ปา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 182 / 440

… เสนาสนะ คิลานปัจจัยเภสัชชบริขารแม้มาก ๆ ความแสร้งทำหน้าสคิ้ว แสร้งทำหน้าเบ้ ล่อลวงเขาให้งงงวย เห็น ปานนี้อันใด นี้ท่านเรียกว่า กุหนวัตถุที่นับว่าแสร้งปฏิเสธปัจจัย และ [ กุหนวัตถุเกี่ยวด้วยการพูดเลียบเค…

ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงการที่กุลบุตรมีศรัทธาและการได้รับบุญจากไทยธรรม โดยอาจเรียกว่าเป็นกุหนวัตถุที่แสดงถึงการใช้วาจาหรือการพูดเลียบเคียง เพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจในทางที่ถูกต้อง มีการพูดถึงความสำคัญของศรั

…โยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - 5 - หน้าที่ 58 นั้น ชื่อว่า มุคครูปตา ความเป็นพี่เลี้ยง ชื่อว่า ปาริภฏยตา อธิบายว่า ก็ภิกษุใดเลี้ยงดู คืออุ้มชูเด็กในสกุล ด้วยสะเอวบ้าง ด้วย คอบ้าง ราวกะหญิงพี่เลี้ยง…

ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของการเลี้ยงเด็กและการกระทำของภิกษุที่อาจมีผลต่อการใช้ชีวิตของผู้อื่น โดยเน้นการสื่อสารผ่านการถามตอบในชีวิตประจำวัน เช่น การถามถึงลูกโคและการกระตุ้นให้เด็กบอกกล่าวเรื่องราวต่อบิ

…หลายจะเรียกท่านผู้นี้ซึ่งให้คำว่าไม่มี แก่ ชนทั้งปวงตลอดกาลเป็นนิตย์ ว่าไม่ใช่ทายกได้อย่างไร" บทว่า ปาปนา ได้แก่เหยียดเขาว่าไม่ใช่ทายก หรือกดเขาให้เสียหาย การพูดเหยียด เขาไปหมดทุกอย่าง ชื่อว่า สมฺปาปนา …

บทความนี้วิเคราะห์การพูดข่มและการนินทาในวิสุทธิมรรค โดยชี้ให้เห็นถึงวิธีการต่างๆ เช่น การพูดถือดีกว่า, การประชด, และการพูดหวานเพื่อซ่อนเจตนา การทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่โดนพูดถึง แต่ยั

…ต้น. ความที่กล่าวมานี้เป็นอรรถาธิบายแห่งบาปธรรมทั้งหลายมีกุหนา บัดนี้พึงทราบว่า ในคำว่า เอวมาทีนญฺจ ปาปธมฺมานํ นั้น ถือเอาบาปธรรมเป็นอเนก ที่ตรัสไว้ในพรหมชาลสูตร โดยนัยว่า "อีกอย่างหนึ่ง เหมือนอย่างว่าส…

เนื้อหาในบทที่ได้กล่าวถึงแนวทางการแสวงหาความดีและบาปธรรมในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการอธิบายคำหลักเช่น นิชิกสนตา ที่เกี่ยวกับการแสวงหานั้น ๆ รวมถึงการปรากฏตัวอย่างของภิกษุที่มีชีวิตแห่งการแสวงหาความดี

…่ยังความ ละอายให้กำเริบ ความแห่งบทนั้นว่า เพื่อปกปิดเสียซึ่งอวัยวะหิริ- โกปินะนั้นแล เพราะเหตุนั้น (ปาฐะจึงควรเป็น) หิริโกปินปฏิจ ฉาทนตฺถิ (แต่) ปาฐะว่า หิริโกปิน ปฏิฉาทนตก ก็มี [ แก้บทบิณฑบาต ] บทว่า บ…

เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวข้องกับการสัมผัสของสัตว์ที่เสือกคลานไป และความสำคัญของการปกปิดอวัยวะที่อาจทำให้เกิดความละอาย การเสพจีวรเพื่อบำบัดสัมผัสต่างๆ และความหมายของคำว่า บิณฑบาต ที่เกี่ยวกับการได้รับอาหารจ

…นึ่ง ฤดูมีประการดังกล่าวแล้วนี้ คงเป็นอุตุ (ส่วนหนึ่ง) ส่วนปริสฺสย (เป็นอีกส่วนหนึ่ง) มี ๒ อย่างคือ ปากฏปริสสย อันตรายเปิดเผย ๑ ปฏิจฺฉนฺนปริสฺสย อันตรายปกปิด ๑ ในอันตราย ๒ อย่างนั้น อันตรายเปิดเผย ได้แก…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการพิจารณาเสนาสนะเพื่อคุ้มครองภิกษุจากอันตราย ทั้งที่เป็นอันตรายเปิดเผยจากสัตว์ร้ายและอันตรายปกปิดจากกิเลส เช่น ราคะและโทสะ โดยเมื่อได้มีที่คุ้มตัว ก็จะช่วยบรรเทาความเสี่

…เป็นสิ่งที่หมออำนวยให้ เภสัช คือปัจจัยแห่งคนไข้ ชื่อว่า คิลานปัจจัยเภสัช หมายถึงสิ่งที่หมอทำ เป็นสัปปายะแก่คนไข้ อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่นน้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อยเป็นต้น ก็บริวาร (เครื่องแวดล้อม) พระผู้มีพระ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของเภสัชในกระบวนการรักษาที่มีต่อคนไข้ โดยเภสัชถูกมองว่าเป็นปัจจัยที่สร้างความสะดวกสบายและช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงบริขาร ซึ่งทำหน้าที่ห้อมล้

…่อว่าปัจจยสันนิสิตะ [ สาธนะ เหตุให้สำเร็จศีล ] พึงทราบสาธนะ (เหตุให้สำเร็จ) ในศีล ๕ อย่างนี้ ดังนี้ ปาฏิโมกข์สังวร ภิกษุพึงให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา เพราะปาฏิโมกข สังวรศีลนั้น เป็นสัทธาสาธนะ (มีศรัทธาเป็นเห…

ในบทนี้เน้นความสำคัญของศีลที่ยึดมั่นด้วยศรัทธา โดยเฉพาะการรักษาปาฏิโมกข์สังวรศีล ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้ภิกษุสามารถสำเร็จตามความประสงค์ได้ การรักษาศีลเปรียบเสมือนการปก…

…ะของพระเถระแล้ว ให้ก่อพระเจดีย์ (บรรจุอัฐ) ไว้ เพราะเหตุนั้น กุลบุตรผู้มีศรัทธาแม้อื่น เมื่อจะยังพระปาฏิโมกข์ให้หมดจด แม้จะพึงสละ ชีวิต ก็ไม่พึงทำลายสีลสังวรที่พระโลกนาถเจ้า ทรงบัญญัติไว้. เหมือนอย่างว่…

เนื้อหาเล่าถึงพระเถระที่ถูกโจรมัดในป่าและความสำเร็จในการเจริญวิปัสสนา แม้จะเผชิญกับความทุกข์ยาก พระเถระยังคงมุ่งมั่นในการพัฒนาจิตใจและบรรลุอนาคามิผล ในขณะที่เขากำลังนอนรอความช่วยเหลือ พระสัมมาสัมพุทธเ

…ตที่มิได้อบรมได้ ฉันนั้น." 6 - หน้าที่ 77 แต่เมื่ออินทรียสังวรนั้น อันภิกษุทำให้ถึงพร้อมแล้ว แม้ศีล ปาฏิโมกข์ก็ย่อมยั่งยืน เหมือนข้าวกล้าที่มีรั้วล้อมไว้ดี ย่อมยืนอยู่ได้ ฉะนั้น อนึ่ง ภิกษุผู้ทำอินทรียส…

เทศนานี้สอนถึงความสำคัญของการป้องกันจิตจากราคะและกิเลส โดยเปรียบเทียบกับบ้านที่มีการปิดประตูหรือมุงดี หากเรารักษาอินทรียสังวรให้พร้อม มันจะช่วยให้จิตไม่ถูกทำร้ายจากกิเลสได้ คล้ายกับบ้านที่มีการป้องกัน

…อันประเสริฐ ดัง พระมิตตเถระ เทอญ เหมือนอย่างว่า อินทรียสังวรอันภิกษุพึงให้ถึงพร้อมด้วยสติฉันใด อาชีวปาริสุทธิที่พึงให้ถึงพร้อมด้วยความเพียรฉันนั้น เพราะอาชีวปาริ สุทธินั้น เป็นวิริยสาธนะ (มีวิริยะเป็นเห…

บทความผู้อธิบายเกี่ยวกับอินทรียสังวรและอาชีวปาริสุทธิในวิสุทธิมรรค ซึ่งกล่าวถึงความจำเป็นในการตั้งอยู่ในอินทรียสังวรและการใช้ความเพียรในการบรรลุอา…

…ยสังวร) ปริเยฏฐิสุทธิ (หมดจดด้วยการแสวงหา) ปัจจเวกขณสุทธิ (หมดจดด้วยการพิจารณา) ในสุทธิ ๔ อย่างนั้น ปาฏิโมกขสังวรศีล ชื่อเทสนาสุทธิ เหตุ 'ว่าปาฏิโมกขสังวรศีลนั้น ท่านเรียกว่าเทสนาสุทธิ เพราะหมดจด ด้วยกา…

ในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาของภิกษุในการบริโภคอาหาร โดยเน้นถึงความสำคัญของสติในการบริโภค ทั้งในขณะที่รับและบริโภค รวมถึงการพิจารณาในบริบทต่างๆ และ 4 ประการของสุทธิที่ส่งผลต่อคุณภาพการดำเนินชีวิตของภิกษุ

…์ พึงพิจารณาโดยแยบคายแล้ว จึงเสพ ปัจจัยทั้งหลาย กุ้งหลาย เทอญ. หน้าที่ 94 ศีลเป็น ๔ อย่าง โดยจัดเป็นปาริสุทธิศีล มีปาฏิโมกข์สังวรศีล เป็นต้น พึงทราบด้วยประการดังกล่าวมาฉะนี้ ( ปัญจกศีล (ศีลหมวด ๕) ที่ ๑…

… ซึ่งเมื่อมีความดำริเต็มเปี่ยมแล้ว ก็จะเห็นถึงความสิ้นทุกข์ โดยเฉพาะการพิจารณาศีลในรูปแบบต่างๆ เช่น ปาริสุทธิศีล และแนวทางในการรักษาศีลนั้น ตามที่พระธรรมเสนาบดีสารีบุตรได้แสดงไว้ในคัมภีร์ปฏิสัมภิทา โดยม…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 95 อปรามัฏฐปาริสุทธิศีล ปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีลเป็นไฉน ? ศีลของ พระขีณาสพทั้งหลาย ผู้สาวกของพระตถาคต ศีลของพระปัจ…

ในบทนี้กล่าวถึงศีลแห่งความบริสุทธิ์ที่มีการจำแนกประเภทของศีลในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีลซึ่งเป็นศีลที่มีความบริสุทธิ์จากการลดละกิเลส ศีลเหล่านี้แบ่งออกเป็นศีลของพระขีณาสพและพระปั…

…์ และแม้ ทั้งชีวิตเสียทั้งหมด" ดังนี้ แม้เมื่อความสงสัยในชีวิตมีอยู่ ก็ไม่ล่วงสิกขาบท อาศัยอปริยันต ปาริสุทธิศีลนั้นแล อยู่บนหลังของอุบาสกนั่นเอง ได้บรรลุพระอรหัต ดังท่านกล่าว (ประวัติ) ไว้ว่า (พระมหาเถ…

บทความนี้อธิบายแนวคิดเกี่ยวกับศีลของพระมหาติสสเถระ โดยเน้นการสละสิ่งที่มีค่าเพื่อรักษาชีวิตและการบรรลุพระอรหัต ศีลและจิตที่บริสุทธิ์ถือเป็นส่วนสำคัญในการดำเนินชีวิต โดยศีลนี้ยังกำหนดคุณสมบัติของคนที่ม

…แม้เหล่าเทวดาก็ย่อมชม ถึงพรหมก็ สรรเสริญและ. ส่วนศีลของพระเสขะทั้งหลาย บัณฑิตพึงทราบว่าเป็นอปรามัฏฐ ปาริสุทธิศีล เพราะเป็นศีลไม่ถูกแตะต้องด้วยอำนาจทิฏฐิ อีกอย่างหนึ่ง ศีลที่ไม่ถูกแตะต้องด้วยอำนาจราคะ” ข…

ข้อความนี้อธิบายถึงศีลของพระเสขะที่เป็นที่เลื่อมใส, บทบาทของพระติสสเถระในการบรรลุพระอรหัต, และการใช้ชีวิตอย่างมีศีลในยามเผชิญความตาย โดยมีการพิจารณาศีลที่บริสุทธิ์ซึ่งได้รับการชมเชยจากเทวดาและพรหม นอก

…คติ ให้เสื่อมเสียไป" ดังนี้ ส่วนศีลของท่านผู้สิ้นกิเลสมีพระอรหันต์เป็นต้น พึงทราบว่าเป็น ปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีล เพราะเป็นศีลที่บริสุทธิ์ด้วยความระงับแห่ง กิเลสเครื่องกระวนกระวายทั้งปวง ศีลเป็น ๕ อย่าง …

…สุทธิ์ในทางพุทธศาสนา โดยเฉพาะศีล 5 ซึ่งเป็นการงดเว้นจากการทำบาปและการกระทำที่ไม่ดี โดยมีการละเว้นจากปาณาติบาตเป็นอาทิ การปฏิบัติตามศีล 5 ถือเป็นแนวทางที่จะนำไปสู่สุคติและความสุขในชีวิต มีการอ้างอิงถึงคำ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 124 ปิณฑปาติกะ ชื่อว่า ปิณฑปาติกังคะ (องค์แห่งภิกษุผู้มีอันเที่ยวไป เพื่อก้อนข้าวเป็นวัตร) ชื่อว่า การขาดตอน เ…

บทนี้กล่าวถึง ปิณฑปาติกะ ซึ่งเป็นองค์แห่งภิกษุผู้มีอันเที่ยวไปเพื่อก้อนข้าวเป็นวัตร และ สปทานจาริกะ ซึ่งเป็นการเที่ยวไปโ…

…ยถาสันถตะ คำว่า ยถาสันถตะนี้ เป็นชื่อแห่งเสนาสนะที่เสนาสนปัญญาปกะชี้ให้ทีแรก อย่างนี้ว่า "อิท ตุยห์ ปาปุณาติ" (เสนาสนะนี้ย่อมถึงแก่ท่าน) ความอยู่ในเสนาสนะที่ลาดแล้วอย่างไรนั้น เป็นปกติของภิกษุนั้น เหตุน…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรคแปลนั้นกล่าวถึงความสำคัญของภิกษุที่มีลักษณะที่เรียกว่า รุกขมูลิกะ และ ยถาสันถตะ พร้อมกับการวิเคราะห์ภูมิธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติของภิกษุที่นั่งและงดนอน มีการอธิบายถึงก

…กองหยากเยื่อ) ก็ในบรรดาผ้า (ที่นับว่าเป็นผ้าปังสุกูล) คือ ๑. โสสานิกะ (ผ้าที่เขาทิ้งไว้ในป่าช้า) ๒. ปาปณิกะ ๓. รถยโจฬะ ๔. สั่งการ โจฬะ ๕. โสตถิยะ ๖. นหาน โจฬะ ๓. ติตถโจฬะ ๘. คตปัจจาคตะ ๔. อัคคิทัฑฒะ ๑๐.…

ผ้าปังสุกุลเป็นผ้าที่ถูกทิ้งในที่ต่าง ๆ เช่น ตลาด ผาช้าและที่อื่น ๆ รวมทั้งการอธิบายเกี่ยวกับการสมาทานด้วยคำสมาทานตรง ซึ่งมีความสำคัญในด้านการบวชและการใช้งานของผ้าในที่เกี่ยวข้อง. นอกจากนี้ยังมีการอธิ