธรรมเหล่านี้ได้ และยากที่จะเห็นธรรมที่สงบสังขารทั้งปวง สลัด อุปธิทั้งปวง เ…
…มลึกซึ้งและยากแก่การเข้าใจ ดังนั้นจึงใช้เวลาหลังตรัสรู้ถึง 7 สัปดาห์ในการพิจารณา นอกจากนี้ ทรงพบว่า ปฏิจจสมุปบาทเป็นหนทางที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนหน้านี้เคยเดินทางมาแล้ว การปฏิบัติตามจะทำให้หมู่สัตว์พ้น…
อุปาทานและกรรมภพในอภิธรรม
216
อุปาทานและกรรมภพในอภิธรรม
…ป็นสัตว์เดรัจฉาน ทั้งนี้ แล้วแต่ผลของกรรม มีอายุยืนบ้าง สั้นบ้าง การเกิดแบบนี้ ภาษาอภิธรรม เรียกว่า ปฏิสนธิ 12. ชราและมรณะ ชรา คือ ความแก่ ความเฒ่า ความคร่ำคร่าของสัตว์ มีอาการที่ ปรากฏ เช่น ฟันหลุด ผมหง…
อภิธรรมกล่าวถึงอุปาทานเป็นปัจจัยให้เกิดกรรมภพและอุปปัตติภพ โดยกรรมภพหมายถึงเจตนาและธรรมที่มีออภิชฌา แบ่งออกเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรมที่จะนำไปสู่กามภพ รูปภพ และอรูปภพ ขณะที่อุปปัตติภพคือภาวะที่เกิดขึ้นห
ความเสื่อมโทรมของขันธ์ 5 และปฏิจจสมุปบาท
217
ความเสื่อมโทรมของขันธ์ 5 และปฏิจจสมุปบาท
… วิญญาณ แตกสลาย ไม่สามารถประชุมกันเป็นชีวิตเดิมได้อีก ภาษาอภิธรรม เรียกว่า จุติ 10.4 ความสัมพันธ์ของปฏิจจสมุปบาท ปฏิจจสมุปบาทนั้นเป็นธรรมที่อิงอาศัยกันและกัน ทุกๆ องค์จะเกิดขึ้นอย่างมีสัมพันธ์ ผูกต่อกันเ…
…ความแก่ในปัจจัยต่าง ๆ เช่น รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ที่ส่งผลต่อการรับรู้ ส่วนความสัมพันธ์ของปฏิจจสมุปบาทอธิบายว่าทุก ๆ องค์นั้นมีความสัมพันธ์ที่ผูกถึงกันและส่งผลต่อการเกิดขึ้นและดับไปของทุกข์ โดย…
ความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกัน
219
ความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกัน
…กล่าวถึงวงจรของสายเกิดอันเป็นปัจจัยแห่งการเกิดสังสารวัฏ การเวียนว่าย ตายเกิดอย่างไม่มีที่สิ้นสุด โดยปฏิจจสมุปบาทแต่ละองค์มีความเกี่ยวข้องกันดังต่อไปนี้ 1. อวิชชาเป็นปัจจัย จึงมีสังขาร อวิชชาเป็นปัจจัยให้…
เนื้อหาพูดถึงความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกันในวงจรสังสารวัฏ โดยเฉพาะบทบาทของอวิชชาที่เป็นปัจจัยในการทำกรรมทั้งดีและชั่ว เจตนาอันเป็นมูลฐานของกรรมในระดับต่างๆ ตั้งแต่กามาวจรไปจนถึงอรูปาวจร โดยชี้ให้เห็น
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
221
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
หมายความว่า สังขาร คือ บุญหรือบาปที่เราได้ทำไว้ จะเป็นชนกผู้ให้กำเนิดปฏิสนธิวิญญาณ พระพุทธองค์ยังได้กล่าวว่า เมื่อเวลาใกล้จะตาย สังขาร คือ บุญหรือบาปที่เป็นชนกนั้นก็จะมา ปร…
บทความนี้จัดการกับความหมายของสังขารในฐานะที่เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดปฏิสนธิวิญญาณ โดยพระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าบุญและบาปที่เราทำจะปรากฏเป็นอารมณ์เมื่อใกล้ถึงช่วงเวลาตาย ส…
กรรมภพและชาติ: ปัจจัยแห่งการเกิดและการตาย
224
กรรมภพและชาติ: ปัจจัยแห่งการเกิดและการตาย
…งามเป็นลำต้นขึ้นได้ ฉะนั้น ถ้าไร่ดี นาดี พืชก็งาม ถ้าไร่นาไม่ดี พืชก็ไม่งาม กรรมภพเปรียบเหมือนไร่นา ปฏิสนธิวิญญาณที่ยึดกรรมเป็นอารมณ์ เปรียบเหมือนพืชที่หว่านลงในไร่นา ตัณหาเปรียบเหมือนน้ำหล่อเลี้ยงพืช เม…
…่แตกต่างกันของมนุษย์นั้นขึ้นอยู่กับกรรมที่ทุกคนได้ทำมา ส่วนการเกิด, แก่, และตายเป็นองค์ประกอบหนึ่งในปฏิจจสมุปบาท ซึ่งสืบเนื่องจากการเกิดอวิชชาและอาสวกิเลส ผลที่ตามมาทำให้เกิดทุกข์ทั้งกายและใจในยุคเทคโนโล…
ความสัมพันธ์ระหว่างจิตและกาย
225
ความสัมพันธ์ระหว่างจิตและกาย
…็อาศัยกาย ดังนั้นบางครั้งจักเห็นอาการกายบังคับจิต และบางครั้งก็เห็นจิตบังคับกาย 10.4.3 ลักษณะการแสดงปฏิจจสมุปบาทของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จากที่ผ่านมานักศึกษาได้เห็นความเป็นเหตุปัจจัยซึ่งกันและกัน คือ อวิชช…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและกาย โดยเฉพาะอาการป่วยที่เกิดจากอวิชชาและอาสวะ และการแสดงปฏิจจสมุปบาทโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่แสดงถึงเหตุและผลเพื่อให้เห็นถึงความทุกข์และสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิต…
ปฏิจจสมุปบาทและวัฏฏะแห่งชีวิตในพระพุทธศาสนา
227
ปฏิจจสมุปบาทและวัฏฏะแห่งชีวิตในพระพุทธศาสนา
การที่พระพุทธองค์ทรงแสดงปฏิจจสมุปบาทโดยมีจุดเริ่มที่แตกต่างกันนี้ก็เป็นการแสดง ให้เหมาะสมกับเทศนาที่แสดงให้แต่ละบุคคล และเป็นไป…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการแสดงปฏิจจสมุปบาทซึ่งมีจุดเริ่มที่แตกต่างกัน เพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจและกำจัดทุกข์ได้อย่างตรงจุด โ…
ปฏิจจสมุปบาท: ต้นตอแห่งความทุกข์
231
ปฏิจจสมุปบาท: ต้นตอแห่งความทุกข์
จากปฏิจจสมุปบาทที่ได้กล่าวมานี้ จะเห็นได้ว่า ต้นตอแห่งความทุกข์ (ทุกขสมุทัย) อยู่ ที่ความไม่รู้แจ้งเห็นจริ…
บทเรียนนี้นำเสนอการวิเคราะห์ปฏิจจสมุปบาทซึ่งเป็นต้นตอแห่งความทุกข์ โดยชี้ให้เห็นว่าอวิชชาเป็นความไม่รู้แจ้งเห็นจริงที่ก่อให้เกิดควา…
ขันธ์ 5 และปฏิจจสมุปบาท
234
ขันธ์ 5 และปฏิจจสมุปบาท
11.1 ขันธ์ 5 เนื้อหาบทที่ 11 วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ 11.1.1 ขันธ์ 5 ส่วนละเอียด 11.1.2 ขันธ์ 5 ส่วนกลาง 11.1.3 ขันธ์ 5 ส่วนหยาบ 11.2 อายตนะ 12 11.3 …
…ะกระบวนการทำงานรับรู้อารมณ์ การวิเคราะห์อริยสัจ 4 พร้อมการพิจารณาเป็นพระอริยบุคคล และอธิบายเกี่ยวกับปฏิจจสมุปบาทรวมถึงความสำคัญ ลักษณะและวงจรของมัน เนื้อหามีความสำคัญในการเข้าใจถึงการปฏิบัติและการรู้จักต…
แนวคิดเกี่ยวกับขันธ์ 5 และอริยสัจ 4
235
แนวคิดเกี่ยวกับขันธ์ 5 และอริยสัจ 4
แนวคิด 1. ขันธ์ 5 ในภาคปฏิบัติประกอบด้วย ขันธ์ 5 ส่วนละเอียด ส่วนกลาง และส่วนหยาบ 2. อายตนะ 12 แบ่งเป็นอายตนะภายใน และอายตนะภา…
…งร่างกายและจิตใจ อินทรีย์ 22 ที่เกี่ยวข้องกับการบรรลุธรรม อริยสัจ 4 ที่เกี่ยวข้องกับการบรรลุธรรม และปฏิจจสมุปบาทที่เป็นสายของสังสารวัฏ ทั้งหมดนี้มีเป้าหมายเพื่อให้นักศึกษาเข้าใจและอธิบายลักษณะต่างๆ
วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ
236
วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ
บทที่ 11 วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ การศึกษาวิปัสสนาภูมิที่ผ่านมา เป็นการศึกษาในภาคปริยัติที่มีการศึกษาเล่าเรียนกัน ทั่วไป ปรากฏเป็…
การศึกษาเกี่ยวกับวิปัสสนาภูมิที่ผ่านมา เป็นการเข้าใจในระดับสุตมยปัญญา และจินตมยปัญญา แต่การเจริญวิปัสสนาที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ต้องใช้ภาวนามยปัญญา หลวงปู่วัดปากน้ำให้ความสำคัญกับสมถะและวิปัสสนา โดยสมถ
การบรรลุพระอรหัตและปฏิจจสมุปบาท
257
การบรรลุพระอรหัตและปฏิจจสมุปบาท
… ทั้งในแง่สัจจญาณ กิจจญาณ และกตญาณแล้ว ญาณทั้งสามกลุ่มนี้เองที่เป็นปัญญาที่ผุด ขึ้นมาเองในระหว่างการปฏิบัติ เป็นปัญญาที่ทำให้รู้ว่าสัจธรรมนั้นมีจริง ถ้าเพียรปฏิบัติอย่าง ถูกทางไม่ท้อถอย ก็จะพ้นจากทุกข์ได…
…รละสัญญาณ ห้าอย่างและการเห็นธรรมกายอันบริสุทธิ์ นอกจากนี้ยังมีการพิจารณาถึงอริยสัจ 4 และความสำคัญของปฏิจจสมุปบาทซึ่งเป็นธรรมที่ลึกซึ้งที่สุดในทางปฏิบัติ โดยผู้เขียนอ้างถึงคำสอนของพระมงคลเทพมุนีเกี่ยวกับก…
ปฏิจจสมุปบาทและการพิจารณาอริยสัจ
258
ปฏิจจสมุปบาทและการพิจารณาอริยสัจ
ปฏิจจสมุปบาทจะมองเป็นวงกลมก็ได้ จะมองเป็นเส้นตรงก็ได้ ถูกทั้งสองอย่าง ถ้ามอง เป็นเส้นตรงก็หมายความว่า ม…
บทความนี้กล่าวถึงปฏิจจสมุปบาทซึ่งสามารถมองได้ทั้งในมุมมองของเส้นตรงและวงกลม เน้นถึงการเชื่อมโยงของการเกิดและดับที่ไม่มีท…
ปฏิจจสมุปบาทและความสัมพันธ์ของเวทนา
259
ปฏิจจสมุปบาทและความสัมพันธ์ของเวทนา
…ั้นของภพ เป็น ปัจจัยให้เกิดชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส 11.6.3 ลักษณะความเป็นปัจจัยของปฏิจจสมุปบาท ธรรมเหล่านี้เกิดขึ้นเกี่ยวเนื่องกัน ประสานติดต่อกัน เป็นปัจจัยอุดหนุนกันไม่ขาดสาย เหมือนลู…
…ษณะสัณฐานของเวทนา ตัณหา และอุปาทาน ที่มีการประสานและเป็นปัจจัยในการเกิดชาติ ชรา และมรณะ โดยอธิบายถึงปฏิจจสมุปบาท การเกิดขึ้นขององค์ประกอบต่างๆ ในลักษณะลูกโซ่ ซึ่งทุกสิ่งมาจากอวิชชาและนำไปสู่การสร้างกรรม …
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
260
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
ที่บุรุษมีกำลังสลัด 7 ครั้ง พร้อมที่จะปฏิสนธิวิญญาณ คือ กายที่ไปเกิดมาเกิดพร้อมที่จะปฏิสนธิ โดยไปรวมกับธาตุหยาบ วิญญาณตรงนี้เป็นปฏิสนธิวิญญาณ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิสนธิวิญญาณซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดมนุษย์ โดยอธิบายถึงการรวมของธาตุหยาบและวิญญาณ รวมทั้งการเจริญ…
ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ
262
ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ
1.) ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ ในแง่ข้ามภพข้ามชาติ เราสามารถมองวงจรของปฏิจจสมุปบาทได้ ดังนี้ - ข้ามภพข้า…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับปฏิจจสมุปบาทในมุมมองข้ามภพข้ามชาติ โดยเริ่มจากการวิเคราะห์การเกิดปฏิสนธิวิญญาณในครรภ์มารดา การแยกสฬายตน…