วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ความหมายของปาริภฏยตา : หน้า 61/184

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - 5 - หน้าที่ 58 นั้น ชื่อว่า มุคครูปตา ความเป็นพี่เลี้ยง ชื่อว่า ปาริภฏยตา อธิบายว่า ก็ภิกษุใดเลี้ยงดู คืออุ้มชูเด็กในสกุล ด้วยสะเอวบ้าง ด้วย คอบ้าง ราวกะหญิงพี่เลี้ยงเด็ก การกระทำของภิกษุผู้เลี้ยงเด็กนั้น ชื่อว่า ปาริภฏย ความเป็นแห่งปาริกาย ชื่อว่า ปาริภายตา ฉะนี้ [ เนมิตติกตานิเทศ ] พึงทราบอรรถาธิบายในเนมิตติกตานิเทศต่อไป กายกรรมและ วจีกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง อันยังความหมายรู้ในอันให้ปัจจัย (แก่ตน) ให้เกิดแก่คนอื่น ๆ ชื่อว่า นิมิตต์ (ปุ๋ยใบ้) การที่ภิกษุเห็นเขาถือ ขาทนียะเดินไป จึงทำนิมิตโดยนัยว่า "ท่านทั้งหลายได้ของเคี้ยว อะไรมา" ดังนี้เป็นต้น ชื่อว่า นิมิตฺตกมฺม (บอกใบ้) การพูด เกี่ยวด้วยปัจจัย ชื่อว่า โอภาโส (พูดเคาะ) การที่ภิกษุเห็นเด็ก เลี้ยงโคแล้วแสร้งถามว่า "ลูกโคเหล่านี้เป็นลูกโคนมหรือลูกโคเปรียง" เมื่อเขาตอบว่า "ลูกโคนมเจ้าข้า" แล้วทำโอภาสมีอันพูดแคะได้โดย นัยว่า "ไม่ใช่ลูกโคนมกระมัง ถ้าเป็นลูกโคนม พวกภิกษุคงได้นมสด บ้าง" ดังนี้เป็นต้น จนเด็กเหล่านั้นต้องไปบอกบิดามารดาให้ถวายนมสด (แก่เธอ) เป็นอาทิ ชื่อว่า โอภาสกมุม (พูดแคะได้) การพูด เฉียด (วัตถุที่ประสงค์) ชื่อว่า สามนฺตชปปา (การพูดเลียบเคียง) ก็ในบทนี้ควรจะเล่าเรื่องภิกษุชีต้น (มาสาธก) ได้ยินว่า ภิกษุชีต้นใคร่จะฉันอาหาร จึงเข้าไปสู่เรือน (ของ อุปฐายิกา) แล้วนั่งลง หญิงแม่เรือนเห็นภิกษุนั้นแล้ว ไม่ยาก